{"id":9316,"date":"2006-07-04T13:17:07","date_gmt":"2006-07-04T13:17:07","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&#038;p=9316"},"modified":"2025-01-08T14:40:20","modified_gmt":"2025-01-08T13:40:20","slug":"ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/","title":{"rendered":"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90."},"content":{"rendered":"<div>2 stycznia 1995 roku Jelcza\u0144skie Zak\u0142ady Samochodowe przekszta\u0142cone zosta\u0142y w jednoosobow\u0105 sp&oacute;\u0142k\u0119 Skarbu Pa\u0144stwa. Zmiana w\u0142asno\u015bci z pa\u0144stwowej na prywatn\u0105 nast\u0105pi\u0142a w marcu 1995 roku. Inwestorem strategicznym zosta\u0142a sp&oacute;\u0142ka Sobies\u0142aw Zasada Centrum S.A., a fabryka otrzyma\u0142a nazw\u0119 Zak\u0142ady Samochodowe &bdquo;Jelcz&rdquo;S.A.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div align=\"center\"><\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div><strong>Modernizacja autobusu mi\u0119dzymiastowego<\/strong> <\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\" Zmodernizowany Jelcz T120. Fot. Jelcz.\"><img decoding=\"async\" title=\" Zmodernizowany Jelcz T120. Fot. Jelcz.\" alt=\" Zmodernizowany Jelcz T120. Fot. Jelcz.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W roku 1995 przeprowadzono gruntown\u0105 modernizacj\u0119 nadwozia w modelu T120. Autobus otrzyma\u0142 nowe \u015bciany przedni\u0105 oraz tyln\u0105, wykonane z tworzyw sztucznych. Wyr&oacute;wnano lini\u0119 dachu na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci pojazdu. Zastosowano now\u0105, niedzielon\u0105 i nieco wi\u0119ksz\u0105 od dotychczasowej, szyb\u0119 przedni\u0105 oraz prostok\u0105tne reflektory firmy Hella. Wszystkie szyby zamocowane zosta\u0142y do szkieletu metod\u0105 klejenia.<\/div>\n<div>Poszycie \u015bcian bocznych wykonane zosta\u0142o z obustronnie ocynkowanej blachy i umocowane do szkieletu, podobnie, jak \u015bciany przednia oraz tylna, metod\u0105 klejenia, co w znacznym stopniu uodporni\u0142o autobus na zjawisko korozji. Natomiast pokrywa silnika oraz klapy boczne i drzwi wykonano z blachy aluminiowej.<\/div>\n<div>Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142a przestrzenna rama kratownicowa zintegrowana ze szkieletem nadwozia. Wn\u0119trze szkieletu oraz kratownicy zosta\u0142o zabezpieczone przed korozj\u0105, poprzez pokrycie warstw\u0105 specjalnych farb i lakier&oacute;w. W miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci po\u0142\u0105czenia spawane i nitowane zast\u0105piono klejeniem. Autobus otrzyma\u0142 sterowane pneumatycznie dwuobwodowe hamulce b\u0119bnowe oraz awaryjny hamulec spr\u0119\u017cynowy, dzia\u0142aj\u0105cy na ko\u0142a tylne. W opcji przewidziano monta\u017c uk\u0142ad&oacute;w ABS i ASR. Zawieszenie k&oacute;\u0142 przednich &ndash;NZ6A2 &#8211; by\u0142o niezale\u017cne &ndash;zastosowano wahacze poprzeczne nier&oacute;wnej d\u0142ugo\u015bci, spr\u0119\u017cyny \u015brubowe, miechy pneumatyczne oraz amortyzatory teleskopowe. Do zawieszenia mostu tylnego typu Jelcz MT1032A pos\u0142u\u017cy\u0142y miechy powietrzne, resory pi&oacute;rowe i amortyzatory teleskopowe. Na obu osiach zamontowano stabilizatory przechy\u0142&oacute;w.<\/div>\n<div>Do nap\u0119du pos\u0142u\u017cy\u0142a mielecka jednostka typu SWT 11\/311 o mocy maksymalnej 261 KM, umieszczona pionowo na zwisie tylnym i wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105ca z sze\u015bciobiegow\u0105 przek\u0142adni\u0105 manualn\u0105 S6-90. W opcji przewidziano monta\u017c silnika typu MAN D286 LUH 03 Euro-1 o mocy maksymalnej 320 KM w uk\u0142adzie poziomym oraz sze\u015bciobiegowej przek\u0142adni mechanicznej ZF S6-85 (Jelcz T120M). <\/div>\n<div>Pojazd posiada\u0142 wymiary odpowiednio: d\u0142ugo\u015b\u0107 12 000 mm, szeroko\u015b\u0107 2500 mm oraz wysoko\u015b\u0107 3070 mm. Rozstaw osi wyni&oacute;s\u0142 6100 mm. Masa w\u0142asna autobusu przyj\u0119\u0142a warto\u015b\u0107 10 750 kg (11 100 kg dla Jelcza T120M), natomiast masa ca\u0142kowita &ndash;16 000 kg. Pojazd zapewnia\u0142 podr&oacute;\u017c dla 48 os&oacute;b (46 &ndash;T120M).<\/div>\n<div>Jelcz T120 otrzyma\u0142 nowoczesne stanowisko kierowcy z nowego typu zegarami oraz nachylon\u0105 konsol\u0105. Wentylacj\u0119 wn\u0119trza zapewnia\u0142y przesuwne g&oacute;rne partie szyb bocznych, dwa otwory dachowe oraz dwa wentylatory, umieszczone w tylnej cz\u0119\u015bci autobusu i kana\u0142y wentylacyjne z indywidualnymi nawiewami. W poje\u017adzie zastosowano wodne ogrzewanie, kt&oacute;re odbywa\u0142o si\u0119 poprzez niezale\u017cny agregat grzewczy, nagrzewnic\u0119 przedni\u0105 oraz grzejniki konwektorowe i dwie nagrzewnice, umieszczone w przedziale pasa\u017cerskim.<\/div>\n<div>\u015aciany boczne wewn\u0105trz pojazdu oraz sufit wyko\u0144czono p\u0142ytami pokrytymi tkanin\u0105. Pod\u0142og\u0119 natomiast wykonano ze sklejki drewnianej, pokrytej wyk\u0142adzin\u0105 antypo\u015blizgow\u0105. Pod pod\u0142og\u0105 znalaz\u0142y miejsce baga\u017cniki o pojemno\u015bci 6 m3, natomiast przew&oacute;z baga\u017cu podr\u0119cznego umo\u017cliwia\u0142y p&oacute;\u0142ki podsufitowe.<\/div>\n<div>Nowo\u015b\u0107 stanowi\u0142y przednie drzwi jednoskrzyd\u0142owe, sterowane pneumatycznie i otwierane na zewn\u0105trz. Tylne drzwi pozosta\u0142y starego typu i sterowane by\u0142y r\u0119cznie, jednak w opcji przewidziano r&oacute;wnie\u017c tutaj monta\u017c drzwi sterowanych pneumatycznie.<\/div>\n<div>Producent przewidzia\u0142 bogat\u0105 list\u0119 wyposa\u017cenia dodatkowego, kt&oacute;ra obejmowa\u0142a m.in. klimatyzator przestrzeni pasa\u017cerskiej, sprz\u0119t audio-video, automat do napoj&oacute;w, toalet\u0119 oraz przyciemnione szyby.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong><\/strong><\/div>\n<div><strong>Prototyp na podwoziu Csepel<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W tym samym roku, podczas Mi\u0119dzynarodowych Targ&oacute;w Pozna\u0144skich, Jelcz zaprezentowa\u0142 prototyp ma\u0142ego \u015bredniopod\u0142ogowego autobusu miejskiego, oznaczonego symbolem M070.Pojazd zbudowany zosta\u0142 na podwoziu Csepel 613.028. Nap\u0119dzany by\u0142 umieszczonym na zwisie tylnym silnikiem Cummins 4BTAA o maksymalnej mocy 122 KM, kt&oacute;ry wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142 z trzystopniow\u0105 przek\u0142adni\u0105 automatyczn\u0105 Voith Midimat 120BR. Masa w\u0142asna pojazdu wynosi\u0142a 5300 kg, natomiast masa ca\u0142kowita &ndash;8500 kg.<\/div>\n<div>Autobus otrzyma\u0142 oryginalne nadwozie z charakterystyczn\u0105, pochylon\u0105 \u015bcian\u0105 przedni\u0105 oraz okr\u0105g\u0142ymi reflektorami. R&oacute;wnie oryginaln\u0105 stylistyk\u0119 zastosowano w \u015bcianie tylnej. Nie by\u0142a to jednak konstrukcja jelcza\u0144ska, ale nadwozie ma\u0142ego autobusu Csepel Lyra, zmontowane w Zak\u0142adach &bdquo;Jelcz&rdquo;z gotowych element&oacute;w.<\/div>\n<div>O\u015b przednia oraz tylny most typu Raba A-005-2, zawieszone zosta\u0142y na miechach powietrznych, wspomaganych przez amortyzatory teleskopowe i stabilizatory przechy\u0142u. Rozwi\u0105zania takie stosunkowo rzadko spotykane by\u0142y w ma\u0142ych autobusach i czyni\u0142y Jelcza autobusem komfortowym. Ko\u0142a przednie wyposa\u017cono w sterowane pneumatycznie hamulce tarczowe, natomiast tylne otrzyma\u0142y mechanizm b\u0119bnowy. Ponadto autobus otrzyma\u0142 awaryjny hamulec membranowo &ndash;spr\u0119\u017cynowy.<\/div>\n<div>Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142 spawany z zamkni\u0119tych profili stalowych szkielet, po\u0142\u0105czony z ram\u0105 kratownicow\u0105. \u015aciany przedni\u0105 oraz tyln\u0105 wykonano z laminat&oacute;w i umocowano do szkieletu metod\u0105 klejenia. Natomiast \u015bciany boczne &#8211; z blachy ocynkowanej &ndash;przytwierdzono poprzez nitowanie i zgrzewanie. Klapy boczne wykonane zosta\u0142y z blachy aluminiowej. Szyby boczne oraz tylna wklejono do szkieletu, natomiast szyb\u0119 przedni\u0105 umieszczono w uszczelce. <\/div>\n<div>Pod\u0142oga, wykonana ze sklejki wodoodpornej, pokryta zosta\u0142a specjaln\u0105 wyk\u0142adzin\u0105 antypo\u015blizgow\u0105. \u015aciany boczne wyko\u0144czono p\u0142ytami unilam. W poje\u017adzie zastosowano wodne ogrzewanie, kt&oacute;re odbywa\u0142o si\u0119 poprzez niezale\u017cny agregat grzewczy oraz pobieranie ciep\u0142a z obiegu ch\u0142odz\u0105cego silnika. Wentylacj\u0119 zapewnia\u0142y przesuwne g&oacute;rne partie szyb bocznych oraz dwie przesuwne pokrywy dachowe.<\/div>\n<div>Wznios pod\u0142ogi we wn\u0119trzu przyj\u0105\u0142 warto\u015b\u0107 750 mm, a wymian\u0119 pasa\u017cer&oacute;w zapewnia\u0142y dwie pary drzwi, sterowanych pneumatycznie i otwieranych do wewn\u0105trz, umieszczonych w&nbsp;uk\u0142adzie 1-2-0.<\/div>\n<div>Jelcz M070 posiada\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 7200 mm i szeroko\u015b\u0107 2400 mm. M&oacute;g\u0142 pomie\u015bci\u0107 47 pasa\u017cer&oacute;w, w tym 19 na twardych fotelach Astromal. Wyposa\u017cenie obejmowa\u0142o elektroniczne wy\u015bwietlacze zewn\u0119trzne oraz jeden wewn\u0119trzny.<\/div>\n<div>Prototyp odby\u0142 jazdy testowe na ulicach Jeleniej G&oacute;ry. Nie podj\u0119to jednak decyzji o jego produkcji seryjnej, poniewa\u017c cenaby\u0142azbyt wysoka w por&oacute;wnaniu do cen autobus&oacute;w o wi\u0119kszej pojemno\u015bci.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n<div><strong>Ewolucja M121 i niskowej\u015bciowy autobus przegubowy<\/strong><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Pierwsz\u0105, ma\u0142o znacz\u0105c\u0105 modernizacj\u0105 Jelcza M121M, sta\u0142o si\u0119 wprowadzenie w 1995 roku nowego zderzaka przedniego ze zmienionymi reflektorami &ndash;prostok\u0105tnymi, z wydzielonymi kierunkowskazami. Nied\u0142ugo p&oacute;\u017aniej do oferty Zak\u0142ad&oacute;w Samochodowych &bdquo;Jelcz&rdquo;S.A. (sp&oacute;\u0142ki powsta\u0142ej w wyniku prywatyzacji JZS) wprowadzona zosta\u0142a nowa odmiana autobusu M121 &ndash;model M121MB. Do nap\u0119du pojazdu pos\u0142u\u017cy\u0142 silnik Mercedes-Benz typu&nbsp;OM 447 hLA o maksymalnej mocy 250KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy Euro-2. Jednostka wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142a z trzybiegow\u0105 automatyczn\u0105 skrzyni\u0105 typu VOITH D 851.3. Jelcz M121MB stanowi\u0142 dro\u017csz\u0105 opcj\u0119 w ofercie jelcza\u0144skiej fabryki. Podstawowym produktem w tym segmencie pozostawa\u0142 nadal model M121M, kt&oacute;ry wyposa\u017cany by\u0142 wed\u0142ug \u017cyczenia nabywcy w skrzyni\u0119 ZF lub VOITH. <\/div>\n<div>Pod koniec roku 1995 przeprowadzono kolejn\u0105 modernizacj\u0119 nadwozia Jelcza M121. Wprowadzono nowego typu drzwi, wykonane z blachy aluminiowej oraz now\u0105 \u015bcian\u0119 tyln\u0105 z klejon\u0105 szyb\u0105 oraz wydzielonym miejscem na tablic\u0119 kierunkow\u0105, wykonan\u0105 w ca\u0142o\u015bci z tworzyw sztucznych. We wn\u0119trzu zmian praktycznie nie dokonano. Ograniczono si\u0119 jedynie do likwidacji drugiego fotela w pierwszym rz\u0119dzie za przednimi drzwiami, aby w ten spos&oacute;b u\u0142atwi\u0107 przej\u015bcie do cz\u0119\u015bci \u015brodkowej.<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Pierwszy Jelcz M181MB wyprodukowany w roku 1995. Fot. Leszek Matula.\"><img decoding=\"async\" title=\"Pierwszy Jelcz M181MB wyprodukowany w roku 1995. Fot. Leszek Matula.\" alt=\"Pierwszy Jelcz M181MB wyprodukowany w roku 1995. Fot. Leszek Matula.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/m181prot_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W tym samym okresie zaprezentowano w Jelczu przegubow\u0105 odmian\u0119 M121, oznaczon\u0105 symbolem M181MB. Autobus posiada\u0142 17980 mm d\u0142ugo\u015bci, 2500 mm szeroko\u015bci oraz 3021 mm wysoko\u015bci. Pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 180 pasa\u017cer&oacute;w, w tym 44 na miejscach siedz\u0105cych. Dwuskrzyd\u0142owe drzwi nowego typu (opisane powy\u017cej), sterowane pneumatycznie, umieszczono w uk\u0142adzie 2-2-2-2. Dwa pierwsze wej\u015bcia by\u0142y bezstopniowe, natomiast dwa dodatkowe stopnie po\u015brednie pojawi\u0142y si\u0119 w drzwiach trzecich i czwartych. Wznios pod\u0142ogi w poszczeg&oacute;lnych wej\u015bciach wynosi\u0142 odpowiednio 370\/370\/540\/936 mm. W drugich drzwiach zamontowana zosta\u0142a uchylana platforma dla w&oacute;zk&oacute;w inwalidzkich. Za tyln\u0105 kraw\u0119dzi\u0105 trzecich drzwi umieszczono wewn\u0119trzny stopie\u0144 po\u015bredni. Do nap\u0119du autobusu pos\u0142u\u017cy\u0142 silnik Mercedes-Benz typu OM 447hLA Euro-2 o maksymalnej mocy 300 KM, wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105cy z automatyczn\u0105 czterobiegow\u0105 skrzyni\u0105 typu ZF 4HP590. Masa w\u0142asna pojazdu wynosi\u0142a 15000 kg, natomiast masa ca\u0142kowita &ndash;26600 kg.<\/div>\n<div>Konstrukcyjnie Jelcz M181MB odpowiada\u0142 swojemu mniejszemu bratu. Z przodu zastosowano sztywn\u0105 o\u015b portalow\u0105 Jelcz 65N, z ty\u0142u tradycyjny most nap\u0119dowy 1032A. Silnik umieszczono poziomo na zwisie tylnym (by\u0142 to tzw. &bdquo;pchacz&rdquo;). Ze wzgl\u0119du na niskie po\u0142o\u017cenie pod\u0142ogi za drugimi drzwiami, wprowadzono do konstrukcji now\u0105 o\u015b \u015brodkow\u0105 typu Jelcz 110N. Mechanizm przegubu zapo\u017cyczony zosta\u0142 od firmy Mercedes-Benz (z powodzeniem stosowany by\u0142 w modelu O405GN, potem O405GN2). <\/div>\n<div>Seryjn\u0105 produkcj\u0119 przegubowego autobusu podj\u0119to w Jelczu w roku 1996. Jedyn\u0105, drobn\u0105 zmian\u0105 w stosunku do prototypu sta\u0142a si\u0119 likwidacja w\u0105skiego okienka, umieszczonego bezpo\u015brednio przed czwartymi drzwiami. Prototypowy egzemplarz trafi\u0142 na ulice Tych, gdzie jest eksploatowany do chwili obecnej.<\/div>\n<div>W III kwartale 1996 roku dokonano znacznej modernizacji nadwozia i wn\u0119trza autobus&oacute;w Jelcz M121 oraz M181. Autobusy otrzyma\u0142y ca\u0142kowicie zmienion\u0105 \u015bcian\u0119 przedni\u0105, wykonan\u0105 z tworzyw sztucznych oraz wyposa\u017con\u0105 w du\u017c\u0105, panoramiczn\u0105 szyb\u0119, osadzon\u0105 w uszczelce i wydzielone miejsce na tablic\u0119 kierunkow\u0105. Stylistyka \u015bciany przedniej ca\u0142kowicie zrywa\u0142a z wszechobecn\u0105 dot\u0105d stylistyk\u0105 &bdquo;berlietowsk\u0105&rdquo;. Ponadto wprowadzono nowe, bardziej funkcjonalne stanowisko kierowcy. <\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Przej\u015bciowa wersja Jelcza M121 z lat 1995-1996. Fot. Ryszard Polit.\"><img decoding=\"async\" title=\"Przej\u015bciowa wersja Jelcza M121 z lat 1995-1996. Fot. Ryszard Polit.\" alt=\"Przej\u015bciowa wersja Jelcza M121 z lat 1995-1996. Fot. Ryszard Polit.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot2_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W autobusie M121 zlikwidowane zosta\u0142y podesty pod siedzeniami w przedniej cz\u0119\u015bci pojazdu. Zabieg ten wymaga\u0142 przeniesienia zbiornika paliwa, kt&oacute;ry dotychczas znajdowa\u0142 si\u0119 w dolnej cz\u0119\u015bci pojazdu, bezpo\u015brednio przed \u015brodkowym wej\u015bciem. Zbiornik umieszczono nad przednim ko\u0142em po prawej stronie. W&oacute;wczas pojawi\u0142y si\u0119 pot\u0119\u017cne obudowy nadkoli przednich, wykonane z tworzywa sztucznego i wyposa\u017cone w zintegrowane fotele z przodu. Rozwi\u0105zanie to zapo\u017cyczono z firmy Mercedes-Benz (zastosowane zosta\u0142o w zmodernizowanym autobusie O405N2). Uzyskano w ten spos&oacute;b pi\u0119\u0107 miejsc siedz\u0105cych, umieszczonych bezpo\u015brednio nad nisk\u0105 pod\u0142og\u0105. Rozwi\u0105zanie takie sta\u0142o si\u0119 u\u0142atwieniem w szczeg&oacute;lno\u015bci dla os&oacute;b starszych o ograniczonej sprawno\u015bci ruchowej. Og&oacute;lna pojemno\u015b\u0107 pasa\u017cerska wzros\u0142a do 110 os&oacute;b, jednak\u017ce liczba miejsc siedz\u0105cych zmala\u0142a do 32.<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M121 gruntownie zmodernizowany w 1996 roku. Fot. Jelcz.\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M121 gruntownie zmodernizowany w 1996 roku. Fot. Jelcz.\" alt=\"Jelcz M121 gruntownie zmodernizowany w 1996 roku. Fot. Jelcz.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot4_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Prototyp zmodernizowanego Jelcza M121M przeszed\u0142 pozytywnie wszystkie badania wytrzyma\u0142o\u015bciowe na specjalnym torze w Niemczech. W chwili obecnej jest on eksploatowany przez jednego z prywatnych przewo\u017anik&oacute;w we Wroc\u0142awiu &ndash;Biuro Podr&oacute;\u017cy Marco Polo.&nbsp;<\/div>\n<div>Podobny zabieg przeprowadzono w autobusie M181MB. Zlikwidowano tutaj jeden podest, z prawej strony pojazdu, zyskuj\u0105c cztery miejsca siedz\u0105ce bezpo\u015brednio nad nisk\u0105 pod\u0142og\u0105. Nie by\u0142a w tym przypadku konieczna modernizacja zbiornika paliwa. Pozosta\u0142 on w dotychczasowym miejscu &ndash;przed trzeci\u0105 osi\u0105.&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M181 gruntownie zmodernizowany w 1996 roku. Fot. Jelcz.\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M181 gruntownie zmodernizowany w 1996 roku. Fot. Jelcz.\" alt=\"Jelcz M181 gruntownie zmodernizowany w 1996 roku. Fot. Jelcz.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot5_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W zwi\u0105zku z powy\u017cszymi zmianami obni\u017cona zosta\u0142a w autobusach M121 i M181MB dolna linia szyb bocznych w przedniej cz\u0119\u015bci, a na przeciwleg\u0142ej stronie drugich drzwi pojawi\u0142o si\u0119 charakterystyczne, uko\u015bne za\u0142amanie. <\/div>\n<div>W 1998 roku Zak\u0142ady Samochodowe &bdquo;Jelcz&rdquo;otrzyma\u0142y nagrod\u0119 przyznan\u0105 przez fundacj\u0119 Jolanty Kwa\u015bniewskiej &bdquo;Porozumienie bez barier&rdquo;&ndash;Motyl &rsquo;97. Nagroda ta w zamierzeniu mia\u0142a honorowa\u0107 szczeg&oacute;lnie znacz\u0105ce dzia\u0142ania na rzecz os&oacute;b niepe\u0142nosprawnych. Wyr&oacute;\u017cniono ni\u0105 niskowej\u015bciowy autobus Jelcz M121. <\/div>\n<div>Jeszcze w 1997 roku do oferty Zak\u0142ad&oacute;w wprowadzono autobus Jelcz M181M. Pojazd wyposa\u017cony zosta\u0142 w silnik typu MAN D0826 LUH 13 o maksymalnej mocy 260 KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy czysto\u015bci Euro-2, wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105cy z trzybiegow\u0105 automatyczn\u0105 przek\u0142adni\u0105 VOITH D863.3. Natomiast w wersji M181MB wprowadzono standardowy monta\u017c trzystopniowych automatycznych skrzy\u0144 bieg&oacute;w VOITH&nbsp;D851.3.&nbsp;<\/div>\n<div><strong><\/strong><\/div>\n<div><strong><\/strong><\/div>\n<div><strong>Ewolucja modeli 120M i L120<\/strong> <\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Prototypowa wersja autobusu Jelcz 120M z 1996 roku, eksploatowana na ulicach Legnicy. Fot. \u0141ukasz Supel\"><img decoding=\"async\" title=\"Prototypowa wersja autobusu Jelcz 120M z 1996 roku, eksploatowana na ulicach Legnicy. Fot. \u0141ukasz Supel\" alt=\"Prototypowa wersja autobusu Jelcz 120M z 1996 roku, eksploatowana na ulicach Legnicy. Fot. \u0141ukasz Supel\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/120m_legnica_760.jpg\" \/><\/a>&nbsp;&nbsp;<a title=\"Prototypowa wersja autobusu Jelcz 120M z 1996 roku, eksploatowana na ulicach Legnicy. Fot. \u0141ukasz Supel\"><img decoding=\"async\" title=\"Prototypowa wersja autobusu Jelcz 120M z 1996 roku, eksploatowana na ulicach Legnicy. Fot. \u0141ukasz Supel\" alt=\"Prototypowa wersja autobusu Jelcz 120M z 1996 roku, eksploatowana na ulicach Legnicy. Fot. \u0141ukasz Supel\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/120m_legnica2_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W roku 1995 jelcza\u0144scy konstruktorzy przeprowadzili kolejn\u0105 pr&oacute;b\u0119 modernizacji nadwozia 120M. Prototypowy pojazd zosta\u0142 maksymalnie zunifikowany z pierwsz\u0105 wersj\u0105 M121M. Otrzyma\u0142 klejone szyby boczne, zderzaki przedni i tylny wykonany z tworzyw sztucznych oraz du\u017ce, prostok\u0105tne reflektory przednie ze zintegrowanymi kierunkowskazami. Wn\u0119trze pojazdu wyposa\u017cono w twarde plastikowe siedzenia typu Astromal. Technicznie autobus nie r&oacute;\u017cni\u0142 si\u0119 od seryjnego Jelcza 120M. Prototyp nie wszed\u0142 do seryjnej produkcji. Do chwili obecnej eksploatowany jest przez MPK Rzesz&oacute;w.<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Wn\u0119trze prototypowego Jelcza 120M z roku 1996, wyposa\u017cone w now\u0105 kabin\u0119 oraz stanowisko kierowcy. Widoczna mniejsza ilo\u015b\u0107 podest\u00f3w. Fot. Ryszard Polit. \"><img decoding=\"async\" title=\"Wn\u0119trze prototypowego Jelcza 120M z roku 1996, wyposa\u017cone w now\u0105 kabin\u0119 oraz stanowisko kierowcy. Widoczna mniejsza ilo\u015b\u0107 podest\u00f3w. Fot. Ryszard Polit. \" alt=\"Wn\u0119trze prototypowego Jelcza 120M z roku 1996, wyposa\u017cone w now\u0105 kabin\u0119 oraz stanowisko kierowcy. Widoczna mniejsza ilo\u015b\u0107 podest\u00f3w. Fot. Ryszard Polit. \" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/120m_legnica3_760.jpg\" \/><\/a>&nbsp;&nbsp;<a title=\"Wn\u0119trze prototypowego Jelcza 120M z roku 1996, wyposa\u017cone w now\u0105 kabin\u0119 oraz stanowisko kierowcy. Widoczna mniejsza ilo\u015b\u0107 podest\u00f3w. Fot. Ryszard Polit. \"><img decoding=\"async\" title=\"Wn\u0119trze prototypowego Jelcza 120M z roku 1996, wyposa\u017cone w now\u0105 kabin\u0119 oraz stanowisko kierowcy. Widoczna mniejsza ilo\u015b\u0107 podest\u00f3w. Fot. Ryszard Polit. \" alt=\"Wn\u0119trze prototypowego Jelcza 120M z roku 1996, wyposa\u017cone w now\u0105 kabin\u0119 oraz stanowisko kierowcy. Widoczna mniejsza ilo\u015b\u0107 podest\u00f3w. Fot. Ryszard Polit. \" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/120m_legnica4_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>R&oacute;wnie\u017c w roku 1995 zbudowano prototypow\u0105 wersj\u0119 Jelcza L120. Autobus, w odr&oacute;\u017cnieniu od wersji seryjnej, otrzyma\u0142 klejone szyby boczne. Produkcji seryjnej tej wersji nie podj\u0119to. Prototyp eksploatowany jest od 1996 roku do chwili obecnej przez PKS Lubin.<\/div>\n<div>W 1996 roku podj\u0119to w Jelczu kolejn\u0105 pr&oacute;b\u0119 gruntownej modernizacji autobusu 120M. Powsta\u0142 prototyp, kt&oacute;ry stylistyk\u0105 \u015bciany przedniej przypomina\u0142 prototypow\u0105 konstrukcj\u0119 z 1994 roku, wyposa\u017con\u0105 w szyb\u0119 przedni\u0105 zapo\u017cyczon\u0105 z Jelcza T120. Jednak\u017ce g&oacute;rna linia okien bocznych przebiega\u0142a wyra\u017anie poni\u017cej kraw\u0119dzi dachu, a nad szyb\u0105 kierowcy oraz z boku pojazdu pojawi\u0142y si\u0119 wydzielone miejsca na tablice informacyjne. Przedni zderzak oraz atrapa wykonane zosta\u0142y z tworzyw sztucznych. Autobus otrzyma\u0142 zmienione reflektory z przodu &ndash;prostok\u0105tne, z wydzielonymi kierunkowskazami (stosowane ju\u017c od niedawna w zmodernizowanych M121M\/MB oraz M181MB)&nbsp;Ca\u0142kowicie zmieniono \u015bcian\u0119 tyln\u0105, wyposa\u017caj\u0105c j\u0105 w w\u0105sk\u0105, prostok\u0105tn\u0105 szyb\u0119 wklejan\u0105 i wydzielone miejsce na tablic\u0119 kierunkow\u0105. Zamontowano nowego typu drzwi boczne, wyposa\u017cone w klejone szyby i wykonane z tworzyw sztucznych. Zmieniono stanowisko kierowcy, zabudowuj\u0105c je kabin\u0105 typu p&oacute;\u0142otwartego. We wn\u0119trzu zamontowano twarde fotele plastikowe typu Astromal. Ciekawostk\u0105 jest fakt, i\u017c przedzia\u0142 pasa\u017cerski zosta\u0142 pozbawiony wielu podest&oacute;w pod siedzeniami, co znacznie poprawi\u0142o funkcjonalno\u015b\u0107 wn\u0119trza. Technicznie pojazd nie r&oacute;\u017cni\u0142 si\u0119 od seryjnego 120M &ndash;posiada\u0142 mielecki silnik oraz manualn\u0105 skrzyni\u0119 bieg&oacute;w z Tczewa. R&oacute;wnie\u017c i ten prototyp nie doczeka\u0142 si\u0119 seryjnej produkcji. Obecnie kursuje na liniach legnickiego MPK.<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Przej\u015bciowa wersja autobusu 120M, produkowana w latach 1996-1997. Fot. Leszek Matula\"><img decoding=\"async\" title=\"Przej\u015bciowa wersja autobusu 120M, produkowana w latach 1996-1997. Fot. Leszek Matula\" alt=\"Przej\u015bciowa wersja autobusu 120M, produkowana w latach 1996-1997. Fot. Leszek Matula\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/120mprzejciowy_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Pod koniec 1996 roku przeprowadzono kolejn\u0105 modernizacj\u0119 Jelcza 120M. Tym razem zmodernizowany pojazd wszed\u0142 do seryjnej produkcji. Zmiany obj\u0119\u0142y jedynie nadwozie. Autobus otrzyma\u0142 klejone szyby boczne, nowego typu drzwi wykonane z blachy aluminiowej i wyposa\u017cone w klejone szyby, zderzaki przedni i tylny wykonane z tworzyw sztucznych, nowe reflektory przednie z wydzielonymi kierunkowskazami i now\u0105 \u015bcian\u0119 tyln\u0105 z klejon\u0105 szyb\u0105 oraz wydzielonym miejscem na tablic\u0119 kierunkow\u0105, wykonan\u0105 w ca\u0142o\u015bci z tworzyw sztucznych. We wn\u0119trzu montowano twarde siedzenia plastikowe typu Astromal, lub, opcjonalnie, Ster, rezygnuj\u0105c z dotychczasowych foteli typu mi\u0119kkiego. Oferty silnikowej nie zmieniono &ndash;nadal zatem produkowano odmiany 120M oraz 120MM\/1.&nbsp;<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Zmodernizowany w 1997 roku Jelcz 120M. Fot. Jelcz.\"><img decoding=\"async\" title=\"Zmodernizowany w 1997 roku Jelcz 120M. Fot. Jelcz.\" alt=\"Zmodernizowany w 1997 roku Jelcz 120M. Fot. Jelcz.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot6_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><\/div>\n<div><\/div>\n<div>Podobne zmiany przeprowadzono w Jelczu L120 &ndash;z t\u0105 jednak r&oacute;\u017cnic\u0105, \u017ce montowano w tego pojazdach \u015bcian\u0119 tyln\u0105 zapo\u017cyczon\u0105 z nowej wersji T120 i pozbawion\u0105 wydzielonego miejsca na tablic\u0119 kierunkow\u0105. <\/div>\n<div>Jednak\u017ce niekt&oacute;rzy nabywcy otrzymali w roku 1996 autobusy Jelcz 120M jeszcze ze starym nadwoziem, kt&oacute;re wyposa\u017cono w nowego typu drzwi i zmodernizowan\u0105 \u015bcian\u0119 przedni\u0105 oraz tylny zderzak wykonany z tworzywa sztucznego. Sk\u0105d taka wersja? Najprawdopodobniej fabryka posiada\u0142a wtedy jeszcze pewien zapas starych nadwozi i w ten spos&oacute;b stara\u0142a si\u0119 je wykorzysta\u0107.<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Zmodernizowany w 1997 roku Jelcz L120. Fot. Jelcz.\"><img decoding=\"async\" title=\"Zmodernizowany w 1997 roku Jelcz L120. Fot. Jelcz.\" alt=\"Zmodernizowany w 1997 roku Jelcz L120. Fot. Jelcz.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot8_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W takiej w\u0142a\u015bnie formie w 1996 roku zaprezentowano prototyp 120MB. Autobus wyposa\u017cono w silnik firmy Mercedes-Benz typ OM 447 hLA Euro-2 o mocy maksymalnej 250 KM oraz 3-biegow\u0105 skrzyni\u0119 automatyczn\u0105 VOITH D 851.3. Jednostka MB by\u0142a najmocniejsz\u0105 spo\u015br&oacute;d wszystkich, montowanych w Jelczach 120M. Autobus 120MB przygotowano z my\u015bl\u0105 o eksporcie na rynki pa\u0144stw by\u0142ego ZSRR. Jednak\u017ce plan&oacute;w tych zaniechano, a jedyny wyprodukowany Jelcz 120MB je\u017adzi do chwili obecnej w sieci komunikacyjnej KZK GOP.<\/div>\n<div>W roku 1997 przeprowadzono kolejn\u0105 modernizacj\u0119 nadwozia 120M. Autobus otrzyma\u0142 ca\u0142kowicie zmienion\u0105 \u015bcian\u0119 przedni\u0105, wykonan\u0105 z tworzyw sztucznych oraz wyposa\u017con\u0105 w du\u017c\u0105, panoramiczn\u0105 szyb\u0119, osadzon\u0105 w uszczelce i wydzielone miejsce na tablic\u0119 kierunkow\u0105. Stylistyka \u015bciany przedniej, zapo\u017cyczona z modelu M121M\/MB oraz M181MB, ca\u0142kowicie zrywa\u0142a z wszechobecn\u0105 dot\u0105d w modelach 120M stylistyk\u0105 &bdquo;berlietowsk\u0105&rdquo;. Ponadto w Jelczu 120M zmieniono stanowisko kierowcy. W podobny spos&oacute;b zmodernizowano Jelcza L120.<\/div>\n<div><\/div>\n<div><strong><\/strong><\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Przej\u015bciowa wersja autobusu L120, produkowana w latach 1996-1997. Fot. Leszek Matula\"><img decoding=\"async\" title=\"Przej\u015bciowa wersja autobusu L120, produkowana w latach 1996-1997. Fot. Leszek Matula\" alt=\"Przej\u015bciowa wersja autobusu L120, produkowana w latach 1996-1997. Fot. Leszek Matula\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/l120przejciowy_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div><strong><\/strong><\/div>\n<div><strong><\/strong><\/div>\n<div><strong>Mercedesy z Jelcza<\/strong> <\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M122\/O405N2. Fot. Jelcz.\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M122\/O405N2. Fot. Jelcz.\" alt=\"Jelcz M122\/O405N2. Fot. Jelcz.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot7_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W ramach kooperacji ze sp&oacute;\u0142k\u0105 Zasada, w listopadzie 1995 roku zaprezentowany zosta\u0142 w Jelczu nowy autobus niskopod\u0142ogowy, oznaczony symbolem M122\/O405N2. Posiada\u0142 wymiary odpowiednio: d\u0142ugo\u015b\u0107 11 795 mm, szeroko\u015b\u0107 2500 mm oraz wysoko\u015b\u0107 2933 mm. Do nap\u0119du pos\u0142u\u017cy\u0142 silnik Mercedes-Benz typu OM 447 hLA Euro-2 o mocy maksymalnej 250 KM, kt&oacute;ry umieszczony zosta\u0142 poziomo na zwisie tylnym i wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142 z automatyczn\u0105 pi\u0119ciobiegow\u0105 przek\u0142adni\u0105 ZF 5HP500. Portalowe osie Mercedes-Benz zawieszone zosta\u0142y na miechach powietrznych, wyposa\u017cono je ponadto w system ECAS. Autobus otrzyma\u0142 sterowane pneumatycznie dwuobwodowe hamulce b\u0119bnowe, wyposa\u017cone w uk\u0142ad ABS.<\/div>\n<div>Konstrukcj\u0119 autobusu stanowi\u0142a przestrzenna rama kratownicowa zintegrowana ze szkieletem nadwozia, kt&oacute;ry wykonano ze stalowych profili zamkni\u0119tych, \u0142\u0105czonych ze sob\u0105 poprzez spawanie. Pojazd otrzyma\u0142 poszycie zewn\u0119trzne z blachy stalowej obustronnie ocynkowanej oraz boczne szyby, wklejane do szkieletu. Klapy boczne oraz drzwi wykonano z blachy aluminiowej.<\/div>\n<div>Autobus otrzyma\u0142 trzy pary dwuskrzyd\u0142owych drzwi, sterowanych pneumatycznie i otwieranych do wewn\u0105trz (uk\u0142ad 2-2-2). Wn\u0119trze pojazdu wyko\u0144czono p\u0142ytami laminatowymi, natomiast pod\u0142oga wykonana zosta\u0142a ze sklejki wodoodpornej i pokryta wyk\u0142adzin\u0105 antypo\u015blizgow\u0105. Zamontowano p&oacute;\u0142otwart\u0105 kabin\u0119 kierowcy oraz fotele pasa\u017cerskie typu twardego Astromal. Pod\u0142oga wewn\u0105trz pojazdu, w odr&oacute;\u017cnieniu od modelu M121, przebiega\u0142a bezstopniowo, wznosz\u0105c si\u0119 za drugimi drzwiami ku g&oacute;rze. Pierwsze dwa wej\u015bcia pozbawione by\u0142y stopni po\u015brednich, a wznios pod\u0142ogi wynosi\u0142 tutaj 370 mm. Natomiast w trzecim wej\u015bciu pojawi\u0142 si\u0119 dodatkowy stopie\u0144, a wznios pod\u0142ogi przyj\u0105\u0142 warto\u015b\u0107 960 mm. Autobus pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 102 osoby, w tym 31 na miejscach siedz\u0105cych.<\/div>\n<div>Produkcja modelu M122\/O405N2 odbywa\u0142a si\u0119 w \u015bcis\u0142ej wsp&oacute;\u0142pracy z Mercedesem.&nbsp;Podwozie wraz z silnikiem pochodzi\u0142o z fabryki w Mannheim. Nadwozie, wzorowane na nadwoziu Mercedesa O405N2, produkowa\u0142 Jelcz. <\/div>\n<div>Do ko\u0144ca 1996 roku wykonano w Jelczu parti\u0119 74 autobus&oacute;w M122\/O405N2. Autobus wykonany zosta\u0142 w ilo\u015bci jedynie 74 egzemplarzy, z kt&oacute;rych 40 odebra\u0142o PKM Gdynia, 20 &ndash;PKA Gdynia, 10 &ndash;\u0142&oacute;dzkie MPK, 3 &ndash;bia\u0142ostockie MPK oraz 1 &ndash;PKS Lubin. Kolejnych zam&oacute;wie\u0144 nie by\u0142o. <\/div>\n<div>W 1996 roku powsta\u0142 w Jelczu przegubowy niskopod\u0142ogowy autobus miejski, oznaczony symbolem M182\/O405GN2. Proces jego produkcji oparty by\u0142 na takiej samej zasadzie, jak w przypadku modelu M122. Pojazd posiada\u0142 wymiary odpowiednio: 17 820 mm d\u0142ugo\u015bci, 2500 mm szeroko\u015bci oraz 2933 mm wysoko\u015bci. Pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 179 os&oacute;b, w tym 42 na miejscach siedz\u0105cych. Do nap\u0119du pos\u0142u\u017cy\u0142a niemiecka jednostka typu OM 447hLA Euro-2, o mocy maksymalnej 300 KM, kt&oacute;ry umieszczony zosta\u0142 poziomo na zwisie tylnym i wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142 z automatyczn\u0105 pi\u0119ciobiegow\u0105 przek\u0142adni\u0105 ZF 5HP500.<\/div>\n<div>Autobus otrzyma\u0142 trzy pary dwuskrzyd\u0142owych drzwi, sterowanych pneumatycznie i otwieranych do wewn\u0105trz (uk\u0142ad 2-2-2). Pod\u0142oga wewn\u0105trz pojazdu przebiega\u0142a bezstopniowo, wznosz\u0105c si\u0119 za drugimi drzwiami ku g&oacute;rze. Pierwsze dwa wej\u015bcia pozbawione by\u0142y stopni po\u015brednich, a wznios pod\u0142ogi wynosi\u0142 tutaj 370 mm. Natomiast w trzecim wej\u015bciu pojawi\u0142 si\u0119 dodatkowy stopie\u0144, a w czwartym &ndash;dodatkowe dwa. Wznios pod\u0142ogi przyj\u0105\u0142 tutaj warto\u015b\u0107 960 mm. Powsta\u0142 jedynie prototypowy egzemplarz M182\/O405GN2, kt&oacute;ry jest obecnie eksploatowany na ulicach Krakowa.<\/div>\n<div><\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Prototypowy przegubowy Jelcz M182\/O405GN2 z roku 1996. Fot. Jelcz\"><img decoding=\"async\" title=\"Prototypowy przegubowy Jelcz M182\/O405GN2 z roku 1996. Fot. Jelcz\" alt=\"Prototypowy przegubowy Jelcz M182\/O405GN2 z roku 1996. Fot. Jelcz\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/m182_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div><\/div>\n<div>W roku 1996 rozpisano konkurs na wykonywanie zabudowy podwozi Mercedes-Benz Vario 611. W wyniku jego rozstrzygni\u0119cia Zak\u0142ady Samochodowe &bdquo;Jelcz&rdquo;podj\u0119\u0142y w maju 1997 roku&nbsp;zabudow\u0119 podwozi MB w wersji turystycznej. Powsta\u0142y w ten spos&oacute;b ma\u0142e autobusy w przer&oacute;\u017cnych wersjach, kt&oacute;re p&oacute;\u017aniej by\u0142y sprzedawane w sieci Mercedesa za granic\u0105, m.in. w Niemczech, Finlandii, Norwegii, Danii, Austrii, a nawet w Chinach. Produkcj\u0119 zako\u0144czono w 1999 roku.<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[167,2594,2144,915,10507],"class_list":["post-9316","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-autobus","tag-jelcz","tag-mercedes","tag-modernizacja","tag-zasada"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90. - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90.\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"2 stycznia 1995 roku Jelcza\u0144skie Zak\u0142ady Samochodowe przekszta\u0142cone zosta\u0142y w jednoosobow\u0105 sp&oacute;\u0142k\u0119 Skarbu Pa\u0144stwa....\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-08T13:40:20+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/\",\"name\":\"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90. - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg\",\"datePublished\":\"2006-07-04T13:17:07+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-08T13:40:20+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90.\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90. - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90.","og_description":"2 stycznia 1995 roku Jelcza\u0144skie Zak\u0142ady Samochodowe przekszta\u0142cone zosta\u0142y w jednoosobow\u0105 sp&oacute;\u0142k\u0119 Skarbu Pa\u0144stwa....","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-08T13:40:20+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/","name":"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90. - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg","datePublished":"2006-07-04T13:17:07+00:00","dateModified":"2025-01-08T13:40:20+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/7257\/fot1_760.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ewolucja-autobusow-jelcz-w-drugiej-polowie-lat-90\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ewolucja autobus\u00f3w Jelcz w drugiej po\u0142owie lat 90."}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/9316","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=9316"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=9316"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=9316"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=9316"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}