Wed\u0142ug Bia\u0142ej Ksi\u0119gi Kolei przygotowanej przez Instytut Jagiello\u0144ski, niestabilne, wci\u0105\u017c rosn\u0105ce i bardzo wysokie stawki za dost\u0119p do infrastruktury to jeden z wi\u0119kszych problemów polskiej kolei. Op\u0142aty na rzecz PKP PLK mog\u0105 stanowi\u0107 a\u017c 30 proc. kosztów przewo\u017aników, dlatego ich wysoko\u015b\u0107 ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na rynek kolejowy. Autorzy raportu podkre\u015blaj\u0105, \u017ce wysokie koszty powoduj\u0105 spadek przewozów towarowych, bo coraz wi\u0119cej przedsi\u0119biorstw wybiera transport drogowy.
Przygotowany przez PKP Polskie Linie Kolejowe projekt zmian stawek za dost\u0119p do infrastruktury kolejowej nie zosta\u0142 zaakceptowany przez prezesa Urz\u0119du Transportu Kolejowego, który uzna\u0142 proponowane podwy\u017cki za nieuzasadnione. Zdaniem przewo\u017aników op\u0142aty ju\u017c dzi\u015b s\u0105 zbyt wygórowane, zw\u0142aszcza porównuj\u0105c je do jako\u015bci sieci kolejowej. Dzi\u015b \u015brednia pr\u0119dko\u015b\u0107, z jak\u0105 poruszaj\u0105 si\u0119 poci\u0105gi, to 26 km\/h. W UE jest dwa razy wi\u0119ksza.
–Rozumiem stanowisko przewo\u017aników, ale pami\u0119tajmy, \u017ce PKP PLK gromadzi pieni\u0105dze na wk\u0142ad w\u0142asny do finansowania inwestycji, które b\u0119d\u0105 równie\u017c wspó\u0142finansowane przez \u015brodki unijne –mówi profesor W\u0142odzimierz Rydzkowski z Katedry Polityki Transportowej Uniwersytetu Gda\u0144skiego.
Inwestycje w popraw\u0119 jako\u015bci sieci s\u0105 niezb\u0119dne. Z danych Urz\u0119du Transportu Kolejowego wynika, \u017ce od 1990 r. co roku remontowanych jest mniej kilometrów torowych ni\u017c jest to potrzebne. Urz\u0105d ocenia, \u017ce rocznie modernizowanych powinno by\u0107 ok. 1500 km torów, tymczasem nawet w rekordowym 2007 r. prace obj\u0119\u0142y nieca\u0142e 700 km. W dobrym stanie jest tylko ok. 40 proc. torów.
–Tu jest problem. Je\u017celi mówimy, \u017ce trzeba zmniejszy\u0107 stawki dost\u0119pu, to trzeba te\u017c powiedzie\u0107, w jaki sposób wyrówna\u0107 PKP PLK te przychody, które s\u0105 utracone w\u0142a\u015bnie z tytu\u0142u niskich stawek –mówi prof. Rydzkowski.
Jak podkre\u015bla, to samo dotyczy ulg dla przewozów intermodalnych, które dzi\u015b si\u0119gaj\u0105 25 proc. Przewo\u017anicy postuluj\u0105, \u017ce dla rozwoju tej ga\u0142\u0119zi transportu ulgi powinny by\u0107 znacznie wy\u017csze. Jednak je\u015bli spó\u0142ka nie dostanie pieni\u0119dzy od przewo\u017aników, konieczne b\u0119d\u0105 wi\u0119ksze dotacje bud\u017cetowe. Zdaniem eksperta, to dylemat do rozwi\u0105zania na poziomie politycznym, bo je\u015bli zapadnie decyzja o wi\u0119kszym dotowaniu zarz\u0105dcy infrastruktury kolejowej z bud\u017cetu, to pieni\u0105dze trzeba b\u0119dzie przesun\u0105\u0107 z innych obszarów.
Twierdzi te\u017c, \u017ce najwa\u017cniejsze jest to, by zarz\u0105dzanie infrastruktur\u0105 pozosta\u0142o w r\u0119kach jednej spó\u0142ki, jednego podmiotu.
–Mamy w tej chwili tak\u0105 struktur\u0119, \u017ce zarz\u0105dca infrastruktury jest spó\u0142k\u0105 wydzielon\u0105, ale wci\u0105\u017c w Grupie PKP. Mo\u017cna by dyskutowa\u0107, czy to jest rozwi\u0105zanie dobre, czy nie nale\u017ca\u0142oby jej usamodzielni\u0107, czy wr\u0119cz nie nale\u017ca\u0142oby jej przekszta\u0142ci\u0107 w co\u015b na kszta\u0142t generalnej dyrekcji linii kolejowych, analogicznie jak Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad. To jest instytucja, która jest finansowana z bud\u017cetu plus przychody z innych \u017aróde\u0142, ale nikt nie ma tutaj z\u0142udze\u0144, \u017ce b\u0119dzie to instytucja dochodowa w krótkim okresie czasu –uwa\u017ca profesor Rydzkowski.
Konkurencja w przewozach regionalnych
Eksperci przygotowuj\u0105cy 'Bia\u0142\u0105 Ksi\u0119g\u0119’ kolei jako powa\u017cne wyzwanie wskazuj\u0105 uporz\u0105dkowanie sytuacji w przewozach regionalnych. Utworzone w 2001 r. Przewozy Regionalne niemal od pocz\u0105tku dzia\u0142alno\u015bci przynosz\u0105 du\u017ce straty. Nie zmieni\u0142o tego usamorz\u0105dowienie spó\u0142ki w 2008 r. i tym samym uniezale\u017cnienie jej od PKP. Przewozy Regionalne to najwi\u0119kszy przewo\u017anik kolejowy w Polsce –ma 37 proc. udzia\u0142u w rynku pod wzgl\u0119dem liczby przewiezionych pasa\u017cerów.
–Jest to problem, poniewa\u017c przedsi\u0119biorstwo Przewozy Regionalne jest w\u0142asno\u015bci\u0105 a\u017c 16 marsza\u0142ków województw. Jest tu pewna niekonsekwencja, niektórzy marsza\u0142kowie zak\u0142adaj\u0105 w\u0142asne koleje tak jak w przypadku Kolei \u015al\u0105skich czy Dolno\u015bl\u0105skich, a jednocze\u015bnie s\u0105 w\u0142a\u015bcicielami przynajmniej cz\u0105stki Przewozów Regionalnych. T\u0119 spraw\u0119 trzeba teraz koniecznie rozwi\u0105za\u0107 –uwa\u017ca prof. W\u0142odzimierz Rydzkowski.
Nad projektem podzielenia Przewozów Regionalnych pracuje resort transportu. Do ko\u0144ca kwietnia czeka równie\u017c na propozycje marsza\u0142ków poszczególnych województw. Teraz pomimo dzia\u0142ania Przewozów Regionalnych, czterech spó\u0142ek samorz\u0105dowych oraz jednego prywatnego przewo\u017anika, nale\u017c\u0105cej do Deutsche Bahn Arrivy, konkurencja w zasadzie nie istnieje. Marsza\u0142kowie zlecaj\u0105 przewozy swoim przedsi\u0119biorstwom bez przetargów, tym samym jeszcze bardziej os\u0142abiaj\u0105c Przewozy Regionalne
–Chodzi o to, by w Polsce pozosta\u0142o kilku, mo\u017ce nawet kilkunastu przewo\u017aników pasa\u017cerskich, którzy pocz\u0105tkowo by dzia\u0142ali na swoim okre\u015blonym terenie, ale pó\u017aniej mogliby konkurowa\u0107 w przetargach na realizacj\u0119 po\u0142\u0105cze\u0144 w innych regionach –twierdzi ekspert z Uniwersytetu Gda\u0144skiego.
Rekompensata ulg z bud\u017cetu
Uregulowanie zarz\u0105dzania i finansowania na kolei jest niezb\u0119dne przed ewentualn\u0105 prywatyzacj\u0105 spó\u0142ek. Pewno\u015bci w tym zakresie oczekuj\u0105 prywatni inwestorzy. Jak uwa\u017ca prof. Rydzkowski, obecnie mo\u017cna my\u015ble\u0107 jedynie o sprzeda\u017cy dobrze prosperuj\u0105cego PKP Cargo, co jest planowane na jesie\u0144 tego roku. Zupe\u0142nie inaczej jest jednak w obszarze przewozów pasa\u017cerskich. Obok przewozów typowo komercyjnych, \u015bwiadczonych np. przez PKP Intercity, w tym segmencie jest bardzo wiele tras, które wymagaj\u0105 wsparcia bud\u017cetowego. Przede wszystkim w transporcie lokalnym. Jak wynika z raportu Instytutu Jagiello\u0144skiego, kolej musi by\u0107 nadal dotowana przez pa\u0144stwo, bo tak jest na ca\u0142ym \u015bwiecie, jednak sposób finansowania musi zosta\u0107 zmieniony.
Prof. Rydzkowski podkre\u015bla, \u017ce pa\u0144stwo musi m.in. wyrównywa\u0107 ulgi ustawowe. W przypadku przewozów o charakterze s\u0142u\u017cby publicznej, np. aglomeracyjnych lub regionalnych, bilety musia\u0142by by\u0107 wielokrotnie dro\u017csze, gdyby nie dop\u0142aty.
–\u017beby zapewni\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 w sensie finansowym, kto\u015b musi t\u0119 ró\u017cnic\u0119 pomi\u0119dzy cen\u0105 a kosztami wyrówna\u0107: albo samorz\u0105d, albo gmina, albo rz\u0105d i o tym trzeba pami\u0119ta\u0107, je\u017celi nak\u0142adamy na kolej pasa\u017cersk\u0105 obowi\u0105zek przewozów, które maj\u0105 charakter s\u0142u\u017cby publicznej. Je\u015bli udzielamy ulgi, to trzeba pó\u017aniej kolei zrekompensowa\u0107 te pieni\u0105dze –mówi prof. Rydzkowski. –Je\u017celi zapewnimy rekompensowanie przewozów, które maj\u0105 charakter s\u0142u\u017cby publicznej, to wówczas mo\u017cna mówi\u0107 o tym, \u017ce te przewozy równie\u017c b\u0119d\u0105 op\u0142acalne.
Wed\u0142ug autorów Bia\u0142ej Ksi\u0119gi Kolei Instytutu Jagiello\u0144skiego przydzielenie PKP Intercity obs\u0142ugi tanich po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzywojewódzkich by\u0142o strategicznym b\u0142\u0119dem w trakcie usamorz\u0105dowiania Przewozów Regionalnych w 2008 r. To w\u0142a\u015bnie ten segment dzia\u0142alno\u015bci spó\u0142ki jest najbardziej deficytowy i wymaga wsparcia przez pa\u0144stwo.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[23],"tags":[100,1840,2632],"class_list":["post-127825","inforail","type-inforail","status-publish","hentry","category-infrastruktura","tag-pkp-plk","tag-przewozy-regionalne","tag-utk"],"acf":[],"yoast_head":"\n