{"id":109944,"date":"2010-11-16T13:20:46","date_gmt":"2010-11-16T13:20:46","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/"},"modified":"2010-11-16T13:20:46","modified_gmt":"2010-11-16T13:20:46","slug":"prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich","status":"publish","type":"inforail","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/","title":{"rendered":"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich"},"content":{"rendered":"
W ramach RWPG jako g\u0142ównego producenta wagonów pasa\u017cerskich wytypowano wschodnioniemieckie zak\u0142ady w Bautzen i Görlitz, jednak dok\u0142adniejsze analizy polskich dokona\u0144 eksportowych w tym zakresie diametralnie zmieniaj\u0105 ten obraz. Bowiem w okresie PRL Polska nie tylko by\u0142a znacz\u0105cym krajem eksportowym ale równie\u017c aktywnie wspiera\u0142a rozwój tej ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u w innych „bratnich”krajach. W niniejszym artykule przybli\u017camy te zagadnienia. Oczywi\u015bcie ju\u017c w tym miejscu nale\u017cy nadmieni\u0107, i\u017c nie wsz\u0119dzie uda\u0142o si\u0119 ustali\u0107 wszystkie fakty, st\u0105d w ca\u0142ym zestawieniu mog\u0105 by\u0107 jeszcze „bia\u0142e plamy”.<\/div>\n
Sytuacj\u0105 wyj\u015bciow\u0105 dla niniejszego artyku\u0142u jest zako\u0144czenie II Wojny \u015awiatowej po której Polska ponownie by\u0142a krajem w przewa\u017caj\u0105cej cz\u0119\u015bci zniszczonym i z zupe\u0142nie odmiennymi granicami. To wszystko stwarza\u0142o komplikacje, jednak dzia\u0142ania zmierzaj\u0105ce do odbudowy kraju szybko ruszy\u0142y. W telegraficznym skrócie mo\u017cna sytuacj\u0119 skwitowa\u0107 w taki sposób, i\u017c po II W\u015a zniszczone zosta\u0142y zak\u0142ady Lilpop w Warszawie aczkolwiek w granicach kraju znalaz\u0142y si\u0119 inne, a mianowicie LHB we Wroc\u0142awiu. Oczywi\u015bcie przed rozpocz\u0119ciem produkcji nale\u017ca\u0142o odbudowa\u0107 przemys\u0142 oraz brakowa\u0142o planów i in\u017cynierów, dlatego w pierwszym okresie polskie fabryki budowa\u0142y pojazdy na podstawie dokumentacji i cz\u0119\u015bciowo komponentów pozosta\u0142ych po kolejach III Rzeszy. Si\u0142\u0105 rzeczy produkcja by\u0142a niewystarczaj\u0105ca dla potrzeb PKP natomiast konstrukcyjnie wagony pasa\u017cerskie by\u0142y przestarza\u0142e, wi\u0119c nie dokonywano ich eksportu, a przynajmniej na takowy autorowi nie uda\u0142o si\u0119 natrafi\u0107. Produkcj\u0105 nowych wagonów pasa\u017cerskich zajmowa\u0142y si\u0119 dwa zak\u0142ady –H. Cegielski w Poznaniu (HCP) oraz Pafawag (dawny LHB) z Wroc\u0142awia. Pomijaj\u0105c ca\u0142kowicie nowe wagony w kilku zak\u0142adach post\u0119powa\u0142a modernizacja wagonów przedwojennych, gdzie wagony drewniane na stalowych ostojach zyskiwa\u0142y nowe stalowe pud\u0142a.<\/div>\n
Od 1947 roku w Pafawagu oraz HCP rozpocz\u0119to produkcj\u0119 nieco zmodyfikowanych wagonów ró\u017cnych typów i klas. Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tych wagonów by\u0142o zastosowanie mocno \u015bci\u0119tych ko\u0144cówek (tylnych zwisów), co doprowadzi\u0142o do uzyskania przydomku „Zw\u0119\u017caki”. Wagony mia\u0142y szeroko\u015b\u0107 2,9 metra i d\u0142ugo\u015b\u0107 21,12 do 22 metrów. Mniej wi\u0119cej w tym samym okresie rozpocz\u0119to produkcj\u0119 eksportow\u0105 pierwszych wagonów szerokotorowych dla ZSRR. Zakres tego eksportu oraz jego odmienno\u015b\u0107 wymaga\u0142oby odr\u0119bnych analiz, dlatego w niniejszym artykule ten obszar pominiemy skupiaj\u0105c si\u0119 jedynie na dostawach wagonów normalnotorowych. W telegraficznym skrócie HCP dla ZSRR w latach 1948-75 wyprodukowano 7316 „stodó\u0142”, natomiast zako\u0144czenie dostaw to efekt realizacji za\u0142o\u017ce\u0144 specjalizacji produkcji w RWPG i cz\u0119\u015bciowo ratowania gospodarczego Niemiec Wschodnich. <\/div>\n
\"Po<\/a> \"Po<\/a><\/div>\n
Dopiero w 1957 roku w HCP zosta\u0142 wdro\u017cony do produkcji wagon nowej generacji 43A. Pomimo faktu, i\u017c zosta\u0142y one wykonane w typowo regionalnym wariancie, to jednak by\u0142y eksploatowane nawet w poci\u0105gach dalekobie\u017cnych i mi\u0119dzynarodowych. Tu\u017c po nich opracowano pierwsze wagony eksportowe serii 44A i 45A. Z lektury archiwalnych artyku\u0142ów mo\u017cna przeczyta\u0107, i\u017c wagony te zosta\u0142y opracowane za zlecenie Jugos\u0142awii oraz Grecji. Wagony 44A by\u0142y klasy pierwszej, natomiast 45A klasy drugiej. Ich produkcj\u0105 zajmowa\u0142 si\u0119 Pafawag, niestety brak jest dok\u0142adniejszych danych liczby i typów wyprodukowanych wagonów eksportowych. Mo\u017cna jedynie odnale\u017a\u0107 bardzo ciekaw\u0105 informacj\u0119, i\u017c koleje greckie postawi\u0142y wymóg aby detale wyko\u0144czeniowe by\u0142y w z\u0142ocistym kolorze. By\u0142 to problem techniczny, poniewa\u017c polskie wyko\u0144czenie wagonów by\u0142o z aluminium. Jednak po opanowaniu technologii rozwi\u0105zanie to zastosowano pó\u017aniej tak\u017ce w sk\u0142adach EN57. Odnalezienie jakichkolwiek \u015bladów tych wagonów w Grecji jest niemo\u017cliwe, poniewa\u017c zosta\u0142y ju\u017c dawno wycofane z ruchu, jednak nieco wi\u0119cej szcz\u0119\u015bcia mo\u017cna mie\u0107 odno\u015bnie wagonów dostarczonych do Jugos\u0142awii. W latach 1959-62 Pafawag dostarczy\u0142 50 sztuk wagonów klasy pierwszej oraz 116 sztuk klasy drugiej. Jednak na tym nie koniec, poniewa\u017c w pó\u017aniejszym okresie na licencji lokalny producent Goša z miejscowo\u015bci Smederevska Palanka (niedaleko Belgradu) na podstawie licencji wyprodukowa\u0142 w latach 1960-64 kolejne 232 wagony tego typu (loklnie znane jako X) w wersji klasy pierwszej, pierwszej i drugiej, drugiej oraz restauracyjnej. Wagony by\u0142y dosy\u0107 osobliwym konglomeratem nowoczesnych i starych rozwi\u0105za\u0144. Przy d\u0142ugo\u015bci 24,5 metra z p\u0142askim poszyciem przypominaj\u0105 ju\u017c wagony pó\u017aniejszych serii, jednak nadal zastosowano zw\u0119\u017cenie ko\u0144cowych zwisów oraz jednoskrzyd\u0142owe drzwi boczne. Wagony z Polski posiada\u0142y wózki Goerlitz o pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 140 km\/h, jednak wagony jugos\u0142owia\u0144skie posiada\u0142y orycinalne wózki Goša wytwarzane do lat 1980-tych.<\/div>\n
\"Do<\/a><\/div>\n
Tym sposobem docieramy do 1964 roku w którym HCP wyprodukowa\u0142o pierwszy wagon serii 104A, na bazie którego powsta\u0142a wi\u0119kszo\u015b\u0107 pó\u017aniejszych typów jak najbardziej znane 111A (przedzia\u0142owy kl. 2), 112A (przedzia\u0142owy kl. 1), 113A (barowe) czy 110A (kuszetki). Jak na swój okres powstania by\u0142y to na wskro\u015b nowoczesne konstrukcje, wi\u0119c nie powinien dziwi\u0107 liczebny eksport (dok\u0142adne zestawienie w tabeli). Ju\u017c w tym samym roku w którym zainaugurowano produkcj\u0119 wagonów 104A do Iraku dostarczono podobne wagony pasa\u017cerskie opisywane jako „do przewozów turystycznych“, które mia\u0142y 73 miejsca siedz\u0105ce. Nietypowa ilo\u015b\u0107 sugeruje 9 przedzia\u0142ów 8 miejscowych oraz jeden przedzai\u0142 dla konwojenta. Zamówienie to uzupe\u0142ni\u0142y wagony restauracyjne (na rynek polski dostarczono wy\u0142\u0105cznie wagony barowe), jak równie\u017c dwie salonki których zmar\u0142ego u\u017cytkownika mo\u017cna si\u0119 domy\u015bla\u0107. Nieco pó\u017aniej w \u015blad za wcze\u015bniejszymi wagonami serii 44A i 45A do Grecji pod\u0105\u017cy\u0142a kolejna partia polskich wagonów. By\u0142y to mieszane wagony dzienne klasy pierwszej i drugiej (odpowiednik 104A), natomiast wagon klasy 2 by\u0142 typowy z 8 miejscami w przedziale. Do Grecji dostarczono równie\u017c kuszetki, gdzie katalog wykazuje równie\u017c nietypow\u0105 liczb\u0119 72 lub 54 miejsc. Z zachowanych zdj\u0119\u0107 wida\u0107 wyra\u017anie 10 przedzia\u0142ów, czyli oprócz przedzia\u0142u konwojenta mamy 9 przedzia\u0142ów, które w wariancie nocnym dawa\u0142yby 54 \u0142ó\u017cka (po 6 na przedzia\u0142) a w wariancie dziennym 72 miejsca siedz\u0105ce (8 na przedzia\u0142). Wraz z dostaw\u0105 lokomotyw do Maroka trafi\u0142o równie\u017c kilka polskich wagonów –kuszetek oraz barowych. W przypadku kuszetek wyst\u0119puje nietypowa liczba miejsc, któr\u0105 ci\u0119\u017cko wyja\u015bni\u0107 zw\u0142aszcza wobec braku jakichkolwiek \u015bladów chociazby fotograficznych. Ca\u0142o\u015b\u0107 dostaw eksportowych zamyka bardzo liczna seria wagonów dziennych dostarczonych dla kolei w\u0119gierskich, które kursuj\u0105 po dzi\u015b dzie\u0144 i nawet cz\u0119\u015b\u0107 z nich przesz\u0142a gruntowne modernizacje o których szerzej pisali\u015bmy tutaj<\/a>. W przypadku Grecji polskie wagony zosta\u0142y w 2004 roku z okazji olimpiady zast\u0105pione nowymi produkcji Siemens. Odno\u015bnie pozosta\u0142ych dostaw brak jednoznacznych danych, podobnie jak brak jest informacji o dostawach wagonów do Syrii. Niektóre \u017aród\u0142a podaj\u0105 jakie\u015b dostawy do tego kraju, s\u0105 nawet „dowody“w postaci zdj\u0119\u0107, jednak w wykazie HCP jest ich brak.<\/div>\n
Eksport wagonów pasa\u017cerskich HCP<\/div>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n
Typ<\/div>\n<\/td>\n
\n
Liczba miejsc<\/div>\n<\/td>\n
\n
lata produkcji<\/div>\n<\/td>\n
\n
liczba dostarczonych<\/div>\n<\/td>\n
\n
Kraj odbiorcy<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
106A (wagon pasa\u017cerski)<\/div>\n<\/td>\n
\n
73<\/div>\n<\/td>\n
\n
1964<\/div>\n<\/td>\n
\n
48<\/div>\n<\/td>\n
\n
Irak<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
401A (wagon restauracyjny)<\/div>\n<\/td>\n
\n
42<\/div>\n<\/td>\n
\n
1965<\/div>\n<\/td>\n
\n
6<\/div>\n<\/td>\n
\n
Irak<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
501A (salonka)<\/div>\n<\/td>\n
\n
n\/d<\/div>\n<\/td>\n
\n
1965<\/div>\n<\/td>\n
\n
2<\/div>\n<\/td>\n
\n
Irak<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
115A (przedzia\u0142owy kl.1 i 2)<\/div>\n<\/td>\n
\n
64<\/div>\n<\/td>\n
\n
1967-68<\/div>\n<\/td>\n
\n
16<\/div>\n<\/td>\n
\n
Grecja<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
116A (przedzia\u0142owy kl. 2)<\/div>\n<\/td>\n
\n
80<\/div>\n<\/td>\n
\n
1967-68<\/div>\n<\/td>\n
\n
34<\/div>\n<\/td>\n
\n
Grecja<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
117A (kuszetka)<\/div>\n<\/td>\n
\n
72\/54<\/div>\n<\/td>\n
\n
1967-68<\/div>\n<\/td>\n
\n
12<\/div>\n<\/td>\n
\n
Grecja<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
123A (kuszetka)<\/div>\n<\/td>\n
\n
64\/46<\/div>\n<\/td>\n
\n
1976<\/div>\n<\/td>\n
\n
8<\/div>\n<\/td>\n
\n
Maroko<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
124A (wagon barowy)<\/div>\n<\/td>\n
\n
24<\/div>\n<\/td>\n
\n
1976<\/div>\n<\/td>\n
\n
8<\/div>\n<\/td>\n
\n
Maroko<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
130A (przedzia\u0142owy kl. 1)<\/div>\n<\/td>\n
\n
54<\/div>\n<\/td>\n
\n
1979<\/div>\n<\/td>\n
\n
80<\/div>\n<\/td>\n
\n
W\u0119gry<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n
\n
131A (przedzia\u0142owy kl. 2)<\/div>\n<\/td>\n
\n
80<\/div>\n<\/td>\n
\n
1979-80<\/div>\n<\/td>\n
\n
213<\/div>\n<\/td>\n
\n
W\u0119gry<\/div>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n
 <\/div>\n
\"Efekty<\/a> \"R\u00f3wnie\u017c<\/a><\/div>\n
Oczywi\u015bcie w PRL g\u0142ówn\u0105 produkcj\u0119 wagonów prowadzono w zak\u0142adach HCP, jednak cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a jeszcze wytwarzana w Pafawagu i to w\u0142a\u015bnie z tym zak\u0142adem mo\u017cna powi\u0105za\u0107 kolejny kontrakt eksportowy, o którym szerzej pisali\u015bmy tutaj<\/a>. W latach 1969-70 Pafawag wyprodukowa\u0142 na zlecenie kolei rumu\u0144skich CFR parti\u0119 150 wagonów klasy drugiej zbli\u017conych do pó\u017aniejszej serii 120A dostarczanej dla PKP, jednak z zastosowaniem bardziej przestarza\u0142ych rozwi\u0105za\u0144. Jakie by\u0142y przes\u0142anki wyboru takich rozwi\u0105za\u0144 jest raczej nieznane, jednak faktem jest pó\u017aniejsze uruchomienie licencyjnej produkcji w Rumunii przez Astra Vagoane C\u0103l\u0103tori z miasta Arad. Ostatecznie produkcja przekroczy\u0142a 1000 wagonów. Z materia\u0142u zdj\u0119ciowego mo\u017cna wywnioskowa\u0107, i\u017c zarówno polskie jak i rumu\u0144skie wagony zosta\u0142y wyposa\u017cone w wózki Minden-Deutz, których tabliczki znamionowe ujawniaj\u0105 lokaln\u0105 (rumu\u0144sk\u0105) licencyjn\u0105 produkcj\u0119. Wagony rumu\u0144skie mo\u017cna rozpozna\u0107 po dachu z ryflami (rozstawione w du\u017cych odst\u0119pach) jak równie\u017c bardziej kanciastym wyko\u0144czeniu po\u0142\u0105czenia dachu z tyln\u0105 \u015bcian\u0105. W pó\u017aniejszym okresie najprawdopodobniej tak\u017ce na zasadzie licencji ten sam zak\u0142ad rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 wagonów przedzia\u0142owych klasy 1 i 2. Mówi\u0105c o licencjach wspó\u0142praca wymienionej na wst\u0119pie firmy Goša z polskim przemys\u0142em zosta\u0142a rozwini\u0119ta i w pó\u017aniejszym okresie zak\u0142ad rozpocz\u0105\u0142 produkcj\u0119 wagonów na bazie polskiej rodziny zapocz\u0105tkowanej przez wagon 104A. Wagony Goša maj\u0105 podobny kszta\u0142t, cho\u0107 ró\u017cni\u0105 si\u0119 g\u0142ównie w zakresie wyko\u0144czenia obszaru stopni i innym rozplanowaniu \u015bciany czo\u0142owej w\u0142\u0105cznie z bardzo praktycznym umiejscowieniem wtyki zasilaj\u0105cej. Jednak nawet w nowszej generacji wagony Goša wykorzystywa\u0142y wózki ich oryginalnej konstrukcji. Niezale\u017cnie czy w Rumunii, czy w Jugos\u0142awii w pierwszym okresie wykorzystywano niektóre komponenty z Polski, gdzie g\u0142ówne to okna i \u015bcianki dzia\u0142owe przedzia\u0142ów. Inne ciekawostki to stosowanie polskich siedze\u0144 w Rumunii, czy polskich stolików w Jugos\u0142awii, jednak wraz z up\u0142ywem czasu stosowano ró\u017cne komponenty, zw\u0142aszcza produkcji wschodnioniemieckiej. Warto równie\u017c zaznaczy\u0107, \u017ce wagony mniej lub bardziej licencyjnej produkcji trafia\u0142y równie\u017c na eksport jak do wspomnianej wcze\u015bniej Syrii, czy te\u017c Grecji.<\/div>\n
Jak nie trudno zauwa\u017cy\u0107 wp\u0142yw polskiej my\u015bli na rozwój budowy wagonów w krajach demokracji ludowej jest bardzo du\u017cy. Bior\u0105c te wszystkie wagony razem mo\u017cna wr\u0119cz powiedzie\u0107, i\u017c liczebnie przewy\u017cszy\u0142y dostawy ze Wschodnich Niemiec, cho\u0107 bynajmniej nie dorobi\u0142y si\u0119 takiej legendy. Wp\u0142ywy polskich wagonów za wyj\u0105tkiem NRD i Czechos\u0142owacji mo\u017cna by\u0142o zauwa\u017cy\u0107 we wszystkich pozosta\u0142ych krajach bloku wschodniego z normalnotorow\u0105 sieci\u0105 kolejow\u0105, jak równie\u017c na torach w Grecji, Iraku, Syrii czy te\u017c Maroka. Jak by nie patrze\u0107 s\u0105 to a\u017c 3 kontynenty! Skoro by\u0142o tak dobrze to mo\u017cna zapyta\u0107 dlaczego sko\u0144czy\u0142o si\u0119 \u017ale i ostatecznie eksport si\u0119 za\u0142ama\u0142 a w Polsce zamawiano wagony z importu? Có\u017c z perspektywy czasu wida\u0107 wyra\u017anie, i\u017c w latach 1980 – tych rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 okres generacji Z, czyli wagonów o d\u0142ugo\u015bci 26,4 metra. Dwa prototypowe wagony serii 127A powsta\u0142y w Polsce ju\u017c w latach 1978-79, jednak PKP nie wyrazi\u0142o zainteresowania seryjnymi dostawami. W tym samym czasie dawni licencjobiorcy w tym g\u0142ównie Goša eksperymentowali nie tylko z d\u0142ugo\u015bciami ale równie\u017c z nowymi rozwi\u0105zaniami jak drzwi odskokowo –przesuwne, nowe generacje wózków czy te\u017c klimatyzacja. To w\u0142a\u015bnie wówczas przegrali\u015bmy „wy\u015bcig”jak przyk\u0142adowo wagony Goša do kolei w\u0119gierskich MÁV. Dopiero po 1990 roku nast\u0105pi\u0142o przyspieszone nadrabianie zaleg\u0142o\u015bci i dopiero w po\u0142owie lat 1990 – tych opracowano nowoczesne wózki generacji 25AN, jak równie\u017c wdro\u017cono do produkcji wagony klasy Z z klimatyzacj\u0105. Jednak straconego czasu nie da\u0142o si\u0119 nadrobi\u0107, co skutkuje faktem, i\u017c w przeci\u0105gu ostatnich 20 lat z polski wyeksportowano jedynie dwa wagony sypialne 305Ad2 dla kolei bia\u0142oruskich BCz, oraz niedawno pozyskano zamówienie na dwa kolejne. Wobec okresu PRL obecne dokonania wygl\u0105daj\u0105 niesamowicie „blado”, cho\u0107 przyk\u0142adowo brak w\u0142a\u015bciwych dzia\u0142a\u0144 politycznych „pozbawi\u0142”nas kontraktu na 200 wagonów sypialnych dla kolei rosyjskich R\u017bD. <\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":109945,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[18792,4690,16137,19123,365,8142,625,18200,2919,5196,979,5525,905],"class_list":["post-109944","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-104a","tag-120a","tag-astra-vagoane","tag-gosa","tag-grecja","tag-hcp","tag-irak","tag-jugoslawia","tag-maroko","tag-pafawag","tag-rumunia","tag-syria","tag-wagon"],"acf":[],"yoast_head":"\nPRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W ramach RWPG jako g\u0142ównego producenta wagonów pasa\u017cerskich wytypowano wschodnioniemieckie zak\u0142ady w Bautzen i...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/36281\/ssa52713_760.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"10 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/\",\"name\":\"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ce2771e1cdab.jpg\",\"datePublished\":\"2010-11-16T13:20:46+00:00\",\"dateModified\":\"2010-11-16T13:20:46+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ce2771e1cdab.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ce2771e1cdab.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Inforail\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich","og_description":"W ramach RWPG jako g\u0142ównego producenta wagonów pasa\u017cerskich wytypowano wschodnioniemieckie zak\u0142ady w Bautzen i...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/36281\/ssa52713_760.jpg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"10 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/","name":"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ce2771e1cdab.jpg","datePublished":"2010-11-16T13:20:46+00:00","dateModified":"2010-11-16T13:20:46+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ce2771e1cdab.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ce2771e1cdab.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/prl-i-osiagniecia-w-eksporcie-polskich-wagonow-pasazerskich\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Inforail","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/inforail\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"PRL i osi\u0105gni\u0119cia w eksporcie polskich wagon\u00f3w pasa\u017cerskich"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail\/109944","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/inforail"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/inforail"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=109944"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/109945"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=109944"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=109944"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=109944"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}