Polska wci\u0105\u017c nie mo\u017ce uruchomi\u0107 gazoportu w \u015awinouj\u015bciu, odbiera\u0107 dostaw skroplonego gazu i przesy\u0142a\u0107 go po regazyfikacji do odbiorców, bo spó\u0142ki GAZ-SYSTEM oraz PLNG, odpowiedzialne za kluczowe dzia\u0142ania zwi\u0105zane z t\u0105 inwestycj\u0105, nieprawid\u0142owo realizowa\u0142y cz\u0119\u015b\u0107 swoich zada\u0144. Równie\u017c nadzór nad procesem budowy terminalu LNG ze strony w\u0142a\u015bciwych ministerstw okaza\u0142 si\u0119 niewystarczaj\u0105cy. W efekcie gazoport w \u015awinouj\u015bciu nie zosta\u0142 oddany do u\u017cytkowania ani na koniec czerwca 2014 r. (czyli w terminie przyj\u0119tym w umowie z g\u0142ównym wykonawc\u0105), ani te\u017c do ko\u0144ca 2014 r. (czyli w terminie wynikaj\u0105cym z aneksu do umowy). Brak skuteczno\u015bci w terminowej realizacji inwestycji NIK ocenia negatywnie. Terminal regazyfikacyjny skroplonego gazu ziemnego w \u015awinouj\u015bciu wraz z instalacjami, urz\u0105dzeniami i obiektami, niezb\u0119dnymi dla jego uruchomienia i funkcjonowania, nie zosta\u0142 oddany do eksploatacji do ko\u0144ca 2014 r., czyli w terminie gdy mia\u0142y rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 dostawy gazu LNG dla PGNiG SA. Opó\u017anienia w realizacji inwestycji terminalu w \u015awinouj\u015bciu przesuwaj\u0105 termin rozpocz\u0119cia odbioru dostaw gazu LNG z Kataru oraz rodz\u0105 ryzyko utraty \u015brodków UE, wykorzystanych do wspó\u0142finansowania inwestycji. <\/p>\n
Budowa terminalu w \u015awinouj\u015bciu zosta\u0142a zainicjowana na podstawie uchwa\u0142y Rady Ministrów w roku 2006. Jednak do roku 2009 nie podj\u0119to prac legislacyjnych niezb\u0119dnych do usuni\u0119cia barier przeszkadzaj\u0105cych w realizacji inwestycji. By\u0142a to jedna z szeregu przyczyn prowadz\u0105cych do opó\u017anie\u0144 w budowie gazoportu w \u015awinouj\u015bciu. Wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 opó\u017anie\u0144 okaza\u0142 si\u0119 te\u017c spór mi\u0119dzy Transportowym Dozorem Technicznym (TDT) a wykonawc\u0105 inwestycji (Generalnym Realizatorem Inwestycji). Sprowadza\u0142 si\u0119 on pocz\u0105tkowo do ustalenia, które odcinki ruroci\u0105gów podlegaj\u0105 ustawowej inspekcji TDT, a które tylko ocenie zgodno\u015bci (certyfikacji). NIK z niepokojem zauwa\u017ca, \u017ce w trakcie realizacji inwestycji TDT wyst\u0119powa\u0142 w podwójnej roli, co stwarza\u0142o sytuacj\u0119 konfliktu interesów. TDT wykonywa\u0142 ustawowe zadania inspekcyjne w stosunku do wykonawcy (Generalnego Realizatora Inwestycji) w zakresie dozoru technicznego i równocze\u015bnie op\u0142acany przez wykonawc\u0119 (Generalnego Realizatora Inwestycji) wykonywa\u0142 dla niego, na podstawie umowy cywilnej, ocen\u0119 zgodno\u015bci urz\u0105dze\u0144 z wymaganiami technicznymi (certyfikowa\u0142 urz\u0105dzenia w obr\u0119bie terminalu). Konflikt interesów sta\u0142 si\u0119 szczególnie widoczny w momencie wyst\u0105pienia rozbie\u017cno\u015bci dotycz\u0105cych rozwi\u0105zania zawartej umowy cywilnej i powsta\u0142ego z tego powodu sporu s\u0105dowego mi\u0119dzy TDT a Generalnym Realizatorem Inwestycji. Ministrowie nadzoruj\u0105cy inwestycj\u0119 nie potrafili doprowadzi\u0107 do zako\u0144czenia przed\u0142u\u017caj\u0105cego si\u0119 sporu o zakres kompetencji nadzoru technicznego nad budow\u0105 terminalu LNG mi\u0119dzy Generalnym Realizatorem Inwestycji a Transportowym Dozorem Technicznym, co prowadzi\u0142o do dalszych opó\u017anie\u0144. <\/p>\n
NIK bada\u0142a nadzór nad inwestycj\u0105 oraz koordynacj\u0119 procesu inwestycyjnego prowadzone przez podmioty publiczne. Izba nie kontrolowa\u0142a, z racji ustawowych ogranicze\u0144, wykonawców inwestycji, którzy nie s\u0105 podmiotami publicznymi, cho\u0107 wiele przyczyn opó\u017anie\u0144 le\u017cy tak\u017ce po ich stronie. Wa\u017cn\u0105 przyczyn\u0105 opó\u017anie\u0144 by\u0142y m.in. upad\u0142o\u015bci niektórych podmiotów wykonuj\u0105cych prace. W trakcie inwestycji dosz\u0142o np. do og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci spó\u0142ek wchodz\u0105cych w sk\u0142ad Grupy PBG, jednego z cz\u0142onków konsorcjum Generalnego Realizatora Inwestycji oraz og\u0142oszenie upad\u0142o\u015bci bezpo\u015bredniego wykonawcy robót spawalniczych Gazoci\u0105gu \u015awinouj\u015bcie-Szczecin. NIK stwierdza, \u017ce spó\u0142ki GAZ-SYSTEM oraz PLNG realizowa\u0142y swoje zadania niezgodnie z przyj\u0119tym harmonogramem. Dwa z czterech zada\u0144 inwestycyjnych (Terminal LNG oraz Gazoci\u0105g \u015awinouj\u015bcie-Szczecin) zosta\u0142y znacznie opó\u017anione na skutek wielu nieprawid\u0142owo\u015bci, które g\u0142ównie polega\u0142y na: <\/p>\n
– nieskutecznym nadzorze wykonywanym przez GAZ-SYSTEM oraz PLNG w stosunku do wykonawców co skutkowa\u0142o odst\u0119pstwami od projektu budowlanego oraz wadliwym wykonywaniem niektórych prac budowlanych przy budowie terminalu LNG, co powodowa\u0142o konieczno\u015b\u0107 wprowadzenia korekt wyd\u0142u\u017caj\u0105cych czas realizacji inwestycji;<\/p>\n
– nieskutecznym egzekwowaniu przez GAZ-SYSTEM oraz PLNG od wykonawców prawid\u0142owego i terminowego wykonywania obowi\u0105zków wynikaj\u0105cych z umów;<\/p>\n
– b\u0142\u0119dach pope\u0142nionych przez GAZ-SYSTEM oraz PLNG przy zawieraniu aneksów do umów z wykonawcami (np. nie wprowadzono prawnych i organizacyjnych narz\u0119dzi, które pomaga\u0142yby w okre\u015bleniu winy wykonawcy, nienale\u017cycie zabezpieczono interes inwestora w sprawach dotycz\u0105cych zmian terminów uko\u0144czenia prac budowlanych, nie wskazano konkretnych rozwi\u0105za\u0144 prowadz\u0105cych do przy\u015bpieszenia robót);<\/p>\n
Nieskuteczne by\u0142y te\u017c dzia\u0142ania Spó\u0142ki GAZ-SYSTEM jako koordynatora inwestycji. NIK odnotowuje, \u017ce spó\u0142ka ta stworzy\u0142a formalne podstawy do koordynowania budowy, rekomendowa\u0142a nawet przedsi\u0119wzi\u0119cia usprawniaj\u0105ce proces budowy oraz monitorowa\u0142a realizacj\u0119 inwestycji, jednak nie posiada\u0142a wystarczaj\u0105cych instrumentów do egzekwowania po\u017c\u0105danych dzia\u0142a\u0144 ze strony uczestników procesu inwestycyjnego. To sta\u0142o si\u0119 g\u0142ówn\u0105 przyczyn\u0105 nieskutecznej koordynacji. Kontrola NIK wykaza\u0142a, \u017ce w prawid\u0142owym realizowaniu zada\u0144 trudn\u0105 do pokonania przeszkod\u0105 okaza\u0142a si\u0119 skomplikowana podleg\u0142o\u015b\u0107 realizatorów ca\u0142ego projektu. Podmioty realizuj\u0105ce poszczególne zadania (terminal, infrastruktura portowa, nabrze\u017ce, gazoci\u0105g) podlega\u0142y ró\u017cnym ministrom, co nie u\u0142atwia\u0142o im harmonijnej wspó\u0142pracy. <\/p>\n
Przygotowanie i realizacja skomplikowanych projektów inwestycyjnych, o znaczeniu strategicznym, wymaga od administracji rz\u0105dowej dysponowania zasobem kadrowym o wysokich kwalifikacjach. Bez tego rodzaju zasobu, który dokonywa\u0142by na bie\u017c\u0105co analiz oraz weryfikacji opinii i stanowisk uczestników procesu inwestycyjnego, nadzór ze strony administracji rz\u0105dowej staje si\u0119 nieskuteczny. Nie dysponuj\u0105c wsparciem eksperckim na najwy\u017cszym poziomie trudno jest bowiem zidentyfikowa\u0107 kluczowe ryzyka i zaproponowa\u0107 \u015brodki prowadz\u0105ce do ich minimalizacji lub usuni\u0119cia. Wyspecjalizowane kadry umo\u017cliwi\u0142yby aktywny nadzór nad inwestycj\u0105, rozpoznawanie zagro\u017ce\u0144, ocen\u0119 i weryfikacj\u0119 podejmowanych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 zaradczych, przecinanie sporów, wyja\u015bnianie stanowisk, szybkie reagowanie na zaistnia\u0142e problemy. Wyposa\u017cenie koordynatora w instrumenty prawne pozwalaj\u0105ce na skuteczn\u0105 egzekucj\u0119 wypracowanych rozwi\u0105za\u0144 prowadzi\u0142oby za\u015b do sprawniejszego pokonywania pojawiaj\u0105cych si\u0119 przeszkód. Niestety obu tych elementów – kluczowych dla inwestycji strategicznych – w wypadku budowy gazoportu zabrak\u0142o.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[222],"class_list":["post-38022","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-lng"],"acf":[],"yoast_head":"\n