{"id":24768,"date":"2008-12-23T19:19:14","date_gmt":"2008-12-23T19:19:14","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=inforail&#038;p=24768"},"modified":"2025-01-18T16:11:04","modified_gmt":"2025-01-18T15:11:04","slug":"historia-latajacego-slazaka","status":"publish","type":"inforail","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/","title":{"rendered":"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka"},"content":{"rendered":"<div>Wraz z powrotem do pomys\u0142&oacute;w budowy KDP w Polsce rozgorza\u0142a r&oacute;wnie\u017c dyskusja jakie te koleje maj\u0105 by\u0107. Wszyscy odnosz\u0105 si\u0119 do kursuj\u0105cych w okresie mi\u0119dzywojennych &bdquo;Luxtorped&rdquo;, czyli szeregu po\u0142\u0105cze\u0144 okre\u015blanych mianem MtEx (Motorowy Express). W wi\u0119kszo\u015bci przypadk&oacute;w pojazdy te pokonywa\u0142y wybrane trasy ze znacznie kr&oacute;tszym czasem przejazdu. Jednak okres mi\u0119dzywojenny to nie tylko osi\u0105gni\u0119cia polskich kolei, poniewa\u017c cz\u0119\u015b\u0107 obecnego obszaru Polski nale\u017ca\u0142a w&oacute;wczas do Niemiec. R&oacute;wnie\u017c w tym kraju uruchamiano podobne po\u0142\u0105czenia okre\u015blane mianem &bdquo;Lataj\u0105cych&rdquo;, a jednym z najs\u0142awniejszych po\u0142\u0105cze\u0144 tego typu na obecnym obszarze Polski sta\u0142 si\u0119 &bdquo;Fliegender Schlesischer&rdquo;czyli &bdquo;Lataj\u0105cy \u015al\u0105zak&rdquo;. W niniejszym artykule prze\u015bledzimy histori\u0119 tego po\u0142\u0105czenia, natomiast w kolejnym przybli\u017cymy jego obecny wygl\u0105d.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"W okresie mi\u0119dzywojennym samoloty pasa\u017cerskie sta\u0142y si\u0119 siln\u0105 konkurencj\u0105 dla kolei. Fot. Phillip Capper, Wikimedia Commons, CC Attribution 2.0\"><img decoding=\"async\" title=\"W okresie mi\u0119dzywojennym samoloty pasa\u017cerskie sta\u0142y si\u0119 siln\u0105 konkurencj\u0105 dla kolei. Fot. Phillip Capper, Wikimedia Commons, CC Attribution 2.0\" alt=\"W okresie mi\u0119dzywojennym samoloty pasa\u017cerskie sta\u0142y si\u0119 siln\u0105 konkurencj\u0105 dla kolei. Fot. Phillip Capper, Wikimedia Commons, CC Attribution 2.0\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/dc2_at_albury_nsw_phillip_capper_cc2.0_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><strong>Geneza &bdquo;Lataj\u0105cych&rdquo;poci\u0105g&oacute;w<\/strong><\/div>\n<div>W okresie mi\u0119dzywojennym kolei przyby\u0142 dosy\u0107 gro\u017any konkurent, jakim sta\u0142 si\u0119 samolot pasa\u017cerski. W&oacute;wczas lotnictwo znajdowa\u0142o si\u0119 dopiero w powijakach, a produkowane maszyny mia\u0142y ma\u0142y zasi\u0119g i stosunkowo nisk\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107. Jednak mimo tych ogranicze\u0144 pozwala\u0142y na szybkie odbycie podr&oacute;\u017cy w por&oacute;wnaniu z poci\u0105gami parowymi. Zauwa\u017cono w&oacute;wczas, \u017ce znajduje si\u0119 grupa os&oacute;b, kt&oacute;re s\u0105 ch\u0119tne zap\u0142aci\u0107 wi\u0119cej aby szybciej odby\u0107 podr&oacute;\u017c. Zw\u0142aszcza klienci biznesowi byli zainteresowani mo\u017cliwo\u015bci\u0105 jednodniowych wyjazd&oacute;w w interesach, w tym g\u0142&oacute;wnie do Berlina. W odpowiedzi na to zapotrzebowanie powsta\u0142y szybkie wagony motorowe, kt&oacute;rych pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna wynosi\u0142a 160 km\/h i by\u0142a osi\u0105gana na wi\u0119kszo\u015bci trasy. Ju\u017c w tym miejscu nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce by\u0142o to mo\u017cliwe dzi\u0119ki znacznie kr&oacute;tszej drodze hamowania lekkich wagon&oacute;w motorowych oraz prowadzeniu tych poci\u0105g&oacute;w jako priorytetowych, gdzie trasa przebiegu by\u0142a ustawiana i wolna znacznie wcze\u015bniej ni\u017c dla tradycyjnego poci\u0105gu. Poniewa\u017c by\u0142y to zazwyczaj dwie do trzech par poci\u0105g&oacute;w na dob\u0119, wi\u0119c nic nie sta\u0142o na przeszkodzie w takiej organizacji ruchu, natomiast zasady bezpiecze\u0144stwa nie by\u0142y tak \u015bcis\u0142e jak ma to miejsce obecnie.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Pierwszy Fliegender Hamburger czyli SVT877. Fot. Wikimedia Commons, CC Attribution 3.0\"><img decoding=\"async\" title=\"Pierwszy Fliegender Hamburger czyli SVT877. Fot. Wikimedia Commons, CC Attribution 3.0\" alt=\"Pierwszy Fliegender Hamburger czyli SVT877. Fot. Wikimedia Commons, CC Attribution 3.0\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/bundesarchiv_bild_10214151_fliegender_hamburger_drg_778_cc3.0_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Ca\u0142a niemiecka historia z &bdquo;lataj\u0105cymi poci\u0105gami zacz\u0119\u0142a si\u0119 w 1932 roku wraz z zakupem przez DRG wagonu motorowego serii VT 877 a\/b wyprodukowanego przez Wumag, kt&oacute;re mia\u0142y rozpocz\u0105\u0107 szybkie po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzy Berlinem a Hamburgiem czyli po\u0142\u0105cze\u0144, kt&oacute;re otrzyma\u0142y p&oacute;\u017aniej miano 'Fliegender Hamburger&#8217;. Pierwszy poci\u0105g ruszy\u0142 w 1933 roku i bardzo szybko okaza\u0142 si\u0119 sukcesem rynkowym. VT 877 mia\u0142y bardzo wiele innowacyjnych rozwi\u0105za\u0144. Sk\u0142ad by\u0142 tworzony przez dwa wagony, gdzie pomi\u0119dzy nimi zastosowano wsp&oacute;lny w&oacute;zek systemu Jacobsa, natomiast na ko\u0144cach wagon&oacute;w znajdowa\u0142y si\u0119 bardziej tradycyjne w&oacute;zki dwuosiowe. Jednak to nie koniec innowacji, poniewa\u017c ka\u017cdy w&oacute;zek skrajny posiada\u0142 zabudowany silnik wysokopr\u0119\u017cny Maybach o mocy 302 kW osi\u0105ganej przy 1400 obrot&oacute;w na minut\u0119 sprz\u0119\u017cony z pr\u0105dnic\u0105. Wytwarzany przez ten zestaw pr\u0105d by\u0142 kierowany do jednego silnika elektrycznego w w&oacute;zku \u015brodkowym. &nbsp;Tak wi\u0119c poci\u0105g ten mia\u0142 uk\u0142ad osi 2&rsquo;(Bo&rsquo;) 2&rsquo;, co pozwala\u0142o na osi\u0105gni\u0119cie pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 160 km\/h. Zesp&oacute;\u0142 mia\u0142 zastosowane tradycyjne pneumatyczne hamulce klockowe dzia\u0142aj\u0105ce na ko\u0142a, jednak dla zwi\u0119kszenia efektywno\u015bci hamowania zastosowano r&oacute;wnie\u017c hamulce indukcyjne typu Jores-M&uuml;ller. Dodatkowo dla zapewnienia o\u015bwietlenia zabudowano generator firmy Bosch, kt&oacute;ry wytwarza\u0142 napi\u0119cie 48V, natomiast podczas postoju energia by\u0142a pobierana z baterii. Kszta\u0142t czo\u0142a zosta\u0142 okre\u015blony w tunelu aerodynamicznym, co znacznie wyr&oacute;\u017cnia\u0142o ten pojazd od innych z tamtej epoki. Wn\u0119trze zosta\u0142o zaprojektowane jako bezprzedzia\u0142owe mieszcz\u0105ce 102 siedzenia klasy 2 w uk\u0142adzie 3+1. Tutaj musimy pami\u0119ta\u0107, \u017ce obowi\u0105zywa\u0142 w&oacute;wczas podzia\u0142 na 4 klasy, a klasa druga odpowiada\u0142a dzisiejszej pierwszej. Opr&oacute;cz przedzia\u0142&oacute;w pasa\u017cerskich wagon a mia\u0142 przedzia\u0142 baga\u017cowy oraz toalet\u0119, natomiast wagon b przedzia\u0142 barowy z czterema miejscami siedz\u0105cymi. Sk\u0142ad ten na wspomnianej wy\u017cej trasie osi\u0105ga\u0142 pr\u0119dko\u015b\u0107 handlow\u0105 125 km\/h, przy za\u0142o\u017ceniu maksymalnej pr\u0119dko\u015bci 150 km\/h (z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 podniesienia do 160 przy op&oacute;\u017anieniach), co dawa\u0142o czas jazdy pomi\u0119dzy tymi miastami na poziomie 138 minut.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Wn\u0119trze przedzia\u0142u gastronomicznego w SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\"><img decoding=\"async\" title=\"Wn\u0119trze przedzia\u0142u gastronomicznego w SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" alt=\"Wn\u0119trze przedzia\u0142u gastronomicznego w SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/hamburg_int_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Po pozytywnych do\u015bwiadczeniach z eksploatacj\u0105 pierwszego poci\u0105gu postanowiono zam&oacute;wi\u0107 w Waggon &#8211; und Maschinenbau AG G&ouml;rlitz (WUMAG) parti\u0119 seryjnych 13 sk\u0142ad&oacute;w, okre\u015blanych ju\u017c jako STV 137, kt&oacute;re otrzyma\u0142y numery 149-152. Sk\u0142ady te otrzyma\u0142y przydomek Hamburg, a skr&oacute;t SVT odnosi\u0142 si\u0119 do: Schnell Verbrennungs Triebszug (Szybki, Spalinowy Zesp&oacute;\u0142 trakcyjny). W por&oacute;wnaniu do pierwowzoru zastosowano wi\u0119ksze okna, co wymusi\u0142o podniesienie dachu. Sk\u0142ady zosta\u0142y wyposa\u017cone w sprz\u0119gi automatyczne typu Scharfenberga, aby umo\u017cliwi\u0107 trakcj\u0119 ukrotnion\u0105 oraz u\u0142atwi\u0107 \u0142\u0105czenie i roz\u0142\u0105czanie. Zasadnicz\u0105 zmian\u0105 w stosunku do pierwowzoru sta\u0142o si\u0119 zastosowanie wygodniejszych siedze\u0144 w uk\u0142adzie 2+1, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na zmniejszenie ilo\u015bci miejsc siedz\u0105cych do 77. Zwi\u0119kszono r&oacute;wnie\u017c napi\u0119cie sieci pok\u0142adowej do 110V pr\u0105du sta\u0142ego oraz pojemno\u015b\u0107 akumulatora. Sk\u0142ady otrzyma\u0142y charakterystyczne niebiesko kremowe malowanie ze srebrnym dachem i podwoziem. &bdquo;Lataj\u0105ce&rdquo;poci\u0105gi oferowa\u0142y trzy po\u0142\u0105cznia dziennie na trasach&nbsp;Berlin &#8211; Hamburg , Berlin &ndash;Kolonia, Berlin &ndash;Frankfurt nad Menem oraz Berlin &ndash;Norymberga &ndash;Monachium \/ Stuttgart. Dodatkowo na odcinkach Berlin &ndash;Norymberga i Berlin &#8211; Hamm wykorzystywano je w trakcji ukrotnionej. Na odcinku Hanower &ndash;Hamm osi\u0105gano pr\u0119dko\u015b\u0107 handlow\u0105 132,2 km\/h, jak\u0105 uwa\u017cano w&oacute;wczas za najwy\u017csz\u0105 na \u015bwiecie, a kt&oacute;ra jest imponuj\u0105ca nawet obecnie.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\"><img decoding=\"async\" title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" alt=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/08_06_db_9422_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><strong>Dochodzimy do &bdquo;Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka&rdquo;<\/strong><\/div>\n<div>Jednak jak dot\u0105d poci\u0105gi te omija\u0142y odleg\u0142y od Berlina rejon G&oacute;rnego \u015al\u0105ska, kt&oacute;rego cz\u0119\u015b\u0107 (Gliwice, Zabrze i Bytom) nale\u017ca\u0142a do &oacute;wczesnych Niemiec. Szcz\u0119\u015bliwie to mia\u0142o si\u0119 zmieni\u0107 wraz z dostaw\u0105 kolejnych wagon&oacute;w serii SVT 137 typu Lipsk. G\u0142&oacute;wnym powodem do zmian mia\u0142a by\u0107 zbyt ma\u0142a ilo\u015b\u0107 miejsc siedz\u0105cych w wagonach poprzedniej serii, kt&oacute;re z tego powodu by\u0142y cz\u0119sto wyprzedane na tygodnie przed faktyczn\u0105 dat\u0105 wyjazdu. W odpowiedzi na to zapotrzebowanie postanowiono stworzy\u0107 sk\u0142ady tr&oacute;jwagonowe oferuj\u0105ce 132 miejsca siedz\u0105ce. Poniewa\u017c taki sk\u0142ad mia\u0142 by\u0107 ci\u0119\u017cszy, wi\u0119c zdecydowano si\u0119 zastosowa\u0107 mocniejsze silniki o mocy 442 kW ka\u017cdy. Pierwotnie nowe sk\u0142ady mia\u0142y nosi\u0107 nazw\u0119 &bdquo;Breslau&rdquo;(Wroc\u0142aw), jednak tu\u017c przed ich przekazaniem zmieniono j\u0105 na Lipsk. Nazwa Breslau mia\u0142a zapewne odnosi\u0107 si\u0119 do miejsca produkcji w zak\u0142adach LHB, p&oacute;\u017aniej znanych jako PaFaWag, a obecnie cz\u0119\u015b\u0107 koncernu Bombardier. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\"><img decoding=\"async\" title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" alt=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/hamburg_2_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W 1935 roku wyprodukowano dwa tr&oacute;jwagonowe sk\u0142ady SVT 137 o numerach 153 i 154, kt&oacute;re mia\u0142y typowy elektryczny uk\u0142ad przeniesienia nap\u0119du z t\u0105 r&oacute;\u017cnic\u0105, \u017ce jeden silnik spalinowy nap\u0119dza\u0142 dwa silniki elektryczne tworz\u0105c zesp&oacute;\u0142 o uk\u0142adzie osi 2&rsquo;(Bo&rsquo;) (Bo&rsquo;) 2&rsquo;. Rok p&oacute;\u017aniej fabryka wybudowa\u0142a kolejne dwa sk\u0142ady SVT 137 o numerach 233 i 234, kt&oacute;re tym razem mia\u0142y zastosowan\u0105 przek\u0142adni\u0119 hydrodynamiczn\u0105. W efekcie tego nap\u0119dnymi sta\u0142y si\u0119 osie w skrajnych w&oacute;zkach sk\u0142adu maj\u0105ce zabudowany silnik spalinowy. Sk\u0142ady te mia\u0142y uk\u0142ad osi B&rsquo;(2&rsquo;) (2&rsquo;) B&rsquo;i to w\u0142a\u015bnie je wyznaczono do obs\u0142ugi &bdquo;Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka&rdquo;. Istnia\u0142a r&oacute;wnie\u017c mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyd\u0142u\u017cenia sk\u0142ad&oacute;w do czterech wagon&oacute;w, jednak z powodu wybuchu II Wojny \u015awiatowej nigdy do tego nie dosz\u0142o. W przeciwie\u0144stwie do poprzednik&oacute;w typ Lipsk mia\u0142 dwie klasy wagonowe, gdzie klasa druga mia\u0142a tradycyjne przedzia\u0142y, natomiast trzecia wn\u0119trze bezprzedzia\u0142owe. Sekcja a sk\u0142ada\u0142a si\u0119 z kabiny sterowniczej, przedzia\u0142u maszynowego, baga\u017cowego, wej\u015bciowego, WC oraz pi\u0119ciu przedzia\u0142&oacute;w klasy drugiej. Sekcja b mia\u0142a dwa przedsionki wej\u015bciowe z toalet\u0105 oraz pi\u0119\u0107 przedzia\u0142&oacute;w klasy trzeciej z 70 miejscami siedz\u0105cymi. Natomiast sekcja c mia\u0142a kabin\u0119 maszynisty, przedzia\u0142 maszynowy, przedzia\u0142 pocztowy, wej\u015bciowy z toalet\u0105 oraz 29 siedze\u0144 w trzeciej klasie, jak r&oacute;wnie\u017c przedzia\u0142 kuchenny. Znacznym usprawnieniem by\u0142o zastosowanie przej\u015b\u0107 mi\u0119dzywagonowych z podw&oacute;jnym poszyciem znacznie poprawiaj\u0105ce szczelno\u015b\u0107. Dodatkowo w hamulce pneumatyczne zast\u0105piono hydraulicznymi. Sk\u0142ady te wyposa\u017cono r&oacute;wnie\u017c w wy\u0142\u0105cznik awaryjny oraz system zabezpieczania ruchu Indusi. Niestety do tego artyku\u0142u posiadamy wy\u0142\u0105cznie zdj\u0119cia SVT137 typu Hamburg, jednak zdj\u0119cia typu Lipsk mo\u017cna odnale\u017a\u0107 <a href=\"http:\/\/wroclaw.hydral.com.pl\/100555,foto.html\">tutj.<\/a><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\"><img decoding=\"async\" title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" alt=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Deutsche Bahn\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/hamburg_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Przed wprowadzeniem sk\u0142ad&oacute;w do ruchu planowego podczas jednej z jazd testowych w dniu 17 lutego 1936 roku na trasie Berlin &ndash;Hamburg osi\u0105gni\u0119to pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 205 km\/h. Natomiast w dniu 15 maja 1936 roku ruszy\u0142 pierwszy &bdquo;Lataj\u0105cy \u015al\u0105zak&rdquo;na trasie Berlin &ndash;Bytom przez Wroc\u0142aw i Gliwice. Poci\u0105g wyruszy\u0142 ze stacji Berlin Charlottenburg o 19.51, nast\u0119pny post&oacute;j odby\u0142 si\u0119 na stacji Berlin ZOO o 19.59, a kolejny na Berlin Schlesischer Bf (p&oacute;\u017aniejszy Ostbahnhof) o godzinie 20.20. Nast\u0119pnie sk\u0142ad wyruszy\u0142 w tras\u0119 non stop do Wroc\u0142awia, kt&oacute;ra prowadzi\u0142a przez Frankfurt nad Odr\u0105, Guben, Lubsko, Jasie\u0144, \u017baga\u0144, Wierzbow\u0105 Rokitki i Legnic\u0119. Do Wroc\u0142awia poci\u0105g dociera\u0142 o godzinie 22:46, by po trzech minutach postoju uda\u0107 si\u0119 w dalsz\u0105 drog\u0119. Nast\u0119pne przystanki to Opole (22:38), K\u0119dzierzyn (23:50), Gliwice (0:14), by 31 minut po p&oacute;\u0142nocy dotrze\u0107 do Bytomia. Czas jazdy w tym kierunku wynosi\u0142 jedynie 4 godziny i 11 minut (od dworca Schlesischer Bf), co dawa\u0142o pr\u0119dko\u015b\u0107 \u015bredni\u0105 109 km\/h. Specjalnie dla tego po\u0142\u0105czenia w Bytomiu wybudowano hal\u0119, gdzie poci\u0105g oczekiwa\u0142 na poranny kurs do Berlina. W drog\u0119 powrotn\u0105 wyrusza\u0142 z Bytomia o godzinie 5:24, nast\u0119pnie stawa\u0142 w Gliwicach (5:39), K\u0119dzierzynie (6:03), Opolu (6:15 przyjazd 6:26 odjazd) i Wroc\u0142awiu (7:05 przyjazd 7:09 odjazd) sk\u0105d ponownie bez zatrzyma\u0144 dociera\u0142 do stacji Berlin Schlesischer Bf (9:54), Berlin ZOO (10:22) oraz do stacji ko\u0144cowej Berlin Charlottenburg, gdzie dociera\u0142 o 10:29. Na odcinku \u015brednicowym w Berlinie poci\u0105g stawa\u0142 r&oacute;wnie\u017c na Alexanderplatz oraz Friedrichstra&szlig;e. Podr&oacute;\u017c do stolicy rzeszy trwa\u0142a 4 godziny i 30 minut, a dzi\u0119ki odpowiednio skonstruowanemu rozk\u0142adowi jazdy mo\u017cliwe by\u0142y jednodniowe wyjazdy w celach biznesowych do wczesnej stolicy. Nie spos&oacute;b odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce tego po\u0142\u0105czenia brakuje w obecnym systemie kolejowym.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Appaloosa, Wikimedia Commons, GNU FDL\"><img decoding=\"async\" title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Appaloosa, Wikimedia Commons, GNU FDL\" alt=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Appaloosa, Wikimedia Commons, GNU FDL\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/drg_svt_137_225_1_appaloosagnufdl_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Kursowanie poci\u0105gu nie trwa\u0142o d\u0142ugo, poniewa\u017c wraz z wybuchem II Wojny \u015awiatowej wszystkie poci\u0105gi motorowe zosta\u0142y zaj\u0119te na potrzeby armii i by\u0142y dost\u0119pne wy\u0142\u0105cznie dla oficer&oacute;w. Po zako\u0144czeniu wojny SVT 137 154 &nbsp;i 233 znalaz\u0142y si\u0119 w rosyjskiej strefie okupacyjnej, SVT 137 153 zosta\u0142o przej\u0119te przez koleje rosyjskie, natomiast sk\u0142ad SVT 137 234 znalaz\u0142 si\u0119 na inwentarzu PKP. Najprawdopodobniej to w\u0142a\u015bnie ten sk\u0142ad obs\u0142ugiwa\u0142 &bdquo;Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka&rdquo;. Niestety nie posiadamy informacji na temat wykorzystania tego zespo\u0142u w Polsce, kt&oacute;ry z racji odmienno\u015bci konstrukcji (przek\u0142adnia hydrauliczna zamiast elektrycznej) nie m&oacute;g\u0142 znale\u017a\u0107 uznania w kraju nad Wis\u0142\u0105. Dlatego w 1955 roku podczas wymiany taboru mi\u0119dzy PKP a DR sk\u0142ad SVT 137 234 znalaz\u0142 si\u0119 ponownie w Niemczech lecz tym razem Niemczech wschodnich. Tuz po przekazaniu sk\u0142ad zosta\u0142 wyposa\u017cony w dodatkowy czwarty wagon (przebudowany z SVT 137&nbsp;226), a nast\u0119pnie skierowany do obs\u0142ugi ekspresu Vindobona jad\u0105cego przez Czechy do Wiednia. Natomiast w 1959 roku zesp&oacute;\u0142 ten przekszta\u0142cono na rz\u0105dowy pojazd DDR, a jego kompleksowa przebudowa zosta\u0142a zako\u0144czona w 1960 roku. Jednak te wydarzenia nie maj\u0105 ju\u017c nic wsp&oacute;lnego z interesuj\u0105cym nas po\u0142\u0105czeniem, jedynie t\u0142umacz\u0105 dlaczego \u017caden SVT137 typu Lipsk nie dotrwa\u0142 do dnia dzisiejszego.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Rabensteiner, Wikimedia Commons, Public Domain\"><img decoding=\"async\" title=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Rabensteiner, Wikimedia Commons, Public Domain\" alt=\"SVT137 typu Hamburg. Fot. Rabensteiner, Wikimedia Commons, Public Domain\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/21773\/svt_137_bauart_hamburg_rabensteinerpublic_domain_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><strong>SVT137 typu Kolonia<\/strong><\/div>\n<div>Jednak zanim wybuch\u0142a wojna DRG postanowi\u0142o zam&oacute;wi\u0107 kolejn\u0105 parti\u0119 szybkich wagon&oacute;w motorowych, lawinowo zyskuj\u0105cych grono zwolennik&oacute;w. W ramach rozwoju pomys\u0142u oraz poszukuj\u0105c wi\u0119kszej ilo\u015bci miejsc siedz\u0105cych postanowiono zam&oacute;wi\u0107 w LHB 14 tr&oacute;jwagonowych sk\u0142ad&oacute;w, kt&oacute;re tym razem mia\u0142y by\u0107 zbudowane w bardziej tradycyjny spos&oacute;b, a mianowicie bez wsp&oacute;lnych w&oacute;zk&oacute;w systemu Jacobsa. Nowe sk\u0142ady otrzyma\u0142y oznaczenie SVT 137 oraz numery 273-278 i 851-858. By\u0142y one produkowane w latach 1936 &ndash;38. Opr&oacute;cz tego zasadnicz\u0105 zmian\u0105 by\u0142 powr&oacute;t do tradycyjnych przedzia\u0142&oacute;w w \u015brodku oraz do pe\u0142nowymiarowego wagonu restauracyjnego. Po stronie technicznej zastosowane rozwi\u0105zania bazowa\u0142y na wcze\u015bniejszych seriach wraz z zastosowaniem tego samego typu silnika ora przeniesienia mocy za pomoc\u0105 przek\u0142adni elektrycznej. Jednak sk\u0142ady te nie mia\u0142y epizodu na \u015bl\u0105skiej linii, a szybki wybuch II Wojny \u015awiatowej zatrzyma\u0142 ca\u0142\u0105 histori\u0119. Do rodziny poci\u0105g&oacute;w SVT 137 zaliczany jest r&oacute;wnie\u017c typ Berlin, jednak poci\u0105gi tego typu wyprodukowane w przededniu II Wojny nigdy nie odegra\u0142y wa\u017cniejszej roli w przewozach &bdquo;Lataj\u0105cych&rdquo;poci\u0105g&oacute;w.<\/div>\n<div>SVT137 dane techniczne<\/div>\n<table cellspacing=\"0\" cellpadding=\"0\" border=\"1\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<div>Sk\u0142ad<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>VT877<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>SVT137<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>SVT 137 153-154<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>SVT 137 233-234<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>SVT 137 273-278, 851-858<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Ilo\u015b\u0107 wagon&oacute;w<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>3<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>3<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>3<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>D\u0142ugo\u015b\u0107<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>41,906 m<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>44,956 m<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>60,15 m<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>60,15 m<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>70,205 m<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 km\/h<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 km\/h<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 km\/h<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 km\/h<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 km\/h<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Moc<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2x 302 kW<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2x 302 kW<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2x 442 kW<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2x 442 kW<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2x 442 kW<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Uk\u0142ad osi<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2&rsquo;(Bo&rsquo;) 2&rsquo;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2&rsquo;(Bo&rsquo;) 2&rsquo;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2&rsquo;(Bo&rsquo;) (Bo&rsquo;) 2&rsquo;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>B&rsquo;(2&rsquo;) (2&rsquo;) B&rsquo;<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>2&rsquo;Bo&rsquo;+2&rsquo;2&rsquo;+Bo&rsquo;2&rsquo;<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Masa<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>93,8 t<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>100 t<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>124 t<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>124 t<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>160 t<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<div>Ilo\u015b\u0107 miejsc siedz\u0105cych<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>102<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>77<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>30 kl. 2, 109 kl. 3<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>30 kl. 2, 109 kl. 3<\/div>\n<\/td>\n<td>\n<div>132<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div>Jak wi\u0119c wida\u0107 &bdquo;Lataj\u0105ce&ldquo;poci\u0105gi dawa\u0142y bardzo wymierne korzy\u015bci na ju\u017c istniej\u0105cych liniach kolejowych. Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna 160 km\/h i handlowa 105 km\/h by\u0142a na obecnym obszarze Polski osi\u0105gana znacznie wcze\u015bniej ni\u017c wybudowano CMK. Paradoksem jest r&oacute;wnie\u017c obecny czas jazdy poci\u0105gu EC Wawel, kt&oacute;ry mo\u017cna nazwa\u0107 nast\u0119pc\u0105 &bdquo;Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka&rdquo;. W nast\u0119pnym artykule przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej temu poci\u0105gowi w wydaniu poprzedniego rozk\u0142adu jazdy.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":24769,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[862,972,17939,266,374,327,17941,17940,9719],"class_list":["post-24768","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-berlin","tag-bytom","tag-dr","tag-gliwice","tag-niemcy","tag-opole","tag-poslka","tag-svt137","tag-worclaw"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wraz z powrotem do pomys\u0142&oacute;w budowy KDP w Polsce rozgorza\u0142a r&oacute;wnie\u017c dyskusja jakie te...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-18T15:11:04+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/\",\"name\":\"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg\",\"datePublished\":\"2008-12-23T19:19:14+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-18T15:11:04+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Inforail\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka","og_description":"Wraz z powrotem do pomys\u0142&oacute;w budowy KDP w Polsce rozgorza\u0142a r&oacute;wnie\u017c dyskusja jakie te...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-18T15:11:04+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/","name":"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg","datePublished":"2008-12-23T19:19:14+00:00","dateModified":"2025-01-18T15:11:04+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_49512ba2ddace.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/historia-latajacego-slazaka\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Inforail","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Historia Lataj\u0105cego \u015al\u0105zaka"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail\/24768","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/inforail"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=24768"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/24769"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=24768"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=24768"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=24768"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}