Przewozy kolej\u0105 w Polsce realizowane s\u0105 na podstawie udzielanej przez regulatora (Urz\u0105d Transportu Kolejowego )licencji na wykonywanie przewozów osób , rzeczy i udost\u0119pnianie pojazdów trakcyjnych. Na koniec 2005 roku licencj\u0119 na przewozy pasa\u017cerskie posiada\u0142o 27 przewo\u017aników , na transport rzeczy 65 a na udost\u0119pnianie pojazdów trakcyjnych 44.
Funkcjonowanie przewo\u017aników realizowane jest z zachowaniem zasady równego dost\u0119pu do infrastruktury kolejowej. Po ubieg\u0142orocznych wyborach parlamentarnych nowy Rz\u0105d oceni\u0142 , \u017ce dzia\u0142ania restrukturyzacyjne realizowane wewn\u0105trz PKP nie doprowadzi\u0142y do poprawy funkcjonowania pa\u0144stwowej cz\u0119\u015bci rynku kolejowego. Oceniono ,\u017ce dotychczasowe programy restrukturyzacyjne koncentruj\u0105ce si\u0119 na stworzeniu warunków do rynkowego dzia\u0142ania i prywatyzacji wyodr\u0119bnionych cz\u0119\u015bci PKP nie przynios\u0142y po\u017c\u0105danego wyniku. Taka ocena zaowocowa\u0142a potrzeb\u0105 zbudowania nowej strategii dla kolei. Po konsultacjach mi\u0119dzyresortowych i spo\u0142ecznych w lipcu resort Transportu skierowa\u0142 projekt Strategii na posiedzenie Rz\u0105du. Przed rynkiem kolejowym w tym g\u0142ównie Grup\u0105 PKP postawiono trzy zadania :
-wzrost efektywno\u015bci gospodarowania
-systematyczny wzrost jako\u015bci obs\u0142ugi u\u017cytkowników kolei
-efektywne wykorzystanie zasobów ludzkich i optymalizacja zatrudnienia.
Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107 \u017ce równolegle w resortach opracowuje si\u0119 kolejne dokumenty strategiczne dla rynku kolejowego :
-Master Plan dla transportu kolejowego w Polsce do roku 2030
-Polityka transportowa Pa\u0144stwa na lata 2006-2025
-Strategia rozwoju transportu na lata 2007-2013
-Program Operacyjny Infrastruktura i \u015arodowisko na lata 2007-2013.
Wszystkie te dokumenty planistyczne stanowi\u0105 za\u015b istotne rozwini\u0119cie dokumentu wiod\u0105cego tj. Strategii rozwoju kraju 2007-2015 zawieraj\u0105cej g\u0142ówne kierunki rozwoju Polski, koordynacj\u0119 polityki spójno\u015bci z innymi politykami wspó\u0142finansowanymi z funduszu unijnych, zasady i przestrzenie wsparcia \u015brodkami publicznymi i obszary na których skoncentruj\u0105 si\u0119 dzia\u0142ania instytucji publicznych.
Rz\u0105d w projekcie nowej Strategii zapowiada kontynuacj\u0119 integracji polskiego systemu kolejowego w ramach systemu transportowego Unii Europejskiej. W tym obszarze zostan\u0105 wdro\u017cone postanowienia II Pakietu Kolejowego , przewiduj\u0105ce harmonizacj\u0119 bezpiecze\u0144stwa i interoperacyjno\u015b\u0107 , liberalizacja rynku przewozów towarowych oraz rozpocznie si\u0119 wdra\u017canie III Pakietu zwi\u0105zanego z liberalizacj\u0105 rynku mi\u0119dzynarodowych przewozów pasa\u017cerskich. Rz\u0105d planuje te\u017c zdecydowane wspieranie transportu kolejowego w ramach polityki zrównowa\u017conego rozwoju. Strategia przewiduje utrzymanie przez pa\u0144stwo funkcji koordynacyjnych w zakresie rozwoju , utrzymania sieci kolejowej i wydatków na transport kolejowy realizowanych ze \u017aróde\u0142 zewn\u0119trznych. Zbudowanie racjonalnych mechanizmów funkcjonowania i pomocy publicznej w zakresie przewozów regionalnych ,przewozów mi\u0119dzywojewódzkich i przewozów mi\u0119dzynarodowych szczególnie obj\u0119tych porozumieniami i umowami mi\u0119dzynarodowymi.
Strategia zapowiada te\u017c istotne zmiany wewn\u0105trz przedsi\u0119biorstwa Polskie Koleje Pa\u0144stwowe. Wzmocnienie funkcji w\u0142a\u015bcicielskiej w ramach grupy PKP S.A. i doko\u0144czenie alokacji maj\u0105tku produkcyjnego wewn\u0105trz PKP w szczególnie w na rzecz zarz\u0105dcy polskiej infrastruktury kolejowej PKP Polskie Linie Kolejowe. W procesie naprawy PKP Rz\u0105d zamierza dokona\u0107 restrukturyzacji finansowej PKP.W tym celu jako najistotniejsze dzia\u0142ania w latach 2006-2007 przewiduje si\u0119 pe\u0142n\u0105 realizacj\u0119 obs\u0142ugi zobowi\u0105za\u0144 publicznoprawnych i odd\u0142u\u017cenie pa\u0144stwowej cz\u0119\u015bci kolejnictwa w powi\u0105zaniu z perspektyw\u0105 absorpcji modernizacyjnych \u015brodków unijnych. Strategia zatem opisuje mechanizmy udzielenia pomocy publicznej w transporcie kolejowym. W zwi\u0105zku z tym zamierza si\u0119 utworzy\u0107 Podatkow\u0105 Grup\u0119 kapita\u0142ow\u0105 PKP , odd\u0142u\u017cy\u0107 PKP Przewozy Regionalne i PKP S.A. , uruchomi\u0107 programy dofinansowania modernizacji i utrzymania infrastruktury kolejowej i
dokonanie w transporcie publicznym zakupów taboru. Ze wzgl\u0119du na znaczenie dla sytuacji na ca\u0142ym rynku kolejowym kluczowe jest rozwi\u0105zanie problemów starych d\u0142ugów wewn\u0105trz Grupy PKP , odd\u0142u\u017cenie i uporz\u0105dkowanie przewozów regionalnych finansowanych z bud\u017cetów samorz\u0105dowych województw, usprawnienie procesów inwestycyjnych na sieci
kolejowych i pe\u0142na absorpcja \u015brodków unijnych na modernizacj\u0119 sieci kolejowej.
Restrukturyzacja PKP S.A. dokonana zostanie poprzez przygotowanie spó\u0142ek Grupy do prywatyzacji , zahamowanie zatorów p\u0142atniczych mi\u0119dzy spó\u0142kami w grupie, ustabilizowanie zad\u0142u\u017cenia i zapewnienie bie\u017c\u0105cej jego obs\u0142ugi , koordynacj\u0119 procesów inwestycyjnych , uregulowanie kwestii maj\u0105tkowych , popraw\u0119 zarz\u0105dzania. Procesy prywatyzacyjne obejm\u0105 trzy grupy spó\u0142ek nale\u017c\u0105cych do PKP. Spó\u0142ki które utworz\u0105 Podatkow\u0105 Grup\u0119 Kapita\u0142ow\u0105 maj\u0105 przej\u015b\u0107 okres przygotowawczy i od 2009 roku by\u0107 prywatyzowane poprzez sprzeda\u017c akcji na rynkach kapita\u0142owych. Zak\u0142ada si\u0119 , \u017ce w pierwszej kolejno\u015bci takiej prywatyzacji na rynku kapita\u0142owym podlega\u0107 b\u0119d\u0105 PKP Intercity i PKP Cargo. Sprzeda\u017c spó\u0142ek nie wchodz\u0105cych w sk\u0142ad podatkowej grupy kapita\u0142owej PKP b\u0119dzie dokonywana po analizie szans rozwojowych tych podmiotów. Najszybciej sprzedawane b\u0119d\u0105 mniejszo\u015bciowe pakiety akcji i udzia\u0142ów przedsi\u0119biorstw na zaspokojenie potrzeb finansowych PKP.
Kluczow\u0105 rol\u0119 na rynku kolejowym Nowa Strategia przypisuje zarz\u0105dcy infrastruktury kolejowej –PKP Polskim Liniom Kolejowym. Jej podstawowym celem b\u0119dzie utrzymanie sieci kolejowej w dobrym stanie i \u015bwiadczenie us\u0142ug udost\u0119pniania linii kolejowych na równych zasadach wszystkim przewo\u017anikom kolejowym. Spó\u0142ka PLK nie b\u0119dzie podmiotem nastawionym na maksymalizacj\u0119 zysku. Skarb Pa\u0144stwa ,jako jedyny w\u0142a\u015bciciel spó\u0142ki nie b\u0119dzie wymaga\u0142 zwrotów zaanga\u017cowanych w spó\u0142k\u0119 kapita\u0142ów w postaci dywidendy. Priorytetowym przeznaczeniem wypracowanych \u015brodków b\u0119dzie finansowanie inwestycji i modernizacji. PLK zostanie wyposa\u017cona w maj\u0105tek do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci. W procesie porz\u0105dkowania spraw maj\u0105tkowych nast\u0105pi zwolnienie dzier\u017cawionej dotychczas przez PKP Cargo infrastruktury kolejowej z której korzysta\u0107 b\u0119d\u0105 inni przewo\u017anicy. B\u0119d\u0105 to w szczególno\u015bci takie elementy infrastruktury jak stacje techniczne i rozrz\u0105dowe ,odcinki torów
rozrz\u0105dowych ,manewrowych i \u0142adunkowych ogólnego przeznaczenia. Jednocze\u015bnie PLK zostanie wyposa\u017cona w maj\u0105tek niezb\u0119dny do przegl\u0105dów i utrzymania linii kolejowych oraz wykonywania napraw konserwatorskich. Do PLK zostan\u0105 wi\u0119c w\u0142\u0105czone podmioty gospodarcze zwi\u0105zane z utrzymaniem infrastruktury w tym niektóre zak\u0142ady naprawcze infrastruktury.
Strategia zak\u0142ada równie\u017c jednoznaczne rozdzielenie w PLK spraw zwi\u0105zanych z eksploatacj\u0105 infrastruktury kolejowej od procesu inwestycyjnego. Konsekwencj\u0105 wszystkich tych dzia\u0142a\u0144 b\u0119dzie te\u017c wyodr\u0119bnienie kapita\u0142owe spó\u0142ki PLK. Nie b\u0119dzie ona powi\u0105zana kapita\u0142owo z \u017cadnym podmiotem gospodarczym. Akcje PLK nie b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 przedmiotem obrotu kapita\u0142owego , ich jedynym w\u0142a\u015bcicielem b\u0119dzie skarb pa\u0144stwa , a PLK nie b\u0119dzie
w\u0142a\u015bcicielem innych podmiotów gospodarczych. Umocnienie pozycji PLK i wdro\u017cenie nowych zasad finansowania remontów i utrzymania infrastruktury kolejowej ma powstrzyma\u0107 jej post\u0119puj\u0105c\u0105 w ostatnich latach degradacj\u0119. Obecnie w Polsce 35 % linii kolejowych kwalifikuje si\u0119 do wymiany nawierzchni torowej. Na niespe\u0142na po\u0142owie d\u0142ugo\u015bci czynnych linii kolejowych dopuszczalna pr\u0119dko\u015b\u0107 jest mniejsza ni\u017c 60 km \/h. tylko na 2,3 tysi\u0105ca kilometrów najwi\u0119ksza dopuszczalna pr\u0119dko\u015b\u0107 wynosi 120 km\/h a tylko na blisko 550 kilometrach mo\u017cna si\u0119 porusza\u0107 z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 km\/h. Zak\u0142ada si\u0119 w Strategii \u017ce wydatki z bud\u017cetu pa\u0144stwa i Funduszu Kolejowego na remonty i utrzymanie infrastruktury kolejowej
wynios\u0105 :w roku 2006 -215 mln, a w latach 2007-2009 po 260 mln z\u0142otych roczne. Nowa Strategia omawia tak\u017ce wykorzystanie \u015brodków unijnych. Szacuje si\u0119 \u017ce ca\u0142kowita pomoc unijna dla kolejnictwa kszta\u0142towa\u0107 si\u0119 b\u0119dzie w poszczególnych latach nast\u0119puj\u0105co : rok 2006 -2 mld z\u0142 , 2007 1,675 mld , 2008 -1,6 mld, 2009-3 mld z\u0142. Od 2010 roku roczne wykorzystanie \u015brodków unijnych ma si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 na poziomie oko\u0142o 3 mld z\u0142.
\u0141\u0105czne nak\u0142ady inwestycyjne na rynku kolejowym wynios\u0105 wi\u0119c odpowiednio :
-rok2006-3,4 mld
-rok 2007 2,8 mld
-rok 2008 2,9 mld
-rok 2009 5,1 mld
O skali wykorzystania \u015brodków unijnych przez sektor kolejowy na przedsi\u0119wzi\u0119cia inwestycyjne b\u0119d\u0105 decydowa\u0142y wielko\u015b\u0107 \u015brodków w\u0142asnych , \u015brodki pozyskane z bud\u017cetów pa\u0144stwa i samorz\u0105du oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskanie \u015brodków kredytowych na finansowanie pomostowe. Jeszcze nigdy w historii nak\u0142ady w sektorze kolejowym na inwestycje nie by\u0142y tak znacz\u0105ce. Od 2002 roku PKP Przewozy Regionalne realizuj\u0105ce przewozy w ramach us\u0142ugi
publicznej s\u0105 nierentowne. W roku 2006 wprowadzono zarz\u0105dzanie kryzysowe w spó\u0142ce. Wdra\u017ca si\u0119 nowe rozwi\u0105zania organizacyjne i finansowe. Wykorzystano cz\u0119\u015b\u0107 \u015brodków z powo\u0142anego na pocz\u0105tku roku Funduszu Kolejowego na pokrycie utraconych przez PKP PR przychodów w latach 2002-2005 z tytu\u0142u obowi\u0105zuj\u0105cych ustawowych ulg taryfowych w przewozach pasa\u017cerskich nie pokrytych dotacjami bud\u017cetu pa\u0144stwa, zwi\u0119kszono udzia\u0142 samorz\u0105dów w finansowaniu przewozów lokalnych ,obni\u017cono stawki dost\u0119pu do infrastruktury kolejowej ,planuje si\u0119 obni\u017cenie kosztów operacyjnych poprzez wniesienie do PKP PR lokomotyw dzier\u017cawionych dotychczas od PKP Cargo. Resort transportu przedstawi\u0142 do decyzji Rz\u0105du alternatywne trzy rozwi\u0105zania uzale\u017cnione od decyzji i mo\u017cliwo\u015bci bud\u017cetowych :
-usamorz\u0105dowienia przewozów regionalnych z jednoczesnym jednorazowym
odd\u0142u\u017ceniem PKP PR przez bud\u017cet pa\u0144stwa (jest to wariant rekomendowany
przez Resort Transportu )
-usamorz\u0105dowienia przewozów regionalnych z restrukturyzacj\u0105 zad\u0142u\u017cenia PKP
PR ( na przyk\u0142ad przez mechanizm Funduszu Kolejowego )
-zachowania dotychczasowego modelu obs\u0142ugi przewozów regionalnych przy
równoczesnej zmianie zarz\u0105dzania i wykorzystania \u015brodków na dofinansowanie
\u015brodków przyznanych na dofinansowanie tego rodzaju przewozów.
Wydaje si\u0119 \u017ce ze wzgl\u0119du na napi\u0119ty bud\u017cet roku 2007 zwi\u0105zany z zapewnieniem wk\u0142adu krajowego w pozyskanie funduszy unijnych zostanie przyj\u0119te rozwi\u0105zania po\u015brednie to jest cz\u0119\u015bciowe odd\u0142u\u017cenie z bud\u017cetu i a pozosta\u0142a cz\u0119\u015b\u0107 zad\u0142u\u017cenia zostanie obd\u0142u\u017cona w czasie poprzez Fundusz Kolejowy.
Równie trudnych decyzji wymaga skala zad\u0142u\u017cenia d\u0142ugoterminowego PKP S.A. które na koniec 2006 roku wyniesie 5,8 mld z\u0142. Podstawowym \u017aród\u0142em sp\u0142aty mia\u0142y by\u0107 wp\u0142ywy ze sprzeda\u017cy akcji i udzia\u0142ów spó\u0142ek kolejowych. Strategia nie zak\u0142ada sprzeda\u017cy podstawowych spó\u0142ek przed 2009 rokiem w zwi\u0105zku z tym Rz\u0105d planuje przesuniecie sp\u0142at kredytów na kolejne lata.
W nast\u0119pnym artykule uwagi do strategii.
Janusz Piechoci\u0144ski , janusz@piechocinski.pl <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":9727,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[7920,61,63,9974,338],"class_list":["post-9726","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-fundusz-kolejowy","tag-kolej","tag-pkp","tag-strategia","tag-ustawa"],"acf":[],"yoast_head":"\n