Referat wyg\u0142oszony podczas konferencji z okazji 75-lecia komunikacji miejskiej w Gdyni (24 wrze\u015bnia 2004 r.) <\/p>\n
Zarz\u0105d Komunikacji Miejskiej w Gdyni powo\u0142any zosta\u0142 na mocy uchwa\u0142y Rady
\n Miasta Gdyni z dnia 26 sierpnia 1992 r. Jednostce tej wyznaczono funkcje wynikaj\u0105ce
\n z oddzielenia dzia\u0142alno\u015bci organizatorskiej od przewozowej i wprowadzenia
\n konkurencji w sferze realizacji przewoz\u00f3w, a mianowicie:
– badanie rynku us\u0142ug komunikacji miejskiej;
– programowanie rozwoju komunikacji miejskiej;
– opracowywanie rozk\u0142ad\u00f3w jazdy;
– sprzeda\u017c bilet\u00f3w komunikacji miejskiej na zasadzie wy\u0142\u0105czno\u015bci;
– kontrola bilet\u00f3w;
– promocja sprzeda\u017cy us\u0142ug komunikacji miejskiej;
– badanie efektywno\u015bci ekonomicznej funkcjonowania poszczeg\u00f3lnych linii
\n komunikacyjnych;
– okre\u015blanie niezb\u0119dnego poziomu dotacji do us\u0142ug komunikacji miejskiej;
– przetargowe zawieranie um\u00f3w z przewo\u017anikami na \u015bwiadczenie us\u0142ug;
– realizacja p\u0142atno\u015bci za \u015bwiadczone us\u0142ugi przewozowe;
– kontrola realizacji um\u00f3w pod wzgl\u0119dem ilo\u015bciowym i jako\u015bciowym;
– przygotowywanie i udost\u0119pnianie informacji o komunikacji miejskiej (w tym
\ninformacji przystankowej);
– ustawianie, konserwowanie i naprawa przystank\u00f3w oraz wiat;
– utrzymywanie w czysto\u015bci przystank\u00f3w oraz teren\u00f3w przyleg\u0142ych;
– oddzia\u0142ywanie na polityk\u0119 reprodukcji taboru.<\/p>\n
ZKM w Gdyni rozpocz\u0105\u0142 dzia\u0142alno\u015b\u0107 z dniem 1 pa\u017adziernika 1992 r., natomiast
\n funkcj\u0119 emitenta i dystrybutora bilet\u00f3w oraz nabywcy us\u0142ug przewozowych podj\u0105\u0142
\n 1 stycznia 1993 r. Pierwszym zatrudnionym przez ZKM przewo\u017anikiem by\u0142
\n Miejski Zak\u0142ad Komunikacyjny w Gdyni – zak\u0142ad bud\u017cetowy gminy Gdynia. Trudno\u015bci
\n finansowo-eksploatacyjne MZK w Gdyni w latach 1989-1992 spowodowa\u0142y,
\n \u017ce oferta przewozowa mierzona liczb\u0105 wozokilometr\u00f3w uleg\u0142a w tym okresie
\n zmniejszeniu o 30% – do poziomu 14,7 mln km w skali roku. Wdro\u017cone przez
\n ZKM z pocz\u0105tkiem 1993 r. zmiany w taryfie op\u0142at zaowocowa\u0142y wzrostem przychod\u00f3w,
\n stwarzaj\u0105cym mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozszerzenia oferty przewozowej. Tymczasem
\n MZK – g\u0142\u00f3wnie wskutek trudno\u015bci taborowych – nie tylko nie by\u0142o w stanie podj\u0105\u0107
\n si\u0119 obs\u0142ugi nowych zada\u0144 przewozowych, ale nawet musia\u0142o zaprzesta\u0107 obs\u0142ugi
\n cz\u0119\u015bci dotychczasowych. W rezultacie, ju\u017c w pierwszym kwartale 1993 r.
\n zakontraktowano nowych w gdy\u0144skiej sieci komunikacji miejskiej przewo\u017anik\u00f3w
\n (w nawiasach podano maksymaln\u0105 liczb\u0119 ekspediowanych przez poszczeg\u00f3lne
\n firmy autobus\u00f3w w ruchu):
– 1 stycznia – Przedsi\u0119biorstwo Przewozowe „TRANS-BUS” Krzysztof
\n Czerwi\u0144ski z Rumi – do obs\u0142ugi linii 86 (1), kt\u00f3re od 15 lutego obj\u0119\u0142o tak\u017ce
\n lini\u0119 83\/89 (1);
– 1 stycznia – Przedsi\u0119biorstwo Przewozowe „TRANSBUS” Ludwik Kuchta
\n z Rumi – do obs\u0142ugi linii 144 (1);
– 16 stycznia – Przedsi\u0119biorstwo Pa\u0144stwowej Komunikacji Samochodowej
\n w Wejherowie – do obs\u0142ugi linii 85 (2);
– 18 stycznia – Olaf Grzenkowicz Wejherowo – do obs\u0142ugi linii 84 (1);
– 1 lutego – Przedsi\u0119biorstwo Pa\u0144stwowej Komunikacji Samochodowej
\n w Gda\u0144sku – do obs\u0142ugi linii 171 (1);
– 3 lutego – Przedsi\u0119biorstwo Pa\u0144stwowej Komunikacji Samochodowej
\n w Gdyni – do obs\u0142ugi nowej linii W (2);
– 15 lutego – Przewozy Autokarowe Jan Kilian Gda\u0144sk – do obs\u0142ugi linii 144
\n(1) po L. Kuchcie i 15 marca – do obs\u0142ugi linii 244 (1).<\/p>\n
Bardzo kr\u00f3tko trwa\u0142a wsp\u00f3\u0142praca ZKM z firm\u0105 Olaf Grzenkowicz – tylko do 29
\n stycznia 1993 r., kiedy to umow\u0119 rozwi\u0105zano ze wzgl\u0119du na zbyt du\u017c\u0105 liczb\u0119
\n kurs\u00f3w niewykonywanych przez przewo\u017anika. Od 1 lutego 1993 r. na linii 84
\n zatrudniono Przedsi\u0119biorstwo Przewozowe „TRANS-BUS” Stanis\u0142aw Czerwi\u0144ski
\n z Rumi, kt\u00f3re od 15 lutego przekaza\u0142o obs\u0142ug\u0119 tej linii firmie „TRANSBUS” Ludwik
\n Kuchta. W grudniu 1993 r. do obs\u0142ugi nowej linii 185 w Sopocie zatrudniono
\nPrzedsi\u0119biorstwo Przewozowo-Turystyczne „Trans-bus” z Wejherowa.<\/p>\n
Przy zawieraniu um\u00f3w z przewo\u017anikami pozakomunalnymi uzyskano poziom
\n stawki za wozokilometr o oko\u0142o 30% ni\u017cszy od stawek p\u0142aconych MZK. Wprawdzie
\n w pierwszym roku funkcjonowania nowego modelu organizacyjnego komunikacji
\n miejskiej w Gdyni nowi przewo\u017anicy wykonali jedynie 5,7% pracy przewozowej,
\n jednak dzi\u0119ki wprowadzeniu mechanizmu konkurencji oraz zastosowaniu
\n przez ZKM kar umownych za niew\u0142a\u015bciwe \u015bwiadczenie us\u0142ug przewozowych,
\n w zasadniczym stopniu poprawi\u0142a si\u0119 jako\u015b\u0107 obs\u0142ugi komunikacyjnej, przejawiaj\u0105ca
\n si\u0119 m. in. w wydatnym wzro\u015bcie wska\u017anik\u00f3w regularno\u015bci i punktualno\u015bci
\nkomunikacji.<\/p>\n
Za\u0142o\u017cony w koncepcji restrukturyzacji docelowy model organizacji komunikacji
\n miejskiej w Gdyni mia\u0142 umo\u017cliwia\u0107 dost\u0119p do dzia\u0142alno\u015bci przewozowej wszystkim
\n przewo\u017anikom, niezale\u017cnie od formy w\u0142asno\u015bci. W sprzeczno\u015bci z tym za\u0142o\u017ceniem
\n pozostawa\u0142a nieprzystosowana do warunk\u00f3w rynkowych forma organizacyjno-
\n prawna gdy\u0144skiego MZK, funkcjonuj\u0105cego jako zak\u0142ad bud\u017cetowy.
\n W dniu 9 marca 1994 r. Rada Miasta Gdyni uchwali\u0142a likwidacj\u0119 MZK w Gdyni
\n i utworzenie na bazie jego maj\u0105tku sp\u00f3\u0142ek z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105
\nz wy\u0142\u0105cznym udzia\u0142em kapita\u0142u gminy.<\/p>\n
Na podstawie maj\u0105tku zlikwidowanego MZK utworzono trzy nowe podmioty
\n gospodarcze:
\n 1. Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji Autobusowej Sp. z o.o., kt\u00f3re rozpocz\u0119\u0142o
\n dzia\u0142alno\u015b\u0107 w nowo wybudowanej zajezdni w Gdyni-Pog\u00f3rzu, przejmuj\u0105c
\n z MZK 65 autobus\u00f3w (01.06.1994 r.);
\n 2. Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji Autobusowej i Trolejbusowej Sp. z o.o.,
\n z siedzib\u0105 w dotychczasowej zajezdni MZK, eksploatuj\u0105ce pozosta\u0142e autobusy
\n i trolejbusy z MZK (01.08.1994 r.);
\n 3. Przedsi\u0119biorstwo Naprawy Taboru Komunikacji Miejskiej Sp. z o.o. – firma
\n warsztatowa, zajmuj\u0105ca si\u0119 remontami \u015brednimi i kapitalnymi pojazd\u00f3w
\noraz monta\u017cem trolejbus\u00f3w (01.08.1994 r.).<\/p>\n
Pod koniec 1994 r. podzia\u0142 zada\u0144 przewozowych ukszta\u0142towa\u0142 si\u0119 nast\u0119puj\u0105co:
– PKAiT w Gdyni – 60%;
– PKA w Gdyni – 25,5%;
– przedsi\u0119biorstwa PKS – 12,5%;
– przewo\u017anicy prywatni – 2%.<\/p>\n
Z dniem 1 marca 1995 r. PKAiT zmieni\u0142o nazw\u0119 na Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji
\n Miejskiej Sp. z o.o. We wrze\u015bniu 1996 r., w wyniku wygranego przetargu,
\n obs\u0142ug\u0119 nowej linii Z rozpocz\u0119\u0142a firma Przewozy Autobusowe „Gryf” Marian Kotecki
\n z Kartuz, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 najwi\u0119kszym przewo\u017anikiem prywatnym w sieci
\n ZKM w Gdyni. W 1997 r. zako\u0144czono wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z firm\u0105 „TRANS-BUS” Krzysztof
\n Czerwi\u0144ski, kt\u00f3ra w najlepszym dla niej okresie (1996) obs\u0142ugiwa\u0142a a\u017c 4 zadania
\nprzewozowe.<\/p>\n
Z dniem 1 stycznia 1998 r. rozpocz\u0119\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji
\n Trolejbusowej Sp. z o.o., kt\u00f3re przej\u0119\u0142o z PKM trolejbusy, sie\u0107 i podstacje.
\n W 1999 r. us\u0142ugi przewozowe w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej przesta\u0142y
\n \u015bwiadczy\u0107 firmy: Przedsi\u0119biorstwo Przewozowo-Turystyczne „Trans-bus” z Wejherowa
\n i Przewozy Autokarowe Jan Kilian Gda\u0144sk, a w 2002 r. – Przedsi\u0119biorstwo
\nPrzewozowe „TRANSBUS” Ludwik Kuchta z Rumi.<\/p>\n
W latach 2000-2003 pojawi\u0142y si\u0119 na kr\u00f3tko w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej
\n trzy kolejne przedsi\u0119biorstwa prywatne:
– Us\u0142ugi Transportowo-\u015alusarskie Tomasz \u015aliwi\u0144ski z Rumi – lata 2000-03,
\n 1 autobus;
– Autobusowe Linie Prywatne „ALP” Sp. z o.o z Elbl\u0105ga – lata 2001-02,
\n1 autobus;
– Pomorska Sp\u00f3\u0142ka Komunikacyjna Sp. z o.o. z Gdyni – lata 2002-03, 2 autobusy.<\/p>\n
Na prze\u0142omie pa\u017adziernika i listopada 2000 r. PKM przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do nowoczesnej
\n zajezdni w Gdyni Kaczych Bukach, przystosowanej do obs\u0142ugi 100 autobus\u00f3w.
\nW styczniu 2001 r. PKS w Wejherowie sta\u0142 si\u0119 przewo\u017anikiem prywatnym.<\/p>\n
W marcu 2001 r. us\u0142ugi przewozowe w sieci gdy\u0144skiego ZKM \u015bwiadczy\u0107 zacz\u0119\u0142a
\n firma Ornowski Travel z Rumi, a w czerwcu 2004 r. – Architekton Jakub
\n Sachse z Sopotu.\n<\/p>\n
We wrze\u015bniu 2004 r. przewozy na zlecenie ZKM w Gdyni realizowa\u0142o 9 firm.
\n Ich udzia\u0142 w rynku pod wzgl\u0119dem liczby kilometr\u00f3w, form\u0119 w\u0142asno\u015bci i liczb\u0119
\nekspediowanego taboru oraz obs\u0142ugiwane linie, przedstawiono w tabeli 1.<\/p>\n
Tabela 1. Przewo\u017anicy w sieci komunikacyjnej ZKM w Gdyni (stan na 24.09.2004) <\/a><\/p>\n W dniu jubileuszu 75-lecia gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w inwentarzu przewo\u017anik\u00f3w Gdy\u0144ski model organizacyjny komunikacji miejskiej jest systemem otwartym.
\n \u015bwiadcz\u0105cych us\u0142ugi w sieci ZKM w Gdyni pozostawa\u0142o 310 pojazd\u00f3w
\n przeznaczonych do jej obs\u0142ugi – 77 trolejbus\u00f3w i 233 autobusy. W\u015br\u00f3d nich
\n by\u0142o ju\u017c tylko 14 autobus\u00f3w wysokopod\u0142ogowych Ikarus 280, dla kt\u00f3rych tygodniowy
\nrozk\u0142ad jazdy przewidywa\u0142 jedynie 2% wszystkich kilometr\u00f3w liniowych.<\/p>\n
\n Pojawienie si\u0119 w sieci komunikacyjnej kolejnych nowych przewo\u017anik\u00f3w uwarun-
\nkowane jest jedynie wygraniem przetargu na obs\u0142ug\u0119 kt\u00f3rej\u015b z linii.<\/p>\n