7 listopada 1952 r. nast\u0105pi\u0142 prze\u0142omowy moment w historii krakowskiej komunikacji miejskiej. Dla uczczenia 35. rocznicy wielkiej socjalistycznej rewolucji pa\u017adziernikowej zosta\u0142a otwarta uroczy\u015bcie linia tramwajowa do pl. Centralnego.
Nowoczesne niebieskie wagony pojawia\u0142y si\u0119 na przystankach co 5 minut, czyli dwa razy cz\u0119\u015bciej ni\u017c obecnie. Kursowa\u0142y do godz. 22.30, gdy w kombinacie rozpoczyna\u0142a si\u0119 nocna zmiana. Pracownicy mogli wi\u0119c w ko\u0144cu wygodnie dotrze\u0107 do pracy.
Dok\u0142adnie 60 lat temu otwarta zosta\u0142a pierwsza linia tramwajowa \u0142\u0105cz\u0105ca centrum Krakowa z Now\u0105 Hut\u0105. Pomys\u0142 rozpocz\u0119cia tej kluczowej inwestycji pojawi\u0142 si\u0119 ju\u017c kilka lat wcze\u015bniej. Gdy w lipcu 1949 roku ruszy\u0142a budowa wielkiego kombinatu metalurgicznego, a dwa lata pó\u017aniej Now\u0105 Hut\u0119 przy\u0142\u0105czono do Krakowa, ówczesny zarz\u0105d komunikacji miejskiej stan\u0105\u0142 przed kluczowym zadaniem. Tysi\u0105com nowych mieszka\u0144ców Krakowa trzeba by\u0142o zapewni\u0107 dogodne po\u0142\u0105czenie z centrum.
– By jednak osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel, nale\u017ca\u0142o w pierwszej kolejno\u015bci doko\u0144czy\u0107 budow\u0119 obwodnicy Starego Miasta przebiegaj\u0105cej ulicami wokó\u0142 Plant. Dzi\u0119ki temu rozwi\u0105zaniu kursuj\u0105ce w przysz\u0142o\u015bci tramwaje mog\u0142yby bezpo\u015brednio \u0142\u0105czy\u0107 poszczególne dzielnice Krakowa z Now\u0105 Hut\u0105 – opowiada Jacek Ko\u0142odziej, autor kilku ksi\u0105\u017cek o historii krakowskiego MPK.
Prace przygotowawcze do budowy nowej linii tramwajowej rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 w styczniu 1952 r. Ju\u017c w marcu uko\u0144czono pierwszy odcinek o d\u0142ugo\u015bci 2,5 km. – K\u0142opoty z dostawami niezb\u0119dnych materia\u0142ów parali\u017cowa\u0142y prace. Roboty ziemne, które mo\u017cna by\u0142o wykona\u0107 przy u\u017cyciu prostego sprz\u0119tu i ludzkich r\u0105k, zrealizowano szybko, ale po\u0142o\u017cenie podk\u0142adów, przytwierdzenie szyn oraz ustawienie s\u0142upów by\u0142o utrudnione. Termin zako\u0144czenia prac upami\u0119tniaj\u0105cy lipcow\u0105 dat\u0119 og\u0142oszenia manifestu nie móg\u0142 by\u0107 dotrzymany – wspomina Jacek Ko\u0142odziej.
Szybko wyznaczono wi\u0119c kolejny termin. Prace prowadzone by\u0142y na dwie zmiany, tak\u017ce w dni \u015bwi\u0105teczne. Jeszcze 1 listopada 1952 r. (sze\u015b\u0107 dni przed planowanym otwarciem torowiska) ustawiano s\u0142upy i montowano szyny.
Po wielu perypetiach budow\u0119 torowiska uda\u0142o si\u0119 uko\u0144czy\u0107. 7,5-kilometrow\u0105 tras\u0119 biegn\u0105c\u0105 od ronda (zwanego dzi\u015b Mogilskim), obok lotniska i monopolu tytoniowego w Czy\u017cynach, przez budowany plac Centralny do bramy g\u0142ównej Centrum Administracyjnego Huty im. Lenina – uroczy\u015bcie uruchomiono 7 listopada 1952 roku. – O godzinie 4.30 nast\u0119pnego dnia rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 regularny ruch na linii nr 5, która na ca\u0142ej trasie mia\u0142a 10 przystanków: ul. Cystersów, most na Bia\u0142usze, Wieczysta, lotnisko Czy\u017cyny, Czy\u017cyny Monopol, Nowa Huta Miasto (Plac Centralny), droga obwodowa nr 3 (dzi\u015b A. Struga), Bulwarowa i Kombinat. Trzyna\u015bcie potrójnych poci\u0105gów tramwajowych z\u0142o\u017conych wy\u0142\u0105cznie z niebieskich nowoczesnych wagonów typu N i ND kursowa\u0142o co 5 minut a\u017c do godziny 22.30, czyli do rozpocz\u0119cia zmiany nocnej w hucie – opisuje Ko\u0142odziej.
Dla mieszka\u0144ców Nowej Huty i pracowników kombinatu uruchomienie tramwaju by\u0142o jak wybawienie. – Do tego momentu w tym kierunku kursowa\u0142y tylko autobusy. Ale s\u0142owo 'kursowa\u0142y’ jest tu na wyrost. Co chwil\u0119 bowiem si\u0119 psu\u0142y albo nie przyje\u017cd\u017ca\u0142y na czas, a ludzie musieli jako\u015b dotrze\u0107 do pracy. Po uruchomieniu tramwaju wszystko si\u0119 zmieni\u0142o. To by\u0142o jak okno na \u015bwiat dla Nowej Huty – wspomina Albin Ksieniewicz, wieloletni pracownik kombinatu.
Po pocz\u0105tkowej euforii szybko okaza\u0142o si\u0119 jednak, \u017ce torowisko budowane by\u0142o w po\u015bpiechu i pope\u0142niono wiele b\u0142\u0119dów. Miesi\u0105c po oddaniu do u\u017cytkowania przyst\u0105piono do budowy brakuj\u0105cych torów i rozjazdów u\u0142atwiaj\u0105cych prowadzenie ruchu na ca\u0142ej trasie.
Du\u017ce nadzieje pok\u0142adano w utworzeniu brakuj\u0105cego fragmentu o d\u0142ugo\u015bci 700 metrów – dla zamkni\u0119cia okr\u0119gu wokó\u0142 Starego Miasta – w ulicy 1 Maja i Basztowej, dzi\u0119ki czemu tramwaje linii 5 je\u017cd\u017c\u0105ce z Nowej Huty mog\u0142yby obje\u017cd\u017ca\u0107 Stare Miasto, u\u0142atwiaj\u0105c mieszka\u0144com dojazd do nowej dzielnicy. – Nie by\u0142o to jednak mo\u017cliwe do czasu wybudowania brakuj\u0105cych podstacji. W mie\u015bcie obowi\u0105zywa\u0142y zaostrzone warunki korzystania z energii trakcyjnej. Napi\u0119tego planu budowy nowego odcinka torów w Krakowie nie uda\u0142o si\u0119 dotrzyma\u0107 i tramwaje nie wyjecha\u0142y na t\u0119 tras\u0119 w dniu \u015awi\u0119ta Pracy. Dopiero 5 maja (1963 r. przyp. red.) oddano do u\u017cytku ostatni fragment linii okr\u0105\u017caj\u0105cej Planty – opowiada Janusz Ko\u0142odziej.
I dodaje, \u017ce rondo szybko sta\u0142o si\u0119 g\u0142ównym punktem przesiadkowym dla tysi\u0119cy mieszka\u0144ców Krakowa i pracowników kombinatu. Liczba pasa\u017cerów ros\u0142a nieustannie w miar\u0119 powi\u0119kszania si\u0119 Nowej Huty. W ci\u0105gu roku tylko linia numer 5 przewioz\u0142a 16,5 mln osób. Dla oczekuj\u0105cych na tramwaj zbudowano specjaln\u0105, pierwsz\u0105 w mie\u015bcie, drewnian\u0105 wiat\u0119.
Natomiast wiosn\u0105 1955 r. w du\u017cym tempie wybudowano niespe\u0142na dwukilometrow\u0105 lini\u0119 tramwajow\u0105 biegn\u0105c\u0105 wewn\u0105trz kombinatu. Po\u0142\u0105czy\u0142a ona p\u0119tl\u0119 przed Centrum Administracyjnym z Walcowni\u0105 – Zgniataczem i sprawi\u0142a, \u017ce oddana do ruchu trzy lata wcze\u015bniej p\u0119tla straci\u0142a pierwotne przeznaczenie. – Huczne oddanie linii nast\u0105pi\u0142o, jak przysta\u0142o na panuj\u0105ce w Krakowie w\u0142adze, 22 lipca. Wyg\u0142oszono przemówienia, rozdano ordery, wyp\u0142acono premie i zapewne przeci\u0119to wst\u0119g\u0119. W gazetach ukaza\u0142y si\u0119 relacje, a tramwaje…, tramwaje nie pojecha\u0142y. Linia budowana w szybkim tempie nie by\u0142a przejezdna. Na torach le\u017ca\u0142y zwa\u0142y ziemi uniemo\u017cliwiaj\u0105ce poruszanie si\u0119 wagonów, a zamiast przystanków pasa\u017cerów straszy\u0142y g\u0142\u0119bokie wykopy. Po licznych interwencjach pierwsze poci\u0105gi przed\u0142u\u017conej linii nr 5 ruszy\u0142y dopiero 8 sierpnia – relacjonuje Ko\u0142odziej. Pozostaje mie\u0107 tylko nadziej\u0119, \u017ce przebudowa torowiska od ronda Mogilskiego do pl. Centralnego, która ma rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 jeszcze w tym roku, nie zako\u0144czy si\u0119 podobn\u0105 wpadk\u0105 jak prace sprzed 57 lat.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[58],"class_list":["post-123497","infotram","type-infotram","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-krakow"],"acf":[],"yoast_head":"\n