\n| Opony<\/td>\n | 8,50 R 17,5, ogumienie bezd\u0119tkowe Sava<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n \n H10-11.08 – autobus dla Rosji<\/strong><\/p>\n Jednocze\u015bnie Autosan nie zapomina\u0142 o swoich tradycyjnych rynkach eksportowych, do kt\u00f3rych nale\u017ca\u0142y w\u00f3wczas g\u0142\u00f3wnie kraje Europy Wschodniej. I tak np. w zwi\u0105zku z zainteresowaniem ze strony rosyjskich klient\u00f3w, w 1990 r. wykonano prototyp autobusu podmiejskiego, bazuj\u0105cego na konstrukcji H10-11, a oznaczonego jako H10-11.08. Autobus wyposa\u017cono w wolnoss\u0105cy silnik Mielec o mocy 188 KM. Charakterystyczn\u0105 cech\u0105 pojazdu by\u0142o zastosowanie a\u017c 4 sztuk drzwi, w tym dw\u00f3ch jednoskrzyd\u0142owych (pierwsze i ostatnie) oraz dw\u00f3ch dwuskrzyd\u0142owych (\u015brodkowe).<\/p>\n \n Autosan H10-11.19 dla Curtis International<\/strong><\/p>\n Ciekaw\u0105 konstrukcj\u0105, do\u015b\u0107 dobrze zreszt\u0105 opisan\u0105 i cz\u0119sto pojawiaj\u0105c\u0105 si\u0119 w kronikach Autosanu, by\u0142 autobus H10-11.19, wykonany w 1990 r. na zam\u00f3wienie grupy muzycznej Curtis International. W autobusie tym zastosowano wiele element\u00f3w pochodz\u0105cych z pojazd\u00f3w znacznie wy\u017cszej klasy, daj\u0105c pole do popisu konstruktorom i projektantom. Autobus wyposa\u017cono w jednoskrzyd\u0142owe, odskokowe drzwi przednie Bode, uk\u0142ad klimatyzacyjny przestrzeni pasa\u017cerskiej firmowany przez Webasto, komfortowe fotele firmy Vogel z regulacj\u0105 oparcia, kabin\u0119 WC, szatni\u0119, a nawet nowe, regulowane elektrycznie lustra zewn\u0119trzne, firmowane przez Mercedesa. Wn\u0119trze obito mi\u0119kk\u0105 tapicerk\u0105, a dla pasa\u017cer\u00f3w przewidziano nowoczesny system audio-video z indywidualnymi wyj\u015bciami na s\u0142uchawki. Jak na owe czasy, by\u0142 to wi\u0119c pojazd i\u015bcie luksusowy. W\u015br\u00f3d innych nowych element\u00f3w mo\u017cna wymieni\u0107 jeszcze nowe zbiorniki paliwa o pojemno\u015bci 2 x 160 l, halogenowe \u017car\u00f3wki H4, a tak\u017ce zast\u0105pienie malowanych pas\u00f3w na nadwoziu, pasami wyklejanymi. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 tak\u017ce na podniesion\u0105 doln\u0105 lini\u0119 okien bocznych – rozwi\u0105zanie, kt\u00f3re w seryjnych egzemplarzach rodziny H10 pojawi si\u0119 dopiero za jaki\u015b czas. Autobus nap\u0119dza\u0142 8-cylindrowy, widlasty silnik TAM ch\u0142odzony powietrzem o mocy 188 kW (256 KM), kt\u00f3ry wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z 6-stopniow\u0105, mechaniczn\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w FPS S6-90. O\u015b przedni\u0105 i most nap\u0119dowy dostarczy\u0142a Raba. Wewn\u0105trz autobusu zamontowano 24 fotele pasa\u017cerskie plus fotel kierowcy i pilota.<\/p>\n Tabela 2: Dane techniczne autobusu Autosan H10-11.19 dla Curtis International<\/p>\n \n \n\n| \n D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n | 11200 x 2500 x 3160400<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Rozstaw osi (mm)<\/td>\n | 5 425<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych)<\/td>\n | 24+2 (24+2)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Masa w\u0142asna (kg)<\/td>\n | 10 600<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg)<\/td>\n | 16 000<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Silnik<\/td>\n | TAM F8L-413F, 8-cylindrowy, widlasty, Diesel, ch\u0142odzony powietrzem, pojemno\u015b\u0107 skokowa 12,8 dm3<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Moc maksymalna, przy obrotach<\/td>\n | 188 kW (256 KM)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Maks. moment obrotowy, przy obrotach<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/td>\n | 120 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n | \n| Skrzynia bieg\u00f3w<\/td>\n | POLMO Tczew S6-90 (mechaniczna, 6-stopniowa)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| O\u015b przednia<\/td>\n | Sztywna Raba, zawieszenie pneumatyczne<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Most nap\u0119dowy<\/td>\n | Sztywny Raba, zawieszenie pneumatyczne<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Uk\u0142ad drzwi<\/td>\n | 1-0-1<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Instalacja elektryczna<\/td>\n | 24 V<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Opony<\/td>\n | 10,00 R 20,00<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n \n H10-10 skierowany do produkcji<\/strong><\/p>\n W tym samym roku podj\u0119to decyzj\u0119 o skierowaniu do produkcji modelu H10-10, kt\u00f3ry mia\u0142 zast\u0105pi\u0107 w ofercie przestarza\u0142\u0105 konstrukcj\u0119 H9-20\/21. Przedstawiony rok wcze\u015bniej projekt uznano jednak za zbyt daleko id\u0105cy i postanowiono wykona\u0107 4 kolejne prototypy, kt\u00f3re mia\u0142y zosta\u0107 poddane pr\u00f3bom drogowym. W pojazdach tych zastosowane mia\u0142y zosta\u0107 r\u00f3\u017cne kombinacje kilku zaproponowanych rozwi\u0105za\u0144. Jesieni\u0105, \u015bwiat\u0142o dzienne ujrza\u0142 pierwszy prototyp. By\u0142 to najbardziej konserwatywny projekt z nadwoziem w praktyce w pe\u0142ni zunifikowanym z produkowanymi dotychczas autobusami H10-11. Mia\u0142 on wi\u0119c nadal p\u0142aski dach, nisko umieszczon\u0105 doln\u0105 lini\u0119 bocznych szyb, dwuskrzyd\u0142owe, odskokowe drzwi przednie si\u0119gaj\u0105ce tej samej wysoko\u015bci, co linia bocznych okien. Charakterystycznym elementem tego pojazdu by\u0142 szeroki, pomalowany na czarno s\u0142upek B (pomi\u0119dzy drzwiami a pierwsz\u0105 szyb\u0105 boczn\u0105). W grudniu 1990 r., prototypowni\u0119 opu\u015bci\u0142 kolejny egzemplarz, kt\u00f3ry od poprzedniego r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 jedynie podniesion\u0105 doln\u0105 lini\u0105 okien bocznych. Trzeci prototyp, kt\u00f3ry ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne na pocz\u0105tku 1991 r., posiada\u0142 dodatkowo \u015bci\u0119ty dach w przedniej cz\u0119\u015bci, pe\u0142n\u0105 \u015bcian\u0119 przedni\u0105 (bez klapy), obni\u017con\u0105 g\u00f3rn\u0105 kraw\u0119d\u017a przednich drzwi oraz – po raz pierwszy – wyd\u0142u\u017cone pierwsze okno za przednimi drzwiami, kt\u00f3re pozwoli\u0142o unikn\u0105\u0107 stosowania "grubego" s\u0142upka B i sta\u0142o si\u0119 elementem rozpoznawczym najkr\u00f3tszego modelu rodziny H10 a\u017c do ko\u0144ca jej produkcji. Podobnie, jak i poprzedni prototyp, tak i ten autobus posiada\u0142 podniesion\u0105 doln\u0105 lini\u0119 okien. Nied\u0142ugo po nim, bramy prototypowni opu\u015bci\u0142 kolejny, czwarty prototyp H10-10, w kt\u00f3rym opr\u00f3cz opisanych w poprzedniej wersji zmian, zastosowano dodatkowo nowe, szersze zderzaki z przodu i z ty\u0142u, wykonane z tworzywa sztucznego. Wsp\u00f3lnym elementem wszystkich czterech prototyp\u00f3w by\u0142o podwozie z nowym, do\u0142adowanym silnikiem WSW Andrych\u00f3w o mocy 170 KM, 5-stopniow\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w POLMO Tczew oraz osiami Star. Dwa pierwsze prototypy posiada\u0142y zawieszenie na resorach pi\u00f3rowych, a dwa pozosta\u0142e – na resorach p\u00f3\u0142eliptycznych.<\/p>\n Ostatecznie podj\u0119to decyzj\u0119 o wprowadzeniu do produkcji modelu opartego o ostatni, czwarty prototyp, a tak\u017ce zastosowania wprowadzonych w nim zmian tak\u017ce do pozosta\u0142ych modeli rodziny H10. Rozpocz\u0119to przygotowania do uruchomienia produkcji, a w mi\u0119dzyczasie, na przestrzeni 1991 r. przeprowadzono modernizacj\u0119 serii autobus\u00f3w H10 upodabniaj\u0105cej je do modelu H10-10. Zastosowano w nich zatem now\u0105 \u015bcian\u0119 przedni\u0105 (bez klapy), nowe, tworzywowe zderzaki, nowe lampy tylne znane z autobus\u00f3w Ikarus serii 200, obni\u017caj\u0105ca si\u0119 linia dachu w przedniej cz\u0119\u015bci oraz podniesiona dolna linia okien bocznych. W\u015br\u00f3d zmian wprowadzonych w podwoziu nale\u017cy wymieni\u0107 szerzej rozstawione miechy pneumatyczne w zawieszeniu, co znacz\u0105co poprawi\u0142o zachowanie autobus\u00f3w w zakr\u0119tach. Wprowadzanie wszystkich wymienionych modyfikacji odbywa\u0142o si\u0119 stopniowo, do pocz\u0105tku 1992 r.<\/p>\n Tabela 3: Prototypy autobus\u00f3w Autosan H10-10 powsta\u0142e na prze\u0142omie 1990 i 1990 r.<\/p>\n \n \n\n| \n Charakterystyczne elementy <\/td>\n | Jesie\u0144 1990 r.<\/td>\n | Grudzie\u0144 1990 r.<\/td>\n | Pocz\u0105tek 1990 r.<\/td>\n | Pocz\u0105tek 1990 r.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Przednia partia dachu<\/td>\n | P\u0142aska<\/td>\n | P\u0142aska<\/td>\n | \u015aci\u0119ta<\/td>\n | \u015aci\u0119ta<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Dolna linia szyb bocznych<\/td>\n | Niska<\/td>\n | Podniesiona<\/td>\n | Podniesiona<\/td>\n | Podniesiona<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pierwsza szyba boczna (za przednimi drzwiami)<\/td>\n | Standardowa<\/td>\n | Standardowa<\/td>\n | Wyd\u0142u\u017cona<\/td>\n | Wyd\u0142u\u017cona<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Drzwi przednie<\/td>\n | Dwuskrzyd\u0142owe, wysokie<\/td>\n | Dwuskrzyd\u0142owe, wysokie<\/td>\n | Dwuskrzyd\u0142owe, obni\u017cone<\/td>\n | Dwuskrzyd\u0142owe, obni\u017cone<\/td>\n<\/tr>\n | \n| \u015aciana przednia<\/td>\n | Z otwieran\u0105 klap\u0105<\/td>\n | Z otwieran\u0105 klap\u0105<\/td>\n | Pe\u0142na<\/td>\n | Pe\u0142na<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Zderzaki<\/td>\n | Standardowe<\/td>\n | Standardowe<\/td>\n | Standardowe<\/td>\n | Poszerzone, wykonane z tworzywa sztucznego<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n <\/p>\n \n Autosan H10-12 – powr\u00f3t flagowego modelu<\/strong><\/p>\n W mi\u0119dzyczasie, do oferty Autosanu powr\u00f3ci\u0142 zapomniany model H10-12. Zaprezentowany na targach MTM Pozna\u0144 w 1990 r. pojazd, mia\u0142 stanowi\u0107 w ofercie producenta z Sanoka "topowy" model. Pojazd wyposa\u017cano w do\u0142adowany silnik Mielec o mocy 240 KM (H10-12.04) lub – w opcji – TAM V8 o mocy 256 KM (H10-12.03). Pierwsze egzemplarze powsta\u0142y jeszcze przed opisan\u0105 powy\u017cej modernizacj\u0105, a wi\u0119c przypomina\u0142y jeszcze egzemplarze z lat 80. Dopiero na prze\u0142omie 1990 i 1991 r. w modelu wprowadzono zmiany upodobniaj\u0105ce do ostatniego prototypu H10-10 z 1990 r. oraz szerzej rozstawione miechy zawieszenia.
\n Jednak temu flagowemu okr\u0119towi Autosanu nale\u017ca\u0142o zamontowa\u0107 nowoczesny silnik renomowanej marki, przystosowany do pracy na d\u0142ugich trasach oraz spe\u0142niaj\u0105cy \u015bwiatowe wymogi ekologiczne. W\u00f3wczas nawi\u0105za\u0142a si\u0119 d\u0142uga i bardzo owocna wsp\u00f3\u0142praca Autosanu z ameryka\u0144skim producentem silnik\u00f3w, firm\u0105 Cummins. Od 1991 r., w najdro\u017cszej odmianie autobusu H10-12 postanowiono zamontowa\u0107 silnik 6-cylindrowy Cummins LT10B o pojemno\u015bci 10 litr\u00f3w i mocy 250 KM, spe\u0142niaj\u0105cy obowi\u0105zuj\u0105ce w\u00f3wczas w EWG normy emisji spalin Euro 1. Tym samym model H10-12 by\u0142 dost\u0119pny z trzema silnikami – Mielec o mocy 240 KM, TAM o mocy 256 KM oraz Cummins o mocy 250 KM.<\/p>\n Tabela 4: Dane techniczne autobusu Autosan H10-12 z silnikiem Cummins LT10B-250<\/p>\n \n \n\n| \n D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n | 11860 x 2500 x 3160<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Rozstaw osi (mm)<\/td>\n | 6 085<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych)<\/td>\n | 38+1 – 47+1<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Masa w\u0142asna (kg)<\/td>\n | 11 000<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg)<\/td>\n | 16 000<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Silnik<\/td>\n | Cummins LT10B-250 Euro 1, 6-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, pojemno\u015b\u0107 skokowa 10,0 dm3<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Moc maksymalna, przy obrotach<\/td>\n | 184 kW (250 KM) przy 1900 obr\/min<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Maks. moment obrotowy, przy obrotach<\/td>\n | 980 Nm przy 1300 obr\/min<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/td>\n | 120 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n | \n| Skrzynia bieg\u00f3w<\/td>\n | POLMO Tczew S6-90 (mechaniczna, 6-stopniowa)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| O\u015b przednia<\/td>\n | Sztywna Raba, zawieszenie pneumatyczne<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Most nap\u0119dowy<\/td>\n | Sztywny Raba, zawieszenie pneumatyczne<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Uk\u0142ad drzwi<\/td>\n | 2-0-1<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Instalacja elektryczna<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Opony<\/td>\n | 10,00 R 20,00<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n \n H6 coraz bli\u017cej produkcji<\/strong><\/p>\n W 1990 r. powstaj\u0105 kolejne dwa prototypy autobus\u00f3w H6. Pierwszy z nich, przekazany w 1991 r., zosta\u0142 wykonany w wersji mi\u0119dzymiastowej, oznaczonej H6-06. Pojazd wyposa\u017cono w kompletny zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowy TAM z 4-cylindrowym silnikiem, skrzyni\u0105 bieg\u00f3w Z5-35S oraz osiami jugos\u0142owia\u0144skiej firmy. Mechanizm kierowniczy ze wspomaganiem pochodzi\u0142 od firmy Peteletka. Autobus posiada\u0142 dwoje drzwi\u00a0 w uk\u0142adzie 1-0-1 oraz przywr\u00f3cone drzwi kierowcy. Pojazd zabiera\u0142 na pok\u0142ad 19+1 pasa\u017cer\u00f3w (tylko miejsca siedz\u0105ce). Model ten da\u0142 pocz\u0105tek serii informacyjnej 20 sztuk autobus\u00f3w H6, kt\u00f3ra zosta\u0142a wykonana na przestrzeni 1991 r. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich zosta\u0142a p\u00f3\u017aniej przerobiona w prototypowni na wersje miejskie. Wszystkie te pojazdy nadal posiada\u0142y okna umieszczone w charakterystycznych, kanciastych profilach aluminiowych. Mo\u017cna zatem powiedzie\u0107, \u017ce przygotowania do produkcji rodziny H6 ruszy\u0142y pe\u0142n\u0105 par\u0105. Budowa drugiego prototypu, oznaczonego jako H6-04, zostanie zako\u0144czona na pocz\u0105tku 1992 r.<\/p>\n Tabela 5: Dane techniczne prototypu autobusu Autosan H6-06 z 1990 r.<\/p>\n \n \n\n| \n D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n | 6150 x 2280 x 2635<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Rozstaw osi (mm)<\/td>\n | 3 320<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych)<\/td>\n | b.d. (19+1)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Masa w\u0142asna (kg)<\/td>\n | 5 100<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg)<\/td>\n | 7 500<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Silnik<\/td>\n | TAM F4L-413FR, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, pojemno\u015b\u0107 skokowa 6,38 dm3<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Moc maksymalna, przy obrotach<\/td>\n | 91 kW (124 KM) przy 2500 obr\/min<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Maks. moment obrotowy, przy obrotach<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Skrzynia bieg\u00f3w<\/td>\n | TAM Z5-35S (mechaniczna, 5-stopniowa)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| O\u015b przednia<\/td>\n | Sztywna TAM, zawieszenie na resorach parabolicznych<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Most nap\u0119dowy<\/td>\n | Sztywny TAM, zawieszenie na resorach parabolicznych, zmienione prze\u0142o\u017cenie (i=4,1)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Uk\u0142ad drzwi<\/td>\n | 0-1-0<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Instalacja elektryczna<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Opony<\/td>\n | 8,50 R 17,5<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n Kolejnym prototypem, o oznaczeniu H6-54, by\u0142 bankow\u00f3z oparty o konstrukcj\u0119 furgonu. Wzmocnione, opancerzone nadwozie posiada\u0142o specjalny przedzia\u0142 dla konwojent\u00f3w, do kt\u00f3rego prowadzi\u0142y drzwi zapo\u017cyczone z autobusu mi\u0119dzymiastowego. Na tylnej \u015bcianie zamontowano natomiast standardowe drzwi z furgonu H6-50. Model ten by\u0142 protoplast\u0105 TOWOS\u00f3w budowanych na bazie nadwozi H6. Autobus nap\u0119dza\u0142 4-cylindrowy silnik WSW Andrych\u00f3w 4cT107 o mocy 77 kW (105 KM), po\u0142\u0105czony ze skrzyni\u0105 bieg\u00f3w TAM Z5-35S. Obie osie tak\u017ce pochodzi\u0142y od TAMa, a pozosta\u0142e parametry by\u0142y takie same, jak w opisanym wcze\u015bniej prototypie H6-06. Autobus posiada\u0142 \u0142\u0105cznie 7+1 miejsc siedz\u0105cych. Pojazd zosta\u0142 przekazany do eksploatacji w styczniu 1991 r.<\/p>\n \n "Mr\u00f3wkojad", czyli H6 na podwoziu IVECO TurboDaily<\/strong><\/p>\n Rosn\u0105ce po 1989 r. zapotrzebowanie na autobusy ma\u0142ej pojemno\u015bci przy jednoczesnym przed\u0142u\u017caniu si\u0119 prac nad krajow\u0105 lekk\u0105 ci\u0119\u017car\u00f3wk\u0105 Star 742, kt\u00f3ra mia\u0142a stanowi\u0107 "dawc\u0119" podzespo\u0142\u00f3w podwoziowych do autobus\u00f3w H6 spowodowa\u0142o, \u017ce w Autosanie zacz\u0119to rozgl\u0105da\u0107 si\u0119 za mo\u017cliwo\u015bci\u0105 budowy tych autobus\u00f3w na podwoziu innego producenta. W 1990 r., do prototypowni Autosanu trafia – przywiezione z targ\u00f3w – podwozie IVECO TurboDaily 49-10 (masa ca\u0142kowita 4,9 t), stanowi\u0105ce popularn\u0105 baz\u0119 dla ma\u0142ych autobus\u00f3w w Europie Zachodniej. Podwozie zabudowano karoseri\u0105 zunifikowan\u0105 z prototypami H6. Jednak wysuni\u0119ta komora silnika w podwoziu IVECO wymusi\u0142a na konstruktorach modyfikacj\u0119 przedniej cz\u0119\u015bci nadwozia poprzez wprowadzenie wysuni\u0119tej maski silnika. Specyficzny wygl\u0105d pojazdu sprawi\u0142, i\u017c zyska\u0142 on \u017cartobliwy przydomek "mr\u00f3wkojad". Nap\u0119d zapewnia\u0142 pojazdowi przedni, 4-cylindrowy silnik IVECO 8140.27 o pojemno\u015bci 2,8 litra i mocy 76 kW (103 KM), wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z mechaniczn\u0105, 5-biegow\u0105 skrzyni\u0105 IVECO 2826. Przednia o\u015b z niezale\u017cnym zawieszeniem mechanicznym oraz sztywny, jednostopniowy most tylny tak\u017ce pochodzi\u0142y od IVECO. Autobus posiada\u0142 nadwozie o d\u0142ugo\u015bci 6095 mm, wyposa\u017cone w pojedyncze drzwi w uk\u0142adzie 0-1-0 (plus drzwi kierowcy). Wewn\u0105trz by\u0142o miejsce 26+1 pasa\u017cer\u00f3w siedz\u0105cych. W trakcie bada\u0144, nadwozie autobusu H6 okaza\u0142o si\u0119 zbyt ci\u0119\u017ckie dla podwozia TurboDaily i zrezygnowano z dalszych prac nad tym modelem. Zdecydowano, \u017ce standardowo w autobusach H6 b\u0119d\u0105 stosowane podzespo\u0142y ci\u0119\u017car\u00f3wki Star 742 o masie ca\u0142kowitej 6,9 t, a w opcji – podobnej klasy ci\u0119\u017car\u00f3wki zachodniej konstrukcji.<\/p>\n \n Autosan H6 – eksperymenty z silnikami<\/strong><\/p>\n W 1991 r. powstaje kolejny prototyp autobusu mi\u0119dzymiastowego H6-07. By\u0142 to model podobny do egzemplarza wyprodukowanego dla klienta norweskiego. Jednak przed\u0142u\u017caj\u0105ce si\u0119 prace nad 4-cylindrowym silnikiem WSW Andrych\u00f3w spowodowa\u0142y, \u017ce postanowiono wypr\u00f3bowa\u0107, jak w autobusie tej wielko\u015bci b\u0119dzie si\u0119 spisywa\u0107 dobrze znana ju\u017c, 6-cylindrowa jednostka nap\u0119dowa tego samego producenta. W autobusie zastosowano wi\u0119c wolnoss\u0105cy silnik\u00a0 6c107 o mocy 138 KM, po\u0142\u0105czony z 5-biegow\u0105 skrzyni\u0105 POLMO S5-45. O\u015b przednia i most nap\u0119dowy dostarczy\u0142 jugos\u0142owia\u0144ski TAM. Autobus zabiera\u0142 na pok\u0142ad 23+1 pasa\u017cer\u00f3w. Co ciekawe, pojazd ten pono\u0107 do dzi\u015b jest eksploatowany przez PKS Brodnica.<\/p>\n Tabela 6: Dane techniczne prototypu autobusu Autosan H6-07 z 6-cylindrowym silnikiem WSW Andrych\u00f3w<\/p>\n \n \n\n| \n D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n | 6093 x 2320 x 2590<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Rozstaw osi (mm)<\/td>\n | 3 075<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych)<\/td>\n | b.d. (20+1)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Masa w\u0142asna (kg)<\/td>\n | 5 100<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg)<\/td>\n | 7 500<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Silnik<\/td>\n | WSW Andrych\u00f3w 6c107\/A4, 6-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Moc maksymalna, przy obrotach<\/td>\n | 101 kW (138 KM)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Maks. moment obrotowy, przy obrotach<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Skrzynia bieg\u00f3w<\/td>\n | POLMO Tczew S5-45 (mechaniczna, 5-stopniowa)<\/td>\n<\/tr>\n | \n| O\u015b przednia<\/td>\n | Sztywna TAM, zawieszenie na resorach parabolicznych<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Most nap\u0119dowy<\/td>\n | Sztywny TAM, zawieszenie na resorach parabolicznych<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Uk\u0142ad drzwi<\/td>\n | 0-1-0<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Instalacja elektryczna<\/td>\n | b.d.<\/td>\n<\/tr>\n | \n| Opony<\/td>\n | 8,50 R 17,5<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<\/div>\n Na prze\u0142omie 1990 i 1991 r. w prototypowni Autosanu wykonano furgon H6-53, wykonany zgodnie z zam\u00f3wieniem rosyjskiego klienta. Autobus nap\u0119dza\u0142 nowy, do\u0142adowany silnik WSW Andrych\u00f3w 4cT107\/A2 o mocy 88 kW (120 KM), wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy ze skrzyni\u0105 bieg\u00f3w TAM Z5-35S. Tak\u017ce obie osie dostarczy\u0142 jugos\u0142owia\u0144ski producent. Pojazd posiada\u0142 dodatkow\u0105 izolacj\u0119 kabiny pasa\u017cerskiej, czworo drzwi oraz \u0142adowno\u015b\u0107 zwi\u0119kszon\u0105 do 3 ton (w p\u00f3\u017aniejszych modelach, standardowo wynosi\u0142a ona 2,6 t).<\/p>\n Autosan H6 na podwoziu Robura<\/strong>
\n Poszukiwania alternatywnych podzespo\u0142\u00f3w dla rodziny minibus\u00f3w H6 zaowocowa\u0142y nawi\u0105zaniem interesuj\u0105cej wsp\u00f3\u0142pracy z niemieckim producentem lekkich ci\u0119\u017car\u00f3wek Robur (by\u0142a NRD). W 1991 r. powsta\u0142 prototyp autobusu mi\u0119dzymiastowego H6 na podwoziu Robura, wyposa\u017conym w przedni, 4-cylindrowy silnik Deutz ch\u0142odzony powietrzem oraz 5-stopniow\u0105, mechaniczn\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w Robur oraz sztywne osie zawieszone na resorach p\u00f3\u0142eliptycznych. Autobus mia\u0142 nadwozie o d\u0142ugo\u015bci 6,15 metra, wyposa\u017cone w pojedyncze drzwi pasa\u017cerskie w uk\u0142adzie 0-1-0 oraz drzwi kierowcy. By\u0142 to jednocze\u015bnie pierwszy egzemplarz autobusu H6, wyposa\u017cony w szyby umieszczane w standardowych, gumowych uszczelkach w miejsce stosowanych dot\u0105d profili aluminiowych. Autobus zosta\u0142 przekazany Niemcom w lutym 1991 r. i spodoba\u0142 im si\u0119 na tyle, \u017ce przys\u0142ali do zabudowy kolejne 3 podwozia. Na ich bazie powsta\u0142 jeden autobus mi\u0119dzymiastowy o pojemno\u015bci 20+1 pasa\u017cer\u00f3w, czterodrzwiowy TOWOS, posiadaj\u0105cy miejsce dla 7+1 os\u00f3b oraz 4-drzwiowy furgon, zabieraj\u0105cy 2+1 os\u00f3b z obs\u0142ugi. Niestety jednak pogarszaj\u0105ca si\u0119 sytuacja wschodnioniemieckiegio producenta, zwi\u0105zana z drastycznym ograniczeniem popytu na rynku wewn\u0119trznym na nowe pojazdy, spowodowa\u0142a, \u017ce ta ciekawie zapowiadaj\u0105ca si\u0119 wsp\u00f3\u0142praca zosta\u0142a przerwana.<\/p>\nJu\u017c wkr\u00f3tce, na \u0142amach Infobusa zamie\u015bcimy kolejn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 dziej\u00f3w Autosanu, obejmuj\u0105c\u0105 lata 1992-1994. Zdj\u0119cia (o ile nie podpisano inaczej) oraz dane pochodz\u0105 ze zbior\u00f3w Mariana i Huberta Hajduk\u00f3w, pracownik\u00f3w dawnej prototypowni Autosanu. Autor pragnie szczeg\u00f3lnie podzi\u0119kowa\u0107 panu Hubertowi Hajdukowi z firmy San-bus, kt\u00f3ry wyszuka\u0142 w rodzinnym archiwum i udost\u0119pni\u0142 nam materia\u0142y, bez kt\u00f3rych niniejszy artyku\u0142 by\u0142by znacznie ubo\u017cszy, a tak\u017ce pom\u00f3g\u0142 w organizacji pobytu autora w Sanoku. Podzi\u0119kowania kierujemy tak\u017ce do wszystkich pracownik\u00f3w dawnej prototypowni Autosanu, dzi\u0119ki kt\u00f3rym zgromadzenie tych materia\u0142\u00f3w sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe. Firma San-bus zajmuje si\u0119 dystrybucj\u0105 cz\u0119\u015bci do autobus\u00f3w Autosan H6 i H7, a tak\u017ce produkcj\u0105 element\u00f3w metalowych oraz laminatowych dla tych pojazd\u00f3w.<\/p>\n \n","protected":false},"author":2,"featured_media":7676,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[822],"class_list":["post-7675","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-autosan"],"acf":[],"yoast_head":"\n Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991 - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Po prze\u0142omie roku 1989, sytuacja polskiej motoryzacji nie uleg\u0142a gwa\u0142townej zmianie. Wprawdzie otworzy\u0142a si\u0119...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-07T11:10:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991 - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg\",\"datePublished\":\"2006-01-23T12:21:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-07T11:10:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991 - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991","og_description":"Po prze\u0142omie roku 1989, sytuacja polskiej motoryzacji nie uleg\u0142a gwa\u0142townej zmianie. Wprawdzie otworzy\u0142a si\u0119...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-07T11:10:13+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991 - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg","datePublished":"2006-01-23T12:21:00+00:00","dateModified":"2025-01-07T11:10:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-471.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1990-1991\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1990-1991"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/7675","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7675"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/7676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7675"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7675"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7675"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} | | | | | |