{"id":5557,"date":"2005-07-01T18:09:51","date_gmt":"2005-07-01T18:09:51","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=5557"},"modified":"2025-01-06T05:21:10","modified_gmt":"2025-01-06T04:21:10","slug":"silniki-cng-8-podsumowanie","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/","title":{"rendered":"Silniki CNG (8): Podsumowanie"},"content":{"rendered":"

W ci\u0105gu ostatnich miesi\u0119cy, przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 ofercie poszczeg\u00f3lnych producent\u00f3w silnik\u00f3w do autobus\u00f3w w zakresie jednostek przystosowanych do spalania gazu ziemnego oraz innych paliw gazowych. Przyszed\u0142 zatem czas na podsumowanie naszego cyklu prezentacji. Dlatego, w ostatnim odcinku pr\u00f3bujemy przyjrze\u0107 si\u0119 silnikom o zasilaniu gazowym w spos\u00f3b przekrojowy. <\/p>\n

\"Gaz<\/a>\"Gaz<\/a>\"G\u0142\u00f3wnym<\/a>\"Obecnie,<\/a><\/p>\n

Sk\u0105d si\u0119 bierze gaz ziemny? <\/strong><\/p>\n

Gaz ziemny powsta\u0142 – podobnie jak ropa naftowa – z resztek drobnych ro\u015blin oraz cia\u0142 zwierz\u0105t morskich, kt\u00f3re zmar\u0142y ponad 200 milion\u00f3w lat temu, a nast\u0119pnie zosta\u0142y przykryte kolejnymi warstwami osadowymi. Pod naciskiem le\u017c\u0105cych wy\u017cej warstw piasku i mu\u0142u, te wysokoenergetyczne materia\u0142y powili ulega\u0142y rozk\u0142adowi, aby w ko\u0144cu zamieni\u0107 si\u0119 w gaz, kt\u00f3ry zosta\u0142 zamkni\u0119ty w ska\u0142ach. Gaz ziemny pozyskuje si\u0119 przez nawiercanie ska\u0142 oraz monta\u017c rur odprowadzaj\u0105cych gaz na powierzchni\u0119 ziemi. G\u0142\u00f3wn\u0105 zalet\u0105 gazu ziemnego w por\u00f3wnaniu do innych paliw kopalnych, jest jego prosty sk\u0142ad chemiczny. Sk\u0142ada si\u0119 on bowiem prawie wy\u0142\u0105cznie z metanu (CH4), dzi\u0119ki czemu przy jego spalaniu powstaje bardzo niewiele szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w. Olej nap\u0119dowy i w\u0119giel zawieraj\u0105 znacznie wi\u0119ksz\u0105 ilo\u015b\u0107 innych zwi\u0105zk\u00f3w, takich jak siarka czy azot, kt\u00f3re w wyniku spalania wytwarzaj\u0105 zwi\u0105zki chemiczne, kt\u00f3ra s\u0105 szkodliwe dla \u015brodowiska naturalnego. Obecnie, gaz ziemny stanowi ok. 1 energii wykorzystywanej w gospodarstwach domowych, firmach, pojazdach oraz zasilania elektrowni. Przewiduje si\u0119, \u017ce w ci\u0105gu najbli\u017cszych 20 lat jego udzia\u0142 w og\u00f3lnej konsumpcji energii przekroczy 50%. <\/p>\n

\"W<\/a>\"Tankowanie<\/a><\/p>\n

Co to jest CNG, LNG i LPG? <\/strong><\/p>\n

Jak ju\u017c wspominali\u015bmy, aby u\u0142atwi\u0107 przechowywanie gazu ziemnego w pojazdach, mo\u017cna go albo zamieni\u0107 w p\u0142yn (czyli skropli\u0107) albo spr\u0119\u017cy\u0107. Gaz ziemny skrapla si\u0119 przy temperaturze -160\u00b0C. Dzi\u0119ki temu, obj\u0119to\u015b\u0107 zajmowana przez to paliwo zmniejsza si\u0119 a\u017c 600-krotnie! Tak powstaje LNG (Liquified Natural Gas – Skroplony Gaz Ziemny). Trzeba jednak zadba\u0107 o to, aby temperatura LNG nie wzrasta\u0142a, dlatego musi on by\u0107 przechowywany w specjalnych zbiornikach o podw\u00f3jnych \u015bcianach, z termoizolacyjnymi komorami pr\u00f3\u017cniowymi. Szacuje si\u0119, i\u017c LNG stanowi ok. 4% zu\u017cycia gazu ziemnego na \u015bwiecie. Paliwo to jest do\u015b\u0107 popularne w USA, gdzie istniej\u0105 du\u017ce stacje skraplania gazu, cho\u0107 nie zawsze s\u0105 one dogodnie po\u0142o\u017cone dla przewo\u017anik\u00f3w, kt\u00f3rzy chcielby tankowa\u0107 na nich swoje pojazdy. W najbli\u017cszej przysz\u0142o\u015bci nale\u017cy si\u0119 jednak spodziewa\u0107 rozrostu sieci stacji skraplania gazu ziemnego. <\/p>\n

\"Typowy<\/a><\/p>\n

Drugim sposobem na zmniejszenie obj\u0119to\u015bci gazu ziemnego jest jego spr\u0119\u017cenie. Obecnie, gaz ziemny spr\u0119\u017ca si\u0119 do ci\u015bnienia ok. 200 bar w specjalnie opracowanych do tego celu butlach stalowych b\u0105d\u017a kompozytowych. Tak powstaje spr\u0119\u017cony gaz ziemny (CNG). To paliwo zdoby\u0142o sobie znacznie wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 w Europie. Pierwsze pr\u00f3by zastosowania tego paliwa do nap\u0119du pojazd\u00f3w mia\u0142y miejsce w latach 60. i od tamtego czasu zdobywa sobie ono coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107. Problemem jest tutaj jednak budowa stacji spr\u0119\u017cania i tankowania gazu, kt\u00f3re s\u0105 do\u015b\u0107 drog\u0105 inwestycj\u0105, jednak nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107, \u017ce wraz z rozrostem sieci tego typu stacji, popularno\u015b\u0107 tego paliwa b\u0119dzie nadal ros\u0142a. Jak szacuje nowozelandzka instytucja IANGV (The International Association for Natural Gas Vehicles of Auckland), na \u015bwiecie jest obecnie ok. 4 450 stacji tankowania CNG oraz nieco ponad 1 milion pojazd\u00f3w nap\u0119dzanych tym paliwem. <\/p>\n

Trzecim, popularnym paliwem gazowym jest LPG. Jest to skroplona mieszanka dw\u00f3ch gaz\u00f3w – propanu i butanu. Podobnie jak gaz ziemny, powsta\u0142y one z pozosta\u0142o\u015bci ro\u015blin i cia\u0142 zwierz\u0105t, kt\u00f3re zamieszkiwa\u0142y Ziemi\u0119 przed milionami lat. Jego zalet\u0105 jest, \u017ce skroplenie propanu-butanu jest do\u015b\u0107 \u0142atwe i wymaga niewielkiego tylko spr\u0119\u017cenia, a jego obj\u0119to\u015b\u0107 maleje w\u00f3wczas 270-krotnie. Do wad LPG nale\u017cy fakt, i\u017c paliwo to sk\u0142ada si\u0119 z bardziej z\u0142o\u017conych substancji, co powoduje, \u017ce nie jest ono tak czyste jak gaz ziemny. Poza tym, LPG – w przeciwie\u0144stwie do gazu ziemnego – jest ci\u0119\u017cszy od powietrza i w razie ulatniania si\u0119, gromadzi si\u0119 przy powierzchni ziemi, co mo\u017ce by\u0107 niebezpieczne w przypadku, gdy pojazdy s\u0105 obs\u0142ugiwanie w kana\u0142ach rewizyjnych czy dla pasa\u017cer\u00f3w, je\u017celi zbiorniki umieszczone s\u0105 na dachu. Dlatego, LPG zdoby\u0142o sobie wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 w samochodach osobowych i dostawczych, natomiast w autobusach nie znalaz\u0142o szerszego zastosowania. <\/p>\n

\"Pierwsze<\/a>\"W<\/a>\"Mia\u0142o<\/a><a title="Jednak prawdziwy boom na autobusy gazowe nasta\u0142 dopiero w latach 90. <\/p>\n

” ><img alt="Jednak prawdziwy boom na autobusy gazowe nasta\u0142 dopiero w latach 90. <\/p>\n

” src=”https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/artykuly\/3925\/l_11.jpg” \/><\/a> <\/p>\n

Historia nap\u0119d\u00f3w gazowych w autobusach <\/strong><\/p>\n

Na pocz\u0105tek nieco o historii. W tym wypadku potwierdza si\u0119 powiedzenie „Potrzeba matk\u0105 wynalazku”. Pierwsze pr\u00f3by zasilania pojazd\u00f3w samochodowych paliwami gazowymi pojawi\u0142y si\u0119 bowiem w okresie II Wojny \u015awiatowej, kiedy to motoryzacja by\u0142a ju\u017c do\u015b\u0107 mocno rozwini\u0119ta i po ulicach je\u017adzi\u0142o sporo pojazd\u00f3w, a tradycyjne paliwa – takie jak benzyna czy olej nap\u0119dowy – by\u0142y reglamentowane. Przeprowadzano wtedy pierwsze pr\u00f3by zasilania pojazd\u00f3w mechanicznych m.in. gazem drzewnym czy tzw. gazem miejskim, kt\u00f3rego g\u0142\u00f3wnym sk\u0142adnikami by\u0142y wod\u00f3r, metan i dwutlenek w\u0119gla. Jednak ryzyko zwi\u0105zane ze stosowaniem tego typu paliw oraz wzrost poda\u017cy tradycyjnych paliw po II Wojnie \u015awiatowej spowodowa\u0142y, \u017ce pr\u00f3by te zosta\u0142y przerwane. Zagadnienia paliw alternatywnych powraca\u0142y jednak w okresach kryzys\u00f3w paliwowych, a tak\u017ce podczas dyskusji nad ograniczaniem emisji szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w spalinach. Poniewa\u017c jednym z g\u0142\u00f3wnych problem\u00f3w w przypadku silnik\u00f3w Diesla by\u0142a du\u017ca ilo\u015b\u0107 wytwarzanych cz\u0105stek sta\u0142ych, zacz\u0119to rozwa\u017ca\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zastosowania do zasilania pojazd\u00f3w paliw gazowych, kt\u00f3re z racji swojego stanu skupienia produkuj\u0105 bardzo ma\u0142e ilo\u015bci cz\u0105stek sta\u0142ych w spalinach. Jednym z g\u0142\u00f3wnych paliw, na kt\u00f3rym skupi\u0142y si\u0119 badania by\u0142 w\u0142a\u015bnie gaz ziemny. Problemem by\u0142a jednak mniejsza warto\u015b\u0107 energetyczna gazu oraz du\u017ca obj\u0119to\u015b\u0107, jak\u0105 trzeba by\u0142o zarezerwowa\u0107 na jego magazynowanie, aby uzyska\u0107 odpowiedni zasi\u0119g. Naukowcom uda\u0142o si\u0119 poradzi\u0107 z tym problemem w dwojaki spos\u00f3b: albo poprzez spr\u0119\u017cenie gazu, albo poprzez jego skroplenie. Tak powsta\u0142y jedne z najpopularniejszych dzisiaj paliw alternatywnych – spr\u0119\u017cony gaz ziemny (CNG) i skroplony gaz ziemny (LPG). Pierwsze powa\u017cniejsze pr\u00f3by z zastosowanie gazu ziemnego do nap\u0119dzania autobus\u00f3w podj\u0119to w latach 70., kiedy to przygotowuj\u0105ce si\u0119 do organizacji Igrzysk Olimpijskich Monachium otrzyma\u0142o znaczne \u015brodki na inwestycje, kt\u00f3re umo\u017cliwi\u0142y m.in. zaanga\u017cowanie si\u0119 miasta w prace nad paliwami alternatywnymi do autobus\u00f3w. Na ulicach stolicy Bawarii pojawi\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas pierwsze autobusy MAN SL200 oraz Mercedes-Benz OG.305, nap\u0119dzane skroplonym gazem ziemnym (LNG). Jednak prawdziwe przyspieszenie w rozwoju gazu ziemnego jako paliwa do autobus\u00f3w nast\u0105pi\u0142o na pocz\u0105tku lat 90. R\u00f3wnie\u017c tym razem, inicjatywa nale\u017ca\u0142a do Niemiec. W 1992 r. bowiem, niemieckie Ministerstwo Ochrony \u015arodowiska og\u0142osi\u0142o program dofinansowania przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 maj\u0105cych na celu wprowadzenie do eksploatacji pojazd\u00f3w u\u017cytkowych o niskim poziomie emisji spalin nap\u0119dzanych gazem ziemnym. Co prawda, program ten zako\u0144czy\u0142 si\u0119 pod koniec lat 90., co zdecydowanie zmniejszy\u0142o op\u0142acalno\u015b\u0107 tego typu przedsi\u0119wzi\u0119\u0107, nadal jednak znajduj\u0105 si\u0119 przewo\u017anicy, kt\u00f3rzy przechodz\u0105 na zasilanie gazem ziemnym (HKL Helsinki, Frankfurt nad Odr\u0105, HARU Reisen). <\/p>\n

\"Silnik<\/a>\"Silnik<\/a>\"Silnik<\/a><\/p>\n

Rodzaje zasilania silnik\u00f3w gazowych <\/strong><\/p>\n

Gaz ziemny czy propan-butan, w przeciwie\u0144stwie do oleju nap\u0119dowego, nie ulega samozap\u0142onowi, dlatego przy dostosowaniu silnika do spalania gazu, konieczne jest zastosowanie zap\u0142onu iskrowego. W tym celu, du\u017ce silniki Diesla przystosowuje si\u0119 do tzw. cyklu Otto poprzez monta\u017c cewek i \u015bwiec zap\u0142onowych. Tym samym, silniki gazowe – podobnie jak benzynowe – spalaj\u0105 mieszank\u0119 powietrzno-paliwow\u0105, kt\u00f3ra jest przygotowywana poza cylindrem. W tym momencie powstaje pytanie o sk\u0142ad mieszanki. Jedna z koncepcji zak\u0142ada prac\u0119 na mieszance stechiometrycznej, czyli takiej, gdzie stosunek ilo\u015bci gazu do powietrza jest tak dobrany, aby wytworzone zosta\u0142y optymalne warunki do mieszania si\u0119 gazu i powietrza. Druga z nich przewiduje, \u017ce silnik pracuje na mieszance ubogiej (tzw. zasada „lean-burn”), czyli przy sta\u0142ym nadmiarze powietrza w mieszance (kosztem gazu). Obie zasady maj\u0105 swoje wady i zalety. Mieszanka uboga zapewnia ni\u017csze zu\u017cycie paliwa oraz ni\u017csz\u0105 temperatur\u0119 spalania, nie sprzyja jednak ograniczaniu emisji spalin. Poza tym, poniewa\u017c silnik gazowe pracuj\u0105 na zap\u0142onie iskrowym, przy niskich obrotach warto\u015bci momentu obrotowego mog\u0105 si\u0119 okaza\u0107 zbyt niskie, aby poci\u0105gn\u0105\u0107 autobus wa\u017c\u0105cy kilkana\u015bcie ton. Zasilanie mieszank\u0105 stechiometryczn\u0105 zapewnia znacznie lepsze parametry ekologiczne i wi\u0119ksz\u0105 moc przy niskich obrotach, ale problemem jest znacznie wy\u017csza temperatura spalania, kt\u00f3ra mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 na trwa\u0142o\u015b\u0107 silnika. Jak zwykle, najlepszym rozwi\u0105zaniem tego typu problem\u00f3w jest skonstruowanie uk\u0142adu zasilania, kt\u00f3ry m\u00f3g\u0142by si\u0119 prze\u0142\u0105cza\u0107 pomi\u0119dzy tymi dwoma trybami. Tak powsta\u0142a tzw. regu\u0142a „lean-mix”, kt\u00f3ra dzi\u0119ki zastosowaniu elektronicznego sterowania, umo\u017cliwia prac\u0119 albo na mieszance ubogiej, albo stechiometrycznej, w zale\u017cno\u015bci od takich kryteri\u00f3w, jak obroty silnika czy jego obci\u0105\u017cenie. W swoich najnowszych silnikach gazowych, t\u0105 drog\u0105 posz\u0142y firmy MAN i Volvo. <\/p>\n

\"Tankowanie<\/a>\"Schemat<\/a>\"Silnik<\/a>\"Rysunek<\/a><\/p>\n

Przegl\u0105d ofert silnik\u00f3w gazowych <\/strong><\/p>\n

W poni\u017cszych tabelach prezentujemy przekrojowy przegl\u0105d ofert silnik\u00f3w gazowych poszczeg\u00f3lnych producent\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych zakresach pojemno\u015bci silnik\u00f3w. <\/p>\n

Tabela 1: Silniki 4-cylindrowe CNG o pojemno\u015bci 2,0 – 3,0 l <\/p>\n\n\n\n\n
Producent i typ <\/td>\npojemno\u015b\u0107 skokowa <\/td>\nzakresy mocy maks. <\/td>\nzakresy maks. momentu obr. <\/td>\nRodzaj zasilania <\/td>\nSpe\u0142niane normy ekologiczne <\/td>\n<\/tr>\n
IVECO 8149.03 CNG <\/td>\n2 798 cm3 <\/td>\n106 KM (przy 3800 obr\/min) <\/td>\n220 Nm (przy 2200 obr\/min) <\/td>\nwolnoss\u0105cy, mieszanka stechiometryczna <\/td>\nEEV <\/td>\n<\/tr>\n
Mercedes-Benz M111 E23G <\/td>\n2,3 dm3 <\/td>\n129 KM (przy 5400 obr\/min) <\/td>\n185 Nm (przy 3300-4500 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 5 <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Tabela 2: Silniki 6-cylindrowe CNG o pojemno\u015bci od 5,0 do 7,0 l <\/p>\n\n\n\n\n
Producent i typ <\/td>\npojemno\u015b\u0107 skokowa <\/td>\nzakresy mocy maks. <\/td>\nzakresy maks. momentu obr. <\/td>\nRodzaj zasilania <\/td>\nSpe\u0142niane normy ekologiczne <\/td>\n<\/tr>\n
Cummins BG <\/td>\n5 880 cm3 <\/td>\n195-200-230 KM (przy 2800 obr\/min) <\/td>\n570-631-678 Nm (przy 1600 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 3 lub Euro 5 <\/td>\n<\/tr>\n
IVECO NEF N60 ENT\/G <\/td>\n5 880 cm3 <\/td>\n200 KM (przy 2700 obr\/min) <\/td>\n650 Nm (Przy 1200 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka stechiometryczna <\/td>\nEuro 5 <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Tabela 3: Silniki 6-cylindrowe CNG o pojemno\u015bci od 7,0 do 10,0 l <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Producent i typ <\/td>\npojemno\u015b\u0107 skokowa <\/td>\nzakresy mocy maks. <\/td>\nzakresy maks. momentu obr. <\/td>\nRodzaj zasilania <\/td>\nSpe\u0142niane normy ekologiczne <\/td>\n<\/tr>\n
Cummins CG <\/td>\n8 270 cm3 <\/td>\n250-275-280 KM (przy 2400 obr\/min) <\/td>\n895-1017-1152 Nm (przy 1400 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 3 lub Euro 5 <\/td>\n<\/tr>\n
Cummins LG <\/td>\n8,9 dm3 <\/td>\n320 KM (przy 2300 obr\/min) <\/td>\n1356 Nm (przy 1400 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 5 lub EEV <\/td>\n<\/tr>\n
IVECO Cursor C78 ENT\/G <\/td>\n7 790 cm3 <\/td>\n210-272 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\nb.d.-1100 Nm (przy 1100 – 1650 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka stechiomoetryczna <\/td>\nEEV <\/td>\n<\/tr>\n
Scania OSC9-G01 <\/td>\n9 000 cm3 <\/td>\n260 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\n990 Nm (przy 1300 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 4 <\/td>\n<\/tr>\n
Volvo GH10C <\/td>\n9 600 cm3 <\/td>\n250-290 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\n1050-1200 Nm (przy 1400 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga (przy niskich obrotach – stechimoetryczna) <\/td>\nEuro 4 <\/td>\n<\/tr>\n
Volvo G9A <\/td>\n9 380 dm3 <\/td>\n260-300 KM (przy 1900 obr\/min) <\/td>\n1200-1400 Nm (1000-1400 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, tryb lean-mix <\/td>\nEEV <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Tabela 4: Silniki 6-cylindrowe CNG o pojemno\u015bci od 10,0 do 13,0 l <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
Producent i typ <\/td>\npojemno\u015b\u0107 skokowa <\/td>\nzakresy mocy maks. <\/td>\nzakresy maks. momentu obr. <\/td>\nRodzaj zasilania <\/td>\nSpe\u0142niane normy ekologiczne <\/td>\n<\/tr>\n
MAN E2866 D <\/td>\n11 967 dm3 <\/td>\n242-245 KM (przy 2200 obr\/min) <\/td>\n880 Nm (1000-1200\/1300 obr\/min) <\/td>\nwolnoss\u0105cy, mieszanka stechimoetryczna <\/td>\nEuro 5 <\/td>\n<\/tr>\n
MAN E2866 L <\/td>\n11 967 dm3 <\/td>\n310 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\n1240 Nm (1100-1600 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 5 <\/td>\n<\/tr>\n
MAN E2876 L <\/td>\n12 816 cm3 <\/td>\n310 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\n1250 Nm (1000-1700 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, tryb „lean-mix“ <\/td>\nEuro 5 lub EEV <\/td>\n<\/tr>\n
Mercedes-Benz OM447 hLAG <\/td>\n11 976 cm3 <\/td>\n252-326 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\n1050-1250 Nm (przy 1000-1400 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 5 lub EEV <\/td>\n<\/tr>\n
Tedom M(L)636\/637 <\/td>\n11 946 dm3 <\/td>\n207-218-238 KM (przy 1500-2000 obr\/min) <\/td>\n845-1100-1020 Nm (przy 1350-1250-1400 obr\/min) <\/td>\nwolnoss\u0105cy, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 2 <\/td>\n<\/tr>\n
Tedom M(L)640 <\/td>\n11 946 dm3 <\/td>\n286 KM (przy 2000 obr\/min) <\/td>\n1200 Nm (przy 1200-1450 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany, mieszanka uboga <\/td>\nEuro 4 <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Warto zaznaczy\u0107, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 silnik\u00f3w przystosowanych do zasilania CNG mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c spala\u0107 paliwo typu LNG. Silniki gazowe Volvo s\u0105 ponadto przystosowane tak\u017ce do spalania biogazu. Podobnie jak gaz ziemny, sk\u0142ada si\u0119 on g\u0142\u00f3wnie z metanu, kt\u00f3rego zawarto\u015b\u0107 w pierwotnej formie biogazu jest jednak znacznie mniejsza (50-60% wobec 90-98% w gazie ziemnym). Dlatego, przed zastosowaniem w pojazdach silnikowych, biogaz musi dodatkowo zosta\u0107 poddany obr\u00f3bce, podczas kt\u00f3rej usuwane s\u0105 z niego liczne substancje niepalne (g\u0142\u00f3wnie dwutlenek w\u0119gla). Po takim procesie, zawarto\u015b\u0107 metanu wzrasta do ok. 95-98%. <\/p>\n

Oferta silnik\u00f3w zasilanych LPG jest znacznie skromniejsza i obejmuje g\u0142\u00f3wnie mniejsze jednostki (np. Mercedes-Benz M111). Wi\u0119ksze silniki tego typu oferuj\u0105 jedynie Cummins (jednostka B LPG Plus o pojemno\u015bci 5,9 dm3 i mocy 195 KM przy 2600 obr\/min oraz maks. momencie obrotowym 570 Nm przy 1600 obr\/min) oraz MAN (silnik <\/p>\n

Tabela 5: Silniki przystosowane do spalania LPG <\/p>\n\n\n\n\n\n
Producent i typ <\/td>\npojemno\u015b\u0107 skokowa <\/td>\nzakresy mocy maks. <\/td>\nzakresy maks. momentu obr. <\/td>\nRodzaj zasilania <\/td>\nSpe\u0142niane normy ekologiczne <\/td>\n<\/tr>\n
Cummins B LPG Plus <\/td>\n5 880 cm3 <\/td>\n1195 KM (przy 2600 obr\/min) <\/td>\n570 Nm (przy 1600 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
MAN G2866 D <\/td>\n11 967 cm3 <\/td>\n238-245 KM (przy 2200 obr\/min) <\/td>\n880-900 Nm (przy 1000-1300 obr\/min) <\/td>\nwolnoss\u0105cy <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
MAN G2876 L <\/td>\n12 816 cm3 <\/td>\n272 KM (Przy 2200 obr\/min) <\/td>\n1025 Nm (przy 1000-1200 obr\/min) <\/td>\ndo\u0142adowany <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

\"Irisbus<\/a>\"Jelcz<\/a>\"MAN<\/a>\"Volvo<\/a><\/p>\n

Problemy stoj\u0105ce przed silnikami gazowymi <\/strong><\/p>\n

Jak mo\u017cna by\u0142o wywnioskowa\u0107 z danych prezentowanych w kolejnych odcinkach naszego cyklu, po\u015bwi\u0119conego silnikom zasilanym CNG, g\u0142\u00f3wn\u0105 ich zalet\u0105 jest bardzo niska emisja szkodliwych zwi\u0105zk\u00f3w w spalinach oraz obni\u017cony poziom ha\u0142asu, jak r\u00f3wnie\u017c znacznie ni\u017csza cena od tradycyjnych paliw. Do wad nale\u017cy zaliczy\u0107 jego wy\u017cszy koszt zakupu, konieczno\u015b\u0107 budowy drogiej infrastruktury do tankowania. S\u0105 tak\u017ce pewne problemy konstrukcyjne. Jak ju\u017c wspominali\u015bmy, problem stanowi tak\u017ce wy\u017csza temperatura spalania, co wymusza stosowanie bardziej wydajnych uk\u0142ad\u00f3w ch\u0142odzenia. Zap\u0142on iskrowy powoduje tak\u017ce, \u017ce warto\u015bci momentu obrotowego przy niskich obrotach czasami nie s\u0105 wystarczaj\u0105ce. R\u00f3wnie\u017c mo\u017cliwo\u015bci zwi\u0119kszania mocy s\u0105 ograniczone. Mimo tych niedogodno\u015bci, sta\u0142y rozw\u00f3j konstrukcji silnik\u00f3w gazowych powinien w przysz\u0142o\u015bci pozwoli\u0107 rozwi\u0105za\u0107 te problemy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 chocia\u017cby nowatorska technologia „lean-mix”, kt\u00f3ra rozwi\u0105zuje cze\u015b\u0107 z tych niedogodno\u015bci. <\/p>\n

\"Por\u00f3wnanie<\/a>\"Europa<\/a>\"Ciekawe<\/a><\/p>\n

Przysz\u0142o\u015b\u0107 silnik\u00f3w gazowych <\/strong><\/p>\n

Zalet\u0105 silnik\u00f3w spalaj\u0105cych CNG jest tak\u017ce fakt, \u017ce przy niewielkich modyfikacjach mo\u017cna je przystosowa\u0107 do zasilania biogazem, kt\u00f3ry nie jest on paliwem kopalnym, ale powstaje w wyniku naturalnego rozk\u0142adu materii organicznej. Dzi\u0119ki temu, jest to paliwo odnawialne, a produkty jego spalania nie wp\u0142ywaj\u0105 na ilo\u015b\u0107 gaz\u00f3w cieplarnianych w atmosferze. W ten spos\u00f3b, nawet w przypadku wyczerpania si\u0119 z\u0142\u00f3\u017c gazu ziemnego, silniki te nadal b\u0119d\u0105 mog\u0142y by\u0107 eksploatowane. Pewien problem w silnikach gazowych – jak ju\u017c wspominali\u015bmy – stanowi konieczno\u015b\u0107 zastosowania zap\u0142onu iskrowego, kt\u00f3ry w pojazdach du\u017cej \u0142adowno\u015bci nie zawsze jest w stanie zapewni\u0107 odpowiednie parametry. W tym \u015bwietle, godna uwagi jest nowa technologia znana jako HPDI albo „Cykl Westport”, opracowana wsp\u00f3lnie przez firmy Westport i MAN, umo\u017cliwiaj\u0105ca spalanie gazu ziemnego bez potrzeby u\u017cycia zap\u0142onu iskrowego. Uzyskuje si\u0119 to poprzez wtrysk niewielkiej ilo\u015bci oleju nap\u0119dowego jako „pilotowej” dawki, maj\u0105cej uruchomi\u0107 proces spalania. Gaz jest wi\u0119c wtryskiwany nie do kolektora ss\u0105cego, ale bezpo\u015brednio do komory spalania poprzez opatentowany przez Westport, dwufunkcyjny wtryskiwacz. Rozwi\u0105zanie to pozwala silnikom gazowym zachowa\u0107 niekt\u00f3re, bardzo wa\u017cne zalety silnika typu Diesel, jak wysoki moment obrotowy czy wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci regulacji mocy. Jednocze\u015bnie, silnik nadal jest bardzo czysty ekologicznie (cho\u0107 z pewno\u015bci\u0105 nie w takim stopniu, jak jednostki pracuj\u0105ce wy\u0142\u0105cznie na gazie ziemnym) oraz cichszy od silnika wysokopr\u0119\u017cnego. Obecnie testowany jest prototyp tego typu silnika, opracowany na bazie 12-litrowej jednostki MAN E2866. <\/p>\n

Podsumowanie <\/strong><\/p>\n

Wydaje si\u0119, \u017ce kurcz\u0105ce zasoby tradycyjnych paliw kopalnych oraz niezbyt bliska perspektywa wprowadzenia wodoru jako paliwa do seryjnych autobus\u00f3w, otwieraj\u0105 szerokie mo\u017cliwo\u015bci przed rynkiem pojazd\u00f3w zasilanych gazem ziemnym. \u015awiadczy o tym fakt, \u017ce prace badawcze nad silnikami z zasilaniem gazowym nabieraj\u0105 tempa. Pozwala to s\u0105dzi\u0107, \u017ce w najbli\u017cszym czasie rynek silnik\u00f3w gazowych przestanie by\u0107 w\u0105sk\u0105 nisz\u0105, a silniki te na tyle rozwin\u0105 si\u0119 technicznie, \u017ce b\u0119d\u0105 rzeczywist\u0105 konkurencj\u0105 dla silnik\u00f3w Diesla. A przy stale rosn\u0105cych cenach oleju nap\u0119dowego i benzyny powinno si\u0119 to przyczyni\u0107 do wzrostu zainteresowania silnikami gazowymi. Tym bardziej, \u017ce charakteryzuj\u0105 si\u0119 one bardzo dobrymi w\u0142a\u015bciwo\u015bciami ekologicznymi. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5558,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[25],"tags":[562],"class_list":["post-5557","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-producenci","tag-cng"],"acf":[],"yoast_head":"\nSilniki CNG (8): Podsumowanie - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Silniki CNG (8): Podsumowanie\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"W ci\u0105gu ostatnich miesi\u0119cy, przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 ofercie poszczeg\u00f3lnych producent\u00f3w silnik\u00f3w do autobus\u00f3w w zakresie...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-06T04:21:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/\",\"name\":\"Silniki CNG (8): Podsumowanie - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg\",\"datePublished\":\"2005-07-01T18:09:51+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-06T04:21:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Silniki CNG (8): Podsumowanie\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Silniki CNG (8): Podsumowanie - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Silniki CNG (8): Podsumowanie","og_description":"W ci\u0105gu ostatnich miesi\u0119cy, przygl\u0105dali\u015bmy si\u0119 ofercie poszczeg\u00f3lnych producent\u00f3w silnik\u00f3w do autobus\u00f3w w zakresie...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-06T04:21:10+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/","name":"Silniki CNG (8): Podsumowanie - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg","datePublished":"2005-07-01T18:09:51+00:00","dateModified":"2025-01-06T04:21:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-235.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/silniki-cng-8-podsumowanie\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Silniki CNG (8): Podsumowanie"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/5557","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5557"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5558"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5557"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5557"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5557"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}