{"id":5303,"date":"2005-06-15T20:28:31","date_gmt":"2005-06-15T20:28:31","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=5303"},"modified":"2025-01-06T01:49:12","modified_gmt":"2025-01-06T00:49:12","slug":"ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu"},"content":{"rendered":"

Utrata licencji <\/strong><\/p>\n

W 1983 r. wygas\u0142a francuska licencja Berlieta, zakupiona przez JZS w roku 1972. Jednak\u017ce fakt ten nie oznacza\u0142 zaprzestania produkcji autobus\u00f3w, opartych na owej licencji. Przypomnijmy – w ofercie znajdowa\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas: autobus miejski PR110U, autobus lokalny PR110L oraz autobus mi\u0119dzymiastowy PR110IL. W 1983 r. zaprezentowano r\u00f3wnie\u017c prototyp pojazdu turystycznego PR110T. Utrata licencji wi\u0105za\u0142a si\u0119 przede wszystkim z zaprzestaniem umieszczania charakterystycznego znaku „licencja Berliet” na przedzie autobusu. Wprowadzono w\u00f3wczas nowe oznaczenia i dokonano pewnych modernizacji poszczeg\u00f3lnych pojazd\u00f3w. Jeszcze w roku 1983 zmieniono nieco wystr\u00f3j wn\u0119trza autobusu PR110U. Pojazd otrzyma\u0142 inny sufit, natomiast nadkola przestano okleja\u0107 blach\u0105. Zrezygnowano r\u00f3wnie\u017c z monta\u017cu okiennych wyj\u015b\u0107 bezpiecze\u0144stwa na klamki, zast\u0119puj\u0105c je szybami umieszczonymi w \u0142atwych do demonta\u017cu uszczelkach. Wymiary autobusu nie zmieni\u0142y si\u0119. Pojazd o 3-drzwiowym nadwoziu posiada\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 12 000 mm, szeroko\u015b\u0107 2500 mm oraz wysoko\u015b\u0107 3070 mm. Pomie\u015bci\u0107 m\u00f3g\u0142 og\u00f3\u0142em 110 pasa\u017cer\u00f3w, w tym 36 na miejscach siedz\u0105cych. Autobus zmieni\u0142 oznaczenie na PR110M (dotychczasowa litera U, oznaczaj\u0105ca francuskie s\u0142owo „urbain” zast\u0105piona zosta\u0142a liter\u0105 M, oznaczaj\u0105c\u0105 „miejski”). <\/p>\n

\"Od<\/a><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142praca polsko – jugos\u0142owia\u0144ska <\/strong><\/p>\n

Od roku 1983 podj\u0119to w JZS monta\u017c wyko\u0144czeniowy autobusu jugos\u0142awia\u0144skiej produkcji Ikarus Zemun IK 160P. Tym sposobem poszerzono ofert\u0119 jelcza\u0144skiej fabryki o bardzo istotny segment rynku – autobusy przegubowe. Ostatnim przegubowym pojazdem, jaki opu\u015bci\u0142 bramy JZS, by\u0142 dawno ju\u017c nie produkowany Jelcz 021. Autobus IK 160P posiada\u0142 nast\u0119puj\u0105ce wymiary: d\u0142ugo\u015b\u0107 16 760 mm, szeroko\u015b\u0107 2450 mm oraz wysoko\u015b\u0107 3030 mm. Nap\u0119dzany by\u0142 silnikiem typu WSK Mielec SW 680\/56\/4, umieszczonym wzd\u0142u\u017cnie pomi\u0119dzy pierwsz\u0105 a drug\u0105 osi\u0105 (osi\u0105 nap\u0119dow\u0105 by\u0142a o\u015b druga, podobnie jak w Ikarusie 280). Jednostka ta pozwala\u0142a osi\u0105ga\u0107 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 81 km\/h dzi\u0119ki maksymalnej mocy 185 KM. Ikarus IK 160P posiada\u0142 6-biegow\u0105 skrzyni\u0119 mechaniczn\u0105 typu S6-90 produkcji FPS Polmo Tczew. Sztywna o\u015b przednia autobusu, podobnie jak most nap\u0119dowy i tylna o\u015b, pochodzi\u0142y z w\u0119gierskiej fabryki RABA i zawieszone zosta\u0142y na poduszkach powietrznych i amortyzatorach teleskopowych. Hamulec g\u0142\u00f3wny dzia\u0142a\u0142 na wszystkie osie i posiada\u0142 automatyczn\u0105 regulacj\u0119 si\u0142y hamowania, uzale\u017cnion\u0105 od obci\u0105\u017cenia. Hamulec r\u0119czny – pneumatyczny – dzia\u0142a\u0142 na most nap\u0119dowy. W autobusie zastosowano hydrauliczny uk\u0142ad kierowniczy typu CSEPEL 069. Konstrukcj\u0119 pojazdu osadzono na ramie kratownicowo – pod\u0142u\u017cnicowej. Oba cz\u0142ony autobusu \u0142\u0105czy\u0142 przegub produkcji Ikarus-Zemun. <\/p>\n

Stylistyk\u0105 \u015bciany przedniej przypomina\u0142 nieco produkowane od 1972 r. Jelcze, jednak\u017ce by\u0142a to konstrukcja jugos\u0142owia\u0144ska. Ikarus IK 160P posiada\u0142 uk\u0142ad drzwi 2-2-0-2. M\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 og\u00f3\u0142em 145 pasa\u017cer\u00f3w, w tym 47 na miejscach siedz\u0105cych. Wyst\u0119powa\u0142 pod mark\u0105 Ikarus, chocia\u017c jego monta\u017c ko\u0144cowy odbywa\u0142 si\u0119 w Jelczu i sprzedawano go p\u00f3\u017aniej w sieci POLMO-JZS. Jednak\u017ce udzia\u0142 jelcza\u0144skiej fabryki w procesie produkcyjnym tego autobusu by\u0142 stosunkowo niewielki. JZS otrzymywa\u0142y gotowe pojazdy, wyposa\u017cone w silnik i skrzyni\u0119 bieg\u00f3w – elementy uprzednio wyeksportowane z Polski do Jugos\u0142awii. W zak\u0142adach dokonywano monta\u017cu element\u00f3w wyposa\u017cenia wn\u0119trza, tj. foteli pasa\u017cerskich oraz por\u0119czy. Ikarusy otrzymywa\u0142y tu tak\u017ce przednie i tylne reflektory, zapo\u017cyczane z Jelcza PR110. <\/p>\n

Ikarus IK 160P montowany by\u0142 w JZS do roku 1989. Jednak\u017ce spora nadprodukcja sprawi\u0142a, \u017ce jeszcze do 1992 roku autobusy te sta\u0142y na parkingach JZS, czekaj\u0105c na swoich nabywc\u00f3w. G\u0142\u00f3wnymi odbiorcami jugos\u0142awia\u0144skich Ikarus\u00f3w by\u0142y przedsi\u0119biorstwa PKS. W du\u017cych miastach pojazdy te przegrywa\u0142y jednak konkurencj\u0119 z importowanymi w\u0119gierskimi Ikarusami 280. Ich g\u0142\u00f3wn\u0105 wad\u0105 okaza\u0142 si\u0119 brak trzecich drzwi, umieszczonych bezpo\u015brednio za przegubem. Jednak\u017ce autobusy IK 160P pojawi\u0142y si\u0119 na ulicach kilku wi\u0119kszych miast, m.in. Poznania. <\/p>\n

\"Jelcz<\/a><\/p>\n

Wsp\u00f3\u0142praca polsko – w\u0119gierska <\/strong><\/p>\n

Dost\u0119pne moce produkcyjne JZS znacznie potrzeby serii PR110. Dodatkowo kooperanci zajmuj\u0105cy si\u0119 produkcj\u0105 poszczeg\u00f3lnych podzespo\u0142\u00f3w, nie zawsze mogli dostarczy\u0107 na czas potrzebn\u0105 ilo\u015b\u0107 poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w. Brakowa\u0142o silnik\u00f3w, odlew\u00f3w \u017celiwnych, skrzy\u0144 bieg\u00f3w… Pojawi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c problem dotycz\u0105cy braku cz\u0119\u015bci importowanych, wynikaj\u0105cy z niewystarczaj\u0105cej ilo\u015bci dewiz. W roku 1983 podj\u0119to zatem decyzj\u0119 o wsp\u00f3\u0142pracy pomi\u0119dzy JZS i w\u0119gierskimi fabrykami Ikarus oraz Csepel. Szacowano, i\u017c mo\u017cliwo\u015bci produkcyjne Csepla wynosi\u0142y w\u00f3wczas oko\u0142o 17 tysi\u0119cy podwozi rocznie, natomiast Ikarus odbiera\u0142 tylko oko\u0142o 13 tysi\u0119cy. Powstawa\u0142a w ten spos\u00f3b znaczna rezerwa podwozi, kt\u00f3rej cz\u0119\u015b\u0107 zamierzano wykorzysta\u0107 w JZS. W zamian za podwozia Csepla strona polska zobowi\u0105zana zosta\u0142a do dostaw na W\u0119gry popularnych Fiat\u00f3w 126p, samochod\u00f3w ci\u0119\u017carowych Star, kombajn\u00f3w zbo\u017cowych, maszyn i cz\u0119\u015bci zamiennych. <\/p>\n

W pa\u017adzierniku 1983 r. podpisana zosta\u0142a umowa pomi\u0119dzy Polsk\u0105 i W\u0119grami o wsp\u00f3\u0142pracy przemys\u0142\u00f3w motoryzacyjnych. Pozyskane podwozia Csepel zamierzano zabudowywa\u0107 nadwoziami opracowanymi w oparciu o karoserie autobus\u00f3w PR110M, produkowanymi w Jelczu. Jeszcze w roku 1983 powsta\u0142 prototyp takiego pojazdu. Autobus posiada\u0142 kompletne podwozie typu Csepel 260.88 i nadwozie Jelcz. Oznaczony zosta\u0142 symbolem M11. Prototyp ten poddany zosta\u0142 szczeg\u00f3\u0142owym badaniom i wysy\u0142any zosta\u0142 na testy, m.in. do Budapesztu. Naukowcy z Politechniki Budapeszta\u0144skiej przeprowadzili komputerowe obliczenia trwa\u0142o\u015bci poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w tego pojazdu. <\/p>\n

\"Jelcz<\/a><\/p>\n

Dane techniczne M11 <\/strong><\/p>\n

Autobus Jelcz M11 posiada\u0142 d\u0142ugo\u015b\u0107 11 000 mm, szeroko\u015b\u0107 2500 mm i wysoko\u015b\u0107 3080 mm. By\u0142 zatem kr\u00f3tszy od modelu PR110M o 1 metr. Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142a rama kratownicowa podwozia zintegrowana ze wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cym szkieletem nadwozia, spawana z profili zamkni\u0119tych. Sztywna o\u015b przednia oraz most tylny zawieszone zosta\u0142y na miechach powietrznych i amortyzatorach teleskopowych. Do nap\u0119du autobusu pos\u0142u\u017cy\u0142 silnik typu RABA-MAN D2156HM6U z zap\u0142onem samoczynnym o maksymalnej mocy 193 KM, kt\u00f3ry umo\u017cliwia\u0142 osi\u0105ganie maksymalnej pr\u0119dko\u015bci 82 km\/h. Silnik ten umieszczony zosta\u0142 wzd\u0142u\u017cnie mi\u0119dzy osiami, co znacznie podwy\u017cszy\u0142o wysoko\u015b\u0107 pod\u0142ogi w por\u00f3wnaniu do PR110M. W autobusie zastosowano mechaniczn\u0105 5-biegow\u0105 skrzyni\u0119 typu CSEPEL ASH75.2 oraz \u015brubowo-kulowy uk\u0142ad kierowniczy z integralnym wspomaganiem hydraulicznym. Jelcz M11 wyposa\u017cony zosta\u0142 w hamulec podstawowy pneumatyczny, dwuobwodowy, z automatyczn\u0105 regulacj\u0105 si\u0142y hamowania oraz w sterowany pneumatycznie hamulec awaryjny i postojowy. <\/p>\n

Autobus posiada\u0142 trzy pary drzwi w uk\u0142adzie 2-2-2, sterowanych pneumatycznie z miejsca kierowcy. Ogrzewanie zapewnia\u0142 niezale\u017cny agregat podgrzewaj\u0105cy wod\u0119 SIROKKO na olej nap\u0119dowy. Skuteczna wentylacja odbywa\u0142a si\u0119 natomiast przez nawiewy w \u015bcianie przedniej, szerokie partie przesuwnych szyb w oknach oraz klapy dachowe. Wewn\u0105trz pojazdu montowano fotele pasa\u017cerskie typu mi\u0119kkiego, obite tworzywem sztucznym, zapo\u017cyczone z autobusu PR110M, oraz kabin\u0119 kierowcy typu zamkni\u0119tego. By\u0142a to kabina nowego typu, opracowana w\u0142a\u015bnie dla potrzeb produkcji Jelcza M11 i stosowana p\u00f3\u017aniej r\u00f3wnie\u017c w modelach PR110M. <\/p>\n

\"Jelcz<\/a><\/p>\n

M11 kontra PR110M <\/strong><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnymi r\u00f3\u017cnicami w stosunku do PR110M by\u0142a ca\u0142kowicie p\u0142aska pod\u0142oga na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci oraz brak dodatkowego rz\u0119du siedze\u0144 za tylnymi drzwiami. Pierwsze seryjne autobusy Jelcz M11 zesz\u0142y z ta\u015bmy produkcyjnej ju\u017c w 1984 r. W pocz\u0105tkowym okresie eksploatacji pojawi\u0142y si\u0119 pewne problemy konstrukcyjne. G\u00f3rne cz\u0119\u015bci kratownicy szkieletu, zapo\u017cyczone od modelu PR110M (a wi\u0119c lekkiej konstrukcji samono\u015bnej) nie wytrzymywa\u0142y ci\u0119\u017caru ramy podwozia i niejednokrotnie p\u0119ka\u0142y. Jednak\u017ce p\u00f3\u017aniejsze modernizacje, polegaj\u0105ce na zastosowaniu dodatkowych wzmocnie\u0144, problem ten wyeliminowa\u0142y. Jelcz M11 produkowany by\u0142 r\u00f3wnolegle z Jelczem PR110M. Jednak\u017ce produkcja tego drugiego modelu znacznie si\u0119 obni\u017cy\u0142a. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 polskich miast wybiera\u0142a bowiem mo\u017cliwo\u015b\u0107 eksploatacji Jelczy M11 – ze wzgl\u0119du na wysok\u0105 odporno\u015b\u0107 konstrukcji podczas jazdy na dziurawych drogach oraz unifikacj\u0119 z masowo importowanymi w\u00f3wczas przegubowymi autobusami Ikarus 280. <\/p>\n

Popularno\u015b\u0107 wy\u017cej wspomnianego Ikarusa 280 w Polsce zrodzi\u0142a propozycj\u0119 opracowania przegubowej wersji M11 – Jelcza M17 – przy wykorzystaniu podwozia Csepel 280. Jednak przeciwko tym planom stanowczo zaprotestowa\u0142a w\u0119gierska strona. Nie podj\u0119to wi\u0119c w Jelczu nawet prac konstrukcyjnych nad takim autobusem. W latach 80. narodzi\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c koncepcja autobusu przegubowego, opartego na konstrukcji Jelcza PR110M. Pojazd mia\u0142 by\u0107 nap\u0119dzany silnikiem umieszczonym z ty\u0142u (tzw. „pchacz”) i zosta\u0107 wyposa\u017cony w przegub opracowany przez PIMOT. Powsta\u0142a wtedy dokumentacja niezb\u0119dna do opracowania prototypu. Jednak\u017ce i tego zamierzenia nie zrealizowano. <\/p>\n

\"Jelcz<\/a><\/p>\n

Autobus dalekobie\u017cny <\/strong><\/p>\n

W roku 1984 powr\u00f3cono w JZS do koncepcji autobusu dalekobie\u017cnego. W oparciu o prototyp PR110T zbudowano pr\u00f3bn\u0105 seri\u0119 autobus\u00f3w PR110D (litera D oznacza\u0142a „dalekobie\u017cny”). Do nap\u0119du Jelcza PR110D pos\u0142u\u017cy\u0142 umieszczony pionowo silnik SW680\/165 z zap\u0142onem samoczynnym o mocy maksymalnej 201 KM, co umo\u017cliwia\u0142o osi\u0105ganie pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 103 km\/h. W poje\u017adzie zastosowano mechaniczn\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w typu S6-90, posiadaj\u0105c\u0105 sze\u015b\u0107 prze\u0142o\u017ce\u0144 oraz mechanizm kierowniczy \u015brubowo – kulkowy ze wspomaganiem hydraulicznym typu 8065. Jelcz PR110D wyposa\u017cony zosta\u0142 w hamulec roboczy dwuobwodowy, dzia\u0142aj\u0105cy na przedni\u0105 o\u015b i most tylny, hamulec awaryjny i postojowy pneumatyczny, dzia\u0142aj\u0105cy na o\u015b tyln\u0105 oraz hamulec silnikowy, uruchamiany pneumatycznie poprzez odci\u0119cie wtrysku i d\u0142awienie przep\u0142ywu spalin. Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142a przestrzenna rama kratownicowa zintegrowana ze szkieletem nadwozia. Poszycie zewn\u0119trzne wykonane zosta\u0142o z wyt\u0142oczek stalowych oraz blachy. Zawieszenie k\u00f3\u0142 przednich by\u0142o niezale\u017cne – zastosowano wahacze poprzeeczne nier\u00f3wnej d\u0142ugo\u015bci, spr\u0119\u017cyny \u015brubowe, miechy pneumatyczne oraz amortyzatory teleskopowe i stabilizator. Do zawieszenia mostu tylnego pos\u0142u\u017cy\u0142y resory, miechy powietrzne, amortyzatory teleskopowe i stabilizator. <\/p>\n

Nadwozie Jelcza PR110D w zasadzie nie r\u00f3\u017cni\u0142o si\u0119 od tego zastosowanego w prototypowym Jelczu PR110T. Pojazd posiada\u0142 \u015bcian\u0119 przedni\u0105 lekko obni\u017con\u0105 w stosunku do reszty nadwozia. Pozwoli\u0142o to osi\u0105gn\u0105\u0107 ni\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnika oporu powietrza Cx, a wi\u0119c lepsze w\u0142a\u015bciwo\u015bci jezdne na trasie. Przednia szyba by\u0142a dzielona. Zlikwidowano wydzielone miejsce na tablic\u0119 kierunkow\u0105, umieszczone w PR110T pod szyb\u0105. Drzwi w Jelczu PR110D rozmieszczono w uk\u0142adzie 2-0-1, przy czym pierwsze drzwi by\u0142y automatyczne, odskokowe, drugie natomiast – otwierane na klamk\u0119. Dodatkowo umieszczono otwierane na klamk\u0119 drzwi dla kierowcy na zwisie przednim z lewej strony. Pod pod\u0142og\u0105 PR110D znalaz\u0142y miejsce obszerne baga\u017cniki o pojemno\u015bci 6 m3. <\/p>\n

Dane techniczne PR110D <\/strong><\/p>\n

Autobus Jelcz PR110D posiada\u0142 12 000 mm d\u0142ugo\u015bci, 2500 mm szeroko\u015bci oraz 3180 mm wysoko\u015bci. Oferowany by\u0142 w dw\u00f3ch wersjach. Odmiana pierwsza – Standard – wyposa\u017cona by\u0142a w przesuwne g\u00f3rne szyby okien bocznych, dwa elektryczne wentylatory wyci\u0105gowe oraz dwie klapy dachowe. Wersja Standard posiada\u0142a ponadto ubo\u017csze wyposa\u017cenie wn\u0119trza oraz fotele pasa\u017cerskie pozbawione opcji odchylania. Przeznaczona by\u0142a g\u0142\u00f3wnie dla przedsi\u0119biorstw PKS. Jelcz PR110D Standard m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 og\u00f3\u0142em 51 pasa\u017cer\u00f3w. Odmiana druga – Lux – posiada\u0142a natomiast dodatkowo kana\u0142y nawiewne z wentylatorami elektrycznymi i indywidualnymi nawiewami na ka\u017cde miejsce pasa\u017cerskie oraz uchylne fotele typu lotniczego. Zrezygnowano tu natomiast z przesuwnych szyb w oknach bocznych. Jelcz PR110D Lux m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 og\u00f3\u0142em 46 pasa\u017cer\u00f3w, a wi\u0119c posiada\u0142 o 5 miejsc mniej ni\u017c odmiana Standard. Monta\u017c mniejszej liczby foteli zapewnia\u0142 pasa\u017cerom lepszy komfort podr\u00f3\u017cy poprzez wygospodarowanie wi\u0119kszej ilo\u015bci miejsca pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi siedzeniami. <\/p>\n

Luksusowy autobus z Jelcza <\/strong><\/p>\n

W roku 1987 zaprezentowano na Mi\u0119dzynarodowych Targach Pozna\u0144skich po raz pierwszy Jelcza PR110D Lux, wyposa\u017conego w klimatyzator przestrzeni pasa\u017cerskiej. Odt\u0105d pojawi\u0142a si\u0119 opcja monta\u017cu tego urz\u0105dzenia. Jelcz PR110D Lux zdoby\u0142 popularno\u015b\u0107 jako autobus turystyczny, wykorzystywany do przewoz\u00f3w dalekiego zasi\u0119gu, w tym r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzynarodowych. Zakupi\u0142y go m.in. takie firmy przewozowe jak Orbis czy Gromada. Jelcz PR110D oferowany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c w specjalnych wersjach, robionych na zam\u00f3wienie. Przyk\u0142adem mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 tutaj odmiana PR110D Sport, wyposa\u017cona w dodatkowe miejsca le\u017c\u0105ce. <\/p>\n

W zwi\u0105zku ze wzrastaj\u0105ca popularno\u015bci\u0105 modelu PR110D Standard, w 1984 r. JZS wycofa\u0142y z oferty autobusu PR110IL. Jelcz PR110D posiada\u0142 nowocze\u015bniejsz\u0105 stylistyk\u0119 nadwozia, ni\u017csz\u0105 warto\u015b\u0107 wsp\u00f3\u0142czynnika Cx oraz pionowy uk\u0142ad silnika, co jednoznacznie przemawia\u0142o za opcj\u0105 wyboru w\u0142a\u015bnie tego modelu. Wtedy te\u017c zaprzestano produkcji 2-drzwiowej odmiany Jelcza PR110M – modelu PR110L. JZS oferowa\u0142y przedsi\u0119biorstwom PKS jedynie standartow\u0105 odmian\u0119 PR110M, wyposa\u017con\u0105 w 6-biegow\u0105 skrzyni\u0119 typu S6-90. Poni\u017csza tabela ilustruje dane techniczne opisanych wy\u017cej autobus\u00f3w. <\/p>\n

Tabela 1: Dane techniczne opisywanych autobus\u00f3w JZS. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nPR110M <\/td>\nPR110DStd <\/td>\nPR110DLux <\/td>\nIK 160P <\/td>\nM11 <\/td>\n<\/tr>\n
rok prod. <\/strong><\/td>\n1983-1992 <\/td>\n1984-1991 <\/td>\n1983-1989 <\/td>\n1984-1990 <\/td>\n<\/tr>\n
rodzaj <\/strong><\/td>\nmiejski <\/td>\nmi\u0119dzymiastowy <\/td>\nturystyczny <\/td>\nmiejski <\/td>\nmiejski <\/td>\n<\/tr>\n
konstrukcja <\/strong><\/td>\nsamono\u015bna <\/td>\nsamono\u015bna <\/td>\nramowa <\/td>\nramowa <\/td>\n<\/tr>\n
d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/strong><\/td>\n12 000 mm <\/td>\n12 000 mm <\/td>\n16 760 mm <\/td>\n11 000 mm <\/td>\n<\/tr>\n
szeroko\u015b\u0107 <\/strong><\/td>\n2500 mm <\/td>\n2500 mm <\/td>\n2450 mm <\/td>\n2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
wysoko\u015b\u0107 <\/strong><\/td>\n3040 mm <\/td>\n3180 mm <\/td>\n3030 mm <\/td>\n3080 mm <\/td>\n<\/tr>\n
rozstaw osi <\/strong><\/td>\n6100 mm <\/td>\n6100 mm <\/td>\n5250 mm (1-2) 6100 mm (2-3) <\/td>\n5400 mm <\/td>\n<\/tr>\n
masa w\u0142asna <\/strong><\/td>\n9800 kg <\/td>\n10 450 kg <\/td>\n10 750 kg <\/td>\n13 100 kg <\/td>\n9200 kg <\/td>\n<\/tr>\n
masa ca\u0142kowita <\/strong><\/td>\n17 280 kg <\/td>\n16 000 kg <\/td>\n22 000 kg <\/td>\n16 000 kg <\/td>\n<\/tr>\n
silnik <\/strong><\/td>\nSW680\/78\/1 <\/td>\nSW680\/165 <\/td>\nSW680\/46\/4 <\/td>\nRABA-MAN D2156HM6U <\/td>\n<\/tr>\n
moc silnika <\/strong><\/td>\n185 KM <\/td>\n201 KM <\/td>\n185 KM <\/td>\n193 KM <\/td>\n<\/tr>\n
pr\u0119dko\u015b\u0107 max <\/strong><\/td>\n66,6 km\/h <\/td>\n103 km\/h <\/td>\n81 km\/h <\/td>\n82 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n
skrzynia bieg\u00f3w <\/strong><\/td>\nmech. S4-95 <\/td>\nmech. S6-90 <\/td>\nmech. S6-90 <\/td>\nmech. CSEPEL ASH75.2 <\/td>\n<\/tr>\n
most nap\u0119dowy <\/strong><\/td>\nMT1032.A <\/td>\nMT1032.A <\/td>\nRABA 018.15-3300 <\/td>\nRABA 118.52 <\/td>\n<\/tr>\n
pojemno\u015b\u0107 pasa\u017cer. <\/strong><\/td>\n110 (36 siedz.) <\/td>\n51 <\/td>\n46 <\/td>\n145 (47 siedz.) <\/td>\n100 (30 siedz.) <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Literatura: <\/p>\n

Materia\u0142y archiwalne JZS. <\/p>\n

Instrukcja eksploatacji i obs\u0142ugi autobusu IK 160P. <\/p>\n

Supel \u0141., Nieznane polskie autobusy – cz\u0119\u015b\u0107 2, Autobusy TEST 1-2\/2002. <\/p>\n

Andrzejewski K., Ikarus dojecha\u0142 do Jelcza, 1983 r. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5304,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[2594],"class_list":["post-5303","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-jelcz"],"acf":[],"yoast_head":"\nOcali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Utrata licencji W 1983 r. wygas\u0142a francuska licencja Berlieta, zakupiona przez JZS w roku...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-06T00:49:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg\",\"datePublished\":\"2005-06-15T20:28:31+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-06T00:49:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu","og_description":"Utrata licencji W 1983 r. wygas\u0142a francuska licencja Berlieta, zakupiona przez JZS w roku...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-06T00:49:12+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg","datePublished":"2005-06-15T20:28:31+00:00","dateModified":"2025-01-06T00:49:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-344.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-trudny-poczatek-lat-80-w-jelczu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Trudny pocz\u0105tek lat 80. w Jelczu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/5303","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5303"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5304"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5303"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5303"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5303"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}