Komisja Europejska zapowiedzia\u0142a kompleksowy pakiet \u015brodków, aby zapewni\u0107 lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 oraz wi\u0119kszy wybór us\u0142ug kolejowych w Europie. Koleje s\u0105 wa\u017cnym elementem transportu w UE i odgrywaj\u0105 zasadnicz\u0105 rol\u0119 w rozwi\u0105zywaniu problemów zwi\u0105zanych z rosn\u0105cym popytem na us\u0142ugi transportowe, zatorami komunikacyjnymi, bezpiecze\u0144stwem paliwowym i obni\u017ceniem emisyjno\u015bci. Wiele europejskich rynków kolejowych stoi jednak obecnie w obliczu stagnacji lub regresji. W zwi\u0105zku z t\u0105 sytuacj\u0105 Komisja proponuje daleko id\u0105ce \u015brodki w celu wsparcia innowacji w kolejach w UE poprzez otwarcie krajowych pasa\u017cerskich rynków kolejowych na konkurencj\u0119, a tak\u017ce towarzysz\u0105ce im istotne reformy techniczne i strukturalne.
Odpowiedzialny za transport wiceprzewodnicz\u0105cy Komisji Europejskiej Siim Kallas stwierdzi\u0142: „Koleje europejskie zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do bardzo wa\u017cnego punktu. Wobec stagnacji lub regresji w transporcie kolejowym na wielu europejskich rynkach mamy przed sob\u0105 prosty wybór. Mo\u017cemy teraz podj\u0105\u0107 trudne, niezb\u0119dne do restrukturyzacji europejskiego rynku kolejowego decyzje, aby wesprze\u0107 innowacje i \u015bwiadczenie lepszych us\u0142ug. Umo\u017cliwi to ponowny rozwój kolei z korzy\u015bci\u0105 dla obywateli, przedsi\u0119biorstw i \u015brodowiska. Lub mo\u017cemy wybra\u0107 inn\u0105 drog\u0119. Mo\u017cemy zaakceptowa\u0107 nieodwracalny rozwój sytuacji prowadz\u0105cy do Europy, w której koleje s\u0105 luksusow\u0105 zabawk\u0105 kilku bogatych pa\u0144stw, niedost\u0119pn\u0105 dla wi\u0119kszo\u015bci w obliczu braku \u015brodków publicznych.”.
Wnioski dotycz\u0105 czterech g\u0142ównych obszarów:
Skuteczne standardy i zatwierdzanie
Komisja chce ograniczy\u0107 koszty administracyjne przedsi\u0119biorstw kolejowych i u\u0142atwi\u0107 nowym podmiotom wchodzenie na rynek.
Zgodnie z nowymi wnioskami Europejska Agencja Kolejowa stanie si\u0119 „punktem kompleksowej obs\u0142ugi”wydaj\u0105cym zezwolenia na wprowadzanie pojazdów do obrotu wa\u017cne w ca\u0142ej Unii Europejskiej, jak równie\u017c wa\u017cne w ca\u0142ej UE certyfikaty bezpiecze\u0144stwa dla operatorów. Obecnie zezwolenia i certyfikaty bezpiecze\u0144stwa w bran\u017cy kolejowej wydaj\u0105 poszczególne pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie.
Proponowane \u015brodki pozwoli\u0142by na zmniejszenie o 20 proc. czasu wchodzenia nowych przedsi\u0119biorstw kolejowych na rynek oraz zmniejszenie o 20 proc. kosztów i okresu wa\u017cno\u015bci zezwole\u0144 dla taboru. Powinno to umo\u017cliwi\u0107 przedsi\u0119biorstwom zaoszcz\u0119dzenie \u0142\u0105cznie 500 mln euro do 2025 r.
Wy\u017csza jako\u015b\u0107 i wi\u0119kszy wybór dzi\u0119ki dopuszczeniu nowych uczestników do rynku przewozów kolejowych
Aby wspiera\u0107 innowacje, efektywno\u015b\u0107 i zapewni\u0107 lepszy stosunek jako\u015bci us\u0142ug do ich ceny, Komisja proponuje otwarcie krajowych przewozów pasa\u017cerskich dla nowych podmiotów i us\u0142ug od grudnia 2019 r.
Przedsi\u0119biorstwa b\u0119d\u0105 mog\u0142y oferowa\u0107 krajowe kolejowe przewozy pasa\u017cerskie w ca\u0142ej UE: oferuj\u0105c konkurencyjne us\u0142ugi komercyjne lub bior\u0105c udzia\u0142 w przetargach na \u015bwiadczenie us\u0142ug publicznych dotycz\u0105cych przewozów kolejowych, które obejmuj\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 (ponad 90 proc.) po\u0142\u0105cze\u0144 kolejowych w UE i b\u0119d\u0105 podlega\u0107 obowi\u0105zkowym procedurom przetargowym. <\/p>\n
Wnioski przynios\u0142yby równie\u017c wyra\u017ane korzy\u015bci dla pasa\u017cerów w postaci lepszych us\u0142ug i wi\u0119kszego wyboru. W po\u0142\u0105czeniu z reformami strukturalnymi mog\u0142oby to przynie\u015b\u0107 obywatelom i przedsi\u0119biorstwom ponad 40 mld euro korzy\u015bci finansowych do 2035 r., a wed\u0142ug szacunków Komisji zapewni\u0142oby to nawet do oko\u0142o 16 mld dodatkowych pasa\u017cerokilometrów. <\/p>\n
Krajowe rynki pasa\u017cerskie pozostaj\u0105 w du\u017cej mierze zamkni\u0119te. Jedynie Szwecji i Wielkiej Brytanii uda\u0142o si\u0119 w pe\u0142ni otworzy\u0107 swoje rynki, a Niemcy, Austria, W\u0142ochy, Czechy i Niderlandy otwar\u0142y rynki w ograniczonym zakresie. <\/p>\n
Do\u015bwiadczenia zwi\u0105zane z otwarciem tych rynków wskazuj\u0105 na popraw\u0119 jako\u015bci i dost\u0119pno\u015bci us\u0142ug przy ci\u0105g\u0142ym wzro\u015bcie zadowolenia pasa\u017cerów oraz ich liczby –w niektórych przypadkach o ponad 50 proc. w ci\u0105gu 10 lat. Na innych zliberalizowanych rynkach przetargi dotycz\u0105ce zamówie\u0144 na us\u0142ugi publiczne prowadzi\u0142y do oszcz\u0119dno\u015bci rz\u0119du 20-30 proc. dla danego poziomu us\u0142ug, które mog\u0105 zosta\u0107 ponownie zainwestowane w celu poprawy jako\u015bci tych us\u0142ug. <\/p>\n
Odpowiednia struktura <\/p>\n
Aby wszystkim zapewni\u0107 sprawiedliwy dost\u0119p do kolei niezale\u017cni zarz\u0105dcy infrastruktury musz\u0105 zarz\u0105dza\u0107 sieciami w sposób skuteczny i niedyskryminuj\u0105cy oraz koordynowa\u0107 swoje dzia\u0142ania na poziomie UE w celu stworzenia podstaw do rozwoju prawdziwie europejskiej sieci. <\/p>\n
Aby zapewni\u0107 rozwój tej sieci w interesie wszystkich uczestników oraz zwi\u0119kszy\u0107 jej skuteczno\u015b\u0107 operacyjn\u0105, Komisja proponuje wzmocni\u0107 pozycj\u0119 zarz\u0105dców infrastruktury, umo\u017cliwiaj\u0105c im kontrol\u0119 wszystkich funkcji kluczowych dla sieci kolejowej –w tym planowania inwestycji infrastrukturalnych, bie\u017c\u0105cej dzia\u0142alno\u015bci i utrzymania, a tak\u017ce ustalania rozk\u0142adów jazdy. <\/p>\n
W obliczu licznych skarg ze strony u\u017cytkowników Komisja uwa\u017ca, \u017ce zarz\u0105dcy infrastruktury musz\u0105 by\u0107 operacyjnie i finansowo niezale\u017cni od przewo\u017aników kolejowych. Ma to zasadnicze znaczenie dla eliminacji potencjalnych konfliktów interesów i zapewnia wszystkim przedsi\u0119biorstwom dost\u0119p do torów na równych zasadach. <\/p>\n
We wniosku zasadniczo potwierdza si\u0119, \u017ce mo\u017cna to osi\u0105gn\u0105\u0107 w sposób najprostszy i najbardziej przejrzysty poprzez rozdzia\u0142 instytucjonalny. Niezale\u017cne od zarz\u0105dców infrastruktury przedsi\u0119biorstwa kolejowe uzyskaj\u0105 bezpo\u015bredni dost\u0119p do wewn\u0119trznego rynku przewozów pasa\u017cerskich w 2019 r. <\/p>\n
Komisja mo\u017ce jednak przyj\u0105\u0107, \u017ce równie\u017c struktury zintegrowane pionowo lub „struktury holdingowe”mog\u0105 zapewni\u0107 konieczn\u0105 niezale\u017cno\u015b\u0107 poprzez zastosowanie skutecznych „murów chi\u0144skich”, aby zagwarantowa\u0107 niezb\u0119dny rozdzia\u0142 prawny, finansowy i operacyjny (wi\u0119cej informacji zawiera MEMO). <\/p>\n
Klauzula weryfikacji zgodno\u015bci: w celu ochrony tej niezale\u017cno\u015bci, w zwi\u0105zku z pe\u0142nym otwarciem rynku przewozów pasa\u017cerskich w 2019 r., przedsi\u0119biorstwa kolejowe stanowi\u0105ce cz\u0119\u015b\u0107 struktur zintegrowanych pionowo mog\u0142yby nie zosta\u0107 dopuszczone do dzia\u0142alno\u015bci w innych pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich, je\u017celi uprzednio nie przekona\u0142yby Komisji, \u017ce wprowadzono wszystkie zabezpieczenia, aby w praktyce zapewni\u0107 równe szanse oraz uczciw\u0105 konkurencj\u0119 na ich rynku krajowym. <\/p>\n
Wykwalifikowana si\u0142a robocza <\/p>\n
Dynamiczny sektor kolejowy uzale\u017cniony jest od wykwalifikowanej i zmotywowanej si\u0142y roboczej. W ci\u0105gu najbli\u017cszych 10 lat koleje stan\u0105 przed wyzwaniem zwi\u0105zanym z przyci\u0105gni\u0119ciem nowego personelu w celu zast\u0105pienia jednej trzeciej ich pracowników, którzy przejd\u0105 na emerytur\u0119, przy konieczno\u015bci jednoczesnego przystosowania si\u0119 do nowego, bardziej konkurencyjnego \u015brodowiska. <\/p>\n
Do\u015bwiadczenia pa\u0144stw cz\u0142onkowskich, które otworzy\u0142y swoje rynki pokazuje, \u017ce powinno to prowadzi\u0107 do powstania nowych i lepszych miejsc pracy. Zgodnie z unijnymi ramami regulacyjnymi pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie b\u0119d\u0105 mog\u0142y chroni\u0107 pracowników, zobowi\u0105zuj\u0105c nowych wykonawców do ich zatrudnienia w przypadku przej\u0119cia umowy o \u015bwiadczenie us\u0142ug publicznych, co wykracza poza ogólne wymogi UE w zakresie przenoszenia w\u0142asno\u015bci przedsi\u0119biorstw. <\/p>\n
Dalsze dzia\u0142ania <\/p>\n
Przed ich przyj\u0119ciem wnioski Komisji musz\u0105 zosta\u0107 zatwierdzone przez Parlament Europejski i rz\u0105dy pa\u0144stw cz\u0142onkowskich. <\/p>\n
Najwa\u017cniejsze fakty i liczby <\/p>\n
Sektor kolejowy zatrudnia 800 000 pracowników i osi\u0105ga obroty rz\u0119du 73 mld euro, co stanowi 65 proc. obrotów sektora lotniczego (112 mld euro). <\/p>\n
Kolej ma zasadnicze znaczenie dla skutecznego funkcjonowania europejskiej gospodarki. Ka\u017cdego roku ma miejsce ponad 8 mld przejazdów kolej\u0105. Koleje przewo\u017c\u0105 oko\u0142o 10 proc, towarów w Europie, osi\u0105gaj\u0105c przychody w wysoko\u015bci oko\u0142o 13 mld euro. <\/p>\n
Przyk\u0142adowo, kolejowym korytarzem towarowym Rotterdam –Genua przeje\u017cd\u017ca oko\u0142o 130 000 poci\u0105gów rocznie, co odpowiada blisko 4 mln ci\u0119\u017carówek. <\/p>\n
Ka\u017cdego roku organy publiczne przeznaczaj\u0105 olbrzymie sumy na inwestycje w sektorze kolejowym. W 2009 r. dotacje publiczne wynios\u0142y oko\u0142o 46 mld euro. Tego rodzaju finansowanie ze \u015brodków publicznych jest jednak coraz rzadsze. <\/p>\n
Znaczne inwestycje sektora publicznego, w szczególno\u015bci w pa\u0144stwach UE-10, w których dotacje zwi\u0119kszy\u0142y si\u0119 ponad dwukrotnie w okresie sze\u015bciu lat, same w sobie nie zagwarantowa\u0142y równorz\u0119dnego wzrostu popytu na us\u0142ugi kolejowe. <\/p>\n
W wielu pa\u0144stwach cz\u0142onkowskich UE koleje znajduj\u0105 si\u0119 w stanie stagnacji lub regresji. Pomimo post\u0119pów na kilku rynkach, od 2000 r. udzia\u0142 pasa\u017cerskich przewozów kolejowych w transporcie wewn\u0105trzunijnym utrzymuje si\u0119 na mniej wi\u0119cej sta\u0142ym poziomie oko\u0142o 6 proc., natomiast udzia\u0142 przewozów towarowych zmniejszy\u0142 si\u0119 z 11,5 proc. do 10,2 proc. <\/p>\n
Od po\u0142owy lat dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych w niektórych pa\u0144stwach UE, szczególnie w pa\u0144stwach UE-10, niedoinwestowanie stworzy\u0142o b\u0142\u0119dne ko\u0142o, które doprowadzi\u0142o do upadku sektora, a pogorszenie stanu infrastruktury i taboru kolejowego spowodowa\u0142o spadek atrakcyjno\u015bci kolei pog\u0142\u0119biany dodatkowo przez dynamiczny wzrost liczby posiadaczy samochodów w wyniku ogólnego wzrostu zamo\u017cno\u015bci. <\/p>\n
W wielu przypadkach konieczne by\u0142o ratowanie przedsi\u0119biorstw kolejowych, a w niektórych pa\u0144stwach, takich jak Hiszpania, Portugalia czy Bu\u0142garia, zad\u0142u\u017ceni s\u0105 operatorzy od dawna obecni na rynku. <\/p>\n
Operator od dawna obecny na rynku kolei belgijskich w 2004 r. musia\u0142 przenie\u015b\u0107 na pa\u0144stwo belgijskie d\u0142ug w wysoko\u015bci 7,4 mld euro, stanowi\u0105cy równowarto\u015b\u0107 2 proc. belgijskiego PKB. Po utworzeniu francuskiego zarz\u0105dcy infrastruktury kolejowej RFF przeniesiono do niego zad\u0142u\u017cenie pa\u0144stwowego przewo\u017anika kolejowego SNCF wynosz\u0105ce 20,5 mld euro. (obecne zad\u0142u\u017cenie wielu przedsi\u0119biorstw jest wynikiem nieskutecznych zintegrowanych struktur w przesz\u0142o\u015bci). <\/p>\n
Europa stoi w obliczu powa\u017cnych wyzwa\u0144 zwi\u0105zanych z transportem: rosn\u0105cym popytem na transport (przewiduje si\u0119, \u017ce przewozy towarowe wzrosn\u0105 o oko\u0142o 40 proc. do 2030 r. (w porównaniu z 2005 r.) i o nieco ponad 80 proc. do 2050 r. Przewozy pasa\u017cerskie wzros\u0142yby w nieco mniejszym stopniu ni\u017c przewozy towarowe: o 34 proc. do 2030 r. i o 51 proc. do 2050 r.);jak równie\u017c powi\u0105zanymi wyzwaniami wynikaj\u0105cymi z zatorów komunikacyjnych, bezpiecze\u0144stwem paliwowym, emisjami CO2 oraz potrzeb\u0105 stworzenia wydajnej infrastruktury transportowej w celu wsparcia wzrostu europejskiej gospodarki. <\/p>\n
Nie mo\u017cna zaakceptowa\u0107 obecnych negatywnych tendencji i nieuchronnego upadku kolei europejskich.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[97],"class_list":["post-125708","inforail","type-inforail","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-unia-europejska"],"acf":[],"yoast_head":"\n