Do\u015bwiadczenia z zastosowaniem CNG do nap\u0119du autobus\u00f3w w Polsce s\u0105 skromne w por\u00f3wnaniu z wieloma krajami na \u015bwiecie. Przez wiele lat dostosowywano do nap\u0119dzania gazem ziemnym zwyk\u0142e autobusy na rop\u0119, montuj\u0105c w kratownicy podwozia autobus\u00f3w wysokopod\u0142ogowych butle ze spr\u0119\u017conym gazem ziemnym. Pierwsze autobusy zasilane metanem pojawi\u0142y si\u0119 w kraju dopiero w 1993 r. na ulicach Krakowa. Adaptowano do tego celu sze\u015b\u0107 autobus\u00f3w przegubowych Ikarus 280. Zastosowano w ka\u017cdym z nich 12 stalowych butli na gaz ziemny o pojemno\u015bci 50 litr\u00f3w ka\u017cda. Pojazdy by\u0142y eksploatowane a\u017c do 1999 r. Na wi\u0119ksz\u0105 skal\u0119 zacz\u0119to stosowa\u0107 gaz ziemny do nap\u0119du taboru komunikacji miejskiej w Przemy\u015blu w 1996 r. gdzie przystosowano 16 autobus\u00f3w Jelcz M11. Pojazdy adaptowane do zasilania CNG stanowi\u0105 obecnie oko\u0142o po\u0142owy eksploatowanych pojazd\u00f3w na metan. W 2000 r. zaoferowano krajowym przewo\u017anikom nowy autobus z fabrycznie instalacj\u0105 CNG. By\u0142 to Jelcz M120\/1 wyposa\u017cony w 8 butli stalowych na spr\u0119\u017cony gaz ziemny o pojemno\u015bci 67,5 litra ka\u017cda. Butle zosta\u0142y zamontowane pod pod\u0142og\u0105 pojazdu. Pierwsze cztery nowe autobusy tego typu dostarczono w tym\u017ce roku do przedsi\u0119biorstwa MZK w Przemy\u015blu. Odt\u0105d pojedyncze egzemplarze Jelcz M120\/1 trafia\u0142y do kolejnych przewo\u017anik\u00f3w, m.in. w Grodzisku Mazowieckim i Inowroc\u0142awiu. Dopiero w 2003 r. pojawi\u0142y si\u0119 w ofercie krajowej w pe\u0142ni niskopod\u0142ogowe autobusy nap\u0119dzane CNG, od kiedy do sprzeda\u017cy trafi\u0142 Jelcz M125M\/4 VECTO CNG. <\/p>\n
…i tera\u017aniejszo\u015b\u0107 <\/strong><\/p>\n Obecnie w kraju zarejestrowanych jest ponad 200 pojazd\u00f3w nap\u0119dzanych spr\u0119\u017conym gazem ziemnym, spo\u015br\u00f3d ok. 13,5 mln. og\u00f3lnie u\u017cytkowanych. W tej liczbie 60 szt. stanowi\u0105 autobusy, a ok. 120 – pojazdy serwisowe i kilkadziesi\u0105t osobowych. Najwi\u0119ksz\u0105 flot\u0119 autobus\u00f3w na gaz ziemny posiada Przemy\u015bl – 25 szt., a w dalszej kolejno\u015bci Rzesz\u00f3w – 12 sztuk, Inowroc\u0142aw – 9 szt., Wroc\u0142aw – 8 szt., oraz Tarn\u00f3w – 6 szt. W ostatnich latach podstaw\u0119 taboru autobusowego zasilanego CNG w Polsce stanowi\u0142y produkty Jelcza. Od 2004 r. krajowy tabor sta\u0142 si\u0119 bardziej r\u00f3\u017cnorodny dzi\u0119ki zakupom za granic\u0105 u\u017cywanych Neoplan\u00f3w przez prywatne Dolno\u015bl\u0105skie Linie Autobusowe z Wroc\u0142awia. \u0141\u0105cznie DLA Wroc\u0142aw posiada osiem autobus\u00f3w gazowych, w tym m.in. trzy autobusy przegubowe Neoplan N4021 CNG, trzy Neoplany N4016 CNG oraz lokalny autobus Neoplan Transliner N316\u0170. Lecz to nie u\u017cywane, importowane konstrukcje stanowi\u0105 g\u0142\u00f3wne zainteresowanie przewo\u017anik\u00f3w, cho\u0107 zapewne zajm\u0105 pewn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 rynku autobus\u00f3w zasilanych CNG. Rych\u0142o zostan\u0105 rozpisane przetargi na dostaw\u0119 nowych autobus\u00f3w gazowych dla Radomia (4 sztuki) i Rzeszowa (kolejne 10 sztuk jeszcze w tym roku). Do zakupu znacznej liczby nowych autobus\u00f3w zasilanych gazem ziemnym przymierza si\u0119 te\u017c \u0142\u00f3dzkie oraz lubelskie MPK. MPK \u0141\u00f3d\u017a ju\u017c z\u0142o\u017cy\u0142o wniosek o dofinansowanie ze \u015brodk\u00f3w Unii Europejskiej budowy stacji tankowania gazu ziemnego oraz zakupu ok. 100 autobus\u00f3w niskopod\u0142ogowych zasilanych metanem. Z kolei w Warszawie ocen\u0119 potencjalnego zastosowania autobus\u00f3w gazowych w sto\u0142ecznej komunikacji miejskiej planowano przedstawi\u0107 pod koniec 2004 r.. W praktyce okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dopiero w styczniu 2005 r. przyst\u0105piono do zbierania niezb\u0119dnych informacji, wi\u0119c termin prezentacji wynik\u00f3w bada\u0144 i ewentualnego zakupu „gazowc\u00f3w” jest obecnie trudny do przewidzenia. Niemniej w tym roku warszawskie MZA testowa\u0142o ju\u017c trzy autobusy gazowe, tj. Irisbusa Agora GNV, MAN-a Lion’s City LL CNG i Jelcza M125M\/4 VECTO CNG. <\/p>\n Zauwa\u017calnie wzros\u0142o zainteresowanie kolejnych producent\u00f3w coraz intensywniej rozwijaj\u0105cym si\u0119 rynkiem autobus\u00f3w gazowych. Jeszcze rok temu tylko jeden, a obecnie ju\u017c czterech producent\u00f3w autobus\u00f3w CNG zamierza oficjalnie walczy\u0107 o polskiego klienta, tj. AMZ-Kutno oferuj\u0105ce od niedawna minibus AMZ IVECO Daily 50C11 GV, Irisbus z Agor\u0105 GNV, Jelcz z modelem M125M\/4 VECTO CNG i nieco zapomnianym 120 M\/1 Supero, oraz Solaris z pi\u0119tnastometrowym Urbino II 15 CNG. To nie koniec. Na horyzoncie pojawili si\u0119 by\u0107 mo\u017ce nowi gracze. Wybrani przewo\u017anicy miejscy mieli sposobno\u015b\u0107 testowania autobusu gazowego firmy MAN oraz czeskiego producenta, firmy SOR. MAN wypo\u017cyczy\u0142 do test\u00f3w niskopod\u0142ogowy autobus 15-metrowy MAN Lion’s City LL CNG, a czeska firma oryginalny 12-metrowy autobus niskowej\u015bciowy SOR BN 12 Ekobus. Niewykluczone, \u017ce polskim przewo\u017anikom ju\u017c nied\u0142ugo zaoferuj\u0105 swoje autobusy gazowe tacy potentaci jak Mercedes, Scania czy Volvo. Zapowiada si\u0119 wi\u0119c ciekawa rynkowa rywalizacja. <\/p>\n Wielkie testowanie <\/strong><\/p>\n Ten rok, jak \u017caden dot\u0105d, da\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 wielu przewo\u017anikom miejskim z nowymi autobusami zasilanymi CNG. Nowe „gazowce” testowano m.in. w Rzeszowie, Tarnowie, Wroc\u0142awiu, Gdyni, Wejherowie oraz Warszawie. Najwi\u0119ksze do\u015bwiadczenia w por\u00f3wnaniu r\u00f3\u017cnych konstrukcji, u\u017cyczanych dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci producent\u00f3w, posiada obecnie MPK Rzesz\u00f3w, gdzie przeprowadzono testy por\u00f3wnawcze kolejnych autobus\u00f3w, tj. Jelcza M125M VECTO CNG (eksploatowane w Rzeszowie od roku), Irisbus Agora GNV, Solaris Urbino II 15 CNG, MAN Lion’s City LL CNG oraz SOR BN 12 Ekobus (w tabeli por\u00f3wnanie og\u00f3lnych parametr\u00f3w technicznych testowanych pojazd\u00f3w – tab. 1). <\/p>\n Po raz pierwszy w Polsce mo\u017cna by\u0142o obiektywnie por\u00f3wna\u0107 m.in. taki parametr, jak \u015brednie zu\u017cycie gazu na 100 km i to w podobnych warunkach eksploatacji. W kwestii zu\u017cycia paliwa najbardziej oszcz\u0119dny okaza\u0142 si\u0119 czeski SOR, kt\u00f3ry „pali” przeci\u0119tnie 56,5 m 3 gazu ziemnego na 100 km [1]<\/a>. To nie dziwi, zwa\u017cywszy na bardzo nisk\u0105 mas\u0119 w\u0142asn\u0105 pojazdu wynosz\u0105c\u0105 zaledwie 9200 kg. Kolejne miejsca zaj\u0119li: Jelcz M125M\/4 VECTO CNG zu\u017cywaj\u0105c \u015brednio 58 m 3 , Irisbus Agora GNV – 62 m 3 , Solaris Urbino II 15 CNG – 62 m 3 . Stawk\u0119 zamyka\u0142 15-metrowy MAN Lion’s City LL CNG ze \u015brednim zu\u017cyciem ok. 70 m 3 (Filip, 2005). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce pojazdy by\u0142y u\u017cywane w r\u00f3\u017cnych warunkach pogodowych oraz wypo\u017cyczano je przewo\u017anikowi na r\u00f3\u017cny okres. St\u0105d powy\u017csze dane maj\u0105 charakter szacunkowy. <\/p>\n Tab. 1. Podstawowe parametry techniczne testowanych w kraju autobus\u00f3w zasilanych CNG<\/a> <\/p>\n Kr\u00f3tkie przedstawienie testowanych modeli – Jelcz <\/strong><\/p>\n Opis zaczniemy od Jelcza, gdy\u017c jak dot\u0105d wszystkie nowe autobusy gazowe kupowane w kraju pochodz\u0105 z jelcza\u0144skiej fabryki. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 Jelczy zasilanych spr\u0119\u017conym gazem ziemnym to autobusy przystosowane do tego celu przez przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne. Do przewo\u017anik\u00f3w trafi\u0142y te\u017c nieliczne fabrycznie przystosowane do CNG autobusy Jelcz 120 M\/1. Autobus niskopod\u0142ogowy Jelcz M125M\/4 VECTO CNG (fot. 1), kt\u00f3ry sp\u00f3\u0142ka Polskie Autobusy oferuje od dw\u00f3ch lat, by\u0142 pierwszym oferowanym na rynku krajowym autobusem z butlami kompozytowymi umieszczonymi na dachu pojazdu. Pod wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cym si\u0119 od standardowego modelu dachowym garbem skrywaj\u0105 si\u0119 francuskie butle kompozytowe firmy Ullit w liczbie czterech sztuk o pojemno\u015bci 310 litr\u00f3w ka\u017cda. Zainstalowanie butli kompozytowych na dachu spowodowa\u0142o wzrost wysoko\u015bci pojazdu z 2870 mm do 3280 mm. Z kolei dodatkowy ci\u0119\u017car butli spowodowa\u0142 wzrost masy ca\u0142kowitej autobusu z 11250 kg do 12250 kg, przy takiej samej masie dopuszczalnej. Jak \u0142atwo si\u0119 domy\u015bli\u0107, oznacza to ograniczenie maksymalnej liczby przewo\u017conych pasa\u017cer\u00f3w, ze 100 do 86 os\u00f3b. Jest to przypad\u0142o\u015b\u0107 typowadla wszystkich opisywanych pojazd\u00f3w. Do dzi\u015b zakupiono w kraju \u0142\u0105cznie 10 sztuk tych autobus\u00f3w. Wszystkie na co dzie\u0144 je\u017cd\u017c\u0105 po stolicy Podkarpacia – Rzeszowie. Obecnie autobus jest testowany przez warszawskie Miejskie Zak\u0142ady Autobusowe (o czym wi\u0119cej w nast\u0119pnym Infobusie). <\/p>\n Irisbus Agora GNV <\/strong><\/p>\n W ostatnim czasie koncern Irisbus ze swojej bardzo szerokiej palety autobus\u00f3w gazowych wprowadzi\u0142 do oferty na rynek polski autobus 12-metrowy Agora GNV. W Polsce Agora GNV; podobnie jak gazowe autobusy Jelcza, Solarisa, MAN-a czy SOR-a; by\u0142a wypo\u017cyczana przewo\u017anikom w celu lepszego zapoznania si\u0119 z pojazdem, jak i ukrytymi w nim technologiami. Na pocz\u0105tku roku testowa\u0142y go przedsi\u0119biorstwa komunikacji miejskiej z Tarnowa, Rzeszowa oraz, w ostatnim tygodniu stycznia, warszawskie Miejskie Zak\u0142ady Autobusowe (fot. 2). Autobus Agora GNV prezentuje si\u0119 interesuj\u0105co tak pod wzgl\u0119dem stylistyki nadwozia jak i oferowanych parametr\u00f3w technicznych. Sercem pojazdu jest w\u0142oski silnik IVECO CURSOR 8 CNG o mocy 200 kW, spe\u0142niaj\u0105cy normy emisji spalin EURO 4. <\/p>\n SOR BN 12 Ekobus <\/strong><\/p>\n Na testach w kraju zago\u015bci\u0142 tak\u017ce SOR BN 12 Ekobus (fot. 3) opracowany wsp\u00f3lnie przez firmy SOR i Ekobus. Ten niskowej\u015bciowy, 12-metrowy autobus na co dzie\u0144 jest eksploatowany w czeskim mie\u015bcie Havi\u0159ov. Posiada wiele cech wyr\u00f3\u017cniaj\u0105cych go na tle opisywanej konkurencji. Z zewn\u0105trz rzuca si\u0119 w oczy za\u0142amana linia dachu w miejscu gdzie cz\u0119\u015b\u0107 niskopod\u0142ogowa \u0142\u0105czy si\u0119 z wy\u017csz\u0105, \u015bredniopod\u0142ogow\u0105. Pojazd posiada ponadto a\u017c cztery praktyczne drzwi dwuskrzyd\u0142owe u\u0142atwiaj\u0105ce szybk\u0105 wymian\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Oryginalnie rozplanowano wn\u0119trze, gdzie w \u015brodkowej cz\u0119\u015bci, podobnie jak w metrze, zamontowano siedzenia ty\u0142em do kierunku jazdy. Ca\u0142o\u015b\u0107 jest nap\u0119dzana przez 5,9 litrowy silnik Cummins o mocy 172 kW. <\/p>\n MAN Lion’s City LL CNG <\/strong><\/p>\n Pi\u0119tnastometrowy, trzyosiowy MAN Lion’s City LL CNG (fot. 4), spo\u015br\u00f3d pozosta\u0142ych testowanych modeli, wybija si\u0119 sposobem promocji autobusu gazowego zastosowanym przez MAN. Ca\u0142opojazdowa, sympatyczna reklama akcentuj\u0105ca zalety autobus\u00f3w gazowych zdecydowanie rzuca\u0142a si\u0119 w oczy. Wewn\u0105trz pojazd prezentuje si\u0119 r\u00f3wnie dobrze zapewniaj\u0105c wygodn\u0105 podr\u00f3\u017c 116 do 122 pasa\u017cerom (zale\u017cnie od liczby zamontowanych siedze\u0144). Szybkie dotarcie do celu podr\u00f3\u017cnym zapewnia bardzo mocny silnik MAN E 2876 LUH 01 o mocy 228 kW. Tournee gazowego MAN-a obj\u0119\u0142o do tej pory Rzesz\u00f3w, Wroc\u0142aw, Wejherowo, Gdyni\u0119 i Warszaw\u0119, gdzie je\u017adzi\u0142 niemal miesi\u0105c na bardzo obci\u0105\u017conej linii 512. <\/p>\n Solaris Urbino II 15 CNG <\/strong><\/p>\n Na testach w MPK Rzesz\u00f3w znajdowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce pi\u0119tnastometrowy Solaris Urbino II 15 CNG, nale\u017c\u0105cy do przewo\u017anika miejskiego z Koszyc. Pojazd ten wyposa\u017cono w identyczny silnik gazowy MAN jak w modelu Lion’s City LL CNG. Co ciekawe, autobus gazowy Solarisa, mimo identycznego silnika co w MAN-ie i podobnej masy, zu\u017cywa\u0142 o ok. 8 m 3 gazu mniej na 100 km. Nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce ambitny podpozna\u0144ski producent w nied\u0142ugim czasie oficjalnie zaoferuje tak\u017ce klientom krajowym kolejne autobusy nap\u0119dzane gazem ziemnym, tj. pojazdy miejskie o d\u0142ugo\u015bci 10, 12 i 18 metr\u00f3w. <\/p>\n W ofercie krajowej pojawi\u0142 si\u0119 te\u017c pierwszy niepozorny minibus zasilany CNG. Jest to zabudowany w kutnowskim AMZ IVECO Daily 50C11 GV. Pojazd jest przeznaczony dla firm \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi przewozowe wok\u00f3\u0142 lub pomi\u0119dzy miastami posiadaj\u0105cymi stacje do tankowania gazu ziemnego. Minibus posiada silnik o pojemno\u015bci 2,8 litra i mocy 106 KM (a wi\u0119c o 19 KM mniej ni\u017c klasyczny diesel). Mo\u017ce jednorazowo przewie\u017a\u0107 19 pasa\u017cer\u00f3w. AMZ nie zak\u0142ada na razie spektakularnej wielko\u015bci sprzeda\u017cy. Firma liczy na wzrost zainteresowania t\u0105 konstrukcj\u0105 wraz z popularyzacj\u0105 nap\u0119du gazowego w pojazdach i otwieraniem kolejnych stacji tankowania gazu ziemnego. Lecz co sk\u0142ania przewo\u017anik\u00f3w miejskich do zainteresowania si\u0119 gazem ziemnym do nap\u0119du autobus\u00f3w? – oto kr\u00f3tka powt\u00f3rka <\/p>\n Po pierwsze koszty <\/strong><\/p>\n Wyniki interesuj\u0105cych bada\u0144 na temat koszt\u00f3w u\u017cytkowania autobus\u00f3w gazowych prezentuje w swoich materia\u0142ach sp\u00f3\u0142ka Polskie Autobusy. Opracowano map\u0119 przedstawiaj\u0105c\u0105 obrazowo korzy\u015bci ekonomiczne z zastosowania autobus\u00f3w CNG (fot. 5). Por\u00f3wnano koszty przejazdu autobusu nap\u0119dzanego na rop\u0119, Jelcza M125M Vecto, i gazowego Jelcza M125M\/4 Vecto CNG. Do analizy wybrano warszawsk\u0105 lini\u0119 autobusow\u0105 106, (oblicze\u0144 dokonano od p\u0119tli Nowe Bemowo w kierunku p\u0119tli ko\u0144cowej na reprezentacyjnym Pl. Pi\u0142sudskiego) gdy\u017c opisywane autobusy 12 metrowe wzgl\u0119dnie najlepiej nadaj\u0105 si\u0119 do eksploatacji powy\u017cszej linii. Jak wynika z analizy mapy zastosowanie autobus\u00f3w gazowych niesie ze sob\u0105 du\u017ce korzy\u015bci ekonomiczne. Ju\u017c na jednorazowym przejechaniu 15-sto kilometrowej trasy autobusowej pojazdem zasilanym CNG mo\u017cna zaoszcz\u0119dzi\u0107 ok. 8 z\u0142. na samym koszcie paliwa, w por\u00f3wnaniu z klasycznie nap\u0119dzanym autobusem [2]<\/a>. Koszt zu\u017cytego paliwa, jak wiadomo, jest jedn\u0105 ze sk\u0142adowych kosztu przejazdu, tzw. wozokilometra. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce na koszt wozokilometra sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce m.in. koszty pracownicze, czyli p\u0142ace dla kierowcy i pracownik\u00f3w zajezdni; koszty serwisu i napraw, amortyzacja, ogumienie itd. <\/p>\n W przypadku komunikacji masowej, kt\u00f3rej tabor pokonuje wiele milion\u00f3w kilometr\u00f3w rocznie, korzy\u015bci wynikaj\u0105ce z tego tytu\u0142u stanowi\u0105 ogromne kwoty. \u015arodki w ten spos\u00f3b zaoszcz\u0119dzone mog\u0105 pokry\u0107 nak\u0142ady poniesione na „przezbrojenie” taboru na gaz ziemny oraz jego eksploatacj\u0119 i serwis. Mimo, \u017ce instalacja zasilania gazem ziemnym podnosi cen\u0119 pojazdu o ok. 15-25% w stosunku do tradycyjnego nap\u0119du, to koszt ten, w stosunkowo kr\u00f3tkim czasie, jest rekompensowany przez oszcz\u0119dno\u015bci wynikaj\u0105ce z zastosowania ta\u0144szego paliwa. Zwrot z nak\u0142ad\u00f3w poniesionych na tabor CNG, wraz z infrastruktur\u0105 potrzebn\u0105 do prawid\u0142owej eksploatacji nast\u0119puje, wed\u0142ug analiz AGH, po 5-7 latach. <\/p>\n Ponadto budowa kosztownych stacji tankowania CNG mo\u017ce by\u0107 wsp\u00f3\u0142finansowana (lub finansowana w ca\u0142o\u015bci) przez dystrybutor\u00f3w gazu, zainteresowanych inwestycjami bezpo\u015brednimi w budow\u0119 tego typu obiekt\u00f3w w zamian za d\u0142ugoterminowe umowy na dostawy gazu. Istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 pozyskania \u015brodk\u00f3w inwestycyjnych oraz dotacji z szeregu instytucji proekologicznych, \u017cywo zainteresowanych rozwojem komunikacji zasilanej gazem ziemnym. <\/p>\n Zastosowanie gazu ziemnego do nap\u0119du niesie za sob\u0105 oszcz\u0119dno\u015bci eksploatacyjne wynikaj\u0105ce z podniesienia trwa\u0142o\u015bci i niezawodno\u015bci silnik\u00f3w zasilanych gazem ziemnym. W czasie pracy silnika nast\u0119puje r\u00f3wnomierne spalanie mieszanki paliwowej. Zastosowanie CNG znacznie zmniejsza cz\u0119sto\u015b\u0107 wymiany oleju. W przeciwie\u0144stwie do benzyny gaz ziemny prawie zupe\u0142nie nie rozpuszcza si\u0119 w olejach silnikowych, ponadto przy jego spalaniu na \u015bciankach cylindr\u00f3w nie osadzaj\u0105 si\u0119 produkty sta\u0142e, co eliminuje zak\u0142\u00f3cenia w procesie smarowania i przed\u0142u\u017ca wyra\u017anie okresy pomi\u0119dzy wymian\u0105 oleju i filtra olejowego. Ponadto, ze wzgl\u0119du na w\u0142a\u015bciwo\u015bci chemiczne, gaz ziemny wp\u0142ywa na \u0142atwo\u015b\u0107 zap\u0142onu zimnego silnika, nie powoduj\u0105c wzmo\u017conego zu\u017cycia podzespo\u0142\u00f3w jednostki nap\u0119dowej w fazie rozruchu. Ma to szczeg\u00f3lne znaczenie w eksploatacji pojazd\u00f3w w okresie zimowym. <\/p>\n Kolejn\u0105 korzy\u015bci\u0105 ekonomiczn\u0105 dla miasta jest poprawa jego ekologicznego wizerunku w\u015br\u00f3d inwestor\u00f3w i turyst\u00f3w. Powszechne zastosowanie pojazd\u00f3w CNG mo\u017ce by\u0107 jednym z no\u015bnik\u00f3w promocji miasta na \u015bwiecie. Ze wzgl\u0119du na dynamiczny rozw\u00f3j zastosowania CNG w Europie, posiadanie licznej floty miejskich pojazd\u00f3w zasilanych na metan coraz cz\u0119\u015bciej jest rozumiane jako osi\u0105gni\u0119cie przez miasto pewnego poziomu, b\u0119d\u0105cego ju\u017c standardem w wielu aglomeracjach europejskich. <\/p>\n Jest jednak kilka „ale”, kt\u00f3re nale\u017cy dok\u0142adnie przeanalizowa\u0107. Inwestycja w zastosowanie autobus\u00f3w na gaz jest kosztowna i wymaga analizy potencjalnych korzy\u015bci i zagro\u017ce\u0144. W za\u0142o\u017ceniu jest to inwestycja, kt\u00f3ra ma si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 w perspektywie kilku lat. I tu pojawia si\u0119 pierwszy, chyba najwi\u0119kszy problem. Utrudnieniem w skonstruowaniu d\u0142ugofalowego biznesplanu rozwoju komunikacji w oparciu o CNG jest brak klarownej i przewidywalnej polityki pa\u0144stwa, g\u0142\u00f3wnie w kwestii potencjalnych obci\u0105\u017ce\u0144 podatkowych. Brak rz\u0105dowej strategii podatkowej uniemo\u017cliwia wyliczenie zysk\u00f3w po zastosowaniu CNG. Obecnie mo\u017cna jedynie spekulowa\u0107 jakie b\u0119d\u0105 ceny i relacje cen gazu ziemnego do oleju nap\u0119dowego w przysz\u0142o\u015bci, cho\u0107 PGNiG twierdzi, \u017ce b\u0119dzie stara\u0142 si\u0119 wp\u0142ywa\u0107 na utrzymanie obecnej, korzystnej ceny gazu. Wed\u0142ug oceny specjalist\u00f3w, wzrost ceny 1 m 3 gazu ziemnego do warto\u015bci powy\u017cej 50 % ceny oleju nap\u0119dowego oznacza zanik ekonomicznego sensu interesowania si\u0119 metanem jako paliwem alternatywnym. Taka sytuacja jest nie do pomy\u015blenia, np. w Niemczech, gdzie podstaw\u0105 ca\u0142ego projektu rozwoju komunikacji w oparciu o gaz ziemny jest stabilna, przewidywalna polityka podatkowa. W Niemczech ustalono ceny gazu a\u017c do 2020 r.. To u\u0142atwia przedsi\u0119biorstwom konstruowanie plan\u00f3w inwestycyjnych, ocen\u0119 potencjalnych zysk\u00f3w i umo\u017cliwia zastosowanie pojazd\u00f3w nap\u0119dzanych CNG. <\/p>\n Innym wa\u017cnym problemem, spowalniaj\u0105cym rozw\u00f3j transportu opartego na CNG, jest nieliczna sie\u0107 stacji jego do nape\u0142niania. Ewentualne ch\u0119ci do ich budowy s\u0105 studzone przez olbrzymie koszty takich inwestycji. Obecnie koszt budowy wysokowydajnej stacji tankowania gazu ziemnego to wydatek rz\u0119du 1-2 mln z\u0142. Budowa wielkiej stacji do nape\u0142niania gazu, np. w Warszawie, przystosowanej do obs\u0142ugi ok. 200 autobus\u00f3w przy przeci\u0119tnym dobowym zapotrzebowaniu na gaz ok. 25000 Nm 3 , wyposa\u017conej w spr\u0119\u017carki umo\u017cliwiaj\u0105ce zatankowanie autobusu w przeci\u0105gu 3-5 min. to koszt ok. 6 – 8 mln z\u0142 [3]<\/a>. Dlatego te\u017c transport zasilany gazem ziemnym mo\u017ce si\u0119 rozwija\u0107 g\u0142\u00f3wnie dzi\u0119ki rozmaitym formom pomocy rz\u0105dowej czy samorz\u0105dowej. W kraju jedynie PGNiG ma bezpo\u015bredni wp\u0142yw na rozw\u00f3j infrastruktury zasilania CNG, a tym samym na poziom sprzeda\u017cy autobus\u00f3w CNG. To w\u0142a\u015bnie PGNiG wzi\u0105\u0142 na swoje barki zdynamizowanie rozwoju tej\u017ce technologii w Polsce. By zainteresowa\u0107 przewo\u017anik\u00f3w rozpocz\u0105\u0142 on szerok\u0105 akcj\u0119 informacyjn\u0105 i marketingow\u0105, w kt\u00f3rej wyra\u017anie zaznacza, i\u017c b\u0119dzie wsp\u00f3\u0142finansowa\u0142 inwestycje w budow\u0119 stacji tankowania spr\u0119\u017conego gazu <\/p>\n Po drugie ekologia <\/strong><\/p>\n W Polsce przewo\u017anicy miejscy do dzi\u015b upatruj\u0105 szans w zastosowaniu paliw alternatywnych g\u0142\u00f3wnie jako sposobu na obni\u017cenie koszt\u00f3w funkcjonowania przedsi\u0119biorstw. Zalet z zastosowania gazu ziemnego jako paliwa nie nale\u017cy rozpatrywa\u0107 jedynie w kategoriach ekonomicznych. Poczynione inwestycje w nowoczesny tabor gazowy, stacje paliw, mog\u0105 si\u0119 zwr\u00f3ci\u0107 w postaci czystszego powietrza i poprawy komfortu \u017cycia ludzi zw\u0142aszcza w centrach wielkich metropolii. Zmniejszenie zanieczyszcze\u0144 chemicznych – zastosowanie pojazd\u00f3w gazowych jest rozwi\u0105zaniem sprawdzonym w kontek\u015bcie zabezpieczenia przed niszcz\u0105cym dzia\u0142aniem zar\u00f3wno smogu jak i ha\u0142asu zabytkowych centr\u00f3w miast. Zastosowanie gazu ziemnego jako paliwa ma wi\u0119c poczesne miejsce w systemie ochrony dziedzictwa kultury. Autobus zasilany CNG przynosi znacz\u0105ce ograniczenie emisji substancji szkodliwych w por\u00f3wnaniu z klasycznymi autobusami, si\u0119gaj\u0105ce \u015brednio 85%, a w przypadku cz\u0105stek sta\u0142ych niemal 100%. Wed\u0142ug PGNiG jeden autobus CNG przeje\u017cd\u017caj\u0105cy rocznie ok. 50 tys. km emituje ok. 8,2 tony mniej spalin w por\u00f3wnaniu ze zwyk\u0142ym autobusem [4]<\/a>. Obecnie produkowane pojazdy CNG z zapasem spe\u0142niaj\u0105 normy Euro 4 (zacznie obowi\u0105zywa\u0107 w drugiej po\u0142owie 2005 r.) a czasem i Euro 5 (zacznie obowi\u0105zywa\u0107 w roku 2008). <\/p>\n Tab. 2. Dopuszczalne normy emisji spalin i poziom emisji spalin autobusu na CNG [5]<\/a><\/p>\n![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-364.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Autobus](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_2-320.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"SOR](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-287.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"MAN](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_4-272.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Mapa](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-240.jpg\")
<\/a><\/p>\n