{"id":26110,"date":"2009-03-03T19:24:49","date_gmt":"2009-03-03T19:24:49","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=inforail&#038;p=26110"},"modified":"2025-01-19T14:30:55","modified_gmt":"2025-01-19T13:30:55","slug":"kolejowe-spowalnianie","status":"publish","type":"inforail","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/","title":{"rendered":"Kolejowe spowalnianie"},"content":{"rendered":"<div>Starsze osoby pami\u0119taj\u0105ce jeszcze parowozy bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce w erze parowoz&oacute;w poci\u0105gi je\u017adzi\u0142y szybciej ni\u017c obecnie i w zasadzie w wi\u0119kszo\u015bci przypadk&oacute;w twierdzenie to jest prawdziwe. To z kolei rodzi pytania jak to si\u0119 sta\u0142o, \u017ce z roku na rok maleje \u015brednia pr\u0119dko\u015b\u0107 poci\u0105g&oacute;w pasa\u017cerskich pomimo szeregu prowadzonych modernizacji. W niniejszym artykule postaramy si\u0119 przybli\u017cy\u0107 najwa\u017cniejsze determinanty tego stanu.<\/div>\n<div>Ju\u017c chyba ka\u017cdy wie, \u017ce upadaj\u0105cy w 1989 roku Mur Berli\u0144ski spowodowa\u0142 przelanie czary goryczy r&oacute;wnie\u017c w Polsce. W efekcie zako\u0144czonych&nbsp;w kwietniu&nbsp;1989 roku rozm&oacute;w okr\u0105g\u0142ego sto\u0142u uzgodniono polsk\u0105 drog\u0119 do demokracji. W efekcie tego w 1990 roku PRL zosta\u0142o zast\u0105pione przez III RP. Wiele os&oacute;b negatywnie ocenia ca\u0142y okres PRL, jednak jest to twierdzenie nad wyrost, poniewa\u017c w obszarze transportu publicznego okres ten mo\u017cna ocenia\u0107 jedynie pozytywnie, zw\u0142aszcza w por&oacute;wnaniu z innymi otaczaj\u0105cymi nas krajami. Niew\u0105tpliwie III RP odziedziczy\u0142a rozleg\u0142y i komplementarny system po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych o stosunkowo wysokich parametrach eksploatacyjnych. G\u0142&oacute;wne linie dostosowane do 120 km\/h, trasa Warszawa &ndash;Pozna\u0144 &ndash;Wroc\u0142aw do 140, a CMK do 160 km\/h. Bardzo wysokie standardy obowi\u0105zywa\u0142y r&oacute;wnie\u017c po stronie bezpiecze\u0144stwa, gdzie opr&oacute;cz czuwaka aktywnego czy SHP dzia\u0142 r&oacute;wnie\u017c radiostop. Zw\u0142aszcza \u0142\u0105czno\u015b\u0107 radiowa z funkcj\u0105 radiostop wyprzedza\u0142a nie tylko kraje socjalistyczne ale r&oacute;wnie\u017c wiele zachodnich jak przyk\u0142adowo USA, gdzie dopiero w 2008 roku po \u015bmiertelnym wypadku w Los Angeles m&oacute;wi si\u0119 o wprowadzeniu zaledwie SHP! St\u0105d nazwanie polskiej kolei w tamtym okresie mianem nowoczesnej nie by\u0142o niczym nad wyrost, a jedyne co mo\u017cna by\u0142o zarzuci\u0107 to zbyt ma\u0142a pojemno\u015b\u0107 sk\u0142ad&oacute;w, kt&oacute;re w wi\u0119kszo\u015bci przypadk&oacute;w by\u0142y przepe\u0142nione. Niestety szereg nieprzemy\u015blanych dzia\u0142a\u0144, nie tylko ze strony samej kolei, doprowadzi\u0142 do diametralnej zmiany tego stanu. Podczas gdy w 1990 roku przewieziono oko\u0142o 548 milion&oacute;w pasa\u017cer&oacute;w, to w 2008 roku warto\u015b\u0107 ta wynios\u0142a zaledwie 230 milion&oacute;w! Ten drastyczny spadek zosta\u0142 wywo\u0142any szeregiem czynnik&oacute;w, a jednym z nich by\u0142a niew\u0142a\u015bciwa oferta, kt&oacute;ra cz\u0119\u015bciowo wynika z przyczyn infrastrukturalnych. Pomijaj\u0105c ca\u0142\u0105 reszt\u0119 zagadnie\u0144 w niniejszym artykule skupimy si\u0119 w\u0142a\u015bnie na czynniku infrastruktury jako jednej z przyczyn s\u0142abych wynik&oacute;w w przewozach pasa\u017cerskich. Generalnie czynniki te mo\u017cemy podzieli\u0107 na trzy grupy: ograniczenia prawne, ograniczenia techniczne oraz ograniczenia finansowo-organizacyjne.<\/div>\n<div><strong>Ograniczenia prawne<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"\u0141uki w Polsce trzeba przeje\u017cd\u017ca\u0107 wolniej ni\u017c w Czechach czy Niemczech. Fot. P. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"\u0141uki w Polsce trzeba przeje\u017cd\u017ca\u0107 wolniej ni\u017c w Czechach czy Niemczech. Fot. P. Piech\" alt=\"\u0141uki w Polsce trzeba przeje\u017cd\u017ca\u0107 wolniej ni\u017c w Czechach czy Niemczech. Fot. P. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/ssa51540_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>&nbsp;Wspomniane wcze\u015bniej du\u017ce zaawansowanie techniczne kolei w Polsce doprowadzi\u0142o do wypracowania szeregu wytycznych technicznych determinuj\u0105cych budow\u0119 i eksploatacj\u0119 drogi kolejowej. Przyzna\u0107 nale\u017cy, \u017ce znaczna ilo\u015b\u0107 tych ogranicze\u0144 wynika ze wzgl\u0119d&oacute;w przepis&oacute;w bezpiecze\u0144stwa, jednak pozosta\u0142e z nich wynikaj\u0105 z do\u015bwiadcze\u0144 zdobytych na &#8230; maszynach parowych. Dopuszczalne pochylenia szlaku, droga hamowania, czy przyspieszenia boczne reprezentuj\u0105 poziom wiedzy z tamtego okresu. W efekcie tego poci\u0105gi w Polsce kursuj\u0105 wolniej ni\u017c by mog\u0142y, zw\u0142aszcza w por&oacute;wnaniu z krajami o\u015bciennymi jak Niemcy czy Czechy. Zw\u0142aszcza ten drugi kraj goni Polsk\u0119 pod wzgl\u0119dem pr\u0119dko\u015bci handlowych poci\u0105g&oacute;w wraz z post\u0119puj\u0105cymi modernizacjami szlak&oacute;w. W efekcie polska linia zmodernizowana do pr\u0119dko\u015bci 160 km\/h w Niemczech by\u0142aby dopuszczona do 200 km\/h! Problem ten jest ju\u017c znany od d\u0142u\u017cszego czasu, jednak jak dot\u0105d nikomu nie uda\u0142o si\u0119 dokona\u0107 odpowiednich zmian legislacyjnych. St\u0105d nie zawsze PKP PLK jest winne s\u0142abemu efektowi modernizacji.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Od 1 Marca EC Wawel jedzie jeszcze wolniej. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Od 1 Marca EC Wawel jedzie jeszcze wolniej. Fot. R. Piech\" alt=\"Od 1 Marca EC Wawel jedzie jeszcze wolniej. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/p1000283_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Jednak aby nie pozostawia\u0107 tej ostatniej instytucji ca\u0142kowicie bez winy warto wspomnie\u0107 o innym ograniczeniu prawnym wynikaj\u0105cemu z przyjmowanych przez UE pakiet&oacute;w kolejowych. W jednym z nich zagwarantowano pasa\u017cerom odszkodowania za sp&oacute;\u017anione poci\u0105gi, kt&oacute;re po przekroczeniu godziny skutkuje konieczno\u015bci\u0105 zwrotu pieni\u0119dzy za bilet. PLK obawiaj\u0105c si\u0119 uszczuplenia swojego bud\u017cetu bezceremonialnie od dw&oacute;ch lat wyd\u0142u\u017ca czasy przejazdu poszczeg&oacute;lnych odcink&oacute;w, kt&oacute;re nabra\u0142y ju\u017c absurdalnego poziomu, w kt&oacute;rym poci\u0105gi bardzo cz\u0119sto melduj\u0105 si\u0119 na stacjach 5 minut przed czasem. Najnowszym skandalem tego rodzaju sta\u0142 si\u0119 poci\u0105g EC Wawel, kt&oacute;ry od 1 marca jedzie o 30 minut d\u0142u\u017cej ni\u017c wcze\u015bniej. Wszystko to pomimo faktu, \u017ce ju\u017c w poprzednim rozk\u0142adzie jazdy poci\u0105g meldowa\u0142 si\u0119 na stacjach po 3-5 minut wcze\u015bniej, a na odcinku z trakcj\u0105 spalinow\u0105 by\u0142o to 5-8 minut! Wszystkie te wyniki zosta\u0142y zmierzone podczas faktycznego przejazdu. Jednak tym razem PLK nie kryje powod&oacute;w wyd\u0142u\u017cenia czasu jazdy, czyli kwestii ewentualnych kar, czym dobitnie potwierdza, \u017ce sama nie jest pewna swojego zarz\u0105dzania. Bowiem gdy kto\u015b wie co robi jest w stanie da\u0107 za to gwarancj\u0119, natomiast PLK najwyra\u017aniej nie wierzy swoje poczynania st\u0105d wprowadza fikcyjnie wyd\u0142u\u017cone itak ju\u017c d\u0142ugich czas&oacute;w jazdy.<\/div>\n<div><strong>Ograniczenia techniczne<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Modernizacja linii kolejowych ma wiele aspekt\u00f3w. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Modernizacja linii kolejowych ma wiele aspekt\u00f3w. Fot. R. Piech\" alt=\"Modernizacja linii kolejowych ma wiele aspekt\u00f3w. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/p1020245_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Jak ju\u017c wcze\u015bniej zosta\u0142o wzmiankowane znaczna cz\u0119\u015b\u0107 ogranicze\u0144 technicznych jest determinowana przez przestarza\u0142e wymogi prawne, jednak p&oacute;ki nie zostan\u0105 zmienione nale\u017cy si\u0119 do nich dostosowa\u0107. Niestety to najwyra\u017aniej idzie bardzo topornie, poniewa\u017c przeprowadzane inwestycje nie przynosz\u0105 oczekiwanych rezultat&oacute;w. Tutaj musimy sobie zda\u0107 spraw\u0119, \u017ce podczas modernizacji linii maj\u0105cej zwi\u0119kszy\u0107 pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymaln\u0105 nale\u017cy w praktyce wymieni\u0107 wszystko w\u0142\u0105cznie z przepustami oraz niekt&oacute;rymi mostami, sieci\u0105 trakcji elektrycznej, a na urz\u0105dzeniach sterowania ruchem kolejowym (srk.) sko\u0144czywszy. Tak wi\u0119c obszar ten jest bardzo szeroki i ma wiele miejsc, gdzie da si\u0119 wszystko popsu\u0107. Niestety pomimo faktu, \u017ce modernizacje linii kolejowych prowadzone s\u0105 przez ca\u0142y okres III RP mo\u017cna jedynie stwierdzi\u0107, \u017ce PLK wypracowa\u0142a jeden jedyny standard &ndash;wszystko ma by\u0107 nowe i tanie. W efekcie tego ci\u0119\u017cko m&oacute;wi\u0107 o w\u0142a\u015bciwym prowadzeniu inwestycji. Podczas modernizacji wszystkie tory zostaj\u0105 wymieniane na nowe, nawet ma\u0142o u\u017cywane tory boczne i dodatkowe. By\u0107 mo\u017ce zmniejsza to koszty eksploatacji ale horrendalnie wybija cen\u0119 modernizacji przy nik\u0142ych efektach. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Zmodernizowana E-30. Na wprost 160, w bok 40 km\/h. Fot. PKP PLK\"><img decoding=\"async\" title=\"Zmodernizowana E-30. Na wprost 160, w bok 40 km\/h. Fot. PKP PLK\" alt=\"Zmodernizowana E-30. Na wprost 160, w bok 40 km\/h. Fot. PKP PLK\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/727807fa05_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Podobnym rozwi\u0105zaniem mo\u017cna okre\u015bli\u0107 stosowanie najta\u0144szych rozjazd&oacute;w o skosie pozwalaj\u0105cym osi\u0105gn\u0105\u0107 jedynie 40 km\/h przy je\u017adzie w bok, podczas gdy istniej\u0105 rozjazdy pozwalaj\u0105ce jecha\u0107 szybciej, nawet 300 km\/h w kierunku zbocznym. Taki rozjazd Czesi zabudowali testowo w celu sprawdzenia parametr&oacute;w dla ewentualnej kolei du\u017cej pr\u0119dko\u015bci, jaka w najbli\u017cszych latach mia\u0142aby zosta\u0107 wybudowana w Czechach (budowa wa\u017cna zw\u0142aszcza wobec zapychania si\u0119 istniej\u0105cych autostrad). Niestety PLK jedynie na linii CMK zastosowa\u0142a rozjazdy pozwalaj\u0105ce jecha\u0107 100 km\/h w kierunku zbocznym. Teoretycznie r&oacute;\u017cnica w pr\u0119dko\u015bci przejazdu w bok ma niewiele do znaczenia, jednak w praktyce mo\u017ce ona stanowi\u0107 o sukcesie. Przyk\u0142adowo Niemcy stosuj\u0105 zasad\u0119, \u017ce zjazd w bok ma si\u0119 odbywa\u0107 z po\u0142ow\u0105 pr\u0119dko\u015bci maksymalnej na danej linii. Rozwi\u0105zanie to pozwala niwelowa\u0107 op&oacute;\u017anienia w przypadku konieczno\u015bci zmiany toru jazdy. Niestety w Polsce poci\u0105g musi zwalnia\u0107 z rozk\u0142adowej 160 km\/h do dozwolonej na rozje\u017adzie 40 km\/h, co drastycznie wp\u0142ywa na op&oacute;\u017anienia, za kt&oacute;re PLK musi p\u0142aci\u0107 i w efekcie decyduje si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107 czas przejazdu aby unikn\u0105\u0107 kar. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Standardowy rozjazd nie pozwala zbyt szybko jecha\u0107. Fot. PKP PLK\"><img decoding=\"async\" title=\"Standardowy rozjazd nie pozwala zbyt szybko jecha\u0107. Fot. PKP PLK\" alt=\"Standardowy rozjazd nie pozwala zbyt szybko jecha\u0107. Fot. PKP PLK\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/szczecin_granica1_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Jednak to nie wszystko, poniewa\u017c cz\u0119sto s\u0105 na stacjach zabudowane rozjazdy, kt&oacute;re dziel\u0105 jedn\u0105 lini\u0119 na dwie. Takie dwa miejsca mo\u017cna wymieni\u0107 w Zawierciu oraz na stacji Koz\u0142&oacute;w. Obie te stacje s\u0105 po\u0142o\u017cone na historycznych szlakach i jednocze\u015bnie stanowi\u0105 wjazdy na CMK. W efekcie tego ka\u017cdy poci\u0105g musi tam zwolni\u0107 do 40 km\/h aby zmieni\u0107 tor, podczas gdy mog\u0142yby jecha\u0107 z maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, czym nie tylko skr&oacute;ci\u0142by si\u0119 czas jazdy ale r&oacute;wnie\u017c zmniejszy\u0142y koszty zwi\u0105zane z niepotrzebnym zu\u017cyciem uk\u0142adu hamulcowego na niepotrzebne zwalnianie. Takie ograniczenia wywo\u0142uj\u0105 r&oacute;wnie\u017c powstanie ha\u0142asu, kt&oacute;rego efektem nale\u017cy budowa\u0107 ekrany d\u017awi\u0119koch\u0142onne lub wymienia\u0107 okna w okolicznych domach. Tak wi\u0119c jeden tani rozjazd mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 wiele koszt&oacute;w dodatkowych. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Po prawej od poci\u0105gu rozjazd tzw. angielski na linii modrnizowanej do 160 km\/h. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Po prawej od poci\u0105gu rozjazd tzw. angielski na linii modrnizowanej do 160 km\/h. Fot. R. Piech\" alt=\"Po prawej od poci\u0105gu rozjazd tzw. angielski na linii modrnizowanej do 160 km\/h. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/p1020252_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Podobnie wygl\u0105da kwestia utrzymywania na modernizowanych stacjach rozjazd&oacute;w angielskich, kt&oacute;re maj\u0105 du\u017ce ograniczenia pr\u0119dko\u015bci &ndash;100 km\/h na wprost oraz 40 km\/h w bok. <\/div>\n<div>W obszarze modernizacji linii kolejowych nieod\u0142\u0105cznym ich elementem jest modernizacja przystank&oacute;w. R&oacute;wnie\u017c tutaj nie wida\u0107 jednolitego standardu, poniewa\u017c spotka\u0107 mo\u017cna wszystkie wysoko\u015bci peron&oacute;w dopuszczalne przepisami. A s\u0105 to 385 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny, 550, 760 oraz 960 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny. Wyst\u0119puj\u0105 oczywi\u015bcie r&oacute;wnie\u017c wy\u017csze &ndash;1115 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny, jednak te ostatnie raczej odchodz\u0105. Teoretycznie podczas modernizacji perony s\u0105 podnoszone do 760 lub 550 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny, co wynika z technicznych specyfikacji interoperacyjno\u015bci. Niestety nie wida\u0107 jakiego\u015b g\u0142\u0119bszego ustalenia tego standardu, poniewa\u017c wysoko\u015bci peron&oacute;w w jednym regionie nie zawsze maj\u0105 t\u0105 sam\u0105 warto\u015b\u0107, co powoduje, \u017ce problemem jest zapewnienie obowi\u0105zkowej mobilno\u015bci dla pasa\u017cer&oacute;w niepe\u0142nosprawnych. Peron mo\u017ce i jest przystosowany, jednak tabor niekoniecznie. Owszem mo\u017ce mie\u0107 rozk\u0142adane rampy, jednak do ich u\u017cycia konieczny jest konduktor, a to jak wiadomo mo\u017ce zaj\u0105\u0107 du\u017co czasu, co z kolei wp\u0142ywa na op&oacute;\u017anienia w ruchu i w efekcie na konieczno\u015b\u0107 pokrywania strat. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Stacja O\u0142awa z niskimi peronami. Fot. PKP PLK\"><img decoding=\"async\" title=\"Stacja O\u0142awa z niskimi peronami. Fot. PKP PLK\" alt=\"Stacja O\u0142awa z niskimi peronami. Fot. PKP PLK\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/olawa_stacja_01.09r_ms__760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Natomiast ca\u0142kowicie karygodnym jest zastosowanie przyk\u0142adowo na stacji O\u0142awa peron&oacute;w 385 mm nad g\u0142&oacute;wk\u0105 szyny. Wiadomym jest, \u017ce stacja ta ma charakter zabytkowy, poniewa\u017c zosta\u0142a wybudowana jako jedna z dw&oacute;ch pierwszych w Polsce, jednak w&oacute;wczas peron nie by\u0142 taki wysoki, ani taki d\u0142ugi, ani tym bardziej pokryty &bdquo;libetem&rdquo;, wi\u0119c dlaczego nie da\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 standardowej wysoko\u015bci? Drugim problemem jest kwestia przebudowy przystank&oacute;w. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 peron&oacute;w centralnych zosta\u0142o przebudowane na boczne, jednak mimo tego na niekt&oacute;rych stacjach musz\u0105 one pozosta\u0107. Dla zapewnienia wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci nale\u017ca\u0142oby je przebudowa\u0107 na szersze, jednak tak si\u0119 nie dzieje, co ponownie powoduje wyst\u0119powanie sta\u0142ych ogranicze\u0144 na trasie pono\u0107 zmodernizowanej. Ponownie mo\u017cna tutaj wymieni\u0107 O\u0142aw\u0119, gdzie ma obowi\u0105zywa\u0107 sta\u0142e ograniczenie do 120 km\/h.<\/div>\n<div><strong>Ograniczenia finansowo-organizacyjne<\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Stacja W\u0119gliniec po\u0142o\u017cona na szlaku o pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 160 km\/h. Fot. PKP PLK\"><img decoding=\"async\" title=\"Stacja W\u0119gliniec po\u0142o\u017cona na szlaku o pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 160 km\/h. Fot. PKP PLK\" alt=\"Stacja W\u0119gliniec po\u0142o\u017cona na szlaku o pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 160 km\/h. Fot. PKP PLK\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/otwarcie_legnica_wgliniec2_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div>Zwie\u0144czeniem tego wszystkiego mo\u017ce by\u0107 kwestia organizacyjno &ndash;finansowa. Jak bardzo dobrze wiadomo pieni\u0105dze na remonty musz\u0105 sk\u0105d\u015b pochodzi\u0107, a jak zosta\u0142o wspomniane na wst\u0119pie wielko\u015b\u0107 przewoz&oacute;w pasa\u017cer&oacute;w znacznie spad\u0142a. St\u0105d te\u017c bardzo wa\u017cnym jest w\u0142a\u015bciwe wybieranie i prowadzenie inwestycji, aby ta da\u0142a zwi\u0119kszone przewozy i jednocze\u015bnie nie spowodowa\u0142a utraty dochod&oacute;w. Jednak ta kwestia najwyra\u017aniej w oczach PLK ma drugorz\u0119dne (o ile w og&oacute;le ma) znaczenie. Jak mo\u017cna bowiem odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie g\u0142&oacute;wnym co si\u0119 liczy to pozyskanie zewn\u0119trznych funduszy na nie do ko\u0144ca sensowne inwestycje. Przyk\u0142ad&oacute;w takich nie trzeba szuka\u0107 daleko. Wystarczy spojrze\u0107 na dobiegaj\u0105c\u0105 ko\u0144ca modernizacj\u0119 linii E-20 z Warszawy do Terespola, czy E-30 z Legnicy do W\u0119gli\u0144ca, gdzie z osi\u0105gni\u0119tych wysokim kosztem parametr&oacute;w 160 km\/h dla poci\u0105g&oacute;w osobowych oraz 120 km\/h dla towarowych w zasadzie nikt nie korzysta za wyj\u0105tkiem pojedynczych poci\u0105g&oacute;w uruchamianych specjalnie dla &bdquo;uzasadnienia&rdquo;tej inwestycji. W efekcie posiadamy infrastruktur\u0119 o wysokich parametrach w miejscach, gdzie zupe\u0142nie jej nie potrzeba, czy te linie nie mog\u0142y przej\u015b\u0107 jedynie remontu dla podtrzymania ich pierwotnych parametr&oacute;w? Jak wi\u0119c wida\u0107 poj\u0119cie efektywno\u015bci inwestycji mo\u017cna wstawi\u0107 gdzie\u015b mi\u0119dzy bajki, poniewa\u017c kosztowne inwestycje nie przynosz\u0105 zwi\u0119kszenia dochod&oacute;w poprzez wolumen przewoz&oacute;w, tudzie\u017c na kolejne modernizacje trzeba ponownie &bdquo;\u017cebra\u0107&rdquo;, poniewa\u017c jak inaczej nazwa\u0107 fakt, \u017ce modernizacje linii E-20 i E-30 s\u0105 w 85% dofinansowywane? <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Linia E-30 w okolicach Zabrza wo\u0142a o remont. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Linia E-30 w okolicach Zabrza wo\u0142a o remont. Fot. R. Piech\" alt=\"Linia E-30 w okolicach Zabrza wo\u0142a o remont. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/p1030253_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Mo\u017cemy na to popatrze\u0107 r&oacute;wnie\u017c z innego punktu widzenia, czy skoro tyle pieni\u0119dzy pochodzi\u0142o z zewn\u0105trz, to czy nie mo\u017cna by\u0142o zacz\u0105\u0107 od najbardziej zapuszczonych szlak&oacute;w, zamiast od miejsc w kt&oacute;rych naj\u0142atwiej jest rozpocz\u0105\u0107 prace? Czy nie da\u0142o by wi\u0119kszego efektu zmodernizowanie w pierwszej kolejno\u015bci odcinka linii E-30 Krak&oacute;w &ndash;Katowice &ndash;Gliwice, kt&oacute;ry jest w najgorszym stanie, a jednocze\u015bnie daj\u0105cy najwi\u0119kszy potencja\u0142 przewozowy mi\u0119dzy prawie milionowym Krakowem, a licz\u0105cym 2,5 miliona obszarem GOP. Skr&oacute;cenie rozk\u0142adowego czasu jazdy o prawie godzin\u0119 da\u0142oby wymierne efekty dla wszystkich poci\u0105g&oacute;w przeje\u017cd\u017caj\u0105cych tym odcinkiem, a jednocze\u015bnie \u0142\u0105cz\u0105cych po\u0142udniowy wsch&oacute;d z zachodem kraju. Poprzez zwi\u0119kszenie przewoz&oacute;w mo\u017cna by liczy\u0107 na zwi\u0119kszenie dochod&oacute;w z udost\u0119pniania infrastruktury, czym mo\u017cna by zwi\u0119kszy\u0107 w\u0142asne \u015brodki na dalsze inwestycje. Jednak to nie koniec problem&oacute;w z modernizacjami szlak&oacute;w w Polsce.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Ka\u017cdy remont w Polsce powoduje parali\u017c komunikacyjny. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Ka\u017cdy remont w Polsce powoduje parali\u017c komunikacyjny. Fot. R. Piech\" alt=\"Ka\u017cdy remont w Polsce powoduje parali\u017c komunikacyjny. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/hpim5607_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>R&oacute;wnie wa\u017cn\u0105 jest kwestia sposobu prowadzenia modernizacji, kt&oacute;ra w ka\u017cdym przypadku w Polsce wywo\u0142uje ca\u0142kowite zamieszanie komunikacyjne. Nikt nie jest w stanie opracowa\u0107 odpowiedniego harmonogramu prac oraz tymczasowego rozk\u0142adu jazdy, kt&oacute;ry by\u0142by dostosowany do potrzeb pasa\u017cer&oacute;w i jednocze\u015bnie by\u0142by w\u0142a\u015bciwie rozwieszony. W efekcie tych dzia\u0142a\u0144 kolejni sfrustrowani pasa\u017cerowie odchodz\u0105 od kolei zmniejszaj\u0105c ilo\u015b\u0107 przewo\u017conych os&oacute;b. To z kolei wywo\u0142uje konieczno\u015b\u0107 ogranicze\u0144 ilo\u015bci poci\u0105g&oacute;w i tak efektem modernizacji jest jedynie zmniejszona ilo\u015b\u0107 poci\u0105g&oacute;w oraz zwi\u0105zanych z tym dochod&oacute;w. Przy czym w PKP PLK z racji kompleksowo\u015bci zadania prowadzi modernizacje etapami, kt&oacute;re po\u0142\u0105czone razem sprawiaj\u0105 jakikolwiek ruch niemal niemo\u017cliwym. Czy naprawd\u0119 nale\u017cy modernizowa\u0107 ca\u0142y szlak przez kilka lat? Ot&oacute;\u017c nie, a najlepszym przyk\u0142adem s\u0105 tutaj Czechy, gdzie prace s\u0105 prowadzone na kr&oacute;tkim odcinku trasy, za to odcinek ten jest przebudowywany kompleksowo, w efekcie czego po roku do dw&oacute;ch intensywnych prac odcinek jest otwarty i dopuszczony do ruchu z now\u0105, wy\u017csz\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, co prowadzi do skr&oacute;cenia czasu jazdy. Po zako\u0144czeniu prac modernizacje przenosz\u0105 si\u0119 na kolejny kr&oacute;tki odcinek i tak a\u017c do skutku. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Dzi\u0119ki rozwa\u017cnemu prowadzeniu modernizacji poci\u0105gi Pendolino \u0142\u0105cz\u0105 Ostraw\u0119 z Prag\u0105 w 3 godziny i 9 minut. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Dzi\u0119ki rozwa\u017cnemu prowadzeniu modernizacji poci\u0105gi Pendolino \u0142\u0105cz\u0105 Ostraw\u0119 z Prag\u0105 w 3 godziny i 9 minut. Fot. R. Piech\" alt=\"Dzi\u0119ki rozwa\u017cnemu prowadzeniu modernizacji poci\u0105gi Pendolino \u0142\u0105cz\u0105 Ostraw\u0119 z Prag\u0105 w 3 godziny i 9 minut. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/hpim5868_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W efekcie tego najszybszy poci\u0105g z Pragi do Ostrawy pokonuje 356 km w 3 godziny i 9 minut, co daje pr\u0119dko\u015b\u0107 handlow\u0105 113 km\/h! Ile modernizacji prowadzonych przez PLK da\u0142o na takim odcinku takie wyniki? Kolejnym z objaw&oacute;w niezbyt rozs\u0105dnego wydatkowania \u015brodk&oacute;w pieni\u0119\u017cnych jest modernizowanie zmodernizowanego. Tutaj dobitym przyk\u0142adem jest CMK, kt&oacute;ra ju\u017c od po\u0142owy lat 1990-tych jest dostosowywana do pr\u0119dko\u015bci 200 km\/h dla tradycyjnych poci\u0105g&oacute;w oraz 250 km\/h dla sk\u0142ad&oacute;w zespolonych. Jednak zanim linia zosta\u0142a doprowadzona do w\u0142a\u015bciwego stanu okaza\u0142o si\u0119, \u017ce priorytety uleg\u0142y zmianie i linia zostanie dostosowana do 300 km\/h, co oczywi\u015bcie wywo\u0142a\u0142o konieczno\u015b\u0107 modernizacji ju\u017c zmodernizowanego. Podtorze jak i mosty czy przepusty trzeba wzmocni\u0107, sie\u0107 trakcyjn\u0105 wymieni\u0107 oraz zmieni\u0107 napi\u0119cie zasilania z 3 kV DC na 25 kV 50 Hz AC. Wszystko to w okresie ma\u0142ej ilo\u015bci \u015brodk&oacute;w pieni\u0119\u017cnych na szlaki kolejowe. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Linia kompleksowo zmodernizowana w 1998 roku 10 lat p\u00f3\u017aniej bujnie zarasta i jest wzbogacana punktowymi ograniczeniami pr\u0119dko\u015bci. Fot. R. Piech\"><img decoding=\"async\" title=\"Linia kompleksowo zmodernizowana w 1998 roku 10 lat p\u00f3\u017aniej bujnie zarasta i jest wzbogacana punktowymi ograniczeniami pr\u0119dko\u015bci. Fot. R. Piech\" alt=\"Linia kompleksowo zmodernizowana w 1998 roku 10 lat p\u00f3\u017aniej bujnie zarasta i jest wzbogacana punktowymi ograniczeniami pr\u0119dko\u015bci. Fot. R. Piech\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/23123\/p1000126_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Jednak sprawa modernizacji ma te\u017c drugie dno. Po latach okaza\u0142o si\u0119 bowiem, \u017ce modernizacje prowadzone s\u0105 kosztem bie\u017c\u0105cego utrzymywania szlak&oacute;w kolejowych, co skutkuje obecnie szeregiem drastycznych ogranicze\u0144 pr\u0119dko\u015bci do 15-30 km na godzin\u0119, kt&oacute;re znacznie spowalniaj\u0105 przeje\u017cd\u017caj\u0105ce poci\u0105gi. W efekcie za wyj\u0105tkiem po\u0142\u0105czenia Warszawy z Poznaniem i Berlinem obecnie poci\u0105gi na g\u0142&oacute;wnych trasach je\u017cd\u017c\u0105 o 10-20 minut d\u0142u\u017cej, ni\u017c jeszcze 10 lat temu! Czyli rezygnuj\u0105c z modernizacji jednej linii mo\u017cliwe by\u0142oby utrzymanie rozk\u0142adu jazdy na niezmienionym poziomie, natomiast w ferworze modernizacji zapomniano o bie\u017c\u0105cym utrzymaniu tor&oacute;w. Jest to bardzo alarmuj\u0105ce, poniewa\u017c w planach jest budowa KDP, kt&oacute;ra skupi ca\u0142\u0105 uwag\u0119 PLK, czy w&oacute;wczas znajd\u0105 si\u0119 pieni\u0105dze na bie\u017c\u0105ce utrzymywanie infrastruktury? Czy te\u017c niedawno zmodernizowane linie szybko nab\u0119d\u0105 sta\u0142ych ogranicze\u0144, a ich parametry spadn\u0105 do tych sprzed modernizacji? Na te pytania jak zwykle odpowied\u017a poznamy za kilka lat.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26111,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[506,374,63,100,210],"class_list":["post-26110","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-czechy","tag-niemcy","tag-pkp","tag-pkp-plk","tag-polska"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Kolejowe spowalnianie - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Kolejowe spowalnianie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Starsze osoby pami\u0119taj\u0105ce jeszcze parowozy bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce w erze parowoz&oacute;w poci\u0105gi je\u017adzi\u0142y...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-19T13:30:55+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/\",\"name\":\"Kolejowe spowalnianie - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg\",\"datePublished\":\"2009-03-03T19:24:49+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-19T13:30:55+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Inforail\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Kolejowe spowalnianie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Kolejowe spowalnianie - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Kolejowe spowalnianie","og_description":"Starsze osoby pami\u0119taj\u0105ce jeszcze parowozy bardzo cz\u0119sto twierdz\u0105, \u017ce w erze parowoz&oacute;w poci\u0105gi je\u017adzi\u0142y...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-19T13:30:55+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/","name":"Kolejowe spowalnianie - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg","datePublished":"2009-03-03T19:24:49+00:00","dateModified":"2025-01-19T13:30:55+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49ad75f1eb3f2.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/kolejowe-spowalnianie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Inforail","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Kolejowe spowalnianie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail\/26110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/inforail"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=26110"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/26111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=26110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=26110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=26110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}