Historia trasy kolejowej do Zakopanego si\u0119ga ko\u0144ca XIXwieku, ale dopiero od 40 lat szlak kolejowy pod Tatry jest zelektryfikowany.Rekord czasu przejazdu na trasie Krak\u00f3w-Zakopane ustanowiony przez Luxtorped\u0119 w1936 r. nie zosta\u0142 do tej pory pobity.<\/p>\n
Lini\u0119 kolejow\u0105 pod Tatry zbudowano w 1899 r. staraniem hr.W\u0142adys\u0142awa Zamoyskiego. W\u00f3wczas Zakopane stawa\u0142o si\u0119 modnym i szybkorozwijaj\u0105cym si\u0119 kurortem. Parow\u00f3z pod Tatry zacz\u0105\u0142 przywozi\u0107 rzesze turyst\u00f3w.Wcze\u015bniej do Zakopanego g\u00f3rale wozili turyst\u00f3w konnymi furkami. Ju\u017c sama budowatrasy kolejowej budzi\u0142a niepok\u00f3j g\u00f3rali.<\/p>\n
To by\u0142a radykalna zamiana i kompletna rewolucja dlaPodhala. Radykalnie w Zakopanem wzros\u0142a liczba przybysz\u00f3w i z jednej strony g\u00f3ralesi\u0119 cieszyli bo mieli wi\u0119cej go\u015bci, ale sko\u0144czy\u0142 si\u0119 transport konny na trasiedo Zakopanego i mo\u017cliwo\u015b\u0107 zarobkowania” – opowiada\u0142 PAP Maciej Krupa autorksi\u0105\u017cki „Kroniki zakopia\u0144skie”, przewodnik i znawca historiiZakopanego.<\/p>\n
W „Kronikach” opisywany jest zabawny incydent,kiedy przy pierwszym wje\u017adzie parowozu do Zakopanego kilku fiakr\u00f3w zdj\u0119\u0142oportki i go\u0142ymi zadkami wypi\u0119\u0142o si\u0119 w stron\u0119 maszynisty Otto Wolfa, na co onzareagowa\u0142 polewaj\u0105c ich wod\u0105.<\/p>\n
Z budow\u0105 linii kolejowej pod Tatry wi\u0105\u017ce si\u0119 wieleopowie\u015bci. Jedna z nich m\u00f3wi, \u017ce g\u00f3rale wieszczyli koniec \u015bwiata po przyje\u017adzie”ognistego diab\u0142a”. M\u00f3wi\u0142o si\u0119, \u017ce in\u017cynier buduj\u0105cy lini\u0119 doZakopanego nazywa\u0142 si\u0119 Zeper i st\u0105d rzekomo wzi\u0119\u0142a si\u0119 pejoratywna nazwaturysty – ceper. To jednak nie znajduje potwierdzenia w \u017ar\u00f3d\u0142ach.<\/p>\n
„Zakopane pod wp\u0142ywem kolei zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107. Ju\u017cpo I wojnie \u015bwiatowej g\u00f3rale w Zakopanem przestali dominowa\u0107, narasta\u0142a liczbamieszka\u0144c\u00f3w przyjezdnych” – m\u00f3wi\u0142 Krupa.<\/p>\n
W latach 30. XX wieku na polskich torach pojawi\u0142 si\u0119 poci\u0105gSAx 90080 znany jako Luxtorpeda. Ten aerodynamiczny spalinowy poci\u0105g kursowa\u0142na trasie do Zakopanego i w roku 1936 ustanowi\u0142 rekord szybko\u015bci przejazdu natrasie Krak\u00f3w – Zakopane na 2 godziny 18 minut. Do dzisiaj ten rekord niezosta\u0142 pobity. Obecnie poci\u0105g t\u0105 tras\u0119 pokonuje w 3 godz. 49 minut.<\/p>\n
„To by\u0142 poci\u0105g marzenie, o niezwyk\u0142ym kszta\u0142cieniemaj\u0105cym odniesienia nawet we wsp\u00f3\u0142czesnych poci\u0105gach. To by\u0142o ogromneosi\u0105gni\u0119cie, na miar\u0119 innych wa\u017cnych w II Rzeczpospolitej osi\u0105gni\u0119\u0107, jak budowai rozw\u00f3j portu w Gdyni, powstanie Centralnego O\u015brodka Przemys\u0142owego i szereginnych, a w tym \u015bwietle Luxtorpeda by\u0142a na czasie” – zauwa\u017cy\u0142 Krupa.<\/p>\n
Ostatni odcinek trasy z Chab\u00f3wki do Zakopanego poprowadzonyjest po stromych stokach, co powoduje znaczne ograniczenie pr\u0119dko\u015bci poci\u0105g\u00f3w.Przed elektryfikacj\u0105 trasy wagony musia\u0142 ci\u0105gn\u0105\u0107 specjalny parow\u00f3zprzystosowany do trudnego terenu. Ostatni raz taki specjalny parow\u00f3z OKz32kursuj\u0105cy regularnie wjecha\u0142 ze sk\u0142adem na zakopia\u0144sk\u0105 stacj\u0119 40 lat temu.<\/p>\n
3 grudnia 1975 r. linia kolejowa pod Tatry zosta\u0142azelektryfikowana. Krupa jako \u015bwiadek tamtego wydarzenia wspomina\u0142: „Nawjazd pierwszego poci\u0105gu elektrycznego do Zakopanego zorganizowano wielk\u0105uroczysto\u015b\u0107. Zwo\u0142ano uczni\u00f3w ze wszystkich szk\u00f3\u0142, pami\u0119tam transparenty gloryfikuj\u0105cekomunizm. Pod naporem gapi\u00f3w zawali\u0142 si\u0119 daszek nad peronem, a milicjancizacz\u0119li biega\u0107 wok\u00f3\u0142 dworca w obawie o jak\u0105\u015b prowokacj\u0119”.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie tylko okazjonalnie na zakopia\u0144sk\u0105 stacj\u0119przyje\u017cd\u017ca parow\u00f3z stacjonuj\u0105cy w skansenie w Chab\u00f3wce i uruchamianyokazjonalnie jako specjalna atrakcja turystyczna. W latach 90. XX wiekuzakopia\u0144ski teatr Witkacego gra\u0142 spektakl w wagonach retro ci\u0105gni\u0119tych przezoryginalny parow\u00f3z z lat 20. ubieg\u0142ego wieku.<\/p>\n
„<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":152766,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[4435,2995,1787],"class_list":["post-152765","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-luxtorpeda","tag-parowoz","tag-zakopane"],"acf":[],"yoast_head":"\n