{"id":248053,"date":"2022-12-11T17:45:00","date_gmt":"2022-12-11T17:45:00","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/"},"modified":"2022-12-11T17:45:00","modified_gmt":"2022-12-11T17:45:00","slug":"95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa","status":"publish","type":"inforail","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/","title":{"rendered":"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa"},"content":{"rendered":"<style>h1,h2,h3,h4,h5,h6{margin:0 0 1.25rem;font-family:Arial,sans-serif;font-weight:600;color:#050505}h1{font-size:1.875rem;line-height:1.1em;text-transform:none}@media(min-width: 768px){h1{font-size:2.375rem}}h2{font-size:1.1875rem;line-height:1.2em;text-transform:uppercase}@media(min-width: 768px){h2{font-size:1.0625rem}}h3{font-size:0.9375rem;line-height:1.4em;font-weight:900;margin-bottom:0.9375rem}h4{font-size:0.875rem;line-height:1.2em;font-weight:500}h5{font-size:0.9375rem;line-height:1.6;font-weight:400}h6{font-size:0.9375rem;line-height:1.6;font-weight:600}\n<\/style>\n<h3 class=\"wp-block-heading\">11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.<\/h3>\n\n\n<style>p{margin:0 0 1.5rem}p:last-child{margin:0}p.is-style-uppercase{text-transform:uppercase}p.is-style-preheading{color:#12406a;text-transform:uppercase}p.is-style-leadparagraph{font-size:1rem;line-height:1.625;font-weight:700}@media(min-width: 768px){p.is-style-leadparagraph{font-size:1.125rem;line-height:1.5555555556}}p.has-small-margin{margin-bottom:0.625rem}p.has-small-margin+h1,p.has-small-margin+h2,p.has-small-margin+h3{margin-top:1.875rem}\n<\/style>\n<p>Elektryczna Kolej Dojazdowa (EKD), wybudowana przez sp\u00f3\u0142k\u0119 &#8222;Si\u0142a i \u015awiat\u0142o&#8221;, po\u0142\u0105czy\u0142a Grodzisk Mazowiecki z centrum Warszawy. I trwale zaznaczy\u0142a si\u0119 w polskiej kulturze.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">Historia<\/h2>\n\n\n\n<p>&#8222;Na razie uruchomiono 6 par poci\u0105g\u00f3w. Jest to wi\u0119c tylko wst\u0119p do ruchu normalnego. Jednak w sezonie zimowym i wobec przebiegu linji przez miejscowo\u015bci narazie jeszcze s\u0142abo zaludnione &#8211; jest dobrym pocz\u0105tkiem&#8221; &#8211; \u00adinformowa\u0142o &#8222;Echo Pruszkowskie&#8221; w 1927 roku.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Rozk\u0142ad jazdy nadto przewiduje w najbli\u017cszym okresie uruchomienie jeszcze 5-ciu poci\u0105g\u00f3w par z kt\u00f3rych jedna para b\u0119dzie kursowa\u0107 ju\u017c: od Nowego Roku. Jako op\u0142at\u0119 zasadnicz\u0105 za kilometr ustanowiono 7 groszy, gdy taryfa kolejowa III klasy wynosi 4 grosze, za\u015b II klasy &#8211; 6 gr. Jednak od Nowego Roku taryfa kolejowa b\u0119dzie o 20 proc. podwy\u017cszon\u0105, przeto r\u00f3\u017cnica ceny zmniejszy si\u0119 znacznie, a nawet b\u0119dzie ni\u017csz\u0105 od biletu II klasy&#8221; &#8211; wyja\u015bnia\u0142a lokalna gazeta. &#8222;Wagony widne, wygodne, ciep\u0142e (elektryczne piecyki pod ka\u017cd\u0105 \u0142awk\u0105) czyni\u0105 podr\u00f3\u017c przyjemniejsz\u0105, a nadto unika si\u0119 po przyje\u017adzie do miasta t\u0142oku +wyj\u015bciowego+&#8221; &#8211; zach\u0119ca\u0142o &#8222;Echo&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejka szybko sta\u0142a si\u0119 popularnym \u015brodkiem lokomocji podmiejskiej. Do pierwotnej trasy zaczynaj\u0105cej si\u0119 u zbiegu sto\u0142ecznych ulic Marsza\u0142kowskiej i Nowogrodzkiej, a ko\u0144cz\u0105cej si\u0119 w Grodzisku Mazowieckim przy ul. Rado\u0144skiej, dobudowano odga\u0142\u0119zienie do W\u0142och (otwarte 17 lipca 1932 r.); a nast\u0119pnie licz\u0105cy ok. 2 km odcinek miejski wiod\u0105cy do dworca&nbsp;PKP&nbsp;w Grodzisku (otwarty 8 listopada 1932 r.) i odga\u0142\u0119zienie z Podkowy Le\u015bnej do dworca&nbsp;PKP&nbsp;Milan\u00f3wek (30 wrze\u015bnia 1936 r.). Do obs\u0142ugi trasy kupiono w Wielkiej Brytanii 20 wagon\u00f3w silnikowych i 20 doczepnych.<\/p>\n\n\n\n<p>W kierunku na zach\u00f3d od stolicy EKD by\u0142a praktycznie bezkonkurencyjna przez ca\u0142e 10 lat, a\u017c do 15 grudnia 1937 r., kiedy to z Warszawy G\u0142\u00f3wnej &#8211; przez W\u0142ochy Pruszk\u00f3w i Milan\u00f3wek &#8211; do Grodziska wyruszy\u0142 pierwszy elektryczny poci\u0105g podmiejski Polskich Kolei Pa\u0144stwowych.<\/p>\n\n\n\n<p>W trakcie obl\u0119\u017cenia Warszawy we wrze\u015bniu 1939 r. dwa wagony kolejki pos\u0142u\u017cy\u0142y do budowy barykady przy Marsza\u0142kowskiej. Ruch na ca\u0142ej trasie wznowiono ju\u017c w listopadzie. Podczas niemieckiej okupacji kolejka &#8211; podobnie jak sto\u0142eczne w\u0105skotor\u00f3wki &#8211; spe\u0142nia\u0142a wa\u017cn\u0105 funkcj\u0119 aprowizacyjn\u0105. \u0141atwiej by\u0142o ni\u0105 przewie\u017a\u0107 szmuglowan\u0105 \u017cywno\u015b\u0107, ma\u0142e poci\u0105gi by\u0142y rzadziej kontrolowane przez Niemc\u00f3w ni\u017c nale\u017c\u0105ce do&nbsp;PKP.<\/p>\n\n\n\n<p>Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz, mieszkaniec Stawiska, odleg\u0142ego o niespe\u0142na kilometr od stacji Podkowa Le\u015bna Zachodnia, tak opisywa\u0142 w 1963 r okupacyjn\u0105 &#8222;wielk\u0105 rol\u0119&#8221; EKD. &#8222;Nie tylko w gronie jej pracownik\u00f3w znale\u017ali schronienie ludzie wybitni i bardzo zaanga\u017cowani organizacyjnie, ale w samej kolejce, w ka\u017cdym jej wagonie, podczas \u00f3wczesnych podr\u00f3\u017cy wywi\u0105zywa\u0142a si\u0119 solidarno\u015b\u0107 i zespo\u0142owo\u015b\u0107 jedyna w \u015bwiecie, kt\u00f3ra we wspomnieniu jest czym\u015b zupe\u0142nie osobliwym. (\u2026) Wchodz\u0105c do wagonu mia\u0142o si\u0119 zawsze wra\u017cenie, \u017ce jest si\u0119 pod bardzo solidn\u0105 opiek\u0105 konduktor\u00f3w i kontroler\u00f3w, kt\u00f3rzy tylko pozornie zajmuj\u0105 si\u0119 sprawdzaniem i kontrolowaniem bilet\u00f3w &#8211; a w\u0142a\u015bciwie s\u0105 opiekunami tego ma\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa, jakie si\u0119 za ka\u017cdym razem w takim wagonie wytwarza\u0142o.(\u2026) Owa serdeczno\u015b\u0107, z jak\u0105 odnosili si\u0119 do pasa\u017cer\u00f3w, przezorno\u015b\u0107, z jak\u0105 starali si\u0119 odsun\u0105\u0107 wszelkie zagro\u017cenie, przestrogi, jakich udzielali, wraz z punktualno\u015bci\u0105 i +niezawodno\u015bci\u0105+ rozk\u0142adu przyczyni\u0142y si\u0119 w walnej mierze do tego, \u017ce ta podmiejska komunikacja cieszy si\u0119 bardzo g\u0142\u0119bok\u0105 sympati\u0105 warszawiak\u00f3w&#8221; &#8211; napisa\u0142 autor &#8222;Panien z Wilka&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Familiarn\u0105 atmosfer\u0119 w wagonikach zapami\u0119ta\u0142a mieszkanka Ochoty Wanda Chotomska. Niekt\u00f3re jej kole\u017canki regularnie doje\u017cd\u017ca\u0142y EKD do szko\u0142y, co dla jednej sko\u0144czy\u0142o \u015blubem z konduktorem. &#8222;Nazywali\u015bmy j\u0105 potem +konduktorowa w\u0105skotorowa+&#8221; &#8211; wspomina\u0142a przy okazji jubileuszu 70-lecia WKD, a widz\u0105c zdziwione spojrzenie dziennikarki, wyja\u015bni\u0142a: &#8222;To pani nie wie, \u017ce jeszcze po wojnie warszawskie tramwaje mia\u0142y rosyjski, szerszy rozstaw szyn, bo zacz\u0119to je budowa\u0107 za cara, podczas gdy kolejka zbudowana ju\u017c po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci, mia\u0142a normalny rozstaw&nbsp;PKP?!&#8221;. Reporterka Iwona L. Konieczna przyzna\u0142a, \u017ce nie mia\u0142a o tym w\u00f3wczas poj\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p>Podczas niemieckiej okupacji kolejka dawa\u0142a schronienie polskim inteligentom &#8211; mundur kolejarski dawa\u0142 r\u0119kojmi\u0119 osobistego bezpiecze\u0144stwa. Pracowali na EKD m.in. zoolog Henryk Sandner, po wojnie profesor PAN odznaczony medalem &#8222;Sprawiedliwy w\u015br\u00f3d Narod\u00f3w \u015awiata&#8221;, a tak\u017ce aktor Henryk Szlety\u0144ski &#8211; konduktor nr 291. Jeden z jego znajomych, zobaczywszy go na Nowogrodzkiej wychylaj\u0105cego si\u0119 z wagonu w s\u0142u\u017cbowej czapce, zaskoczony zapyta\u0142: &#8222;Co pan tu robi?&#8221;. &#8222;Ukrywam si\u0119&#8221; \u2013 odpowiedzia\u0142 Szlety\u0144ski. Konduktorem EKD by\u0142 te\u017c bratanek genera\u0142a Wiktora Thomme, obro\u0144cy Modlina, M\u015bcis\u0142aw Thomme, oficer Armii Krajowej.<\/p>\n\n\n\n<p>Wies\u0142aw Michnikowski zosta\u0142 skierowany przez niemiecki urz\u0105d pracy do zak\u0142ad\u00f3w naprawczych Elektrycznej Kolejki Dojazdowej w Grodzisku Mazowieckim. &#8222;Tam pewnego razu dosta\u0142em polecenie, \u017ceby zreperowa\u0107 pantograf. I jak si\u0119 tym zajmowa\u0142em, kopn\u0105\u0142 mnie pr\u0105d. Zlecia\u0142em z wagonika na ziemi\u0119. Musia\u0142em upa\u015b\u0107 na g\u0142ow\u0119, bo po wojnie zosta\u0142em aktorem&#8221; &#8211; napisa\u0142 w swej autobiografii &#8222;Tani dra\u0144&#8221;. Po wojnie sama kolejka zadebiutowa\u0142a w filmie epizodem w &#8222;Zakazanych piosenkach&#8221; Leonarda Buczkowskiego. Wyst\u0105pi\u0142 w nim komiczny duet ulicznych \u015bpiewak\u00f3w z fragmentem okupacyjnego przeboju &#8222;Siekiera-motyka&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p>Okupacyjne wyst\u0119py artystyczne w wagonach EKD wspomnia\u0142a m.in. Maria Iwaszkiewicz w swej ksi\u0105\u017cce &#8222;Z pami\u0119ci&#8221;. Opisa\u0142a tam m.in. pani\u0105, kt\u00f3ra wsiadaj\u0105c t\u0142umaczy\u0142a, \u017ce b\u0119d\u0105c bez \u015brodk\u00f3w do \u017cycia i maj\u0105c ci\u0119\u017cko chorego m\u0119\u017ca, zmuszona jest prosi\u0107 o wsparcie. Po czym wykonywa\u0142a arie operowe &#8222;szkolonym cho\u0107 nieco ju\u017c zdartym g\u0142osem&#8221;. Za kt\u00f3rym\u015b razem pani ta oznajmi\u0142a, i\u017c dzi\u0119ki ofiarno\u015bci pasa\u017cer\u00f3w kolejki m\u0105\u017c dosta\u0142 parti\u0119 zastrzyk\u00f3w, kt\u00f3re bardzo mu pomog\u0142y. Podzi\u0119kowa\u0142a wtedy &#8211; zapami\u0119ta\u0142a Maria Iwaszkiewicz &#8211; ari\u0105 Mimi z trzeciego aktu &#8222;Cyganerii&#8221; Pucciniego.<\/p>\n\n\n\n<p>Kolejn\u0105 rol\u0119 filmow\u0105 EKD zagra\u0142a w &#8222;Po\u017cegnaniach&#8221; Wojciecha Jerzego Hasa. Nast\u0119pn\u0105 w serialu &#8222;Dom&#8221; Jana \u0141omnickiego &#8211; Basia Lawin\u00f3wna dotar\u0142a kolejk\u0105 do Tworek, by od osadzonej w szpitalu psychiatrycznym ciotki \u0141ukasza Zbo\u017cnego uzyska\u0107 wie\u015bci o swym ukochanym. Nieco wcze\u015bniej stacja EKD trafi\u0142a do wiersza Konstantego Ildefonsa Ga\u0142czy\u0144skiego. Nieco p\u00f3\u017aniej m\u0142ody Marek Nowakowski zacz\u0105\u0142 doje\u017cd\u017ca\u0107 upa\u0144stwowion\u0105 ju\u017c kolejk\u0105 &#8211; kt\u00f3ra w 1951 r. zmieni\u0142a nazw\u0119 na Warszawsk\u0105 Kolej Dojazdow\u0105 (WKD) &#8211; z W\u0142och do stolicy, by poznawa\u0107 jej mroczne tajemnice i niezwyk\u0142ych ludzi, co p\u00f3\u017aniej wype\u0142ni\u0142o jego proz\u0119. &#8222;Truskawki w Milan\u00f3wku, \/ Przez chwil\u0119 cz\u0142ek nie podejrzewa\u0142, \/ \u017be to nie Lorelei \u015bpiewa, \/ Lecz gwi\u017cd\u017ce EKaDe\u2026&#8221; &#8211; opisywa\u0142 atmosfer\u0119 panuj\u0105c\u0105 w okolicach nawiedzanych przez \u017c\u00f3\u0142to-niebieskie wagoniki Wojciech M\u0142ynarski. Ju\u017c jako WKD kolejka pojawi\u0142a si\u0119 w wierszach Jaros\u0142awa Marka Rymkiewicza.<\/p>\n\n\n\n<p>Epizod w &#8222;Domu&#8221;, zrealizowanym w 1980 r., by\u0142 chyba ostatnim publicznym wyst\u0119pem angielskich wagonik\u00f3w bo ju\u017c w 1972 r., zosta\u0142y one wycofane z regularnego ruchu. Zast\u0105pi\u0142y je zespo\u0142y trakcyjne EN 94 wyprodukowane w Pafawagu.<\/p>\n\n\n\n<p>59 lat temu &#8211; 8 grudnia 1963 r. &#8211; tu\u017c przed p\u00f3\u0142noc\u0105 ostatni rozk\u0142adowy poci\u0105g przejecha\u0142 sto\u0142ecznymi ulicami Nowogrodzk\u0105, Tarczy\u0144sk\u0105 i Niemcewicza. Nast\u0119pnego dnia pierwsza poranna kolejka jad\u0105ca z Grodziska ulic\u0105 Szcz\u0119\u015bliwick\u0105 dotar\u0142a do wykopu linii \u015brednicowej&nbsp;PKP, by zako\u0144czy\u0107 bieg na nowej &#8211; istniej\u0105cej do dzi\u015b &#8211; stacji Warszawa \u015ar\u00f3dmie\u015bcie WKD. Zacz\u0119\u0142o si\u0119 rugowanie WKD z ulic: w 1966 r. zamkni\u0119to miejski odcinek w Grodzisku, 6 listopada 1971 r. by\u0142 ostatnim dniem kursowania kolejki do W\u0142och, a w 1972 r. wyrzucono j\u0105 z ulic Milan\u00f3wka, likwiduj\u0105c dojazd do dworca&nbsp;PKP. Sylwester 1974 r. by\u0142 ostatnim dniem tramwajowego charakteru WKD &#8211; usuni\u0119to j\u0105 z ci\u0105gu ulic Szcz\u0119\u015bliwickiej i Drawskiej, przenosz\u0105c ca\u0142\u0105 tras\u0119 na wydzielone torowisko.<\/p>\n\n\n\n<p>Na w\u0105skich uliczkach Ochoty pozosta\u0142y sentymentalne wspomnienia. &#8222;Tamtej kolejki nie pami\u0119tam, nie mieszka\u0142em wtedy jeszcze tutaj&#8221; &#8211; powiedzia\u0142 Micha\u0142 Cichy, pisarz z Ochoty, kt\u00f3ry o kolejce wspomnia\u0142 w ksi\u0105\u017cce &#8222;Pozw\u00f3l rzece p\u0142yn\u0105\u0107&#8221;. &#8222;Zainteresowa\u0142em si\u0119 ni\u0105, gdy w jakim\u015b albumie zobaczy\u0142em zdj\u0119cie doskonale znanej mi ze spacer\u00f3w z moj\u0105 suczk\u0105 Myszk\u0105 ulicy Szcz\u0119\u015bliwickiej. W tle by\u0142y te same &#8211; w\u00f3wczas bardzo nowoczesne &#8211; bloki co dzi\u015b, ale jezdni\u0105 jecha\u0142 jaki\u015b tramwaj &#8211; dwa do\u015b\u0107 archaicznie wygl\u0105daj\u0105ce wagoniki. Zacz\u0105\u0142em szuka\u0107 zdj\u0119\u0107, informacji i dowiedzia\u0142em si\u0119, \u017ce ulicami w moim najbli\u017cszym s\u0105siedztwie &#8211; Szcz\u0119\u015bliwick\u0105 i Niemcewicza &#8211; przez prawie p\u00f3\u0142 wieku je\u017adzi\u0142a taka troch\u0119 magiczna, niebiesko-\u017c\u00f3\u0142ta kolejka, przenosz\u0105ca ludzi z samego \u015brodka stolicy do miasta ogrodu w Podkowie Le\u015bnej. Magiczna, bo dzi\u015b nawet tramwaje nie zagl\u0105daj\u0105 w takie lokalne uliczki jak Tarczy\u0144ska. Magicznie brzmia\u0142a te\u017c nazwa sp\u00f3\u0142ki, kt\u00f3ra zbudowa\u0142a t\u0119 kolejk\u0119 &#8211; +Si\u0142a i \u015awiat\u0142o+. To wszystko dzia\u0142a na wyobra\u017ani\u0119&#8221; &#8211; wyja\u015bni\u0142 Cichy.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Kilka lat temu, kiedy na Niemcewicza zmieniano nawierzchni\u0119 i rozkopano j\u0105 a\u017c do przedwojennego bruku, chodzi\u0142em sprawdza\u0107, czy nie zosta\u0142y w nim szyny. Niestety nie\u2026 Szkoda troch\u0119, bo takie +martwe+ szyny, jak te tramwajowe na Ch\u0142odnej, \u015aniadeckich czy ko\u0142o Arsena\u0142u, s\u0105 \u015bwiadectwem historii. Tu by\u0142o, tu sta\u0142o, tu wreszcie jecha\u0142o\u2026&#8221; &#8211; doda\u0142. &#8222;Kiedy opublikowa\u0142em kilka zdj\u0119\u0107 tamtej kolejki na FB odezwa\u0142 si\u0119 do mnie jaki\u015b pan z Tarczy\u0144skiej, kt\u00f3ry napisa\u0142, \u017ce od przeje\u017cd\u017caj\u0105cych co kilkana\u015bcie minut poci\u0105g\u00f3w trz\u0119s\u0142y si\u0119 wszystkie sprz\u0119ty w mieszkaniu &#8211; taki by\u0142 \u0142oskot, ca\u0142a kamienica dr\u017ca\u0142a; wspomnia\u0142 te\u017c, \u017ce kilku jego koleg\u00f3w przyp\u0142aci\u0142o \u017cyciem +zabaw\u0119+ akurat t\u0105 kolejk\u0105&#8221; &#8211; powiedzia\u0142 Cichy.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;Zabawy kolejk\u0105&#8221; zapami\u0119ta\u0142a te\u017c mieszkaj\u0105ca na Ochocie reporterka PAP Iwona L. Konieczna (zmar\u0142a 1 kwietnia 2021 roku). &#8222;\u015awietnie nadawa\u0142a si\u0119 do napad\u00f3w na poci\u0105g na Dzikim Zachodzie. W\u00f3wczas ka\u017cdy szanuj\u0105cy si\u0119 wielbiciel Karola Maya i Wies\u0142awa Wernica mia\u0142 w domu obowi\u0105zkowo pi\u00f3ropusz, a nierzadko i jaki\u015b tomahawk. Oczywi\u015bcie nie taki +prawdziwy+, opisany przez Woroszylskiego w +I ty zostaniesz Indianinem+, ale wystrugany z drewna, oklejony cynfoli\u0105 od czekolady i ozdobiony pi\u00f3rkami. Biegali\u015bmy z ch\u0142opakami wzd\u0142u\u017c przeje\u017cd\u017caj\u0105cych do\u015b\u0107 wolno wagonik\u00f3w, wymachuj\u0105c &#8222;broni\u0105&#8221; i wydaj\u0105c wojenne okrzyki, znane z film\u00f3w o Winnetou&#8221; &#8211; opowiada\u0142a.<\/p>\n\n\n\n<p>Zabawa by\u0142a na ca\u0142ej linii &#8211; od ko\u0144ca do ko\u0144ca. W Grodzisku Mazowieckim &#8222;aktywnym uczestnikiem&#8221; wielkanocnej rezurekcji by\u0142a zawsze pierwsza poranna kolejka. Na torze wiod\u0105cym Rado\u0144sk\u0105, Sienkiewicza i Niepodleg\u0142o\u015bci (dzi\u015b 11 Listopada) do dworca&nbsp;PKP&nbsp;dos\u0142ownie co kilkana\u015bcie metr\u00f3w wybucha\u0142y pod ko\u0142ami wagonu petardy przygotowane przez \u015bwi\u0119tuj\u0105cych m\u0142odocianych grodziszczan. Trwaj\u0105c\u0105 ponad 30 lat tradycj\u0119 zako\u0144czy\u0142a likwidacja odcinka miejskiego kolejki. Tor w ulicznym bruku przetrwa\u0142 a\u017c do 1989 r.<\/p>\n\n\n\n<p>Niecodzienne spotkanie z tragiczn\u0105 ofiar\u0105 zabaw kolejk\u0105 wspomina w swej ksi\u0105\u017cce &#8222;Moje przygody z duchami i nie tylko\u2026&#8221; wydanej w 1993 r. Izabela K. W\u0119gierska, szamanka i egzorcystka, mieszkanka Ochoty. Jej pierwszy klient skar\u017cy\u0142 si\u0119 na n\u0119kanie przez wyj\u0105tkowo z\u0142o\u015bliwego ducha. Okaza\u0142 si\u0119 nim by\u0107 m\u0142odociany chuligan, zepchni\u0119ty na Szcz\u0119\u015bliwickiej przez kumpli ze stopnia poci\u0105gu WKD wprost pod doczepny wagonik. Je\u015bli wierzy\u0107 autorce, uda\u0142o si\u0119 jej sprowadzi\u0107 pokutuj\u0105c\u0105 dusz\u0119 na dobr\u0105 drog\u0119 zaleceniem, by uda\u0142a si\u0119 do ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Jakuba na pl. Narutowicza i tam s\u0142ucha\u0142a ludzkich modlitw.<\/p>\n\n\n\n<p>Iwona L. Konieczna mia\u0142a pomys\u0142, by na Ochocie powsta\u0142 Literacki Szlak Elektrycznej Kolei Dojazdowej. &#8222;Ze wspomnie\u0144 przyjaci\u00f3\u0142 Mirona Bia\u0142oszewskiego wiadomo, \u017ce kolejka swoim zgrzytaniem nieraz zak\u0142\u00f3ca\u0142a spektakle w Teatrze na Tarczy\u0144skiej odbywaj\u0105ce si\u0119 w jego mieszkaniu w kamienicy pod jedenastym&#8221; &#8211; wyja\u015bni\u0142a. &#8222;Jad\u0105c Tarczy\u0144sk\u0105 w stron\u0119 Grodziska celowa\u0142a w dom dramatopisarza Janusza Krasi\u0144skiego, potem skr\u0119ca\u0142a w lewo, by za chwil\u0119 zatrzyma\u0107 si\u0119 na przystanku Gr\u00f3jecka pod oknami Antoniego Ferdynanda Ossendowskiego&#8221; &#8211; opisywa\u0142a. &#8222;P\u00f3\u017aniej mija\u0142a mieszkanie Tadeusza Borowskiego na Kaliskiej. Kawa\u0142ek dalej na tej samej ulicy tworzy\u0142 Juliusz Kaden Bandrowski. Za\u015b w bloku na samym rogu Kaliskiej i Niemcewicza mieszka\u0142 re\u017cyser i scenarzysta Andrzej Kondratiuk. Ca\u0142kiem blisko dawnej trasy EKD mieszka J\u00f3zef Hen. Troch\u0119 w bok od linii kolejki, przy Cz\u0119stochowskiej, pomieszkiwa\u0142 Marek H\u0142asko&#8221; &#8211; przypomnia\u0142a. &#8222;I jak od ko\u0144ca to do ko\u0144ca. Bo przecie\u017c W\u0142ochy to Marek Nowakowski. Potem Stawisko z Muzeum Iwaszkiewicza i na samym ko\u0144cu w Grodzisku nieistniej\u0105ca ju\u017c niestety restauracja D\u0105bkowskiego, kt\u00f3rej sta\u0142ym go\u015bciem podczas okupacji by\u0142 mieszkaniec Milan\u00f3wka, pisarz Stanis\u0142aw Rembek&#8221; &#8211; opowiada\u0142a Konieczna.<\/p>\n\n\n\n<p>&#8222;W tej kolejce naprawd\u0119 mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 wielu fantastycznych, niezwyk\u0142ych ludzi &#8211; je\u017adzi\u0142a ni\u0105 Mira Zimi\u0144ska Sygiety\u0144ska, i jej m\u0105\u017c Tadeusz, tw\u00f3rcy +Mazowsza+, podr\u00f3\u017cowa\u0142 prof. Kazimierz Micha\u0142owski, \u015bwiatowej klasy archeolog, odkrywca fresk\u00f3w z Faras i Jaros\u0142aw Iwaszkiewicz&#8221; &#8211; powiedzia\u0142a El\u017cbieta Kubek emerytowana archiwistka i dokumentalistka w &#8222;Rzeczpospolitej&#8221; i Polskim Radiu. &#8222;A zreszt\u0105, co tu du\u017co gada\u0107, to w\u0142a\u015bnie w niej poznali si\u0119 Aleksandra i Jan, moi rodzice&#8221; \u2013 doda\u0142a. (PAP)<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[27],"tags":[7855,1201,656,1902,1176],"class_list":["post-248053","inforail","type-inforail","status-publish","hentry","category-wydarzenia","tag-ekd","tag-grodzisk-mazowiecki","tag-historia","tag-pruszkow","tag-wkd"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/\",\"name\":\"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"datePublished\":\"2022-12-11T17:45:00+00:00\",\"dateModified\":\"2022-12-11T17:45:00+00:00\",\"description\":\"11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Inforail\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa - TransInfo Archiwum","description":"11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa","og_description":"11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/","name":"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"datePublished":"2022-12-11T17:45:00+00:00","dateModified":"2022-12-11T17:45:00+00:00","description":"11 grudnia 1927 r. uruchomiono pierwsz\u0105 na ziemiach polskich lini\u0119 poci\u0105gu elektrycznego.","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/95-lat-temu-ruszyla-elektryczna-kolej-dojazdowa\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Inforail","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"95 lat temu ruszy\u0142a Elektryczna Kolej Dojazdowa"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail\/248053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/inforail"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=248053"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=248053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=248053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=248053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}