{"id":5968,"date":"2005-08-27T12:22:39","date_gmt":"2005-08-27T12:22:39","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&#038;p=5968"},"modified":"2025-01-06T11:28:13","modified_gmt":"2025-01-06T10:28:13","slug":"ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989"},"content":{"rendered":"<p>Poprzedni odcinek rodzinnej sagi Autosanu zako\u0144czyli\u015bmy na prze\u0142omie lat 1984 i 1985, kiedy na lini\u0119 produkcyjn\u0105 trafi\u0142 pierwszy model zupe\u0142nie nowej generacji autobus\u00f3w H10. Wyj\u0105tkowo trudne uwarunkowania gospodarcze i polityczne pocz\u0105tku lat 80. w Polsce spowodowa\u0142y, \u017ce mo\u017cna by\u0142o to uzna\u0107 za nie lada osi\u0105gni\u0119cie. Rozpocz\u0119cie uruchamiania produkcji od modelu du\u017cej pojemno\u015bci (H10-11) podyktowane by\u0142o przede wszystkim problemami Jelcza\u0144skich Zak\u0142ad\u00f3w Samochodowych, kt\u00f3re ze wzgl\u0119du na embargo na\u0142o\u017cone na Polsk\u0119 po wprowadzeniu stanu wojennego mia\u0142y trudno\u015bci z wyprodukowaniem odpowiedniej liczby du\u017cych autobus\u00f3w dla komunikacji mi\u0119dzymiastowej. Nadal nie opanowano bowiem produkcji w Polsce niekt\u00f3rych komponent\u00f3w konstrukcji PR110, a chroniczny brak dewiz bardzo utrudnia\u0142 ich import z Zachodu, wstrzymuj\u0105c tym samym produkcj\u0119. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Ta kryzysowa sytuacja nie omin\u0119\u0142a tak\u017ce producenta z Sanoka. Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce projekty pozosta\u0142ych modeli rodziny H10 b\u0119d\u0105 musia\u0142y przele\u017ce\u0107 kilka kolejnych lat w szufladach. Autosan bardzo liczy\u0142 ponadto na szybkie uruchomienie produkcji lekkiej ci\u0119\u017car\u00f3wki Star 742 w Starachowicach, na kt\u00f3rego podzespo\u0142ach mia\u0142a bazowa\u0107 nowa rodzina minibus\u00f3w H6. Ludowej Polsce nie by\u0142o jednak dane doczeka\u0107 si\u0119 \u017cadnej z tych konstrukcji. W kolejnych odcinkach naszej opowie\u015bci o historii Autosanu przyjrzymy si\u0119 zatem temu, co dzia\u0142o si\u0119 w zak\u0142adach w ci\u0119\u017ckim okresie lat 80. oraz jak fabryka radzi\u0142a sobie z trudami pierwszych lat transformacji ustrojowej, staraj\u0105c si\u0119 jednocze\u015bnie nadrobi\u0107 zaleg\u0142o\u015bci z poprzedniej dekady. <\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>H10-30 &#8211; nast\u0119pny w kolejce <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1985 r. w ofercie Autosanu znajdowa\u0142y si\u0119 2 autobusy starszej (H9-20\/21 i H9-35) i 2 nowszej generacji (H10-11 i H10-12). Pod koniec roku podj\u0119to decyzj\u0119 co do dalszego rozwoju rodziny H10. Kolejnym pojazdem, kt\u00f3ry mia\u0142 wej\u015b\u0107 do produkcji, by\u0142 miejski autobus klasy midi H10-30. W 1986 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 prace nad ostatnim prototypem tego modelu, kt\u00f3ry ujrzy \u015bwiat\u0142o dzienne rok p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>TAM &#8211; alternatywa dla Mielca<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1986 r. produkcja H10-11 odbywa\u0142a si\u0119 ju\u017c pe\u0142n\u0105 par\u0105. Jednak tak\u017ce tej konstrukcji da\u0142y si\u0119 we znaki problemy gospodarcze i dewizowe PRL, kt\u00f3re uniemo\u017cliwia\u0142y zwi\u0119kszenie produkcji. Tymczasem popyt wci\u0105\u017c by\u0142 ogromny. To, a tak\u017ce prostsza konstrukcja starego modelu H9, posiadaj\u0105cego m.in. resorowe zawieszenie, powodowa\u0142o, \u017ce t\u0119 przestarza\u0142\u0105 rodzin\u0119 trzeba by\u0142o utrzymywa\u0107 w produkcji. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Wkr\u00f3tce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce zaczyna brakowa\u0107 silnik\u00f3w do nap\u0119du autobus\u00f3w H10-11. W przeciwie\u0144stwie do silnik\u00f3w WSW Andrych\u00f3w, mieleckie jednostki by\u0142y produkowane nie tylko na potrzeby Autosanu, ale stosowano je tak\u017ce m.in. w autobusach i ci\u0119\u017car\u00f3wkach Jelcz. Zbyt ma\u0142e okazywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce dostawy licencyjnych skrzy\u0144 bieg\u00f3w z Tczewa. W tej sytuacji podj\u0119to decyzj\u0119 o opracowaniu wersji z alternatywnym zespo\u0142em nap\u0119dowym. Wyb\u00f3r pad\u0142 na jugos\u0142owia\u0144sk\u0105 firm\u0119 TAM, z kt\u00f3rej podzespo\u0142ami Autosan mia\u0142 ju\u017c pewne do\u015bwiadczenie, zebrane podczas budowy prototyp\u00f3w. Poza tym, dzi\u0119ki importowi z Jugos\u0142awii kompletnych pojazd\u00f3w na potrzeby PKS, komponenty tej firmy by\u0142y ju\u017c dobrze znane polskim kierowcom i mechanikom, co nie by\u0142o bez znaczenia. Dodatkowo fakt, i\u017c by\u0142y one produkowane w kraju socjalistycznym powodowa\u0142, \u017ce w autobusach z silnikami TAM nie zwi\u0119ksza\u0142 si\u0119 tzw. wk\u0142ad dewizowy, co mog\u0142oby uniemo\u017cliwi\u0107 wzrost produkcji. Przy zastosowaniu polskiego lub jugos\u0142owia\u0144skiego zespo\u0142u nap\u0119dowego, w\u0119gierskich osi i w\u0119gierskich miech\u00f3w Taurus w zawieszeniu, uda\u0142o si\u0119 zatem stworzy\u0107 konstrukcj\u0119 w pe\u0142ni &#8222;socjalistyczn\u0105&#8221;, tzn. tak\u0105, w kt\u00f3rej liczba element\u00f3w importowanych z Zachodu zosta\u0142a ograniczona do absolutnego minimum. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autosan H10-11.14 z ch\u0142odzonym powietrzem silnikiem V8 firmy TAM w wersji turystycznej, wyposa\u017conej m.in. w klimatyzacj\u0119\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autosan H10-11.14 z ch\u0142odzonym powietrzem silnikiem V8 firmy TAM w wersji turystycznej, wyposa\u017conej m.in. w klimatyzacj\u0119\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-385.jpg\" \/><\/a><a title=\"Autosan H10-11 z charakterystycznymi wlotami powietrza do uk\u0142adu ch\u0142odzenia silnika w tylnej cz\u0119\u015bci nadwozia. Pod koniec lat 80., liczba produkowanych H10-11 z silnikami TAM prawie zr\u00f3wna\u0142a si\u0119 z liczb\u0105 autobus\u00f3w wyposa\u017conych w silniki WS Mielec\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autosan H10-11 z charakterystycznymi wlotami powietrza do uk\u0142adu ch\u0142odzenia silnika w tylnej cz\u0119\u015bci nadwozia. Pod koniec lat 80., liczba produkowanych H10-11 z silnikami TAM prawie zr\u00f3wna\u0142a si\u0119 z liczb\u0105 autobus\u00f3w wyposa\u017conych w silniki WS Mielec\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_2-335.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pierwsze autobusy H10-11 z silnikami TAM, oznaczone H10-11.13, pojawi\u0142y si\u0119 w 1986 r. Wyposa\u017cone by\u0142y one w 6-cylindrowe, widlaste jednostki TAM F6L-413 o mocy 141 kW (192 KM), ch\u0142odzone powietrzem, po\u0142\u0105czone z jugos\u0142owia\u0144sk\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w Famos. Przedni\u0105 i tyln\u0105 o\u015b (obie zawieszone zale\u017cnie) dostarczy\u0142a Raba. Do ko\u0144ca I kwarta\u0142u 1987 r. wyprodukowano 50 szt. serii informacyjnej tego modelu. Silnik V6 okaza\u0142 si\u0119 jednak zbyt s\u0142aby do nap\u0119dzania tego pojazdu i w kolejnych egzemplarzach zast\u0105piono go wi\u0119ksz\u0105, 8-cylindrow\u0105 jednostk\u0105 widlast\u0105 F8L 413 o pojemno\u015bci 12,8 l i mocy maksymalnej 188 kW (256 KM), r\u00f3wnie\u017c ch\u0142odzon\u0105 powietrzem. Silnik ten wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 albo z jugos\u0142owia\u0144sk\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w Famos, albo z polsk\u0105, pochodz\u0105c\u0105 z zak\u0142ad\u00f3w w Tczewie. Tak wyposa\u017cone pojazdy nosi\u0142y oznaczenie H10-11.14. <\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1987 r. powstaje pierwszy egzemplarz luksusowego autokaru turystycznego, bazuj\u0105cego na H10-11.14 z silnikiem TAM V8 o mocy 256 KM, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy ze skrzyni\u0105 bieg\u00f3w ZF 6S-90. W standardowym wyposa\u017ceniu pojazdu znalaz\u0142 si\u0119 m.in. uk\u0142ad klimatyzacyjny przestrzeni pasa\u017cerskiej. <\/p>\n<p align=\"center\">Tabela 1: Dane techniczne autobus\u00f3w Autosan H10-11.13 i H10-11.14 <\/p>\n<table border=\"1\" cellpadding=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<tr>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H10-11.13 <\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H10-11.14 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">11200 x 2500 x 3160 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Rozstaw osi (mm) <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">5 425 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Liczba miejsc og\u00f3\u0142em <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">47+1 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Masa w\u0142asna (kg) <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg) <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Silnik <\/td>\n<td valign=\"top\">TAM F6L-413FR, 6-cylindrowy, widlasty, Diesel, ch\u0142odzony powietrzem, pojemno\u015b\u0107 skokowa 9,6 dm3 <\/td>\n<td valign=\"top\">TAM F8L-413F, 8-cylindrowy, widlasty, Diesel, ch\u0142odzony powietrzem, pojemno\u015b\u0107 skokowa 12,8 dm3 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Moc maksymalna, przy obrotach <\/td>\n<td valign=\"top\">192 KM, 2600 obr\/min <\/td>\n<td valign=\"top\">256 KM, b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Maks. moment obrotowy, przy obrotach <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Skrzynia bieg\u00f3w <\/td>\n<td valign=\"top\">Famos 5Ms-60,24 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<td valign=\"top\">POLMO S6-90 (mechaniczna, 6-stopniowa, prod. Tczew) <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">O\u015b przednia <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywna Raba, zawieszenie pneumatyczne <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywna Raba, zawieszenie pneumatyczne <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Most nap\u0119dowy <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny Raba o prze\u0142o\u017ceniu i=5,65, zawieszenie pneumatyczne <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny Raba o prze\u0142o\u017ceniu i=5,65, zawieszenie pneumatyczne <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Uk\u0142ad drzwi <\/td>\n<td valign=\"top\">2-0-1 <\/td>\n<td valign=\"top\">2-0-1 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Instalacja elektryczna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">24 V <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Opony <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">10,00 R 20 <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Ostatni prototyp H10-30, wykonany w 1988 r., podczas prezentacji na MTM Pozna\u0144\"><img decoding=\"async\" alt=\"Ostatni prototyp H10-30, wykonany w 1988 r., podczas prezentacji na MTM Pozna\u0144\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg\" \/><\/a><a title=\"Prototyp autobusu Autosan H10-30 z 1988 r. - widok na tyln\u0105 \u015bcian\u0119\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp autobusu Autosan H10-30 z 1988 r. - widok na tyln\u0105 \u015bcian\u0119\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_4-288.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Ostatni prototyp H10-30 <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pod koniec 1987 r. zako\u0144czy\u0142y si\u0119 prace nad ostatnim prototypem autobusu miejskiego H10-30. Tak jak jego poprzednicy, pojazd mia\u0142 10 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i 4 pary dwuskrzyd\u0142owych drzwi. Nap\u0119d zapewnia\u0142 mu 6-cylindrowy silnik WSW Andrych\u00f3w 6cT107 (prototypowy) o mocy 125 kW (170 KM), wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z mechaniczn\u0105, 5-stopniow\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w S5-45 z Tczewa. Prototyp posiada\u0142 przedni\u0105 i tyln\u0105 sztywn\u0105 o\u015b Raba z charakterystycznym, w\u0105skim rozstawieniem miech\u00f3w w zawieszeniu tylnego mostu. Ostatecznie jednak wycofano si\u0119 z pomys\u0142u uruchomienia produkcji tego modelu, a temat autobusu miejskiego klasy midi, kt\u00f3ry mia\u0142by zast\u0105pi\u0107 przestarza\u0142\u0105 konstrukcj\u0119 H9-35, zosta\u0142 od\u0142o\u017cony a\u017c do lat 90. Ostatni model H10-30 pocz\u0105tkowo by\u0142 u\u017cywany w prototypowni do przewo\u017cenia cz\u0119\u015bci i materia\u0142\u00f3w. Po pewnym czasie, zosta\u0142 przystosowany do transportu pasa\u017cer\u00f3w i sprzedany. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Prototyp autobusu Autosan H6-06 z 1988 r.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp autobusu Autosan H6-06 z 1988 r.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-254.jpg\" \/><\/a><a title=\"Tylna \u015bciana prototypu Autosan H6-06 z 1988 r.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Tylna \u015bciana prototypu Autosan H6-06 z 1988 r.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_6-235.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Bez serc, bez ducha&#8230; to H6 szkielety <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pomimo trudno\u015bci i oddalaj\u0105cej si\u0119 perspektywy uruchomienia produkcji Stara 742, w 1987 r. w Autosanie powr\u00f3cono do prac nad autobusami klasy mini. Zbudowano w\u00f3wczas trzy prototypowe nadwozia: autobusu mi\u0119dzymiastowego, miejskiego i furgonu. By\u0142y to jednak same nadwozia, kt\u00f3re stan\u0119\u0142y w prototypowni &#8222;na ko\u0142kach&#8221;, aby czeka\u0107 na zespo\u0142y podwoziowe. W 1988 r. uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 jugos\u0142owia\u0144ski zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowo-jezdny firmy TAM. W jego sk\u0142ad wchodzi\u0142 4-cylindrowy silnik rz\u0119dowy F4L-413FR o pojemno\u015bci 6,4 litra i mocy maksymalnej 91 kW (124 KM), skrzynia bieg\u00f3w TAM Z5-35, o\u015b przednia i tylna TAM z zawieszeniem na resorach parabolicznych oraz uk\u0142ad kierowniczy Peteletka 8038 ze wspomaganiem. Zespo\u0142y te postanowiono wmontowa\u0107 do nadwozia autobusu mi\u0119dzymiastowego i w ten spos\u00f3b powsta\u0142 prototyp H6-06. Co ciekawe, pojazd ten do dzi\u015b jest podobno eksploatowany przez lubelski oddzia\u0142 Caritas Polska. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Schemat prototypu Autosan H6-03 z 1988 r.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Schemat prototypu Autosan H6-03 z 1988 r.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_7-208.jpg\" \/><\/a><a title=\"Prototyp furgonu H6-50 z 1988 r.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp furgonu H6-50 z 1988 r.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_8-192.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Do dw\u00f3ch pozosta\u0142ych nadwozi wmontowano w 1988 r. &#8211; z trudem zdobyte &#8211; wolnoss\u0105ce silniki 4-cylindrowe WSW Andrych\u00f3w SW266 o mocy zaledwie 67 kW (91 KM) oraz skrzyni\u0119 bieg\u00f3w TS5-30 z Tczewa. Prototypowe osie dostarczy\u0142 Star. Zabudowany tymi zespo\u0142ami autobus miejski zosta\u0142 oznaczony H6-03 i po niezbyt intensywnej, pr\u00f3bnej eksploatacji w Sanoku, trafi\u0142 na Pomorze. Charakteryczna w tym modelu by\u0142a prawa \u015bciana boczna, na kt\u00f3rej zamontowano pojedyncze, dwuskrzyd\u0142owe drzwi pasa\u017cerskie, a za nimi jedn\u0105, d\u0142ug\u0105 szyb\u0119. Taki sam zestaw zamontowano w 1988 r. do prototypu modelu H6-50. Pojazd opu\u015bci\u0142 prototypowni\u0119 w grudniu 1988 r. i szybko trafi\u0142 w r\u0119ce GS Zag\u00f3rze, a nast\u0119pnie do prywatnego przewo\u017anika. <\/p>\n<p align=\"center\">Tabela 2: Por\u00f3wnanie danych technicznych prototyp\u00f3w H6-06, H6-03 i H6-50 z 1988 r. <\/p>\n<table border=\"1\" cellpadding=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<tr>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-06 <\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-03 <\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-50 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">6150 x 2320 x 2590 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Rozstaw osi (mm) <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych) <\/td>\n<td valign=\"top\">20+1 siedz. <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<td valign=\"top\">2+1 siedz. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Masa w\u0142asna (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">4 900 <\/td>\n<td valign=\"top\">4 400 <\/td>\n<td valign=\"top\">4 200 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">7 500 <\/td>\n<td valign=\"top\">6 605 <\/td>\n<td valign=\"top\">7 000 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Silnik <\/td>\n<td valign=\"top\">TAM F4L-413FR, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy, pojemno\u015b\u0107 skokowa 6,38 dm3 <\/td>\n<td valign=\"top\">WSW Andrych\u00f3w SW266, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy, pojemno\u015b\u0107 skokowa 4,36 dm3 <\/td>\n<td valign=\"top\">WSW Andrych\u00f3w SW266\/A4, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy, pojemno\u015b\u0107 skokowa 4,36 dm3 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Moc maksymalna, przy obrotach <\/td>\n<td valign=\"top\">124 KM, 2500 obr\/min <\/td>\n<td valign=\"top\">91 KM, b.d. <\/td>\n<td valign=\"top\">91 KM, b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Maks. moment obrotowy, przy obrotach <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Skrzynia bieg\u00f3w <\/td>\n<td valign=\"top\">TAM Z5-35 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<td valign=\"top\">POLMO Tczew TS5-30 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<td valign=\"top\">POLMO Tczew TS5-30 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">O\u015b przednia <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywna TAM, zawieszona na resorach parabolicznych <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">sztywna Star, zawieszenie na resorach parabolicznych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Most nap\u0119dowy <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny TAM o prze\u0142o\u017ceniu i=4,1 <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">sztywny Star o prze\u0142o\u017ceniu i=3,9, zawieszenie na resorach parabolicznych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Uk\u0142ad drzwi <\/td>\n<td valign=\"top\">0-1-0 <\/td>\n<td valign=\"top\">0-2-0 <\/td>\n<td valign=\"top\">1-0-0 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Instalacja elektryczna <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">24 V <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Opony <\/td>\n<td colspan=\"3\" valign=\"top\">7,50 R 16,00, d\u0119tkowe <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p class=\"textbody\">Ciekawa inicjatywa zosta\u0142a podj\u0119ta pod koniec roku 1988. Poszukuj\u0105cy taniego podwozia dla swojego ma\u0142ego autobusu typu 543 Ikarus, zam\u00f3wi\u0142 w Autosanie 2 samojezdne podwozia, bazuj\u0105ce na modelu H6. Jeszcze w tym samym roku zbudowano podwozia, wyposa\u017cone m.in. w reflektory i stanowisko kierowcy. Zabudow\u0105 nadwozia mia\u0142 zaj\u0105\u0107 si\u0119 Ikarus. Do nap\u0119du tej konstrukcji u\u017cyto wolnoss\u0105cego silnika Star o pojemno\u015bci 4,5 litra i mocy 101 KM, po\u0142\u0105czonego ze skrzyni\u0105 bieg\u00f3w TS5-30 z zak\u0142ad\u00f3w POLMO Tczew. Kontrakt nie doszed\u0142 jednak do skutku i po pewnym czasie podj\u0119to decyzj\u0119 o zabudowie wykonanych podwozi standardowymi karoseriami H6. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"W wykonanym w 1988 r. prototypie H10-10 wprowadzono wiele modyfikacji, kt\u00f3re w latach 90. trafi\u0142y do seryjnie produkowanych autobus\u00f3w serii H10.\"><img decoding=\"async\" alt=\"W wykonanym w 1988 r. prototypie H10-10 wprowadzono wiele modyfikacji, kt\u00f3re w latach 90. trafi\u0142y do seryjnie produkowanych autobus\u00f3w serii H10.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_9-176.jpg\" \/><\/a><a title=\"Prototyp Autosana H10-10 z 1988 r. - widok od ty\u0142u.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp Autosana H10-10 z 1988 r. - widok od ty\u0142u.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_10-162.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p><strong>Autosan H10-10 &#8211; powr\u00f3t klasy midi <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pod koniec 1988 r. w Autosanie powr\u00f3cono do pomys\u0142u uruchomienia produkcji autobusu klasy midi nowej rodziny H10, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by zast\u0105pi\u0107 przestarza\u0142\u0105 konstrukcj\u0119 H9-20\/21. Wykonano w\u00f3wczas prototyp mi\u0119dzymiastowego autobusu klasy 10 m, kt\u00f3ry jako pierwszy otrzyma\u0142 oznaczenie H10-10. W por\u00f3wnaniu do produkowanego w\u00f3wczas modelu H10-11, prototyp ten r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 nie tylko d\u0142ugo\u015bci\u0105, w jego nadwoziu zastosowano bowiem kilka modyfikacji, z kt\u00f3rych cz\u0119\u015b\u0107 trafi\u0142a p\u00f3\u017aniej do seryjnych egzemplarzy wszystkich modeli rodziny H10. Nale\u017ca\u0142y do nich m.in. \u015bci\u0119ta linia dachu w przedniej cz\u0119\u015bci, obni\u017cone drzwi przednie, podniesiona dolna linia okien bocznych, nowy, szeroki zderzak wykonany z tworzywa sztucznego, a tak\u017ce wi\u0119ksze tylne lampy, znane z autobus\u00f3w Ikarus 260\/280 i zaokr\u0105glone nadkola, tak\u017ce wykonane z tworzyw. Autobus nap\u0119dza\u0142 prototypowy silnik WSW Andrych\u00f3w 6cT107 o mocy 170 KM, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy z 5-stopniow\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w POLMO Tczew S5-45. Obie osie, zawieszone na resorach pi\u00f3rowych, dostarczy\u0142 Star, przy czym w por\u00f3wnaniu z prototypami z pocz\u0105tku lat 80., w modelu H10-10 zastosowano most o zmniejszonym prze\u0142o\u017ceniu (5,125 zamiast 5,130) oraz zwi\u0119kszono rozstaw osi z 4700 do 5100 mm. Dzi\u0119ki wi\u0119kszej no\u015bno\u015bci zmodernizowanych osi (przednia &#8211; 5 t, tylna &#8211; 9 t), mo\u017cna by\u0142o zwi\u0119kszy\u0107 mas\u0119 ca\u0142kowit\u0105 do 14 t, a liczb\u0119 miejsc siedz\u0105cych do 45. Innym unowocze\u015bnieniem by\u0142o zastosowanie uruchamianych pneumatycznie (a nie jak dot\u0105d &#8211; hydraulicznie) hamulc\u00f3w. Prototyp ujrza\u0142 \u015bwiat\u0142o dzienne w 1989 r. Chocia\u017c nigdy nie wszed\u0142 do produkcji seryjnej, wiele zastosowanych w nim rozwi\u0105za\u0144 trafi\u0142o w latach 90. do seryjnie produkowanych autobus\u00f3w serii H10. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"W 1989 r. podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 stworzenia autobusu klasy midi, b\u0119d\u0105cego modelem przej\u015bciowym pomi\u0119dzy rodzin\u0105 H9 a H10. Prototyp nazwano H10-10P\"><img decoding=\"async\" alt=\"W 1989 r. podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 stworzenia autobusu klasy midi, b\u0119d\u0105cego modelem przej\u015bciowym pomi\u0119dzy rodzin\u0105 H9 a H10. Prototyp nazwano H10-10P\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_11-149.jpg\" \/><\/a><a title=\"Modernizacja autobusu H9-20\/21 w prototypie z 1989 r. przypomina\u0142a metody zastosowane p\u00f3\u017aniej w serii A0909L Tramp\"><img decoding=\"async\" alt=\"Modernizacja autobusu H9-20\/21 w prototypie z 1989 r. przypomina\u0142a metody zastosowane p\u00f3\u017aniej w serii A0909L Tramp\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_12-135.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>H10-10P &#8211; midi w wersji oszcz\u0119dno\u015bciowej <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Bior\u0105c pod uwag\u0119 popularno\u015b\u0107 rodziny H9 oraz du\u017cy popyt na tanie i proste w budowie autobusy mi\u0119dzymiastowe klasy midi, w 1989 r. podj\u0119to inn\u0105 pr\u00f3b\u0119 stworzenia nast\u0119pcy przestarza\u0142ego modelu H9-20. Powsta\u0142 w\u00f3wczas prototyp H10-10P, stanowi\u0105cy model przej\u015bciowy pomi\u0119dzy popularn\u0105 &#8222;Dziewi\u0105tk\u0105&#8221; a autobusami nowej generacji H10. Autobus nap\u0119dza\u0142 silnik WSW Andrych\u00f3w o mocy 170 KM, wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cy ze skrzyni\u0105 bieg\u00f3w POLMO S5-45. Pozosta\u0142e zespo\u0142y podwoziowe by\u0142y identyczne, jak w modelu H9-20\/21. Nadwozie wyr\u00f3\u017cnia\u0142o si\u0119 zastosowaniem innej \u015bciany przedniej, zawieraj\u0105cej elementy zapo\u017cyczone z rodziny H10 oraz nowy, tworzywowy zderzak, a tak\u017ce innymi nadkolami i u\u017cyciem pneumatycznych, dwuskrzyd\u0142owych, gi\u0119tych drzwi przednich, identycznych ze stosowanymi p\u00f3\u017aniej w autobusach szkolnych &#8222;Kleks&#8221;. Pojazd zosta\u0142 wykonany w prototypowni tylko w jednym egzemplarzu, na bazie gotowego autobusu pobranego z placu. Nie podj\u0119to jego produkcji seryjnej. <\/p>\n<p align=\"center\">Tabela 3: Dane techniczne prototyp\u00f3w autobus\u00f3w H10-10 z 1988 r. i H10-10P z 1989 r. <\/p>\n<table border=\"1\" cellpadding=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<tr>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H10-10 <\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H10-10P <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n<td valign=\"top\">10380 x 2500 x 3080 <\/td>\n<td valign=\"top\">10000 x 2500 x 3150 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Rozstaw osi (mm) <\/td>\n<td valign=\"top\">5 100 <\/td>\n<td valign=\"top\">4 700 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych) <\/td>\n<td valign=\"top\">45+1 <\/td>\n<td valign=\"top\">51+1 (41+1) <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Masa w\u0142asna (kg) <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">14 000 <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Silnik <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">WSW Andrych\u00f3w typ 6cT107, sze\u015bciocylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, do\u0142adowany, pojemno\u015b\u0107 skokowa 6,5 dm3 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Moc maksymalna, przy obrotach <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">170 KM, 2600 obr\/min <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Maks. moment obrotowy, przy obrotach <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">50 kGm, 1600 obr\/min <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Skrzynia bieg\u00f3w <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">POLMO Tczew S5-45 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">O\u015b przednia <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">sztywna Star, zawieszenie na resorach pi\u00f3rowych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Most nap\u0119dowy <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny Star o prze\u0142o\u017ceniu i=5,125, zawieszenie na resorach pi\u00f3rowych <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny Star o prze\u0142o\u017ceniu i=5,43, zawieszenie na resorach pi\u00f3rowych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Uk\u0142ad drzwi <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">1-0-1 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Instalacja elektryczna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">24 V <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Opony <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">10,00 R 20 <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Prototyp autobusu Autosan H6-07 z zespo\u0142em nap\u0119dowym TAM\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp autobusu Autosan H6-07 z zespo\u0142em nap\u0119dowym TAM\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_13-119.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Autosan H6 &#8211; wariacje na temat zespo\u0142u nap\u0119dowego <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Na pocz\u0105tku 1989 r. uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 kolejny zesp\u00f3\u0142 nap\u0119dowo-jezdny TAM z Jugos\u0142awii. Z jego wykorzystaniem zbudowano kolejny prototyp autobusu mi\u0119dzymiastowego, oznaczonego H6-07. Autobus mia\u0142 6,1 metra d\u0142ugo\u015bci i zabiera\u0142 na pok\u0142ad 23 pasa\u017cer\u00f3w oraz kierowc\u0119. Sercem autobusu by\u0142 4-cylindrowy silnik rz\u0119dowy TAM F4L-413FR o mocy 91 kW (124 KM), po\u0142\u0105czony ze skrzyni\u0105 bieg\u00f3w TAM Z5-35. Tak\u017ce o\u015b przedni\u0105, i most nap\u0119dowy dostarczy\u0142 TAM, natomiast uk\u0142ad kierowniczy ze wspomaganiem pochodzi\u0142 od jugos\u0142owia\u0144skiej firmy Peteletka. Autobus mia\u0142 pojedyncze, otwierane na klamk\u0119 drzwi kierowcy z lewej strony oraz takie\u017c drzwi pasa\u017cerskie z prawej, w uk\u0142adzie 0-1-0. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Prototyp autobusu H6-05 na stoisku Autosanu na MTM Pozna\u0144 1989 (drugi od lewej)\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp autobusu H6-05 na stoisku Autosanu na MTM Pozna\u0144 1989 (drugi od lewej)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_14-108.jpg\" \/><\/a><a title=\"Prototyp autobusu Autosan H6-30\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp autobusu Autosan H6-30\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_15-91.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Specjalnie na Mi\u0119dzynarodowe Targi Pozna\u0144skie, przygotowano kolejne dwa prototypy autobus\u00f3w H6, zbudowane na&#8230; podwoziach wyprodukowanych dla Ikarusa. Pierwszy z nich &#8211; zaprezentowany jako H6-05 &#8211; wykonany by\u0142 w wersji mi\u0119dzymiastowej z drzwiami w uk\u0142adzie 0-1-0 oraz drzwiami kierowcy z lewej strony. Drugi autobus, oznaczony H6-30, zosta\u0142 zbudowany w odmianie miejskiej. Autobus mia\u0142 zwi\u0119kszony do 3,32 m rozstaw osi, kt\u00f3ry stosowano p\u00f3\u017aniej w egzemplarzach produkowanych seryjnie. Tylko w tych dw\u00f3ch prototypach zastosowano klapy boczne otwierane r\u00f3wnolegle do \u015bcian bocznych. Okna by\u0142y nadal umieszczane w profilach aluminiowych. Pojazdy te s\u0105 do dzi\u015b eksploatowane przez prywatnych przewo\u017anik\u00f3w. <\/p>\n<p align=\"center\">Tabela 4: Por\u00f3wnanie danych technicznych prototyp\u00f3w H6-05 i H6-30 z 1989 r., zbudowanych na podwoziach z silnikami Star, przeznaczonych dla Ikarusa <\/p>\n<table border=\"1\" cellpadding=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<tr>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-05 <\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-30 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n<td valign=\"top\">6150 x 2270 x 2590 <\/td>\n<td valign=\"top\">6150 x 2270 x 2590 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Rozstaw osi (mm) <\/td>\n<td valign=\"top\">3 320 <\/td>\n<td valign=\"top\">3 320 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych) <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Masa w\u0142asna (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">4 700 <\/td>\n<td valign=\"top\">4 300 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">7 000 <\/td>\n<td valign=\"top\">7 000 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Silnik <\/td>\n<td valign=\"top\">Star 370R4, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy, pojemno\u015b\u0107 skokowa 4,56 dm3 <\/td>\n<td valign=\"top\">Star 370R4, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy, pojemno\u015b\u0107 skokowa 4,56 dm3 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Moc maksymalna, przy obrotach <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">101 KM, b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Maks. moment obrotowy, przy obrotach <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Skrzynia bieg\u00f3w <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">POLMO Tczew TS5-30 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">O\u015b przednia <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">sztywna Star, zawieszenie na resorach parabolicznych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Most nap\u0119dowy <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">sztywny Star o prze\u0142o\u017ceniu i=3,9, zawieszenie na resorach parabolicznych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Uk\u0142ad drzwi <\/td>\n<td valign=\"top\">0-1-0 <\/td>\n<td valign=\"top\">0-2-0 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Instalacja elektryczna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">24 V <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Opony <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">d\u0119tkowe <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Prototyp furgonu Autosan H6-50 z 1989 r.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp furgonu Autosan H6-50 z 1989 r.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_16-85.jpg\" \/><\/a><a title=\"Schemat prototypu H6-50 z 1989 r.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Schemat prototypu H6-50 z 1989 r.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_17-78.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1989 r. powstaje tak\u017ce kolejny prototyp furgonu H6-50, wyposa\u017cony dodatkowo w odsuwane drzwi na \u015bcianie bocznej. Innym nowym elementem w tym autobusie by\u0142 zastosowany po raz pierwszy, prototypowy silnik 4-cylindrowy WSW Andrych\u00f3w z do\u0142adowaniem. Oznaczona symbolem 4cT107 jednostka osi\u0105ga\u0142a maksymaln\u0105 moc 77 kW (105 KM). Silnik wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z 5-stopniow\u0105 skrzyni\u0105 bieg\u00f3w POLMO Tczew TS5-30, a obie osie dostarczy\u0142 Star. W kabinie pasa\u017cerskiej by\u0142o miejsce dla 3 os\u00f3b (wraz z kierowc\u0105). Masa w\u0142asna furgonu wynosi\u0142a 4 300 kg, a dopuszczalna masa ca\u0142kowita &#8211; 7 000 kg, co dawa\u0142o \u0142adowno\u015b\u0107 2 700 kg. Te trzy pojazdy by\u0142y jednocze\u015bnie ostatnimi egzemplarzami H6, wyposa\u017conymi w podwieszone u g\u00f3ry &#8211; podobnie jak w autobusach H10 &#8211; wycieraczki przedniej szyby. <\/p>\n<p align=\"center\">Tabela 5: Por\u00f3wnanie danych technicznych prototyp\u00f3w H6-07 i H6-50 z 1989 r. <\/p>\n<table border=\"1\" cellpadding=\"1\" cellspacing=\"1\">\n<tr>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-07 <\/strong><\/td>\n<td valign=\"top\"><strong>Autosan H6-50 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">D\u0142ugo\u015b\u0107 x szeroko\u015b\u0107 x wysoko\u015b\u0107 (mm) <\/td>\n<td valign=\"top\">6095 x 2270 x 2590 <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Rozstaw osi (mm) <\/td>\n<td valign=\"top\">4 100 <\/td>\n<td valign=\"top\">3 320 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Liczba miejsc og\u00f3\u0142em (w tym siedz\u0105cych) <\/td>\n<td valign=\"top\">23+1 siedz. <\/td>\n<td valign=\"top\">2+1 siedz. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Masa w\u0142asna (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<td valign=\"top\">4 300 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Dopuszczalna masa ca\u0142kowita (kg) <\/td>\n<td valign=\"top\">7 000 <\/td>\n<td valign=\"top\">7 000 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Silnik <\/td>\n<td valign=\"top\">TAM F4L-413FR, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, wolnoss\u0105cy, pojemno\u015b\u0107 skokowa 6,38 dm3 <\/td>\n<td valign=\"top\">WSW Andrych\u00f3w 4cT107\/A4, 4-cylindrowy, rz\u0119dowy, Diesel, ch\u0142odzony ciecz\u0105, do\u0142adowany, pojemno\u015b\u0107 skokowa 4,36 dm3 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Moc maksymalna, przy obrotach <\/td>\n<td valign=\"top\">124 KM, 2500 obr\/min <\/td>\n<td valign=\"top\">105 KM, b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Maks. moment obrotowy, przy obrotach <\/td>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<td valign=\"top\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 maksymalna <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<td valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Skrzynia bieg\u00f3w <\/td>\n<td valign=\"top\">TAM Z5-35 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<td valign=\"top\">POLMO Tczew TS5-30 (mechaniczna, 5-stopniowa) <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">O\u015b przednia <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywna TAM, zawieszona na resorach parabolicznych <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywna Star, zawieszenie na resorach parabolicznych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Most nap\u0119dowy <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny TAM o prze\u0142o\u017ceniu i=4,1 <\/td>\n<td valign=\"top\">sztywny Star o prze\u0142o\u017ceniu i=3,9, zawieszenie na resorach parabolicznych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Uk\u0142ad drzwi <\/td>\n<td valign=\"top\">0-1-0 <\/td>\n<td valign=\"top\">1-0-0 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Pojemno\u015b\u0107 baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">b.d. <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Instalacja elektryczna <\/td>\n<td colspan=\"2\" valign=\"top\">24 V <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td valign=\"top\">Opony <\/td>\n<td valign=\"top\">8,5 R 17,5, bezd\u0119tkowe <\/td>\n<td valign=\"top\">7,5 R 16,00, d\u0119tkowe <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p><strong>Szanowni Czytelnicy! <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">To pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 naszej sagi o historii Autosana w latach 1985 &#8211; 1993. Zdj\u0119cia (o ile nie podpisano inaczej) oraz dane pochodz\u0105 ze zbior\u00f3w Mariana i Huberta Hajduk\u00f3w, pracownik\u00f3w dawnej prototypowni Autosanu. Autor pragnie szczeg\u00f3lnie podzi\u0119kowa\u0107 panu Hubertowi Hajdukowi z firmy San-bus, kt\u00f3ry wyszuka\u0142 w rodzinnym archiwum i udost\u0119pni\u0142 nam materia\u0142y, bez kt\u00f3rych niniejszy artyku\u0142 by\u0142by znacznie ubo\u017cszy, a tak\u017ce pom\u00f3g\u0142 w organizacji pobytu autora w Sanoku. Podzi\u0119kowania kierujemy tak\u017ce do wszystkich pracownik\u00f3w dawnej prototypowni Autosana, dzi\u0119ki kt\u00f3rym zgromadzenie tych materia\u0142\u00f3w sta\u0142o si\u0119 mo\u017cliwe. Firma San-bus zajmuje si\u0119 dystrybucj\u0105 cz\u0119\u015bci do autobus\u00f3w Autosan H6 i H7, a tak\u017ce produkcj\u0105 element\u00f3w metalowych oraz laminatowych dla tych pojazd\u00f3w. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Reklama firmy FHUP SAN-BUS\"><img decoding=\"async\" alt=\"Reklama firmy FHUP SAN-BUS\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_18-71.jpg\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5969,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[822],"class_list":["post-5968","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-autosan"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989 - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Poprzedni odcinek rodzinnej sagi Autosanu zako\u0144czyli\u015bmy na prze\u0142omie lat 1984 i 1985, kiedy na...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-06T10:28:13+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"16 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989 - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg\",\"datePublished\":\"2005-08-27T12:22:39+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-06T10:28:13+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989 - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989","og_description":"Poprzedni odcinek rodzinnej sagi Autosanu zako\u0144czyli\u015bmy na prze\u0142omie lat 1984 i 1985, kiedy na...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-06T10:28:13+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"16 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989 - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg","datePublished":"2005-08-27T12:22:39+00:00","dateModified":"2025-01-06T10:28:13+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-302.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-w-latach-1985-1989\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan w latach 1985-1989"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/5968","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5968"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5969"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5968"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5968"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5968"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}