W polskim prawie istnieje wa\u017cne zagadnienie ochrony konkurencji oraz zwi\u0105zane z tym nadu\u017cywanie pozycji dominuj\u0105cej. Szczeg\u00f3lne wzmocnienie ochrony mechanizm\u00f3w konkurencji nast\u0105pi\u0142o wraz z uchwaleniem 15 grudnia 2000 roku ustawy o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w. Zagadnienie to jest o tyle wa\u017cne dla bran\u017cy przewoz\u00f3w autobusowych, \u017ce wielu przewo\u017anik\u00f3w, a zw\u0142aszcza Przedsi\u0119biorstw Komunikacji Samochodowej (PKS) ma ca\u0142kowicie naturaln\u0105 – z punktu widzenia ekonomicznego – tendencj\u0119 do wykorzystywania swej uprzywilejowanej pozycji w celu eliminacji konkurencji a przez to maksymalizacji zysk\u00f3w, co potwierdzaj\u0105 decyzje Prezesa Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w.<\/p>\n
Pozycja dominuj\u0105ca <\/strong><\/p>\n Prawodawca zakazuje nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej na rynku w\u0142a\u015bciwym przez jednego lub kilku przedsi\u0119biorc\u00f3w. Ustawa o ochronie konkurencji i konsument\u00f3w wymienia siedem szczeg\u00f3lnych przypadk\u00f3w nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej. Do najcz\u0119stszych przypadk\u00f3w nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej w\u015br\u00f3d przewo\u017anik\u00f3w autobusowych mo\u017cna zaliczy\u0107:<\/p>\n Aby mie\u0107 pewno\u015b\u0107, w jakich okoliczno\u015bciach dojdzie do naruszenia przez jednego b\u0105d\u017a kilku przedsi\u0119biorc\u00f3w pozycji dominuj\u0105cej, istotne jest ustalenie dw\u00f3ch element\u00f3w: definicji pozycji dominuj\u0105cej oraz rynku w\u0142a\u015bciwego. Rynek w\u0142a\u015bciwy<\/strong><\/p>\n Drugim elementem, obok pozycji dominuj\u0105cej, kt\u00f3ry nale\u017cy uwzgl\u0119dni\u0107 przy ocenie nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej przez przedsi\u0119biorc\u0119 jest okre\u015blenie rynku w\u0142a\u015bciwego dla konkretnego przedsi\u0119biorcy. Wyznaczenie granic rynku w\u0142a\u015bciwego jest trudne i zarazem bardzo wa\u017cne, gdy\u017c to od jego wyznaczenia zaczyna si\u0119 dalsza procedura ustalania pozycji dominuj\u0105cej i ewentualnego uznania o nadu\u017cywaniu tej pozycji. Zgodnie z ustawow\u0105 definicj\u0105 przez rynek w\u0142a\u015bciwy rozumie si\u0119 rynek towar\u00f3w, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na ich przeznaczenie, cen\u0119 oraz w\u0142a\u015bciwo\u015bci, s\u0105 uznawane przez nabywc\u00f3w za substytuty oraz s\u0105 oferowane na obszarze, na kt\u00f3rym ze wzgl\u0119du na ich rodzaj i w\u0142a\u015bciwo\u015bci, istnienie barier dost\u0119pu do rynku znacz\u0105ce r\u00f3\u017cnice cen panuj\u0105 zbli\u017cone warunki konkurencji. Tak wi\u0119c, ustalaj\u0105c granice rynku w\u0142a\u015bciwego dla konkretnych podmiot\u00f3w gospodarczych, istotne znaczenie maj\u0105 trzy aspekty:<\/p>\n Prawid\u0142owe ustalenie granic rynku w\u0142a\u015bciwego przez organ antymonopolowy umo\u017cliwia okre\u015blenie si\u0142y ekonomicznej przedsi\u0119biorcy. Ma to na celu wskazanie, jakie podmioty dzia\u0142aj\u0105 na rynku oraz na obliczeniu ich udzia\u0142\u00f3w.<\/p>\n Nadu\u017cywanie pozycji dominuj\u0105cej <\/strong><\/p>\n Po przeprowadzeniu post\u0119powania Prezes UOKiK mo\u017ce nakaza\u0107 zaprzestania nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej i na\u0142o\u017cy\u0107 kar\u0119 na przewo\u017anika tylko w\u00f3wczas, gdy w post\u0119powaniu zostanie mu udowodnione, \u017ce na rynku dla niego w\u0142a\u015bciwym zajmuje pozycj\u0119 dominuj\u0105c\u0105 i j\u0105 wykorzystuje do ograniczenia lub wyeliminowania konkurencji. W zwi\u0105zku z tym na Prezesie UOKiK ci\u0105\u017cy szczeg\u00f3lny obowi\u0105zek dog\u0142\u0119bnego przeanalizowania sytuacji, poniewa\u017c nadu\u017cycie pozycji dominuj\u0105cej odnosi si\u0119 zawsze do konkretnych zachowa\u0144 rynkowych. Nale\u017cy przy tym odr\u00f3\u017cni\u0107 zabronione przez prawo post\u0119powanie od zachowa\u0144 czysto rynkowych, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej stosuj\u0105 r\u00f3\u017cne przedsi\u0119biorstwa .<\/p>\n Orzecznictwo Prezesa UOKiK<\/strong><\/p>\n Prezes Urz\u0119du Ochrony Konkurencji i Konsument\u00f3w wielokrotnie zajmowa\u0142 stanowisko w sprawie nadu\u017cywania pozycji dominuj\u0105cej. W wi\u0119kszo\u015bci skarg\u0119 na zachowania Przedsi\u0119biorstw Komunikacji Samochodowej sk\u0142ada\u0142y ma\u0142e firmy przewozowe, maj\u0105ce po kilka pojazd\u00f3w. Wszystkie zaskar\u017cone dzia\u0142ania by\u0142y zwi\u0105zane z ch\u0119ci\u0105 wyeliminowania konkurencji przez PKS-y. Ponad trzy lata temu skarg\u0119 na dzia\u0142alno\u015b\u0107 PKS Zawiercie z\u0142o\u017cy\u0142 prywatny przewo\u017anik. PKS obni\u017cy\u0142 cen\u0119 bilet\u00f3w do symbolicznej z\u0142ot\u00f3wki na trasie, gdzie dzia\u0142a\u0142a konkurencja. UOKiK uzna\u0142 dzia\u0142anie PKS-u za "ograniczaj\u0105ce konkurencj\u0119" i ukara\u0142 przewo\u017anika kar\u0105 5 tys. euro oraz zakaza\u0142 wykorzystywania pozycji dominuj\u0105cej na lokalnym, w\u0142a\u015bciwym rynku.\n
\n Wed\u0142ug ustawy pozycj\u0119 dominuj\u0105c\u0105 mo\u017cna zdefiniowa\u0107 jako tak\u0105 pozycj\u0119 przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3ra na podstawie si\u0142y ekonomicznej umo\u017cliwia mu zapobieganie skutecznej konkurencji na rynku w\u0142a\u015bciwym przez stworzenie mu mo\u017cliwo\u015bci dzia\u0142ania w du\u017cej mierze niezale\u017cnie od konkurent\u00f3w oraz konsument\u00f3w.
\n Z przepis\u00f3w ustawy, jak i orzecznictwa Prezesa UOKiK wynika, \u017ce samo zajmowanie pozycji dominuj\u0105cej nie jest zakazane. Zakazane jest nadu\u017cywanie pozycji dominuj\u0105cej. Istotne jest r\u00f3wnie\u017c zastosowanie przez ustawodawc\u0119 domniemania prawnego, i\u017c uznaje si\u0119, \u017ce przedsi\u0119biorca zajmuje pozycj\u0119 dominuj\u0105c\u0105, je\u017celi jego udzia\u0142 w rynku przekracza 40%. Jednak\u017ce domniemanie to w post\u0119powaniu przed Prezesem UOKiK mo\u017ce by\u0107 obalone przez zainteresowany w korzystnym dla siebie rozstrzygni\u0119ciu podmiot.<\/p>\n\n
\n Ostatnia sprawa dotyczy\u0142a PKS Gorz\u00f3w Wlkp., kt\u00f3remu Auto Leader – przewo\u017anik z Mi\u0119dzyrzecza zarzuci\u0142 stosowanie cen dumpingowych w celu wyeliminowania konkurenta z rynku. Artur Mejoza, w\u0142a\u015bciciel firmy, z\u0142o\u017cy\u0142 skarg\u0119 do wroc\u0142awskiej delegatury UOKiK. 15 grudnia 2004 r. UOKiK nakaza\u0142 gorzowskiemu PKS-owi zap\u0142aci\u0107 70,5 tys. z\u0142. kary za nieuczciw\u0105 walk\u0119 z prywatnym przewo\u017anikiem. Skarg\u0119 do Prezesa UOKiK z\u0142o\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c przewo\u017anik ze S\u0142upska. Prywatna firma Nord Express twierdzi, \u017ce PPKS S\u0142upsk swym dzia\u0142aniem d\u0105\u017cy do wyeliminowania dw\u00f3ch mniejszych firm. Obecnie trwa post\u0119powanie w tej sprawie przed prezesem UOKiK, jednak\u017ce wszystko na to wskazuje, \u017ce i tu prezes UOKiK uzna dzia\u0142anie przedsi\u0119biorstwa PKS za niezgodnie z prawem.
\n Na nielegalnych zachowaniach przewo\u017anik\u00f3w wykorzystuj\u0105cych pozycj\u0119 dominuj\u0105c\u0105 cierpi\u0105 zar\u00f3wno mniejsi przewo\u017anicy, kt\u00f3rzy s\u0105 eliminowani z rynku, jak i konsumenci. Du\u017cy przewo\u017anik stosuj\u0105c zani\u017cone ceny tam gdzie spotyka si\u0119 z konkurencj\u0105, po wyeliminowaniu rywali mo\u017ce dowolnie kszta\u0142towa\u0107 ceny bilet\u00f3w, a przecie\u017c nie o to chodzi…<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[4859],"class_list":["post-6294","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-konkurencja"],"acf":[],"yoast_head":"\n