Pomimo up\u0142ywu 10 lat od rozpocz\u0119cia restrukturyzacji polskich kolei, wi\u0119kszo\u015b\u0107 nieruchomo\u015bci zb\u0119dnych dla transportu kolejowego wci\u0105\u017c nie zosta\u0142a zagospodarowana. Ponad 40 tys. dzia\u0142ek oraz 36 tys. budynków nie tylko nie przynosi zysków, ale co roku generuje niepotrzebne wielomilionowe koszty. Znaczny maj\u0105tek PKP SA pozostaje niewykorzystany, a odd\u0142u\u017caniem kolei wci\u0105\u017c obci\u0105\u017cany jest bud\u017cet pa\u0144stwa.
PKP SA dysponuje znaczn\u0105 liczb\u0105 nieruchomo\u015bci i dzia\u0142ek, które s\u0105 zb\u0119dne dla dzia\u0142alno\u015bci spó\u0142ki. Dzi\u0119ki pieni\u0105dzom uzyskanym z ich wynajmu lub sprzeda\u017cy koleje mog\u0142yby uregulowa\u0107 swoje zad\u0142u\u017cenie, si\u0119gaj\u0105ce ok. 4-5 mld z\u0142. Dzia\u0142ania PKP SA w tym zakresie by\u0142y jednak nieefektywnie i niewystarczaj\u0105ce – przewa\u017caj\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 niepotrzebnych dla funkcjonowania firmy nieruchomo\u015bci wci\u0105\u017c pozostaje niewykorzystana. Kolejom nie uda\u0142o si\u0119 tak\u017ce wydzier\u017cawi\u0107 ponad 60 proc. powierzchni dworców, zb\u0119dnej z punktu widzenia obs\u0142ugi pasa\u017cerów. Nieruchomo\u015bci i dzia\u0142ki zamiast pomóc spó\u0142ce w procesie odd\u0142u\u017cania, sta\u0142y si\u0119 dla niej \u017aród\u0142em dodatkowych kosztów. W latach 2009-2010 (do 30.09) koszty utrzymania nieruchomo\u015bci przeznaczonych na cele komercyjne przewy\u017cszy\u0142y o ponad 263 mln z\u0142 przychody uzyskane z ich zagospodarowania.
Spó\u0142ka mia\u0142a problem z komercyjnym zagospodarowywaniem swojego maj\u0105tku przede wszystkim z powodu nieuregulowanego stanu prawnego cz\u0119\u015bci kolejowych nieruchomo\u015bci. W wielu przypadkach brak prawa do wieczystego u\u017cytkowania uniemo\u017cliwia\u0142 PKP SA skuteczne dzia\u0142ania. Do czasu zako\u0144czenia kontroli spó\u0142ce nie uda\u0142o si\u0119 doko\u0144czy\u0107 inwentaryzacji mienia. Zespó\u0142, który mia\u0142 to zrobi\u0107, nie zako\u0144czy\u0142 prac mimo 4 lat funkcjonowania. Zarz\u0105d PKP SA nie mia\u0142 wi\u0119c pe\u0142nej wiedzy o tym, jakie sk\u0142adniki mienia mo\u017ce przeznaczy\u0107 do zagospodarowania na zasadach komercyjnych, a jakie powinien przekaza\u0107 innym spó\u0142kom. NIK stwierdzi\u0142a tak\u017ce, \u017ce w PKP SA nie by\u0142o jednolitych zasad wynajmu nieruchomo\u015bci. Stwarza\u0142o to – poza ba\u0142aganem – mo\u017cliwo\u015b\u0107 do wyst\u0119powania mechanizmów korupcjogennych. Zastrze\u017cenia Izby budz\u0105 stwierdzone przypadki bezumownego korzystania z kolejowych nieruchomo\u015bci oraz przypadki, kiedy PKP SA nieskutecznie \u015bci\u0105ga\u0142a op\u0142aty czynszowe od najemców. Kontrolerzy zwrócili uwag\u0119, \u017ce wobec cz\u0119\u015bci zalegaj\u0105cych z op\u0142atami kontrahentów, spó\u0142ka nie podejmowa\u0142a przewidzianymi wewn\u0119trznymi procedurami dzia\u0142a\u0144. Zdarza\u0142y si\u0119 tak\u017ce przypadki, w których dotychczasowi najemcy, pomimo zako\u0144czenia umowy, nie zwalniali zajmowanych obiektów.
NIK zwraca równie\u017c uwag\u0119, \u017ce w skuteczniejszym wykorzystaniu mienia kolejowego przeszkod\u0105 okazywa\u0142y si\u0119 zbyt sztywne przepisy. Prawo o komercjalizacji i prywatyzacji przedsi\u0119biorstw pa\u0144stwowych nakazywa\u0142o PKP SA zastosowanie przede wszystkim drogi przetargowej, tak\u017ce w przypadku sprzeda\u017cy nieruchomo\u015bci ciesz\u0105cych si\u0119 niewielkim zainteresowaniem. W wyniku tego na 1151 post\u0119powa\u0144 przetargowych, zorganizowanych w badanym okresie, jedynie w 150 przypadkach w ogóle wp\u0142yn\u0119\u0142y oferty od potencjalnych nabywców.
Nie powiód\u0142 si\u0119 tak\u017ce projekt PKP SA budowy osiedla mieszkaniowego na terenach kolejowych w centrum Warszawy. Tu na przeszkodzie stan\u0105\u0142 brak miejskich planów zagospodarowania przestrzennego terenów, na których mia\u0142o powsta\u0107 osiedle. W zwi\u0105zku z tym miasto odmówi\u0142o wydania koniecznej dla rozpocz\u0119cia prac decyzji o warunkach zabudowy.
PKP SA ponios\u0142a te\u017c konsekwencje kilkumiliardowego zad\u0142u\u017cenia. Bywa\u0142y przypadki, \u017ce koleje nie mia\u0142y pe\u0142nego prawa do dysponowania swoimi nieruchomo\u015bciami – czasami bardzo atrakcyjnymi z biznesowego punktu widzenia – poniewa\u017c Skarb Pa\u0144stwa ustanowi\u0142 na nich hipoteki, zabezpieczaj\u0105c swoje interesy w zwi\u0105zku z por\u0119czeniem sp\u0142aty zaci\u0105gni\u0119tych przez spó\u0142k\u0119 kredytów lub wykupem wyemitowanych przez ni\u0105 obligacji. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[415,4283],"class_list":["post-116339","inforail","type-inforail","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-nik","tag-pkp-s-a"],"acf":[],"yoast_head":"\n