Podczas pierwszej debaty z cyklu „Lunch z Kurierem”, po\u015bwi\u0119conej stawkom dost\u0119pu do torów, zarz\u0105dca infrastruktury (PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.), regulator rynku (Urz\u0105d Transportu Kolejowego) i przewo\u017anicy (PKP CARGO S.A., PKP Intercity S.A. i CTL Logistics Sp. z o.o.) wypracowali wspólne stanowisko w sprawie korzystnych dla ca\u0142ej bran\u017cy zmian w systemie op\u0142at za dost\u0119p do torów.
Inauguracyjna debata odby\u0142a si\u0119 w pi\u0105tek 22 stycznia br. w Sali Klubowej Business Centre Club w Warszawie. Jej uczestnicy szukali odpowiedzi na pytanie: „Jak powinien wygl\u0105da\u0107 system naliczania op\u0142at za tory, by przewo\u017anicy kolejowi mogli swobodnie konkurowa\u0107 z transportem samochodowym?”.
Uczestnicy debaty: Zbigniew Szafra\u0144ski – prezes zarz\u0105du PKP Polskie Linie Kolejowe S.A., Krzysztof Celi\u0144ski – prezes zarz\u0105du PKP Intercity S.A., Daniel Ryczek – cz\u0142onek zarz\u0105du PKP CARGO S.A., Krzysztof Niemiec – cz\u0142onek zarz\u0105du CTL Logistics Sp. z o.o. i Miros\u0142aw Antonowicz – wiceprezes ds. regulacji rynku kolejowego Urz\u0119du Transportu Kolejowego.
Uczestnicy debaty jednog\u0142o\u015bnie uznali, \u017ce obecny system naliczania op\u0142at za tory jest z\u0142y, gdy\u017c PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. musz\u0105 w zasadzie „sprzeda\u0107”swoje koszty przewo\u017anikom i to w\u0142a\u015bnie oni p\u0142ac\u0105 za nie do ko\u0144ca okre\u015blone dzi\u015b oczekiwania pa\u0144stwa wobec wielko\u015bci i jako\u015bci polskiej sieci kolejowej. W efekcie utrzymanie sieci kolejowej w Polsce de facto spoczywa na przewo\u017anikach kolejowych – to oni p\u0142ac\u0105 za dost\u0119p do torów, a z tych w\u0142a\u015bnie pieni\u0119dzy PKP PLK utrzymuj\u0105 sie\u0107 kolejow\u0105. Tak\u017ce z bud\u017cetu pa\u0144stwa na ten cel s\u0105 przekazywane pieni\u0105dze (w 2009 r. 20,92 proc. –dane za M. Antonowicz\/UTK), jednak po pierwsze s\u0105 one stosunkowo niewielkie w stosunku do potrzeb i w porównaniu z nak\u0142adami na utrzymanie dróg, a po drugie zarz\u0105dca infrastruktury, konstruuj\u0105c cennik op\u0142at (9 miesi\u0119cy przed jego wej\u015bciem w \u017cycie, czyli w marcu), opiera si\u0119 na niepewnych przes\u0142ankach, co do wp\u0142ywów z bud\u017cetu pa\u0144stwa (w czasie prac nad bud\u017cetem pierwotnie deklarowana kwota przez Ministerstwo Infrastruktury zazwyczaj zostaje zmniejszona).
Rozwi\u0105zaniem problemu by\u0142oby stworzenie przez rz\u0105d dokumentu (dzi\u015b wbrew pozorom taki nie istnieje), który precyzyjnie okre\u015bla\u0142by rol\u0119 kolei w Polsce, cele, jakie w kontek\u015bcie tego \u015brodka transportu stawia sobie pa\u0144stwo, a tak\u017ce szczegó\u0142owo odpowiada\u0142by na pytania: na co nas sta\u0107? Które linie maj\u0105 strategiczny charakter dla pa\u0144stwa? Które z nich s\u0105 nam rzeczywi\u015bcie potrzebne? Jaka ma by\u0107 jako\u015b\u0107 konkretnych linii kolejowych?
Realizacja celów zawartych w tym dokumencie by\u0142aby wi\u0105\u017c\u0105ca dla kolejnych rz\u0105dów, a wi\u0119c by\u0142by one zobligowane do przeznaczania na nie odpowiednich \u015brodków z bud\u017cetu pa\u0144stwa, a tak\u017ce dla zarz\u0105dcy infrastruktury, który w kontek\u015bcie tego w\u0142a\u015bnie dokumentu wiedzia\u0142by, jak planowa\u0107 wydatki na inwestycje i modernizacje torów oraz móg\u0142by sporz\u0105dza\u0107 –z kilkuletnim wyprzedzeniem –cennik op\u0142at za tory tak, by przewo\u017anicy mogli planowa\u0107 biznes w perspektywie lat.
Nale\u017cy wi\u0119c oderwa\u0107 ca\u0142kowicie stron\u0119 przychodow\u0105 od strony kosztowej PKP PLK. Teraz podstaw\u0105 bud\u017cetu spó\u0142ki s\u0105 przychody od przewo\u017aników pomniejszone ewentualnie o nieprzewidywaln\u0105 i uznaniow\u0105 dotacj\u0119 przedmiotow\u0105 z bud\u017cetu pa\u0144stwa. Tymczasem powinno by\u0107 odwrotnie. Zarz\u0105dca infrastruktury powinien mie\u0107 zapewnione wydatki na utrzymane, pomniejszone o przychody od przewo\u017aników, które s\u0105 pewn\u0105 pochodn\u0105 polityki transportowej pa\u0144stwa. Brakuj\u0105ca kwota powinna by\u0107 wyrównana przez bud\u017cet. By\u0142by to podobny system do tego, jaki funkcjonuje w przypadku wyrównywania utraconych przychodów z tytu\u0142u honorowania ulg ustawowych za przejazdy kolej\u0105.
Dzi\u0119ki takiej metodzie op\u0142aty za dost\u0119p do infrastruktury by\u0142yby stabilne, co u\u0142atwia\u0142oby PLK utrzymanie linii strategicznych dla pa\u0144stwa i wa\u017cnych z punktu widzenia przewo\u017aników kolejowych, a to w konsekwencji sprzyja\u0142by rozwojowi kolejnictwa w Polsce.
Niestety obecny system powoduje, \u017ce koszt dost\u0119pu do infrastruktury odbija si\u0119 na klientach –kontrahentach i pasa\u017cerach. W efekcie kolej staje si\u0119 coraz mniej konkurencyjna wobec transportu samochodowego, który –w przeciwie\u0144stwie do kolei –pa\u0144stwo intensywnie wspiera za pomoc\u0105 dobrych dla niego rozwi\u0105za\u0144 prawnych i ogromnych nak\u0142adów bud\u017cetowych. A przecie\u017c kolej jest efektywniejsza, ta\u0144sza w eksploatacji (wystarczy policzy\u0107, ile co roku pa\u0144stwo wydaje na budow\u0119 i remonty dróg, na usuwanie szkód wypadków samochodowych, na leczenie ich ofiar, odszkodowania, ochron\u0119 \u015brodowiska itd.), bezpieczniejsza, przyja\u017aniejsza ludziom i \u015brodowisku.
To w\u0142a\u015bnie op\u0142aty za dost\u0119p do torów decyduj\u0105 nie tylko o rentowno\u015bci kolei, ale równie\u017c o jej konkurencyjno\u015bci wobec przewo\u017aników drogowych. Je\u015bli system naliczania stawek si\u0119 nie zmieni, wi\u0119kszo\u015b\u0107 linii kolejowych po prostu przestanie istnie\u0107, bo przy obecnym systemie PLK s\u0105 w stanie utrzyma\u0107 jedynie 4 tys. km linii, zapewniaj\u0105c ich niepogarszaj\u0105cy si\u0119 stan. A co z pozosta\u0142ymi 19 tysi\u0105cami?
Go\u015b\u0107mi specjalnymi spotkania byli: Krzysztof Mami\u0144ski, prezes Zwi\u0105zku Pracodawców Kolejowych, który wspar\u0142 organizatorów w moderowaniu dyskusji, Irena Mazurkiewicz, przewodnicz\u0105ca Rady Nadzorczej KOW Sp. z o.o. i Jerzy Kasprzak z Transportowego Dozoru Technicznego.
Debat\u0119 poprowadzi\u0142 Dariusz Kostrz\u0119bski, prezes zarz\u0105du KOW Sp. z o.o. (organizator).<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":105417,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[6749,63,3292,185,100],"class_list":["post-105416","inforail","type-inforail","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-ctl-logistics","tag-pkp","tag-pkp-cargo","tag-pkp-ic","tag-pkp-plk"],"acf":[],"yoast_head":"\n