{"id":205636,"date":"2019-12-01T10:00:00","date_gmt":"2019-12-01T10:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/"},"modified":"2019-12-01T10:00:00","modified_gmt":"2019-12-01T10:00:00","slug":"bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474","status":"publish","type":"infoship","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/","title":{"rendered":"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha"},"content":{"rendered":"

Dzisiaj historia z pogranicza motoryzacji i \u017ceglugi. Publikujemy artyku\u0142 <\/span>Bartosza Gondeki o s\u0142ynnym przedwojennym kutrze „Batory”,, kt\u00f3rego nap\u0119dza\u0142y … silniki Maybacha. Zbudowano je z my\u015bl\u0105 o podniebnych gigantach, a trafi\u0142y na pok\u0142ad polskiego „bata” na przemytnik\u00f3w. <\/span><\/p>\n

Alkohol, narkotyki, bro\u0144 i sacharyna. Do tego handel lud\u017ami i przemyt w obie strony. Ceny towar\u00f3w w Polsce i Wolnym Mie\u015bcie Gda\u0144sku znacznie si\u0119 r\u00f3\u017cni\u0142y. Utrzymanie 147 kilometr\u00f3w dopiero co odzyskanego wybrze\u017ca wymaga\u0142o od mi\u0119dzywojennej Polski nie tylko zbudowania i utrzymania floty wojennej, ale tak\u017ce stworzenia mechanizm\u00f3w oraz narz\u0119dzi umo\u017cliwiaj\u0105cych skuteczn\u0105 walk\u0119 ze szmuglem, kt\u00f3ry przynosi\u0142 polskiemu skarbowi pa\u0144stwa wielomilionowe straty. Na prze\u0142omie lat 20. i 30. XX wieku najwi\u0119kszym problemem polskiego fiskusa by\u0142 rozwini\u0119ty na skal\u0119 przemys\u0142ow\u0105i mi\u0119dzynarodow\u0105 przemyt alkoholu. <\/p>\n

Rozkwit przemytniczych fortun, ulokowanych w wi\u0119kszo\u015bci w Gdyni, nap\u0119dza\u0142a prohibicja (utrzymuj\u0105ca si\u0119 do 1931 roku w Finlandii i do 1933 roku w USA). Mimo mi\u0119dzynarodowych konwencji i porozumie\u0144 o wsp\u00f3\u0142pracy policyjnej i celnej, spirytus przecieka\u0142 przez polskie granice i to w milionach litr\u00f3w. Przemycali szwedzcy rybacy, ma\u0142e statki, czyli tak zwane trampy i ca\u0142kiem du\u017ce jednostki. Zaokr\u0119towany, cz\u0119sto za pomoc\u0105 pomp gdy\u0144skiej stra\u017cy po\u017carnej, wysokoprocentowy alkohol trafia\u0142 na Bermudy i Bahamy a stamt\u0105d do USA. Prawdziw\u0105 plag\u0105 by\u0142y szybkie motor\u00f3wki i stare \u015bcigacze torpedowe, kt\u00f3re z alkoholem kursowa\u0142y do Skandynawii i na Litw\u0119.<\/p>\n

Takie jednostki, b\u0119d\u0105ce w wi\u0119kszo\u015bci w\u0142asno\u015bci\u0105 przemytniczej legendy Gdyni kapitana Zygmunta Tulei, rozwija\u0142y nawet 22\u201332 w\u0119z\u0142y, czyli pr\u0119dko\u015bci,z kt\u00f3rymi sprz\u0119t polskich celnik\u00f3w i pogranicznik\u00f3w po prostu sobie nie radzi\u0142. Nic dziwnego, \u017ce Stra\u017c Graniczna musia\u0142a szybko si\u0119 „uzbroi\u0107”. Podj\u0119to decyzj\u0119 o budowie nowoczesnych jednostek p\u0142ywaj\u0105cych: kutra po\u015bcigowegoi trzech motor\u00f3wek patrolowych. <\/p>\n

Pocz\u0105tkowo zak\u0142adano, \u017ce kuter wybuduje stocznia w Modlinie w kooperacji ze stoczniami w\u0142oskimi. Zagraniczny partner projektu zaproponowa\u0142 projekt p\u0142askodennej jednostki, kt\u00f3r\u0105 wyposa\u017conow silniki po\u015bcigowe. Taki kad\u0142ub nie nadawa\u0142 si\u0119 jednak na Ba\u0142tyk, za\u015b silniki \u2013 mocne i szybkie, ale paliwo\u017cerne \u2013 nie spe\u0142nia\u0142y za\u0142o\u017conej przez stron\u0119 polsk\u0105 niezb\u0119dnej ekonomiki eksploatacji. Na wysoko\u015bci zadania stan\u0105\u0142 zesp\u00f3\u0142 in\u017cynier\u00f3w pod kierownictwem Aleksandra Potyra\u0142y, kt\u00f3ry stworzy\u0142 23-metrowy kad\u0142ub o nowatorskiej konstrukcji stalowo-duraluminiowej. Kuter uzbrojonow dwa karabiny maszynowe „Maxim” na uniwersalnych podstawach, \u017ceby mo\u017cna z nich by\u0142o korzysta\u0107 r\u00f3wnie\u017c przy strzelaniu przeciwlotniczym oraz wyposa\u017cono w radiostacj\u0119 i bardzo mocny reflektor. W kad\u0142ubie przewidziano te\u017c specjalnie wzmocnione miejsce pod monta\u017c dzia\u0142ka.<\/p>\n

Silniki ze sterowca<\/h4>\n

W fabryce Maybacha we Friedrichshafen zam\u00f3wiono dwa pot\u0119\u017cne, dwunastocylindrowe silniki o mocy 550 KM, kt\u00f3re wyposa\u017cono w tzw. autorewers i sprz\u0119g\u0142a. Silniki „Batorego” by\u0142y jedn\u0105 z odmian wielopaliwowych silnik\u00f3w V-12, stosowanych mi\u0119dzy innymi w s\u0142ynnym sterowcu LZ-127″Graf Zeppelin”. Pi\u0119\u0107 motor\u00f3w podniebnego olbrzyma (d\u0142ugo\u015b\u0107 236,6 m) przystosowano do spalania zar\u00f3wno paliwa ciek\u0142ego, jak i gazu. W przypadku okr\u0119tu taki zabieg nie by\u0142 potrzebny.<\/p>\n

Wystarcza\u0142 im benzol \u2013 paskudna mieszanka w\u0119glowodor\u00f3w uzyskiwana za pomoc\u0105 specjalnej technologii z gazu w koksowniach i gazowniach. Najwi\u0119ksz\u0105 zalet\u0105 benzolu by\u0142o podnoszenie liczby oktanowej benzyn, st\u0105d by\u0142 on do lat 30. XX wieku istotnym dodatkiem do benzyn lotniczychi samochodowych. Cz\u0119sto dodatkowo mieszano go te\u017c z alkoholem.<\/p>\n

ORP „Batory” zabiera\u0142 na pok\u0142ad 1,4 tony tego paliwa umieszczonegow dw\u00f3ch zbiornikach g\u0142\u00f3wnych i dw\u00f3ch rezerwowych. Podstawowym silnikiem „marszowym” by\u0142 trzeci \u2013 niepor\u00f3wnywalnie bardziej ekonomiczny \u2013 sze\u015bciocylindrowy silnik wysokopr\u0119\u017cny Maybacha o mocy 175 KM, stosowany wtedy masowo przez koleje Deutsche Reichsbahn.<\/p>\n

Ucieczka do Szwecji<\/h4>\n

ORP „Batory” wszed\u0142 do s\u0142u\u017cby 23 czerwca 1932 roku. Stacjonowa\u0142 na Helu, rozwija\u0142 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 24,3 w\u0119z\u0142a i w pierwszym okresie s\u0142u\u017cby nosi\u0142 bander\u0119 marynarki handlowej. Jego obecno\u015b\u0107 na polskim wybrze\u017cu znacznie ograniczy\u0142a rozmiar przemytu. Du\u017ca moc silnik\u00f3w Maybacha kapitalnie sprawdzi\u0142a si\u0119 1 pa\u017adziernika 1939 roku, kiedy to zmobilizowany „Batory”, wcze\u015bniej transportuj\u0105cy rannych z walcz\u0105cego Oksywia na Hel, przedar\u0142 si\u0119 do Szwecji. Tam pozosta\u0142 do 1945 roku.<\/p>\n

Po powrocie do kraju i kapitalnym remoncie nadal strzeg\u0142 polskiej granicy morskiej, kt\u00f3ra teraz mia\u0142a ju\u017c 440 km d\u0142ugo\u015bci. W 1954 roku, podczas kolejnego remontu, po\u017cegnano wys\u0142u\u017cone ponad 20-letni\u0105 prac\u0105 silniki Maybacha, a pi\u0119\u0107 lat p\u00f3\u017aniej jednostk\u0119 skre\u015blono z listy floty Wojsk Ochrony Pogranicza. Przez kilka kolejnych lat „Batory” tu\u0142a\u0142 si\u0119 po Wi\u015ble i Zalewie Zegrzy\u0144skim jako jednostka szkolna, aby ugrz\u0119zn\u0105\u0107 w porcie na \u017beraniu. Tam oczekiwa\u0142 na z\u0142omowanie i tam te\u017c zaton\u0105\u0142. <\/p>\n

Wtedy wydarzy\u0142 si\u0119 cud. Za spraw\u0105 oficer\u00f3w weteran\u00f3w ponownie trafi\u0142 do Marynarki Wojennej. Zabrano go na Hel i wmurowano jako pomnik na nabrze\u017cu bazy 9. Flotylli Obrony Wybrze\u017ca. Trzy lata po jej likwidacji zabytkowy okr\u0119t trafi\u0142 do Muzeum Marynarki Wojennej. Wyremontowany jest teraz gwiazd\u0105 ekspozycji plenerowej muzeum. Kto wie? Mo\u017ce gdzie\u015b i kiedy\u015b uda si\u0119 odnale\u017a\u0107 cho\u0107by bloki pasuj\u0105cych do niego silnik\u00f3w?<\/p>\n

Bartosz Gondek \u2013 historyk, dziennikarz motoryzacyjny<\/p>\n

„<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":205637,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[656],"class_list":["post-205636","infoship","type-infoship","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-historia"],"acf":[],"yoast_head":"\nBat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Dzisiaj historia z pogranicza motoryzacji i \u017ceglugi. Publikujemy artyku\u0142 Bartosza Gondeki o s\u0142ynnym przedwojennym...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"4 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/\",\"name\":\"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/ORP-Batory-przedwojenny-bat-na-przemytnikow-0-1.jpg\",\"datePublished\":\"2019-12-01T10:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2019-12-01T10:00:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/ORP-Batory-przedwojenny-bat-na-przemytnikow-0-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/ORP-Batory-przedwojenny-bat-na-przemytnikow-0-1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infoship\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha","og_description":"Dzisiaj historia z pogranicza motoryzacji i \u017ceglugi. Publikujemy artyku\u0142 Bartosza Gondeki o s\u0142ynnym przedwojennym...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"4 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/","name":"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/ORP-Batory-przedwojenny-bat-na-przemytnikow-0-1.jpg","datePublished":"2019-12-01T10:00:00+00:00","dateModified":"2019-12-01T10:00:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/ORP-Batory-przedwojenny-bat-na-przemytnikow-0-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/ORP-Batory-przedwojenny-bat-na-przemytnikow-0-1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/bat-na-przemytnikow-z-silnikami-maybacha-_more_119474\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infoship","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infoship\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Bat na przemytnik\u00f3w z silnikami Maybacha"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infoship\/205636","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infoship"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infoship"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=205636"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/205637"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=205636"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=205636"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=205636"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}