16 grudnia br. Sejm uchwali\u0142 w ekspresowym czasie ustaw\u0119 o zmianie ustawy „Prawo przewozowe” z dnia 15 listopada 1984 r. Znowelizowan\u0105 ustaw\u0119 skierowano 8 grudnia br. do Komisji Infrastruktury, gdzie pierwsze czytanie odby\u0142o si\u0119 13 grudnia, a ju\u017c 16 grudnia zosta\u0142a uchwalona przy 409 g\u0142osach za i 2 przeciw (Piechoci\u0144ski Janusz i Stanibu\u0142a Ryszard z PSL). Nast\u0119pnie ustaw\u0119 przekazano Prezydentowi i Marsza\u0142kowi Senatu. Nowa ustawa zamienia przepisy art. 33 a i art. 34 ust. 1 pkt 2 ustawy „Prawo przewozowe” z dnia 15 listopada 1984 r., kt\u00f3re uznane zosta\u0142y przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucj\u0105, wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r. (Dz. U. Nr 160, poz. 1678). Trybuna\u0142 Konstytucyjny stwierdzi\u0142, i\u017c zar\u00f3wno ustawa jak i wydane na jej podstawie rozporz\u0105dzenie nie r\u00f3\u017cnicuj\u0105 sytuacji os\u00f3b, kt\u00f3re op\u0142aci\u0142y nale\u017cno\u015b\u0107 za przejazd ulgowy, a tylko nie by\u0142y w stanie udokumentowa\u0107 uprawnienia do ulgowego przejazdu w trakcie podr\u00f3\u017cy, od sytuacji os\u00f3b wy\u0142udzaj\u0105cych \u015bwiadczenie przewozu. Dotychczasowe przepisy ustawowe nie przewidywa\u0142y mo\u017cliwo\u015bci dochodzenia zwrotu pobranych przez przewo\u017anika op\u0142at ani te\u017c ich umorzenia. Projekt ustawy przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwrotu pobranej przez organ kontrolny nale\u017cno\u015bci za przew\u00f3z oraz op\u0142aty dodatkowej albo ich umorzenia w sytuacji wystawienia wezwania do zap\u0142aty, je\u017celi podr\u00f3\u017cny w terminie 7 dni od dnia przewozu przedstawi przewo\u017anikowi dokument uprawniaj\u0105cy go do przejazdu ulgowego lub bezp\u0142atnego albo te\u017c wa\u017cny dokument przewozu. <\/p>\n
„Konsultacje spo\u0142eczne” <\/strong><\/p>\n Projektowi nowej ustawy Prawo przewozowe nadano tryb pilny z uwagi na utrat\u0119 z dniem 31 stycznia 2005 r. mocy dotychczasowej regulacji w tym zakresie. Wyga\u015bni\u0119cie tych przepis\u00f3w spowodowa\u0142oby brak mo\u017cliwo\u015bci egzekwowania przez przewo\u017anik\u00f3w op\u0142at za przejazdy bez wa\u017cnych bilet\u00f3w lub dokument\u00f3w uprawniaj\u0105cych do bezp\u0142atnych lub ulgowych bilet\u00f3w. W tej sytuacji powsta\u0142by 1 lutego totalny chaos komunikacyjny o niespotykanej do tej pory skali. W tej sytuacji pos\u0142owie znacznie przyspieszyli prace nad projektem i w efekcie izby gospodarcze bran\u017cy autobusowej nie mia\u0142y czasu do zaopiniowania go. Nawet tak wytrawny gracz sejmowy jak PIGTSIS nie uczestniczy\u0142 w opiniowaniu projektu i dopiero na etapie kolejnych czyta\u0144 w sejmie zg\u0142osi\u0142 swoje uwagi. Zaprezentujemy je w InfoBusie w przysz\u0142ym tygodniu. Natomiast warto podkre\u015bli\u0107, \u017ce opiniowaniem ustawy zaj\u0119\u0142y si\u0119 sp\u00f3\u0142ki PKP „Przewozy regionalne” i „Intercity”, kolejowa Izba Transportu L\u0105dowego, a w zakresie transportu lokalnego i miejskiego – uzyskano akceptacj\u0119 Komisji Wsp\u00f3lnej Rz\u0105du i Samorz\u0105du Terytorialnego. Bior\u0105 w niej udzia\u0142 przedstawiciele rz\u0105du oraz samorz\u0105du terytorialnego – Unii Metropolii Polskich, Unii Miasteczek Polskich, Zwi\u0105zku Miast Polskich, Zwi\u0105zku Gmin Wiejskich RP, Zwi\u0105zku Powiat\u00f3w Polskich, Federacji Zwi\u0105zk\u00f3w i Gmin i Powiat\u00f3w RP oraz przedstawiciele marsza\u0142k\u00f3w wojew\u00f3dztw. Sami praktycy… Czyli \u0142agodnie m\u00f3wi\u0105c, przeprowadzona konsultacja spo\u0142eczna w zakresie ustawy, kt\u00f3ra dotyczy wszystkich przewo\u017anik\u00f3w prowadz\u0105cych przewozy os\u00f3b w Polsce, by\u0142a niepe\u0142na… <\/p>\n Orzeczenie Trybuna\u0142u… <\/strong><\/p>\n Przeprowadzana nowelizacja ma na celu zmian\u0119 przepis\u00f3w ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. „Prawo przewozowe”, kt\u00f3re zosta\u0142y uznane przez Trybuna\u0142 Konstytucyjny za niezgodne z Konstytucj\u0105 Rzeczypospolitej Polskiej. Trybuna\u0142 Konstytucyjny orzek\u0142, \u017ce: <\/p>\n 1. art. 33a ust. 3 powo\u0142anej ustawy, w zakresie, w jakim przewiduje pobieranie jednakowej op\u0142aty dodatkowej zar\u00f3wno za przejazd bez dokumentu potwierdzaj\u0105cego posiadanie uprawnienia do ulgi, jak i za przejazd bez dokumentu przewozowego albo w sytuacji bra\u00adku upowa\u017cnienia do ulgi – jest niezgodny z art. 2 i art. 32 ust. l w zw. z art. 64 ust. 2 Konstytucji, <\/p>\n 2. art. 34 ust. l pkt 2 ustawy -jest niezgodny z art. 92 ust. l Konstytucji, <\/p>\n 3. Rozporz\u0105dzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 9 kwietnia 1999 r. w sprawie sposobu ustalania op\u0142at dodatkowych z tytu\u0142u przewozu os\u00f3b oraz zabieranych ze sob\u0105 do \u015brodka transportowego zwierz\u0105t i rzeczy (Dz. U. Nr 38, p\u00f3z. 376) jest niezgodne z art. 92 ust. l Konstytucji. <\/p>\n Wydaj\u0105c orzeczenie Trybuna\u0142 Konstytucyjny stwierdzi\u0142, \u017ce zar\u00f3wno ustawa jak i wydane na jej podstawie rozporz\u0105dzenie nie r\u00f3\u017cnicuj\u0105 sytuacji os\u00f3b, kt\u00f3re op\u0142aci\u0142y w\u0142a\u015bciwie nale\u017cno\u015bci za przejazd, a tylko nie by\u0142y w stanie udokumentowa\u0107 uprawnienia do ulgowego przejazdu w trakcie podr\u00f3\u017cy, od sytuacji os\u00f3b wy\u0142udzaj\u0105cych \u015bwiadczenie przewozu. Maj\u0105c powy\u017csze na uwadze projekt ustawy rozgranicza stan, w kt\u00f3rym pasa\u017cer odbywa przejazd bez biletu, uchylaj\u0105c si\u0119 od uiszczenia nale\u017cno\u015bci, od sytuacji, gdy osoba odbywaj\u0105\u00adca podr\u00f3\u017c nie posiada przy sobie dokumentu po\u015bwiadczaj\u0105cego uprawnienie do ulgi lub przejazdu bezp\u0142atnego. Zgodnie z projektem ustawy przewo\u017anik lub osoba przez niego upowa\u017cniona, stwierdzaj\u0105c podczas kontroli brak dokumentu przewozu (biletu) albo wa\u017cnego dokumentu do przewozu bezp\u0142atnego lub ulgowego, pobieraj\u0105 w\u0142a\u015bciw\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107 za przew\u00f3z i op\u0142at\u0119 dodatkow\u0105 albo wystawiaj\u0105 wezwanie do zap\u0142aty. Nale\u017cy mie\u0107 na uwadze, \u017ce w chwili dokonywania czynno\u015bci kontrolnych przewo\u017anik nie jest w stanie stwierdzi\u0107, czy pasa\u017cer, kt\u00f3ry powo\u0142uje si\u0119 na brak przy sobie odpowiedniego doku\u00admentu, w istocie posiada uprawnienie do przejazdu bezp\u0142atnego, ulgowego albo te\u017c wa\u017cny na ten przejazd bilet jednorazowy lub okresowy. W zale\u017cno\u015bci od wyboru pasa\u017cera organ kontrolny pobiera w\u0142a\u015bciw\u0105 nale\u017cno\u015b\u0107 za przew\u00f3z (pe\u0142n\u0105 albo z potr\u0105ceniem ceny biletu ulgowego) oraz op\u0142at\u0119 dodatkow\u0105 albo te\u017c wystawia wezwanie do zap\u0142aty. Dotychczasowe przepisy ustawowe nie przewidywa\u0142y mo\u017cliwo\u015bci dochodzenia zwrotu po\u00adbranych przez przewo\u017anika op\u0142at albo te\u017c ich umorzenia. <\/p>\n Projektowany art. 33a ust. 3a i 3b ustawy przewiduje zwrot pobranej przez organ kontrolny przewo\u017anika nale\u017cno\u015bci za przew\u00f3z oraz op\u0142aty dodatkowej albo ich umorzenie w sytuacji wystawienia wezwania do zap\u0142aty, je\u017celi podr\u00f3\u017cny, w terminie 7 dni od dnia przewozu, przedstawi dokument uprawniaj\u0105cy go do przejazdu ulgowego lub bezp\u0142atnego albo te\u017c wa\u017c\u00adny dokument przewozu, np. bilet okresowy, kt\u00f3rego nie mia\u0142 on podczas odbywania przejaz\u00addu. Rozwi\u0105zanie takie stosuj\u0105 niekt\u00f3rzy przewo\u017anicy w transporcie lokalnym, jak r\u00f3wnie\u017c przewo\u017anicy kolejowi na podstawie wydawanych przez siebie regulamin\u00f3w przewozu os\u00f3b. Regulacje takie wymagaj\u0105 jednak umocowania w ustawie, na co wskaza\u0142 Trybuna\u0142 Konstytu\u00adcyjny. <\/p>\n B\u0119dzie op\u0142ata manipulacyjna <\/strong><\/p>\n Maj\u0105c na uwadze koszty administracyjne zwi\u0105zane z umarzaniem lub ze zwrotem pobranych w takiej sytuacji op\u0142at, projekt ustawy przewiduje nale\u017cn\u0105 przewo\u017anikowi op\u0142at\u0119 manipula\u00adcyjn\u0105, odpowiadaj\u0105c\u0105 poniesionym przez niego kosztom wykonywanych dodatkowo czynno\u00ad\u015bci zar\u00f3wno podczas przewozu, jak te\u017c po jego zako\u0144czeniu. Spos\u00f3b ustalenia takiej op\u0142aty okre\u015blony zostanie w rozporz\u0105dzeniu wykonawczym do ustawy. Ponadto projekt ustawy (art. 33 ust. 3c) przewiduje mo\u017cliwo\u015b\u0107 obni\u017cenia przez przewo\u017anik\u00f3w wysoko\u015bci op\u0142aty dodatkowej w razie natychmiastowego jej zap\u0142acenia przez podr\u00f3\u017cnego albo w terminie wyznaczonym w wezwaniu do zap\u0142aty. W obecnie stosowanych regulami\u00adnach przewo\u017anik\u00f3w upust taki wynosi 30%, co przyczynia si\u0119 do sprawniejszego i pe\u0142niejsze\u00adgo egzekwowania nale\u017cnych przewo\u017anikowi op\u0142at. Trybuna\u0142 Konstytucyjny stwierdzi\u0142, \u017ce upowa\u017cnienie zawarte w art. 34 ust. l pkt. 2 ustawy, nie formu\u0142uj\u0105c szczeg\u00f3\u0142owych wytycznych, nie odpowiada wymogom wynikaj\u0105cym z art. 92 ust. l zd. 2 Konstytucji. Trybuna\u0142 Konstytucyjny stoi na stanowisku, \u017ce Konstytucja jedno\u00adznacznie wymaga wytycznych do wydania rozporz\u0105dzenia i ich brak stanowi wystarczaj\u0105c\u0105 podstaw\u0119 do uznania niekonstytucyjno\u015bci zar\u00f3wno przepisu ustawy nie zawieraj\u0105cego wytycznych, jak i wydanego na podstawie takiego upowa\u017cnienia ustawowego rozporz\u0105dzenia. <\/p>\n W projekcie ustawy zawarto szczeg\u00f3\u0142owe upowa\u017cnienie do wydania rozporz\u0105dzenia (art. 34a), przewiduj\u0105ce mi\u0119dzy innymi spos\u00f3b ustalania op\u0142at dodatkowych w poszczeg\u00f3lnych sytuacjach, odpowiednio zr\u00f3\u017cnicowanych w zale\u017cno\u015bci od strat ponoszonych przez przewo\u017a\u00adnika i powodu na\u0142o\u017cenia op\u0142aty dodatkowej, jak r\u00f3wnie\u017c spos\u00f3b ustalenia op\u0142aty manipula\u00adcyjnej w zale\u017cno\u015bci od koszt\u00f3w czynno\u015bci przewo\u017anika zwi\u0105zanych ze zwrotem lub umorze\u00adniem op\u0142at. <\/p>\n Ustawa ma wej\u015b\u0107 w \u017cycie 1 lutego 2005 r. <\/p>\n