Op\u00f3\u017anienie niekt\u00f3rych kategorii poci\u0105g\u00f3w powy\u017cej 60 minut powoduje obowi\u0105zek wyp\u0142aty rekompensaty przez przewo\u017anika, bez wzgl\u0119du na przyczyn\u0119 zrealizowania kursu w spos\u00f3b niezgodny z rozk\u0142adem jazdy. Niezale\u017cnie od tego, pasa\u017cerowie wszystkich rodzaj\u00f3w poci\u0105g\u00f3w mog\u0105 natomiast dochodzi\u0107 odszkodowa\u0144 z tytu\u0142u naprawy szkody powsta\u0142ej w wyniku op\u00f3\u017anienia poci\u0105gu.<\/p>\n
Rekompensaty z unijnego rozporz\u0105dzenia ? tylko w niekt\u00f3rych przypadkach<\/strong><\/p>\n Kwesti\u0119 wyp\u0142aty rekompensat z tytu\u0142u op\u00f3\u017anie\u0144 poci\u0105g\u00f3w reguluje obecnie artyku\u0142 17 Rozporz\u0105dzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1371\/2007 dotycz\u0105cego praw i obowi\u0105zk\u00f3w pasa\u017cer\u00f3w w ruchu kolejowym.<\/p>\n Zgodnie z tre\u015bci\u0105 ww. przepisu, minimalna kwota rekompensaty wynosi:<\/p>\n Przyznanie ww. rekompensaty jest obowi\u0105zkowe w przypadku spe\u0142nienia podstawowej przes\u0142anki, jak\u0105 jest minimalny czas op\u00f3\u017anienia poci\u0105gu w doje\u017adzie do stacji przeznaczenia (tj. 60 minut) oraz pisemnego wyst\u0105pienia do przewo\u017anika w drodze reklamacji (nie jest konieczne za\u0142\u0105czanie po\u015bwiadczenia o op\u00f3\u017anieniu poci\u0105gu, gdy\u017c przewo\u017anik posiada w swoim systemie informatycznym dok\u0142adne dane na temat punktualno\u015bci poci\u0105g\u00f3w). Reklamacj\u0119 mo\u017cna wys\u0142a\u0107 do przewo\u017anika poczt\u0105 b\u0105d\u017a z\u0142o\u017cy\u0107 w kasie biletowej nale\u017c\u0105cej do niego lub w kasie biletowej, w kt\u00f3rej prowadzona jest sprzeda\u017c bilet\u00f3w danego przewo\u017anika. Przedsi\u0119biorstwo kolejowe zasadniczo realizuje rekompensat\u0119 w formie bonu uprawniaj\u0105cego do zni\u017ckowego zakupu kolejnego biletu (odpowiednio 25% lub 50%), a je\u015bli pasa\u017cer wyra\u017anie to zaznaczy ? ma obowi\u0105zek bezwarunkowo wyp\u0142aci\u0107 j\u0105 w formie pieni\u0119\u017cnej ? jako przekaz pocztowy na wskazany w formularzu reklamacyjnym adres korespondencyjny lub te\u017c jako przelew bankowy na podany we wniosku numer konta bankowego. Pasa\u017cerowie maj\u0105 prawo do cz\u0119\u015bciowego zwrotu ceny biletu kolejowego niezale\u017cnie od przyczyny op\u00f3\u017anienia poci\u0105gu, nawet w sytuacji gdy dane op\u00f3\u017anienie spowodowane jest dzia\u0142aniem si\u0142y wy\u017cszej niezale\u017cnej od przewo\u017anika (por. wyrok Trybuna\u0142u Sprawiedliwo\u015bci UE z 26.09.2013 r. w sprawie C-509\/11 \u00d6BB-Personenverkehr AG).<\/p>\n Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce przepis ten obowi\u0105zuje w Polsce obecnie\u00a0wy\u0142\u0105cznie w odniesieniu do op\u00f3\u017anie\u0144 krajowych poci\u0105g\u00f3w dalekobie\u017cnych kategorii Express Intercity Premium (EIP), Express InterCity (EIC), InterCity (IC), Twoje Linie Kolejowe (TLK), interREGIO (IR) oraz wszystkich mi\u0119dzynarodowych: osobowych, pospiesznych, RegioEkspres (RE), EuroCity (EC) i EuroNight (EN) w przejazdach pomi\u0119dzy krajami UE<\/span>.<\/p>\n Przy obliczaniu czasu op\u00f3\u017anienia nie uwzgl\u0119dnia si\u0119 op\u00f3\u017anie\u0144, co do kt\u00f3rych przedsi\u0119biorstwo kolejowe mo\u017ce udowodni\u0107, \u017ce zdarzy\u0142y si\u0119 poza terytorium, na kt\u00f3rym stosuje si\u0119 Traktat ustanawiaj\u0105cy Wsp\u00f3lnot\u0119 Europejsk\u0105 ? np. na terenie Ukrainy czy Bia\u0142orusi.<\/p>\n Rekompensata za op\u00f3\u017anienia wyp\u0142acana jest tylko i wy\u0142\u0105cznie w sytuacji, gdy wielko\u015b\u0107 danego odszkodowania przekracza minimalny pr\u00f3g poni\u017cej kt\u00f3rego odszkodowanie nie jest wyp\u0142acane. W Polsce pr\u00f3g ten wynosi 4 EUR.<\/p>\n Ponadto, na podstawie art. 2 ust. 5 unijnego rozporz\u0105dzenia, Polska bezterminowo wy\u0142\u0105czy\u0142a stosowanie opisywanych rekompensat dla poci\u0105g\u00f3w miejskich, podmiejskich i regionalnych (art. 3a ustawy o transporcie kolejowym). Wy\u0142\u0105czenie to dotyczy zatem poci\u0105g\u00f3w osobowych wszystkich przewo\u017anik\u00f3w samorz\u0105dowych (Koleje Mazowieckie, Koleje Dolno\u015bl\u0105skie, Koleje \u015al\u0105skie, Koleje Ma\u0142opolskie, Koleje Wielkopolskie, Arriva RP, \u0141\u00f3dzka Kolej Aglomeracyjna, Szybka Kolej Miejska w Warszawie, PKP SKM w Tr\u00f3jmie\u015bcie, poci\u0105gi REGIO Przewoz\u00f3w Regionalnych, Warszawska Kolej Dojazdowa),\u00a0za wyj\u0105tkiem poci\u0105gu ?S\u0142oneczny? sp\u00f3\u0142ki Koleje Mazowieckie<\/span>.<\/p>\n Kodeksowe odszkodowania ? dost\u0119pne dla pasa\u017cer\u00f3w wszystkich poci\u0105g\u00f3w<\/strong><\/p>\n Powy\u017csze regulacje nie ograniczaj\u0105 prawa pasa\u017cer\u00f3w wszystkich kategorii poci\u0105g\u00f3w do wniesienia skargi z tytu\u0142u op\u00f3\u017anienia ka\u017cdego poci\u0105gu i otrzymania od przewo\u017anika wyja\u015bnie\u0144 dotycz\u0105cych przyczyn takiego zdarzenia, jak r\u00f3wnie\u017c dochodzenia roszcze\u0144 z tytu\u0142u naprawy szkody na podstawie og\u00f3lnych przepis\u00f3w Kodeksu cywilnego (tj. art. 363 \u00a71 i 471 k.c.) oraz Prawa przewozowego. Zgodnie z art. 62 ust. 2 ustawy Prawo przewozowe (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1173 ze zm.) ?przewo\u017anik odpowiada za szkod\u0119, jak\u0105 poni\u00f3s\u0142 podr\u00f3\u017cny wskutek op\u00f3\u017anionego przyjazdu lub odwo\u0142ania regularnie kursuj\u0105cego \u015brodka transportowego?. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce na podstawie wyroku Trybuna\u0142u Konstytucyjnego z dnia 2 grudnia 2008 r. (sygn. K 37\/07) utraci\u0142a wa\u017cno\u015b\u0107 ko\u0144cowa cz\u0119\u015b\u0107 ww. przepisu, tj. fragment ?je\u017celi szkoda wynik\u0142a z winy umy\u015blnej lub ra\u017c\u0105cego niedbalstwa przewo\u017anika?. Ewentualne powo\u0142ywanie si\u0119 przez przewo\u017anika na brak winy umy\u015blnej lub ra\u017c\u0105cego niedbalstwa b\u0119dzie bezpodstawne.<\/p>\n W przypadku dochodzenia roszcze\u0144 na podstawie ww. przepis\u00f3w, konieczne jest udowodnienie poniesionej straty (np. przedstawienie rachunk\u00f3w maj\u0105cych zwi\u0105zek przyczynowy mi\u0119dzy faktem op\u00f3\u017anienia poci\u0105gu a powsta\u0142\u0105 szkod\u0105). Nale\u017cy jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce w tym przypadku przewo\u017anik rozpatruje spraw\u0119 uznaniowo (mo\u017ce roszczenie odrzuci\u0107, obni\u017cy\u0107 lub uzna\u0107 w ca\u0142o\u015bci). Nie jest to wi\u0119c odszkodowanie za sam fakt op\u00f3\u017anienia \u015brodka transportowego, lecz za udowodnion\u0105 strat\u0119 materialn\u0105 powsta\u0142\u0105 wskutek op\u00f3\u017anionego przyjazdu poci\u0105gu do stacji docelowej zgodnej z danymi na bilecie.<\/p>\n W przypadku odmowy uznania roszczenia lub gdy zaproponowane rozwi\u0105zanie jest niesatysfakcjonuj\u0105ce, pasa\u017cer ma prawo wyst\u0105pi\u0107 do s\u0105du (droga s\u0105dowa jest dopuszczalna dopiero po wyczerpaniu trybu reklamacji). Mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c z\u0142o\u017cy\u0107 skarg\u0119 do Urz\u0119du Transportu Kolejowego (pisemnie, przez formularz zg\u0142oszeniowy lub mailowo: pasazer@utk.gov.pl).<\/p>\n\n