NIK przeprowadzi\u0142a kontrol\u0119 z w\u0142asnej inicjatywy mi\u0119dzy 7.10.2003 a 24.02.2004. Obj\u0119to ni\u0105 okres od dn. 27.10.00 do 12.02.04r. Badania przeprowadzono w Ministerstwie Infrastruktury, Zarz\u0105dzie PKP S.A. oraz zarz\u0105dach 6 sp\u00f3\u0142ek powsta\u0142ych w wyniku restrukturyzacji organizacyjnej PKP S.A. <\/p>\n
Kontrola ustali\u0142a, \u017ce PKP S.A. nie wykorzysta\u0142y w latach 2001 – 2002 szansy poprawy w\u0142asnej sytuacji finansowej poprzez emisj\u0119 pe\u0142nej wysoko\u015bci – do 3,9 mld z\u0142. – obligacji gwarantowanych lub por\u0119czonych przez Skarb Pa\u0144stwa. Pierwsz\u0105 emisj\u0119 przeprowadzono dopiero w pa\u017adzierniku 2002 roku jedynie na kwot\u0119 1 mld. z\u0142. Zasadnicz\u0105 przyczyn\u0105 tego stanu rzeczy by\u0142o naruszenie zasad legalno\u015bci i rzetelno\u015bci podczas przygotowania pierwszego przetargu na wyb\u00f3r firmy odpowiedzialnej za emisj\u0119 oraz obr\u00f3t obligacjami. Spowodowa\u0142o to uniewa\u017cnienie przetargu przez Zesp\u00f3\u0142 Arbitr\u00f3w Urz\u0119du Zam\u00f3wie\u0144 Publicznych. Niewyemitowanie obligacji: 1) ogranicza\u0142o mo\u017cliwo\u015bci dysponowania przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 w\u0142asnymi \u015brodkami finansowymi z uwagi na ci\u0105g\u0142e egzekucje i zaj\u0119cia komornicze; 2) wyd\u0142u\u017ca\u0142o terminy sp\u0142at zaci\u0105gni\u0119tych przez Sp\u00f3\u0142k\u0119 kredyt\u00f3w, co skutkowa\u0142o dodatkowymi kosztami w wysoko\u015bci 8,8mln. z\u0142. <\/p>\n
Kontrolerzy ujawnili brak jakichkolwiek efekt\u00f3w dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na celu publiczn\u0105 sprzeda\u017c wymagalnych wierzytelno\u015bci PKP S.A. po cenie rynkowej. Wystawiono je do sprzeda\u017cy w drodze przetargu w kwocie 752,1 mln. z\u0142.; co nie znalaz\u0142o jednak szerszego zainteresowania. Do trudnej sytuacji finansowej sp\u00f3\u0142ek, powsta\u0142ych po restrukturyzacji, przyczynia\u0142 si\u0119 bud\u017cet pa\u0144stwa, kt\u00f3ry nie wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 z finansowania infrastruktury kolejowej jak r\u00f3wnie\u017c krajowych przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich. W latach 2001 – 2003 pokrywa\u0142 jedynie 30% ( 727,2 mln. z\u0142. z ustalonych 2.349,4 mln. z\u0142.) potrzeb zg\u0142aszanych przez sp\u00f3\u0142k\u0119 PKP PLK SA na realizacj\u0119 inwestycji, remont\u00f3w i eksploatacji linii o znaczeniu wy\u0142\u0105cznie obronnym oraz linii o znaczeniu pa\u0144stwowym. <\/p>\n
Bud\u017cet pa\u0144stwa nie zapewni\u0142 tak\u017ce dotowania kolejowych przewoz\u00f3w regionalnych; w roku 2002 przewidziano na ten cel kwot\u0119 500 mln. z\u0142., rok p\u00f3\u017aniej 800 mln. z\u0142.; natomiast zrealizowano po 300 mln. z\u0142. rocznie. Sp\u00f3\u0142ka PKP Przewozy Regionalne nie dostosowa\u0142a oferty przewozowej do mo\u017cliwo\u015bci jej sfinansowania przez bud\u017cet pa\u0144stwa i samorz\u0105dy. W rezultacie Sp\u00f3\u0142ka pog\u0142\u0119bi\u0142a w 2002 roku straty o 189,1 mln. z\u0142, a w roku nast\u0119pnym o 263,5 mln. z\u0142. <\/p>\n
Bud\u017cet pa\u0144stwa w latach 2001 – 2003 nie sfinansowa\u0142 zgodnie z przepisami ustawy o transporcie klejowym koszt\u00f3w likwidacji linii kolejowych, koszt\u00f3w utrzymania linii o pa\u0144stwowym znaczeniu ze wzgl\u0119d\u00f3w obronnych oraz wyposa\u017cenia w urz\u0105dzenia prze\u0142adunkowe terminali transportu kombinowanego. <\/p>\n
W latach 2001 – 2003 zg\u0142oszone przez PKP S.A. potrzeby na \u015brodki bud\u017cetowe w wysoko\u015bci prawie 6.392,4 mln. z\u0142. zrealizowane zosta\u0142y w kwocie 2.606,3 mln. z\u0142. (40,7%). <\/p>\n
W I p\u00f3\u0142roczu 2004 zwi\u0119kszono zaanga\u017cowanie bud\u017cetu pa\u0144stwa i samorz\u0105d\u00f3w w finansowanie przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich. Mimo to nie zapewniono dop\u0142at ze \u015brodk\u00f3w samorz\u0105dowych w wysoko\u015bci przewidzianej przez Ministra Finans\u00f3w. Na rok 2004 zaplanowano dop\u0142aty w wysoko\u015bci 538 mln. z\u0142. – za\u015b samorz\u0105dy wojew\u00f3dzkie zawar\u0142y umowy jedynie na kwot\u0119 294,7 mln. z\u0142. <\/p>\n
PKP S.A. nie wyposa\u017cy\u0142a powsta\u0142ych po restrukturyzacji sp\u00f3\u0142ek w maj\u0105tek niezb\u0119dny do prowadzenia dzia\u0142alno\u015bci. Blisko 70% maj\u0105tku by\u0142ego przedsi\u0119biorstwa PKP nie posiada\u0142o zdolno\u015bci aportowej, poniewa\u017c nie mia\u0142o uregulowanego stanu prawnego. W rezultacie powsta\u0142e sp\u00f3\u0142ki dzier\u017cawi\u0142y maj\u0105tek PKP S.A., co powodowa\u0142o obci\u0105\u017cenia finansowe i generowa\u0142o zb\u0119dne przep\u0142ywy pieni\u0119\u017cne pomi\u0119dzy sp\u00f3\u0142kami i urz\u0119dami skarbowymi z tytu\u0142u podatku VAT. Niekorzystnym, dodatkowym skutkiem tej sytuacji by\u0142o ograniczenie zdolno\u015bci kredytowych sp\u00f3\u0142ek. <\/p>\n
PKP S.A. wbrew przepisom nie wyposa\u017cy\u0142a sp\u00f3\u0142ki PKP Przewozy Regionalne w pojazdy trakcyjne i ich obs\u0142ug\u0119 do prowadzenia poci\u0105g\u00f3w. Lokomotywy wraz z dru\u017cynami trakcyjnymi przekazano sp\u00f3\u0142ce PKP Cargo S.A. Obydwa nowe podmioty zawar\u0142y pomi\u0119dzy sob\u0105 umowy o obs\u0142udze trakcyjnej poci\u0105g\u00f3w, co r\u00f3wnie\u017c spowodowa\u0142o du\u017ce przep\u0142ywy finansowe i pogorszenie ich sytuacji finansowej. <\/p>\n
Kontrola stwierdzi\u0142a nadmierne rozbudowanie \u015bwiadcze\u0144 przewozowych wykupywanych przez sp\u00f3\u0142ki dla pracownik\u00f3w, emeryt\u00f3w i rencist\u00f3w a tak\u017ce dla niekt\u00f3rych cz\u0142onk\u00f3w ich rodzin; zwi\u0119kszy\u0142o to koszty funkcjonowania badanych podmiot\u00f3w. W 2002 r. sp\u00f3\u0142ki zrzeszone w Zwi\u0105zku Pracodawc\u00f3w Kolejowych wykupi\u0142y 725.036 \u015bwiadcze\u0144 przewozowych ponosz\u0105c koszty w wysoko\u015bci 95,8 mln z\u0142, za\u015b w 2003 r. odpowiednio: 636.576 \u015bwiadcze\u0144 i 73,8 mln z\u0142 przy zatrudnieniu kszta\u0142tuj\u0105cym si\u0119 na poziomie oko\u0142o 145 tys. os\u00f3b. Bior\u0105c pod uwag\u0119 liczb\u0119 wykupionych w 2003 r. \u015bwiadcze\u0144 przejazdowych, szacunkowa utrata przychod\u00f3w w 2003 r. przez sp\u00f3\u0142ki realizuj\u0105ce przewozy pasa\u017cerskie wynios\u0142a oko\u0142o 250 mln z\u0142. <\/p>\n
Kontrola wykaza\u0142a brak skutecznych dzia\u0142a\u0144 systemowych ze strony Ministra Infrastruktury w celu przeciwdzia\u0142ania degradacji powsta\u0142ych sp\u00f3\u0142ek Grupy PKP. Dopiero w listopadzie 2003 roku szef resortu przed\u0142o\u017cy\u0142 Komitetowi Rady Ministr\u00f3w stosowny program, kt\u00f3ry nie proponowa\u0142 jednak konkretnych dzia\u0142a\u0144, maj\u0105cych na celu rozwi\u0105zanie podstawowych problem\u00f3w transportu kolejowego. <\/p>\n
Inspektorzy stwierdzili, \u017ce barier\u0105 restrukturyzacji by\u0142 brak poparcia niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 przez zwi\u0105zki zawodowe. W listopadzie 2003 roku przedstawiciele rz\u0105du, kierownictw sp\u00f3\u0142ek Grupy PKP oraz zwi\u0105zk\u00f3w zawodowych podpisali porozumienie, kt\u00f3rego realizacja mog\u0142aby doprowadzi\u0107 do zmniejszenia koszt\u00f3w funkcjonowania sp\u00f3\u0142ki PKP Przewozy Regionalne. Zwi\u0105zkowcy zablokowali jednak dzia\u0142ania naprawcze – m.in. dostosowanie sieci kolejowych do popytu i likwidacj\u0119 nierentownych linii. W efekcie nie zdo\u0142ano zmniejszy\u0107 koszt\u00f3w sp\u00f3\u0142ki o szacowan\u0105 sum\u0119 ponad 400 mln. z\u0142. <\/p>\n
Niepowodzenia w restrukturyzacji finansowej PKP S.A. sprawi\u0142y, \u017ce na koniec lat straty sp\u00f3\u0142ek wynios\u0142y odpowiednio: 2001 – 3.342,4 mln. z\u0142.; 2002 – 2.715,7 mln.z\u0142.; 2003 – 2.278,7 mln. z\u0142. Zasadniczy wp\u0142yw na tak niekorzystn\u0105 sytuacj\u0119 finansow\u0105 Grupy PKP mia\u0142y z roku na rok rosn\u0105ce straty w PKP Przewozy Regionalne. <\/p>\n
Kontrola wykaza\u0142a popraw\u0119 wynik\u00f3w finansowych sp\u00f3\u0142ek w pierwszym p\u00f3\u0142roczu b.r. Nast\u0105pi\u0142a ona jednak nie wskutek poprawy ich dzia\u0142alno\u015bci, lecz w rezultacie umorzenia cz\u0119\u015bci zobowi\u0105za\u0144 PKP S.A. oraz zwi\u0119kszenia dotacji bud\u017cetowych. <\/p>\n
Odpowiedzialno\u015b\u0107 za niepowodzenia restrukturyzacji ponosz\u0105: <\/p>\n
• Minister Infrastruktury ( m.in. nie wykorzysta\u0142 swych uprawnie\u0144 i nie inicjowa\u0142 rozwi\u0105za\u0144, w tym legislacyjnych, na rzecz poprawy funkcjonowania dotowanych przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich oraz infrastruktury kolejowej); <\/p>\n
• bud\u017cet pa\u0144stwa (nie wywi\u0105zywa\u0142 si\u0119 z dotowania przewoz\u00f3w i poprawy infrastruktury kolejowej); <\/p>\n
• samorz\u0105dy (nie finansowa\u0142y przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich zgodnie z przepisami ustawy); <\/p>\n
• Zarz\u0105d PKP S.A.( nierzetelnie przeprowadzi\u0142 szereg dzia\u0142a\u0144 restrukturyzacyjnych, nielegalnie ingerowa\u0142 w wewn\u0119trzne funkcjonowanie sp\u00f3\u0142ek po przyj\u0119ciu niestatutowego zadania – zarz\u0105dzania p\u0142ynno\u015bci\u0105 finansow\u0105 sp\u00f3\u0142ek Grupy PKP ).<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-3800","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy"],"acf":[],"yoast_head":"\n