Tylko wprowadzenie realnej konkurencji na rynku kolejowych przewozów regionalnych pozwoli uzdrowi\u0107 sytuacj\u0119 w spó\u0142ce Przewozy Regionalne. Bez tego wszystkie inne rozwi\u0105zania to dzia\u0142ania na krótk\u0105 met\u0119 – mówi PAP Micha\u0142 Beim, ekspert ds. transportu i kolei z Instytutu Sobieskiego.
PAP: Dlaczego spó\u0142ka Przewozy Regionalne ci\u0105gle ma problemy i w\u0142a\u015bciwie do tej pory nie uda\u0142o si\u0119 ich rozwi\u0105za\u0107?
Micha\u0142 Beim: To jest konsekwencja bardzo \u017ale przeprowadzonej reformy regionalizacji kolei, któr\u0105 zrobione w sposób wyj\u0105tkowo nieudaczny. Koleje regionalne zosta\u0142y rozbite w stosunku do pierwotnego systemu. W spó\u0142ce, która nazywa\u0142a si\u0119 PKP Przewozy Regionalne, by\u0142y poci\u0105gi osobowe i pospieszne, które by\u0142y wa\u017cnym elementem uzupe\u0142niaj\u0105cym ca\u0142y system po\u0142\u0105cze\u0144 regionalnych. Pospieszne zosta\u0142y przekazane do spó\u0142ki PKP Intercity, co przy braku integracji taryfowej spowodowa\u0142o znacz\u0105cy odp\u0142yw klientów, na co dzie\u0144 podró\u017cuj\u0105cych kolej\u0105.
PAP: Czy to jedyny powód problemów?
M.B.: W polskiej praktyce brak jest te\u017c rozwi\u0105za\u0144 systemowych. Unia Europejska zgodnie z tzw. pakietami kolejowymi nakazuje konkurencj\u0119 o rynek przewozów regionalnych, tzn. nakazuje w\u0142adzom regionalnym, które s\u0105 odpowiedzialne za rynek przewozów regionalnych, rozpisywanie przetargów na ich obs\u0142ug\u0119 z odpowiednim wyprzedzeniem. W wi\u0119kszo\u015bci pa\u0144stw UE przetarg og\u0142asza si\u0119 jakie\u015b dwa lub trzy lata przed rozpocz\u0119ciem \u015bwiadczenia us\u0142ug, a kontrakty podpisuje si\u0119 na co najmniej osiem albo 15 lat. To umo\u017cliwia po pierwsze efektywn\u0105 ekonomiczn\u0105 kontrol\u0119 biznesu, a po drugie – realn\u0105 konkurencje na tym rynku, bo przetargi rozpisywane s\u0105 z odpowiednim wyprzedzeniem, które pozwala temu, kto je wygra, odpowiednio przygotowa\u0107 si\u0119, czyli np. zakupi\u0107 tabor, zatrudni\u0107 pracowników, wybudowa\u0107 zaplecze itp.
W Polsce z ró\u017cnych powodów nie ma tych wieloletnich kontraktów, a same przetargi odbywaj\u0105 si\u0119 z roku na rok z kilkumiesi\u0119cznym, czy nawet kilkutygodniowym wyprzedzeniem –gwarantuje to spó\u0142ce Przewozy Regionalne monopol na tym rynku. Monopol niestety nie mobilizuje przewo\u017anika do restrukturyzacji, ani do zabiegania o pasa\u017cera.
PAP: Jakie rozwi\u0105zanie nale\u017cy wprowadzi\u0107, \u017ceby uda\u0142o si\u0119 poprawi\u0107 sytuacj\u0119 w Przewozach Regionalnych?
M.B.: Nale\u017cy uregulowa\u0107 rynek, tzn. nakaza\u0107 marsza\u0142kom województw rozpisywanie przetargów na \u015bwiadczenie us\u0142ug przewozowych z dwu lub trzyletnim wyprzedzeniem, a tak\u017ce podpisywanie d\u0142u\u017cszych kontraktów na \u015bwiadczenie tych us\u0142ug;minimum o\u015bmioletnich. To pozwoli wej\u015b\u0107 na rynek równie\u017c prywatnym przewo\u017anikom oraz umo\u017cliwi stabilne planowanie dzia\u0142alno\u015bci biznesowej, np. w\u0142a\u015bnie branie kredytów na inwestycje taborowe. Powinno to tak\u017ce da\u0107 szans\u0119 na rozwój samej spó\u0142ce Przewozy Regionalne – która zapewne w niektórych regionach przegra\u0142aby z prywatnymi przewo\u017anikami –ale tam, gdzie by wygra\u0142a, mia\u0142yby stabilne finansowanie. Bez wprowadzenie tego rozwi\u0105zania jakiekolwiek dzia\u0142ania zwi\u0105zane z popraw\u0105 sytuacji Przewozów Regionalnych s\u0105 dzia\u0142aniami na krótk\u0105 met\u0119.
Dla segmentu kolei regionalnych wa\u017cnym jest te\u017c stabilno\u015b\u0107 planów odnowy infrastruktury torowej i dworcowej. Bez niej nie da si\u0119 planowa\u0107 oferty przewozowej, gdy\u017c nie wiadomo czy kolej regionalna b\u0119dzie w stanie wygra\u0107 konkurencj\u0119 o pasa\u017cera z autobusami i mikrobusami. <\/p>\n
PAP: Jak pan ocenie zaproponowany przez Ministerstwo Infrastruktury i Rozwoju wst\u0119pny plan restrukturyzacji Przewozów Regionalnych?
M.B.: Ten plan b\u0119dzie skutkowa\u0142 zamkni\u0119ciem rynku kolei regionalnych dla prywatnych przewo\u017aników. Utrudni to te\u017c rozwój kolei marsza\u0142kowskich. Bo je\u015bli marsza\u0142kowie si\u0119 zgodz\u0105 na to rozwi\u0105zanie –a miejmy nadzieje, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 si\u0119 nie zgodzi –b\u0119d\u0105 musieli podpisa\u0107 pi\u0119cioletnie umowy bez przetargów i konkursów na \u015bwiadczenie us\u0142ug przewozowych w swoich województwach. Postuluje si\u0119 te\u017c, aby marsza\u0142kowie zobowi\u0105zali si\u0119 do pokrycia ewentualnych strat. Takie rozwi\u0105zanie nie zach\u0119ci spó\u0142ki Przewozy Regionalne do g\u0142\u0119bokiej restrukturyzacji, a tylko potwierdzi jej monopol na tym rynku.
PAP: Plan zak\u0142ada jednak dofinansowanie Przewozów Regionalnych?
M.B.: Ale Przewozy Regionalne by\u0142y ju\u017c dofinansowane lub odd\u0142u\u017cane kilka razy i nie przynios\u0142o to stabilnych efektów. Moim zdaniem dopóki nie ureguluje si\u0119 tego rynku na zasadach konkurencji, dopóty nie mo\u017cemy mie\u0107 pewno\u015bci, \u017ce za jaki\u015b czas znowu nie b\u0119dzie potrzeba dofinansowa\u0107 tej spó\u0142ki. Prosz\u0119 zwróci\u0107 uwag\u0119, \u017ce w segmencie poci\u0105gów pospiesznych, gdzie Przewozy Regionalne uruchomi\u0142y poci\u0105gi InterRegio, które konkuruj\u0105 z dotowanymi przez pa\u0144stwo (dop\u0142ata do funkcjonowania – PAP) i przez Uni\u0119 Europejsk\u0105 (dofinansowanie do zakupów i remontu taboru – PAP) poci\u0105gami TLK spó\u0142ki PKP Intercity, Przewozy Regionalne potrafi\u0142y zaproponowa\u0107 podró\u017cnym bardziej atrakcyjn\u0105 ofert\u0119 ni\u017c TLK. Utwierdza to w przekonaniu, \u017ce konkurencja na kolei przynosi pozytywne rezultaty. Uwa\u017cam, \u017ce nale\u017ca\u0142oby t\u0119 konkurencj\u0119 wprowadzi\u0107 na rynek kolei regionalnych, to by podzia\u0142a\u0142o bardzo mobilizuj\u0105co nie tylko na Przewozowy Regionalne, ale tak\u017ce na pozosta\u0142ych przewo\u017aników.
PAP: Zwi\u0105zkowcy zapowiadaj\u0105, \u017ce je\u015bli nie dojdzie do porozumienia z Ministerstwem Infrastruktury i Rozwoju w sprawie ich postulatów, rozpoczn\u0105 strajk. Jak pan ocenia ich postulaty?
M.B.: Postulaty zwi\u0105zkowców, m.in. zakazuj\u0105ce tworzenia w\u0142asnych spó\u0142ek przez marsza\u0142ków województw, uwa\u017cam za absurdalne. Prawda jest taka, \u017ce w wielu kolejach marsza\u0142kowskich pracownicy zarabiaj\u0105 lepiej ni\u017c w Przewozach Regionalnych. Moim zdaniem zwi\u0105zki protestuj\u0105, bo obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce tworzenie spó\u0142ek marsza\u0142kowskich, czyli konkurencyjnych do Przewozów Regionalnych, mo\u017ce pokaza\u0107, \u017ce w PKP PR istnieje przerost zatrudnienia i jest to jeden z problemów, który trzeba rozwi\u0105za\u0107.
Pami\u0119ta\u0107 tak\u017ce nale\u017cy, \u017ce wy\u017csze koszty funkcjonowania kolei przek\u0142adaj\u0105 si\u0119 na mniejsz\u0105 ofert\u0119 przewozow\u0105. Marsza\u0142kowie nie maj\u0105 nieograniczonego bud\u017cetu na finansowanie Przewozów Regionalnych. W rezultacie tysi\u0105ce osób w Polsce trac\u0105 dost\u0119p do kolei, przez co maj\u0105 k\u0142opoty z dotarciem do pracy, szkó\u0142 czy s\u0142u\u017cby zdrowia.
Liczba pasa\u017cerów kolei regionalnych i aglomeracyjnych w Polsce w ostatnich latach ro\u015bnie. Jakikolwiek strajk b\u0119dzie podwa\u017ca\u0142 z trudem odbudowywane zaufanie pasa\u017cera do kolei regionalnych. Doprowadzi do tego, \u017ce ludzie widz\u0105c, \u017ce koleje nie s\u0105 stabilne, wróc\u0105 do samochodów czy do autobusów. B\u0119d\u0105 narzeka\u0107, \u017ce stoj\u0105 w korku np. przy wjazdach do miast, ale b\u0119d\u0105 woleli siedzie\u0107 w samochodzie czy autobusie stoj\u0105cym w korku, ni\u017c sta\u0107 na peronie w oczekiwaniu na poci\u0105g, który ze wzgl\u0119du na strajk nie przyjedzie. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":141008,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[1840],"class_list":["post-141007","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-przewozy-regionalne"],"acf":[],"yoast_head":"\n