Ko\u0144c\u00f3wka listopada tradycyjnie ju\u017c „zaskoczy\u0142a” drogowc\u00f3w obfitymi opadami \u015bniegu, po\u0142amanymi konarami drzew i jeszcze paroma innymi incydentalnymi zdarzeniami. Prasa lokalna w wielu miejscach donosi o wi\u0119kszych i mniejszych kataklizmach. Co prawda do zimy stulecia (podczas kt\u00f3rej dane mi by\u0142o przyj\u015b\u0107 na \u015bwiat) jeszcze troch\u0119 pozosta\u0142o, ale parali\u017c komunikacyjny, objawiaj\u0105cy si\u0119 przy ka\u017cdym wi\u0119kszym za\u0142amaniu pogody, sk\u0142ania do refleksji nad stopniem przygotowania transportu do sytuacji kryzysowych. <\/p>\n
Si\u0142a wy\u017csza <\/em><\/p>\n W skr\u00f3cie ujmuj\u0105c definicja si\u0142y wy\u017cszej opiera si\u0119 na trzech elementach: nieprzewidywalno\u015b\u0107, brak mo\u017cliwo\u015bci ustrze\u017cenia si\u0119 przed skutkami i do\u015bwiadczanie wszystkich. Kwestie te s\u0105 oczywi\u015bcie dyskusyjne – mistrzowie polemiki mog\u0105 argumentowa\u0107, \u017ce przecie\u017c wiedz\u0105c o ruchach sejsmicznych w Kalifornii mo\u017cliwe by\u0142o ustrze\u017cenie si\u0119 przed skutkami trz\u0119sie\u0144 ziemi (si\u0142y wy\u017cszej) poprzez wybudowanie Los Angeles w innym miejscu. Jednak schodz\u0105c na ziemi\u0119 uznajemy takie zdarzenia, jak powodzie, huragany czy jak\u017ce bliski zza okna nag\u0142y atak zimy za „co\u015b wyj\u0105tkowego” – si\u0142\u0119 wy\u017csz\u0105. Czy do ko\u0144ca s\u0142usznie – odpowiedzi\u0105 jest kwestia z „Misia” znakomitego Stanis\u0142awa Barei, gdzie szef kot\u0142owni stwierdza: „Jest zima, musi by\u0107 zimno – takie jest odwieczne prawo natury”. Czy zatem „odwiecznym prawem natury” s\u0105 poci\u0105gi sp\u00f3\u017anione o ponad dwie godziny, autobusy kursuj\u0105ce zmienion\u0105 tras\u0105 z racji \u015blizgawicy na wzniesieniach, odwo\u0142ane tramwaje? Przecie\u017c jednym z bardzo podstawowych postulat\u00f3w, kierowanych pod adresem transportu jest niezawodno\u015b\u0107. Nawet \u015b.p. profesor Dziadek zwyk\u0142 mawia\u0107, \u017ce jak wszystko idzie dobrze to sukces ma wielu ojc\u00f3w, a jak co\u015b si\u0119 psuje, to zawsze winny jest transport. Skoro szeroko rozumiane otoczenie transportu oczekuje od tego sektora niezawodno\u015bci, to w takim razie transport (nie tylko pasa\u017cerski – tak\u017ce transport \u0142adunk\u00f3w) powinny jak najpe\u0142niej przygotowa\u0107 si\u0119 do wszelkich przejaw\u00f3w si\u0142y wy\u017cszej. Poni\u017cej prezentuj\u0119 gar\u015b\u0107 przemy\u015ble\u0144 w odniesieniu do komunikacji miejskiej… <\/p>\n Efekty nieujarzmionej przyrody… i nie tylko <\/em><\/p>\n G\u0142\u00f3wnym powodem wszelkiego rodzaju perturbacji w komunikacji miejskiej s\u0105 r\u00f3\u017cnego typu kataklizmy przyrodnicze. Cho\u0107by statystyka minionego miesi\u0105ca pokazuje, jak du\u017ce szkody mo\u017ce uczyni\u0107 \u015bnie\u017cyca – w Warszawie nawet metro sparali\u017cowa\u0142o, a mnie dane by\u0142o je\u017adzi\u0107 autobusami sp\u00f3\u017anionymi po kilkadziesi\u0105t minut. Na swoim poletku dane mi by\u0142o obserwowa\u0107 wiele r\u00f3\u017cnych sytuacji – autobusy nie daj\u0105ce sobie rady z podjazdem pod stromizny, poprzewracane s\u0142upy trakcyjne, linie tramwajowe eksploatowane tylko po jednym torze, pozostawiony na d\u0142ugie godziny tabor „gdzie\u015b w centrum niczego”. W ubieg\u0142ym roku dane mi by\u0142o zobaczy\u0107 nie lada gratk\u0119 – popularny autobus miejski Ikarus 280 z \u0142a\u0144cuchami przeciw\u015bniegowymi na bli\u017aniakach (na trasie z Gorenic do Olkusza). Patrz\u0105c za okno my\u015blimy przede wszystkim o bia\u0142ym puchu i wietrze, ale przecie\u017c tak\u017ce inne zdarzenia w przyrodzie mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 zab\u00f3jcze dla komunikacji. Upa\u0142y powoduj\u0105 rozmi\u0119kczanie pierwszomajowego asfaltu, kt\u00f3ry jeszcze w wielu miejscach zalega w zatoczkach, tak\u017ce szyny powi\u0119kszaj\u0105 swoje wyboczenia, co skutkuje ograniczaniem pr\u0119dko\u015bci, problemem te\u017c s\u0105 deszcze, kt\u00f3re maj\u0105 niekiedy kaprys spa\u015b\u0107 w zbyt du\u017cej ilo\u015bci… <\/p>\n Wszystkie te zdarzenia dziej\u0105 si\u0119 jakby poza nasz\u0105 w\u0142adz\u0105 (cho\u0107 uporczywe naruszanie r\u00f3wnowagi ekologicznej przez czynnik ludzki nie jest bez znaczenia), st\u0105d pozostaj\u0105 tak\u017ce poza sterowaniem ze strony komunikacji miejskiej. Jedyne, co pozostaje w takim wypadku, to przewidywa\u0107 i zapobiega\u0107 skutkom – przyczynom zapobiec niestety nie mo\u017cna. Oczywi\u015bcie trudno jest ewakuowa\u0107 na miesi\u0105c czy dwa ca\u0142e miasto, kt\u00f3re podczas nawa\u0142nicy te\u017c musi funkcjonowa\u0107, ale to, jak bardzo jest ono sparali\u017cowane zale\u017cy ju\u017c po cz\u0119\u015bci od umiej\u0119tno\u015bci os\u00f3b odpowiedzialnych za komunikacj\u0119 miejsk\u0105. <\/p>\n W Polsce – nad czym bardzo ubolewam – pierwszym i najbardziej oczywistym nast\u0119pstwem sytuacji kryzysowej jest zbiegowisko gapi\u00f3w. Klika lat temu jad\u0105c autobusem by\u0142em \u015bwiadkiem mro\u017c\u0105cej krew w \u017cy\u0142ach scenki, gdy jedynie dwie g\u0142uchonieme uczennice liceum integracyjnego wraz z kierowc\u0105 potrafi\u0142y udzieli\u0107 pierwszej pomocy osobie dotkni\u0119tej parali\u017cem. Czy w razie po\u017caru tego autobusu ktokolwiek wiedzia\u0142by, co zrobi\u0107, by go jak najszybciej ugasi\u0107? Wiedza o zagro\u017ceniach jest w naszym spo\u0142ecze\u0144stwie mizerna i oby\u015bmy nie musieli wypi\u0107 piwa, kt\u00f3re sami sobie warzymy mru\u017c\u0105c oko do pana od przysposobienia obronnego i obrony cywilnej. A warto sobie wyobrazi\u0107, \u017ce s\u0105 na \u015bwiecie miejsca, gdzie trzeba \u017cy\u0107 w stanie permanentnej sytuacji kryzysowej. Jako przyk\u0142ad mo\u017cna przytoczy\u0107 p\u00f3\u0142nocne rubie\u017ce Finlandii, gdzie sytuacja drogowa w okre\u015blonych porach roku jest diametralnie r\u00f3\u017cna od naszej. Zwyk\u0142o si\u0119 mawia\u0107, \u017ce infrastruktura to takie nieruchome co\u015b, co jest publicznie dost\u0119pne zawsze, gdy tylko potencjalny klient ma ochot\u0119 na skorzystanie. Akurat fi\u0144skie drogi maj\u0105 sw\u00f3j w\u0142asny „rozk\u0142ad jazdy” – \u017cartobliwie to ujmuj\u0105c dana droga „kursuje” wtedy, gdy przejedzie po niej ci\u0119\u017cki p\u0142ug. <\/p>\n Bardzo istotn\u0105 kwesti\u0105 jest w\u0142a\u015bciwe przygotowanie komunikacji miejskiej do kryzysowych warunk\u00f3w. Nie wiem, ile w tym prawdy, ale jeden z dawniejszych dyrektor\u00f3w WPK Katowice wspomina\u0142, \u017ce w jednym z peryferyjnych oddzia\u0142\u00f3w autobusowych eksploatowany by\u0142 czo\u0142g – do wyci\u0105gania autobus\u00f3w z zasp w zimie. Patrz\u0105c na aur\u0119 za oknem trudno jednoznacznie stwierdzi\u0107, \u017ce tego typu zabezpieczenie by\u0142o zbyt du\u017ce. Faktem jest, \u017ce stan przygotowania powinien by\u0107 permanentny – nie oznacza to bynajmniej, by w lipcowym s\u0142o\u0144cu pilnowa\u0107 sprawno\u015bci p\u0142ug\u00f3w i piaskarek, ale by zapobiega\u0107 potencjalnym k\u0142opotom, czyli na przyk\u0142ad lipcowym upa\u0142om. Pewne „zagro\u017cenia” maj\u0105 charakter typowo sezonowy i to – co chyba oczywiste – te\u017c nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119. W sezonie letnim autobusy z zawiercia\u0144skiej p\u0119tli Suliny odje\u017cd\u017caj\u0105 kilka minut po czasie, a wynika to z faktu dostosowania rozk\u0142adu do trudnych warunk\u00f3w zimowych na lokalnych le\u015bnych przesiekach. <\/p>\n Zdarzenia niezale\u017cne zawsze maj\u0105 silny wp\u0142yw na „\u017cycie miast”, w tym na transport. Od komunikacji zbiorowej wymaga si\u0119 niezawodno\u015bci – oznacza to, \u017ce pasa\u017cerowie oczekuj\u0105 przede wszystkim pewno\u015bci, \u017ce dojad\u0105 do celu, a tu\u017c za tym postulatem plasuje si\u0119 wymaganie dojazdu do celu o zadeklarowanej (w rozk\u0142adzie jazdy) godzinie. <\/p>\n Zawsze najwa\u017cniejsze jest poczucie, \u017ce pasa\u017cer nie b\u0119dzie pozostawiony samemu sobie. Zdarzaj\u0105 si\u0119 r\u00f3\u017cne kataklizmy – upa\u0142y, wichury, deszcze nawalne i inne kataklizmy rodz\u0105 za sob\u0105 okre\u015blone nast\u0119pstwa, kt\u00f3re na pewno wyst\u0105pi\u0105. W zwi\u0105zku z tym obiektywnie nie da si\u0119 zapewni\u0107 funkcjonowania transportu zbiorowego na „normalnym” poziomie. Ale nikt nie oczekuje „normalnego” poziomu, bowiem z domu wychodz\u0105 jedyni ci, kt\u00f3rzy naprawd\u0119 musz\u0105. I dlatego ci, kt\u00f3rzy marzn\u0105, mokn\u0105, s\u0105 przewiewani na przystankach z ulg\u0105 powitaj\u0105 ka\u017cdy autobus, kt\u00f3rego obs\u0142uga poinformuje, by jechali w\u0142a\u015bnie nim, a p\u00f3\u017aniej przesiedli si\u0119 we wskazanym miejscu. Nikt przecie\u017c nie b\u0119dzie si\u0119 upiera\u0142 przy bezpo\u015brednim po\u0142\u0105czeniu, je\u015bli po drodze jest \u015bliskie wniesienie, kt\u00f3rego autobusy i tak nie pokonaj\u0105. <\/p>\n Obok zdarze\u0144, dezorganizuj\u0105cych ca\u0142o\u015b\u0107 \u017cycia miasta, zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c takie, kt\u00f3re wyst\u0119puj\u0105 jedynie w transporcie. Jakkolwiek by to makabrycznie nie zabrzmia\u0142o, mia\u0142em raz nieprzyjemno\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cowa\u0107 poci\u0105giem, kt\u00f3ry zosta\u0142 wybrany przez jakiego\u015b nieszcz\u0119\u015bnika do pope\u0142nienia samob\u00f3jstwa. Moralnie niew\u0142a\u015bciwe jest dyskutowanie nad przyczynami targni\u0119cia si\u0119 na w\u0142asne \u017cycie, jednak obrazuje to, jak jeden cz\u0142owiek mo\u017ce skutecznie sparali\u017cowa\u0107 ruch poci\u0105g\u00f3w. Wida\u0107 tutaj faktyczn\u0105 niemoc przewo\u017anika, kt\u00f3ry nie jest w stanie zapobiec zdarzeniu. Mniej drastyczny, acz podobny w skutkach przyk\u0142ad to kierowcy samochod\u00f3w, kt\u00f3rzy nawet parkuj\u0105c na \u015brodku tor\u00f3w zawsze t\u0142umacz\u0105 si\u0119 s\u0142u\u017cbom mundurowym, \u017ce „my\u015bleli, \u017ce tramwaj si\u0119 zmie\u015bci”… <\/p>\n Czego od komunikacji zbiorowej wymaga\u0107? <\/em><\/p>\n Obok „si\u0142y wy\u017cszej” destrukcyjny wp\u0142yw na funkcjonowanie komunikacji miejskiej maj\u0105 przyczyny tkwi\u0105ce w samym jej organizmie. Niestety powszechn\u0105 praktyk\u0105 jest brak dba\u0142o\u015bci o niezawodno\u015b\u0107 – patrzy si\u0119 na ni\u0105 przez pryzmat wska\u017anika uruchomienia, a nie pasa\u017cer\u00f3w oczekuj\u0105cych na podstawienie pojazdu zast\u0119pczego. <\/p>\n By poprawi\u0107 jako\u015b\u0107 w kwestii niezawodno\u015bci konieczna jest przede wszystkim inwentaryzacja potencjalnych zagro\u017ce\u0144. Je\u015bli ze statystyk wynika, \u017ce najcz\u0119stszym powodem wypadania kurs\u00f3w jest brak kierowc\u00f3w rezerwowych, warto si\u0119 zastanowi\u0107 nad zwi\u0119kszeniem rezerwy osobowej, je\u015bli pewne ulice miast s\u0105 w spos\u00f3b permanentny nieprzejezdne z racji kork\u00f3w, to po co kierowa\u0107 tymi ulicami autobusy, je\u015bli w okre\u015blonych miejscach torowisko jest regularnie blokowane, mo\u017ce warto wymusi\u0107 na magistracie postawienie s\u0142upk\u00f3w uniemo\u017cliwiaj\u0105cych niew\u0142a\u015bciwe parkowanie – przyk\u0142ady mo\u017cna mno\u017cy\u0107. <\/p>\n G\u0142\u00f3wn\u0105 „win\u0105” komunikacji miejskiej jest brak przygotowania. Spiskow\u0105 teori\u0105 dziej\u00f3w jest stwierdzenie, \u017ce kto\u015b specjalnie psuje wozy (cho\u0107 i takie przypadki si\u0119 zdarzaj\u0105), ale ju\u017c brak w\u0142a\u015bciwej rezerwy to naganna postawa. W\u0142a\u015bciwym kierunkiem my\u015blenia wydaje si\u0119 tutaj kszta\u0142towanie odpowiednich relacji mi\u0119dzy komunikacj\u0105 zbiorow\u0105 a pasa\u017cerami. Przede wszystkim ogromn\u0105 rol\u0119 gra informacja pasa\u017cerska – jasna, czytelna i przede wszystkim pewna rodzi w klientach poczucie stabilno\u015bci. Warto te\u017c zadba\u0107 o to, by wszelkie akcje podejmowane w celu zapewnienia niezawodno\u015bci dojazdu by\u0142y podejmowane w spos\u00f3b „schematyczny”. Nie chodzi tutaj wcale o brak kreatywno\u015bci – cz\u0119sto sami kierowcy musz\u0105 popisa\u0107 si\u0119 nie lada kreatywno\u015bci\u0105, by w \u015bnie\u017cnej zamieci wr\u00f3ci\u0107 ostatnim kursem do bazy – lecz o wyrobienie w pasa\u017cerach pewnych nawyk\u00f3w. <\/p>\n Dobrym przyk\u0142adem tego mo\u017ce by\u0107 moja „rodzinna” linia tramwajowa w Bytomiu. Prowadzona polami jest mocno nara\u017cona na wszelkiego rodzaju destrukcje – zar\u00f3wno na opady \u015bniegu, jak i na ataki z\u0142omiarzy. Wielkim jej plusem jest to, \u017ce w ka\u017cdym przypadku unieruchomienia autobusy zast\u0119pcze je\u017cd\u017c\u0105 w miar\u0119 jednolit\u0105 tras\u0105. Co prawda odbiega ona od tor\u00f3w, ale pasa\u017cerowie wiedz\u0105, \u017ce w razie k\u0142opot\u00f3w nale\u017cy si\u0119 uda\u0107 na ten konkretny przystanek i nie musz\u0105 b\u0142\u0105dzi\u0107. <\/p>\n To niedoceniana kwestia, ale w\u0142a\u015bnie powy\u017cszy przyk\u0142ad obrazuje, jak powinno si\u0119 post\u0119powa\u0107 w szeroko rozumianych sytuacjach awaryjnych. Nie dotyczy to tylko i wy\u0142\u0105cznie tramwaju – podobnie rzecz ma si\u0119 w komunikacji autobusowej, gdzie po\u017c\u0105dane jest, by w razie remont\u00f3w, objazd\u00f3w itp. stosowa\u0107 zawsze jednolite zasady, np. braku obs\u0142ugi przystank\u00f3w na dodatkowym fragmencie trasy. Po pewnym czasie takie „schematy” staj\u0105 si\u0119 norm\u0105, przez co klienci transportu – pasa\u017cerowie, wiedz\u0105 z g\u00f3ry, co ich czeka. <\/p>\n Przyk\u0142ad przeciwny to Wroc\u0142aw. Mimo zakrojonych na szerok\u0105 skal\u0119 remont\u00f3w tor\u00f3w, a tak\u017ce dr\u00f3g, trudno jest wskaza\u0107, jakie linie tramwajowe kursuj\u0105 danego dnia po swoich sta\u0142ych trasach. Powoduje to wra\u017cenie „ci\u0105g\u0142ej tymczasowo\u015bci”, a tym samym – co trzeba powiedzie\u0107 otwarcie – braku perspektyw. Zamiast wizerunku rozwoju (co wydaje si\u0119 intuicyjnie powi\u0105zane z inwestycjami w infrastruktur\u0119) tworzy si\u0119 wizerunek trwania. Pasa\u017cerowie nie wiedz\u0105, czy nast\u0119pnego dnia szesnastka pojedzie w prawo, czy te\u017c zn\u00f3w zmieni\u0105 jej tras\u0119… <\/p>\n Wypracowanie metod dzia\u0142ania komunikacji miejskiej w r\u00f3\u017cnych przypadkach to bardzo wa\u017cny element walki konkurencyjnej o pasa\u017cera. W listopadzie drogowcy mieli pe\u0142ne r\u0119ce roboty i oczywi\u015bcie niezrealizowane kursy autobus\u00f3w to ich sprawka – ale ja mimo wszystko chcia\u0142bym widzie\u0107 te pi\u0119knie od\u015bnie\u017cone zajezdnie i gotowe do wyjazdu autobusy, blokowane przez \u015bnieg za bram\u0105. Powinno si\u0119 zadba\u0107 o w\u0142a\u015bciw\u0105 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 s\u0142u\u017cb tradycyjnie uznawanych za komunalne. Przyk\u0142adowo przyda\u0142oby si\u0119 od\u015bnie\u017ca\u0107 zatoki przystankowe, a tak\u017ce – w skrajnych przypadkach – w pierwszej kolejno\u015bci od\u015bnie\u017ca\u0107 te odcinki ulic, po kt\u00f3rych kursuje komunikacja zbiorowa. Tydzie\u0144 temu mia\u0142em okazj\u0119 ogl\u0105da\u0107 „wspania\u0142\u0105” wsp\u00f3\u0142prac\u0119 pomi\u0119dzy p\u0142ugiem a autobusem miejskim – jeden jecha\u0142 za drugim, by torowa\u0107 mu drog\u0119. Tylko dlaczego u diaska autobus jecha\u0142 pierwszy??? <\/p>\n Przytocz\u0119 jeszcze jeden negatywny przyk\u0142ad na zupe\u0142ny brak pomys\u0142u w sytuacji ekstremalnej (przynajmniej z punktu widzenia pasa\u017cera). Podczas ostatniego strajku komunikacji na G\u00f3rnym \u015al\u0105sku organizator zafundowa\u0142 podr\u00f3\u017cnym niemal totalny brak jakichkolwiek rozwi\u0105za\u0144 zast\u0119pczych, gdy\u017c linie uruchomione w zamian za strajkuj\u0105ce firmy mo\u017cna by\u0142o policzy\u0107 na palcach. Najpowa\u017cniejszy zarzut to jednak nie brak reakcji (czy te\u017c nieudolna reakcja) lecz brak informacji. KZK GOP dogada\u0142o si\u0119 z PKP, by w czasie strajku by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 korzystania z poci\u0105g\u00f3w na podstawie bilet\u00f3w okresowych – tylko dlaczego nikt w t\u0142umie pasa\u017cer\u00f3w oczekuj\u0105cych na autobusy nie zosta\u0142 o tym poinformowany? Ja rozumiem, \u017ce trudno jest ogarn\u0105\u0107 nie\u0142ad powsta\u0142y w wyniku strajku u trzech najwi\u0119kszych operator\u00f3w, jednak pasa\u017cer oczekuje innego traktowania, a przede wszystkim – poczucia troski, poczucia, \u017ce nie zosta\u0142 pozostawiony na pustym od autobus\u00f3w placu samemu sobie. <\/p>\n Wa\u017cnym punktem budowania niezawodno\u015bci komunikacji zbiorowej jest sprawny system \u0142\u0105czno\u015bci. Kierowcy, maj\u0105c mo\u017cliwo\u015b\u0107 uprzedzenia s\u0142u\u017cb dyspozytorskich o nag\u0142ym zdarzeniu, mog\u0105 wydatnie zwi\u0119kszy\u0107 niezawodno\u015b\u0107 i tym samym postrzegan\u0105 jako\u015b\u0107. W wielu miastach Europy (nawet w nieodleg\u0142ej Ostrawie) panuje zwyczaj „wi\u0105zania” komunikacji nocnej w taki spos\u00f3b, by pasa\u017cerowie mogli si\u0119 przesi\u0105\u015b\u0107 do innych woz\u00f3w. Cz\u0119sto te\u017c ju\u017c na tabliczce rozk\u0142adowej jest wskazane, \u017ce istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 kontynuacji podr\u00f3\u017cy nast\u0119pnym \u015brodkiem transportu. Kierowca, kt\u00f3rego pojazd w\u0142a\u015bnie zdefektowa\u0142, mo\u017ce przekaza\u0107 do centrali, by na w\u0119\u017ale na niego nie czekano. Podobnie jest z kolizjami drogowymi – autobus mo\u017ce utkn\u0105\u0107 w nawet drobnym korku na d\u0142ugie godziny, ale ju\u017c jad\u0105cy kilka minut p\u00f3\u017aniej nast\u0119pca mo\u017ce nieco wcze\u015bniej skr\u0119ci\u0107 w przecznic\u0119 i objecha\u0107 feralne miejsce. <\/p>\n Podsumowanie <\/em><\/p>\n Niezawodno\u015b\u0107 jest bardzo wa\u017cn\u0105 cech\u0105, na kt\u00f3r\u0105 powinno si\u0119 zwraca\u0107 w transporcie zbiorowym szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119. Zaskoczenie \u015bniegiem w listopadzie by\u0142o pe\u0142ne, teraz ju\u017c si\u0119 rozpogodzi\u0142o – czy jednak Polak b\u0119dzie na tyle m\u0105dry „przed szkod\u0105”, by obecny czas wykorzysta\u0107 na w\u0142a\u015bciwe przygotowania do zimy? Dop\u00f3ki autobus jedzie, dop\u00f3ty nikt nie my\u015bli o skutkach jego wypadni\u0119cia – p\u0142acz nad rozlanym mlekiem jednak nie zmieni faktu, \u017ce o niezawodno\u015b\u0107 jutro dba\u0107 powinni\u015bmy dzi\u015b. <\/p>\n To w\u0142a\u015bnie zima jest okresem, kiedy na kierowc\u00f3w polonez\u00f3w czy mercedes\u00f3w spada wiele plag. Cz\u0119sto dopiero przed domem decyduj\u0105 oni, czy do pracy pojad\u0105 w\u0142asnym pojazdem, czy skorzystaj\u0105 z autobusu czy tramwaju. Takie wahanie to dobry znak – wybieraj\u0105c na przemian autko i komunikacj\u0119 miejsk\u0105 mo\u017ce po pewnym czasie doj\u015b\u0107 do wniosku, \u017ce nie op\u0142aca si\u0119 ka\u017cdego dnia od\u015bnie\u017ca\u0107 bramy przed gara\u017cem. W\u0142a\u015bnie w tym trudnym okresie komunikacja miejska – je\u015bli tylko b\u0119dzie do tego dobrze przygotowana – mo\u017ce pozyska\u0107 nowych, cennych klient\u00f3w… <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[],"class_list":["post-3575","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy"],"acf":[],"yoast_head":"\n