Brak \u015bci\u015ble okre\u015blonego terminu dostosowania lokalnejinfrastruktury i taboru kolejowego do unijnych norm technicznych odnosz\u0105cychsi\u0119 do dost\u0119pno\u015bci kolei dla os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych nie narusza konstytucji.Nie mo\u017ce by\u0107 jednak rozumiany jako zezwalaj\u0105cy na spowolnienie tego procesu ?stwierdzi\u0142 Trybuna\u0142 Konstytucyjny.<\/p>\n
7 lipca 2015 r.Trybuna\u0142 Konstytucyjny rozpozna\u0142 wniosekRzecznika Praw Obywatelskich dotycz\u0105cy dostosowywania lokalnej infrastruktury itaboru kolejowego do unijnych norm technicznych odnosz\u0105cych si\u0119 do dost\u0119pno\u015bcikolei dla os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych.<\/p>\n
Trybuna\u0142 Konstytucyjny orzek\u0142, \u017ce art. 3a ustawy z 28 marca2003 r. o transporcie kolejowym w zakresie, w jakim bezterminowo zwalnia zestosowania art. 21 ust. 1 rozporz\u0105dzenia (WE) nr 1371\/2007 ParlamentuEuropejskiego i Rady z 23 pa\u017adziernika 2007 r. dotycz\u0105cego praw i obowi\u0105zk\u00f3wpasa\u017cer\u00f3w w ruchu kolejowym do miejskich, podmiejskich i regionalnychkolejowych przewoz\u00f3w os\u00f3b, jest zgodny z art. 69 w zwi\u0105zku z art. 2konstytucji.<\/p>\n
Ponadto Trybuna\u0142 Konstytucyjny postanowi\u0142 umorzy\u0107post\u0119powanie w pozosta\u0142ym zakresie.<\/p>\n
Trybuna\u0142 podkre\u015bli\u0142, \u017ce potrzeby os\u00f3b niepe\u0142nosprawnychzosta\u0142y dostrze\u017cone wprost na poziomie konstytucyjnym. Art. 69 konstytucjinak\u0142ada na w\u0142adze publiczne obowi\u0105zek udzielania osobom niepe\u0142nosprawnym,zgodnie z ustaw\u0105, pomocy w komunikacji spo\u0142ecznej. Obowi\u0105zek ten obejmujepodejmowanie dzia\u0142a\u0144 u\u0142atwiaj\u0105cych m.in. dost\u0119p do infrastruktury pasa\u017cerskiej.Likwidacja barier architektonicznych wyst\u0119puj\u0105cych na dworcach i peronachkolejowych oraz odpowiednie urz\u0105dzenie \u015brodk\u00f3w transportu kolejowego jestniezb\u0119dne dla zapewnienia osobom niepe\u0142nosprawnym mo\u017cliwo\u015bci uczestniczenia w\u017cyciu spo\u0142ecznym na zasadach por\u00f3wnywalnych z innymi osobami. Jest to \u015bci\u015blezwi\u0105zane z poszanowaniem godno\u015bci cz\u0142owieka.<\/p>\n
Trybuna\u0142 przypomnia\u0142, \u017ce art. 69 konstytucji wyra\u017ca norm\u0119programow\u0105, a nie prawo podmiotowe. Ustawodawca ma zatem znaczn\u0105 swobod\u0119 wyboru\u015brodk\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych realizacji cel\u00f3w wymienionych w tym przepisie. Powo\u0142uj\u0105c si\u0119na art. 69 konstytucji nie mo\u017cna \u017c\u0105da\u0107 okre\u015blonego poziomu \u015bwiadcze\u0144 czy te\u017c sposobuich uzyskania.<\/p>\n
Art. 21 ust. 1 rozporz\u0105dzenia (WE) nr 1371\/2007 nak\u0142ada naprzedsi\u0119biorstwa kolejowe i zarz\u0105dc\u00f3w stacji obowi\u0105zek zapewnienia dost\u0119pno\u015bcistacji, peron\u00f3w, taboru kolejowego i innych pomieszcze\u0144 dla os\u00f3bniepe\u0142nosprawnych i os\u00f3b o ograniczonej sprawno\u015bci ruchowej, zgodnie zw\u0142a\u015bciwymi normami unijnymi (technicznymi specyfikacjami interoperacyjno\u015bci).Trybuna\u0142 nie m\u00f3g\u0142 podzieli\u0107 zarzutu, \u017ce dozwolone przez prawo unijne,bezterminowe zwolnienie ze stosowania tego przepisu do lokalnych (tj. miejskich,podmiejskich i regionalnych) kolejowych przewoz\u00f3w os\u00f3b narusza art. 69konstytucji. Podnosz\u0105c ten zarzut Rzecznik Praw Obywatelskich w istocie domagasi\u0119, aby ustawodawca w okre\u015blonej perspektywie czasowej na\u0142o\u017cy\u0142 na konkretnepodmioty obowi\u0105zek zapewnienia osobom niepe\u0142nosprawnym dost\u0119pu do lokalnychprzewoz\u00f3w os\u00f3b zgodnie ze szczeg\u00f3\u0142owo okre\u015blonymi i bardzo wymagaj\u0105cymiunijnymi normami technicznymi. Tym samym \u017c\u0105danie Rzecznika Praw Obywatelskichwykracza poza gwarancje przewidziane w art. 69 konstytucji, kt\u00f3ry pozostawiaustawodawcy znaczn\u0105 swobod\u0119 wyboru \u015brodk\u00f3w udzielania osobom niepe\u0142nosprawnym pomocyw komunikacji spo\u0142ecznej.<\/p>\n
Trybuna\u0142 nie m\u00f3g\u0142 r\u00f3wnie\u017c podzieli\u0107 zarzutu wnioskodawcy, \u017ceprzyjmuj\u0105c zaskar\u017cony przepis ustawodawca odst\u0105pi\u0142 od zobowi\u0105zaniaprzedsi\u0119biorstw kolejowych i zarz\u0105dc\u00f3w stacji do zapewnienia osobomniepe\u0142nosprawnym dost\u0119pu do lokalnej infrastruktury kolejowej. Nale\u017cypodkre\u015bli\u0107, \u017ce w latach nast\u0119puj\u0105cych po uchwaleniu art. 3a ustawy otransporcie kolejowym w\u0142adze publiczne, wype\u0142niaj\u0105c dyrektywy p\u0142yn\u0105ce z art. 69konstytucji, wyda\u0142y liczne akty normatywne, kt\u00f3re zmierzaj\u0105 do usuwania barierw dost\u0119pie os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych do pasa\u017cerskich us\u0142ug kolejowych.<\/p>\n
W\u015br\u00f3d tych akt\u00f3w normatywnych na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142ugujeprawo budowlane oraz wydane na jego podstawie rozporz\u0105dzenie MinistraTransportu i Gospodarski Morskiej z 10 wrze\u015bnia 1998 r. w sprawie warunk\u00f3wtechnicznych, jakim powinny odpowiada\u0107 budowle kolejowe i ich usytuowanie. Ponowelizacji z 5 czerwca 2014 r. rozporz\u0105dzenie to wprost przewiduje, \u017ce obiektydo obs\u0142ugi os\u00f3b projektuje si\u0119, buduje lub przebudowuje przy zachowaniuw\u0142a\u015bciwych unijnych norm technicznych. Nakazuje ono r\u00f3wnie\u017c dostosowanie ju\u017cistniej\u0105cej infrastruktury do tych wymaga\u0144 technicznych w terminie nie d\u0142u\u017cszymni\u017c 25 lat. Regulacje zmierzaj\u0105ce do dostosowania infrastruktury kolejowej dopotrzeb os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych przewiduj\u0105 tak\u017ce m.in. ustawy o transporciekolejowym, o publicznym transporcie zbiorowym, o planowaniu i zagospodarowaniuprzestrzennym, prawo przewozowe oraz szereg akt\u00f3w wykonawczych.<\/p>\n
Dla oceny zaskar\u017conej regulacji nie bez znaczenia by\u0142or\u00f3wnie\u017c to, \u017ce art. 3a ustawy o transporcie kolejowym zwalnia ze stosowaniatylko niekt\u00f3rych przepis\u00f3w rozporz\u0105dzenia (WE) nr 1371\/2007 do lokalnychkolejowych przewoz\u00f3w os\u00f3b. Bezpo\u015brednio stosowane s\u0105 pozosta\u0142e przepisy unijne,kt\u00f3re nak\u0142adaj\u0105 na przedsi\u0119biorstwa kolejowe i zarz\u0105dc\u00f3w stacji daleko id\u0105ceobowi\u0105zki wobec os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych i os\u00f3b o ograniczonej sprawno\u015bciruchowej. Obowi\u0105zki te obejmuj\u0105 m.in. okre\u015blenie niedyskryminuj\u0105cych zasadkorzystania z przewoz\u00f3w, dokonywanie rezerwacji i wystawianie bilet\u00f3w bezdodatkowych op\u0142at, informowanie o dost\u0119pno\u015bci przewoz\u00f3w kolejowych oraz oudogodnieniach w poci\u0105gu, zapewnianie nieodp\u0142atnej pomocy przy wsiadaniu iwysiadaniu z poci\u0105gu na stacjach z personelem, a w braku personelu podj\u0119ciawszelkich racjonalnych stara\u0144 w celu zapewnienia dost\u0119pu do podr\u00f3\u017cy poci\u0105giem.<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 przewidziane w art. 2 konstytucji zasadysprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej Trybuna\u0142 oceni\u0142, czy ustawodawca odpowiednio wywa\u017cy\u0142potrzeby os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych oraz mo\u017cliwo\u015bci przedsi\u0119biorstw kolejowych izarz\u0105dc\u00f3w stacji w zakresie dostosowania lokalnej infrastruktury kolejowej dotych potrzeb.<\/p>\n
Zwolnienie ze stosowania art. 21 ust. 1 rozporz\u0105dzenia (WE)nr 1371\/2007 do lokalnych kolejowych przewoz\u00f3w os\u00f3b zosta\u0142o ustanowione z dw\u00f3chzasadniczych powod\u00f3w: z uwagi na istotnie odbiegaj\u0105cy od wysokich unijnychstandard\u00f3w stan techniczny znacznej cz\u0119\u015bci lokalnej infrastruktury i taborukolejowego oraz ze wzgl\u0119du na ograniczone mo\u017cliwo\u015bci finansowe przedsi\u0119biorstwkolejowych oraz zarz\u0105dc\u00f3w stacji. Nie mo\u017cna jednak traci\u0107 z pola widzenia, \u017ceustanawiaj\u0105c zaskar\u017cone zwolnienie ustawodawca dzia\u0142a\u0142 zgodnie z prawemunijnym, kt\u00f3re uwzgl\u0119dnia mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyst\u0105pienia takich trudno\u015bci. Takiebezterminowe zwolnienie przewidziane zosta\u0142o r\u00f3wnie\u017c we Francji, WielkiejBrytanii, Hiszpanii, S\u0142owacji i Rumunii.<\/p>\n
Trybuna\u0142 Konstytucyjny podzieli\u0142 argumenty Sejmu orazProkuratora Generalnego, \u017ce w razie na\u0142o\u017cenia na przedsi\u0119biorstwa kolejowe orazzarz\u0105dc\u00f3w stacji obowi\u0105zku przewidzianego w art. 21 ust. 1 rozporz\u0105dzenia (WE)1371\/2007, podmioty te nie by\u0142yby w stanie wywi\u0105za\u0107 si\u0119 z niego lub zmuszoneby\u0142yby do przerzucania koszt\u00f3w dostosowania infrastruktury na klient\u00f3w. Wdalszej perspektywie mog\u0142oby to przyczyni\u0107 si\u0119 do ich upadku lub prowadzi\u0107 dolikwidacji ma\u0142ych stacji kolejowych.<\/p>\n
Bior\u0105c pod uwag\u0119 powy\u017csze Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ceustawodawca wywa\u017cy\u0142 konkuruj\u0105ce warto\u015bci tak, aby ka\u017cda z nich mog\u0142a by\u0107realizowana. Na przedsi\u0119biorstwa kolejowe i zarz\u0105dc\u00f3w stacji na\u0142o\u017cy\u0142 takieobowi\u0105zki wzgl\u0119dem os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych, jakie podmioty te s\u0105 w staniespe\u0142ni\u0107. Zarazem osoby niepe\u0142nosprawne, jak i osoby o ograniczonej sprawno\u015bciruchowej, maj\u0105 zapewniony przez obowi\u0105zuj\u0105ce prawo dost\u0119p do komunikacjikolejowej na zasadach zbli\u017conych lub alternatywnych do przewidzianych przezw\u0142a\u015bciwe unijne normy techniczne. Obowi\u0105zuj\u0105ce prawo wymaga r\u00f3wnie\u017c, aby nowa iprzebudowywana infrastruktura kolejowa odpowiada\u0142a normom unijnym.<\/p>\n
Trybuna\u0142 podkre\u015bli\u0142, \u017ce wydany wyrok nie zwalnia w\u0142adzpublicznych z podejmowania dalszych dzia\u0142a\u0144 zmierzaj\u0105cych do zapewnienia osobomniepe\u0142nosprawnym efektywnego dost\u0119pu do pasa\u017cerskich us\u0142ug kolejowych. Brak\u015bci\u015ble okre\u015blonego terminu dostosowania lokalnej infrastruktury kolejowej itaboru do unijnych wymaga\u0144 technicznych nie mo\u017ce by\u0107 rozumiany jako zezwalaj\u0105cyna spowolnienie tego procesu.<\/p><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":146863,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[24],"tags":[1230,853],"class_list":["post-146862","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-prawo","tag-peron","tag-stacja"],"acf":[],"yoast_head":"\n