Je\u015bli kontrahent si\u0119 sp\u00f3\u017ania, mo\u017cna odst\u0105pi\u0107 od umowy, ale dopiero po uprzednim wyznaczeniu mu dodatkowego terminu do wywi\u0105zania si\u0119 z umowy. O tej wa\u017cnej zasadzie przypomnia\u0142 S\u0105d Najwy\u017cszy w wyroku z 15 wrze\u015bnia 2005 r. (sygn. II CK 72\/05). Dotyczy on sprawy wszcz\u0119tej przez Jerzego Z., w\u0142a\u015bciciela biura podr\u00f3\u017cy, przeciwko producentowi i jednocze\u015bnie sprzedawcy autobus\u00f3w – sp\u00f3\u0142ce akcyjnej.
\nW marcu 2002 r. dzisiejsi adwersarze zawarli umow\u0119 sprzeda\u017cy autobusu turystycznego. Producent zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 dostarczy\u0107 ten pojazd do 10 czerwca 2002 r. Potem termin ten zosta\u0142 przysuni\u0119ty na 19 czerwca 2002 r. Cen\u0119 autobusu ustalono na 227 tys. euro plus VAT. Kupuj\u0105cy zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 zap\u0142aci\u0107 zadatek w kwocie 22,7 tys. euro w trzech ratach, z tym \u017ce ostatnia mia\u0142a by\u0107 zap\u0142acona przed dniem dostarczenia mu pojazdu. Reszt\u0119 ceny zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 zap\u0142aci\u0107 w dniu odbioru autobusu. Umowa przewidywa\u0142a, \u017ce w razie odst\u0105pienia od niej z winy kontrahenta odst\u0119puj\u0105cy otrzyma kar\u0119 umown\u0105 w wysoko\u015bci 5 proc. ceny pojazdu (zap\u0142aci j\u0105 winny kontrahent). Na wypadek zw\u0142oki w wykonaniu umowy przewidziano kar\u0119 umown\u0105 w wysoko\u015bci 1\/10 proc. tej ceny za ka\u017cdy dzie\u0144 op\u00f3\u017anienia. Zawarto te\u017c drug\u0105, warunkow\u0105 umow\u0119. Producent zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 w niej, \u017ce po otrzymaniu ceny za nowy autokar kupi nale\u017c\u0105cy do Jerzego Z. u\u017cywany autokar za 165 tys. euro brutto.
\nDo realizacji um\u00f3w nie dosz\u0142o. Producent zawiadomi\u0142 Jerzego Z., \u017ce nie dostarczy pojazdu w terminie. Proponowa\u0142 przesuni\u0119cie go na sierpie\u0144. Jerzy Z. na to si\u0119 nie zgodzi\u0142. O\u015bwiadczy\u0142, \u017ce „zrywa umow\u0119” z powodu niedotrzymania terminu i \u017c\u0105da kary umownej. Zale\u017ca\u0142o mu bowiem na otrzymaniu autokaru przed sezonem turystycznym, zw\u0142aszcza \u017ce zawar\u0142 umowy z w\u0142oskimi kontrahentami. W dniu 12 lipca 2002 r. producent „przyj\u0105\u0142 do wiadomo\u015bci” o\u015bwiadczenie o odst\u0105pieniu od umowy i o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce nie czuje si\u0119 zobowi\u0105zany do odkupienia od Jerzego Z. jego u\u017cywanego autokaru.
\nSprawa znalaz\u0142a si\u0119 w s\u0105dzie. S\u0105d I instancji przyzna\u0142 Jerzemu Z. \u017c\u0105dan\u0105 kar\u0119 umown\u0105. Podstawow\u0105 kwesti\u0105 w tej sprawie by\u0142a odpowied\u017a na pytanie, czy w \u015bwietle art. 492 kodeksu cywilnego Jerzemu Z. przys\u0142ugiwa\u0142o prawo odst\u0105pienia od umowy. Wed\u0142ug tego przepisu, je\u015bli w umowie zosta\u0142o zastrze\u017cone prawo odst\u0105pienia od umowy na wypadek niewykonania zobowi\u0105zania w \u015bci\u015ble okre\u015blonym terminie, to kontrahent mo\u017ce w razie zw\u0142oki odst\u0105pi\u0107 od niej bez wyznaczania dodatkowego terminu na jej wykonanie. Takie prawo ma r\u00f3wnie\u017c wtedy, gdy wykonanie zobowi\u0105zania po terminie nie mia\u0142oby dla niego znaczenia ze wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015bci zobowi\u0105zania albo cel umowy. W umowie sprzeda\u017cy autobusu nie zastrze\u017cono prawa do odst\u0105pienia od umowy bez wyznaczania dodatkowego terminu. Nie by\u0142o te\u017c w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce Jerzy Z. odst\u0119puj\u0105c od umowy, nie wyznaczy\u0142 producentowi dodatkowego terminu na dostarczenie autobusu.
\nS\u0105d I instancji uzna\u0142 jednak, \u017ce Jerzy Z. mia\u0142 takie prawo, bo ze wzgl\u0119du na cel tej umowy – uzyskanie nowego pojazdu przed sezonem turystycznym, p\u00f3\u017aniejsze dostarczenie samochodu nie mia\u0142o dla niego sensu. Jeszcze w lipcu autokar nie by\u0142 gotowy. S\u0105d II instancji oddali\u0142 apelacj\u0119 producenta. Jego kasacj\u0119 uwzgl\u0119dni\u0142 natomiast S\u0105d Najwy\u017cszy. Zgodzi\u0142 si\u0119 z zarzutem naruszenia art. 492 kodeksu cywilnego.
\n– W \u015bwietle tego przepisu wyznaczenie dodatkowego terminu kontrahentowi op\u00f3\u017aniaj\u0105cemu si\u0119 w realizacji swego zobowi\u0105zania jest niezb\u0119dnym warunkiem dopuszczalno\u015bci odst\u0105pienia od umowy, chyba \u017ce zachodz\u0105 przewidziane w tym przepisie wyj\u0105tki od tej zasady – t\u0142umaczy\u0142 s\u0119dzia Gerard Bieniek. Klasycznym przyk\u0142adem, kiedy wykonanie umowy po terminie nie ma dla strony znaczenia, jest dostarczenie sukni \u015blubnej po terminie \u015blubu. Autokar to nie suknia. Inaczej jednak rzecz si\u0119 ma z autokarem turystycznym. Takiego pojazdu nie kupuje si\u0119 na co dzie\u0144 czy na jeden sezon i op\u00f3\u017anienie w jego dostarczeniu nie pozbawia tego zakupu znaczenia. Zw\u0142oka w wykonaniu zobowi\u0105zania powoduje, \u017ce sp\u00f3\u017aniaj\u0105cy si\u0119 ponosi odpowiedzialno\u015b\u0107 odszkodowawcz\u0105. Ma on obowi\u0105zek naprawienia szkody, jak\u0105 jego kontrahent poni\u00f3s\u0142 z powodu tego op\u00f3\u017anienia. Zw\u0142oka nie daje natomiast – bez wyznaczenia dodatkowego terminu – prawa do odst\u0105pienia od umowy.
\nW ocenie SN s\u0105dy w tej sprawie zbyt ma\u0142o uwagi po\u015bwi\u0119ci\u0142y na ustalenie, czy Jerzemu Z. mog\u0142o rzeczywi\u015bcie przys\u0142ugiwa\u0107 prawo odst\u0105pienia od umowy i w jaki spos\u00f3b oceni\u0107 reakcj\u0119 drugiej strony, wyra\u017caj\u0105c\u0105 si\u0119 „przyj\u0119ciem tego do wiadomo\u015bci”. Ich oceny prawne by\u0142y zbyt powierzchowne. Dlatego s\u0105d II instancji b\u0119dzie musia\u0142 wr\u00f3ci\u0107 jeszcze do tej sprawy.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-6431","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy"],"acf":[],"yoast_head":"\n