{"id":3053,"date":"2004-10-03T12:52:34","date_gmt":"2004-10-03T12:52:34","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&#038;p=3053"},"modified":"2025-01-04T18:10:12","modified_gmt":"2025-01-04T17:10:12","slug":"75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/","title":{"rendered":"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej &#8211; Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004"},"content":{"rendered":"<p class=\"textbody\">Referat wyg\u0142oszony podczas konferencji z okazji 75-lecia komunikacji miejskiej w Gdyni (24 wrze\u015bnia 2004 r.)<\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Wprowadzenie<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pierwsze prywatne linie komunikacji miejskiej w Gdyni powsta\u0142y w latach 1927-28. Uruchomi\u0142a je firma Szandrach i Czarnowski. Za pocz\u0105tek rozwoju<br \/>\n  komunikacji miejskiej w Gdyni uznaje si\u0119 jednak rok 1929, kiedy to we wrze\u015bniu<br \/>\nz inicjatywy w\u0142adz miasta powo\u0142ano komunaln\u0105 komunikacj\u0119 miejsk\u0105.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus B\u00fcssing na pl. Kaszubskim (1932 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus B\u00fcssing na pl. Kaszubskim (1932 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Poj\u0119cie &#8222;gdy\u0144ska komunikacja miejska&#8221; wykorzystane w tytule niniejszego<br \/>\n  opracowania jest szersze od okre\u015blenia &#8222;komunikacja miejska w Gdyni&#8221;. Wskazuje<br \/>\n  ono, \u017ce komunikacja ta wykracza poza granice Gdyni i integruje obszary zurbanizowane. Integracyjna funkcja gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej istnieje od<br \/>\n  momentu, kiedy to w\u015br\u00f3d trzech pierwszych linii autobusowych powsta\u0142o po\u0142\u0105czenie<br \/>\n  Gdyni z Sopotem. W pe\u0142ni uprawnione jest wi\u0119c tu m\u00f3wienie i pisanie<br \/>\no 75-leciu gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Etapy rozwoju gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej wyznaczaj\u0105 nast\u0119puj\u0105ce daty<br \/>\ni wydarzenia:<\/p>\n<ul>\n<li> 1929 r. &#8211; uruchomienie komunalnej komunikacji autobusowej;  <\/li>\n<li>1939 r. &#8211; zawieszenie funkcjonowania komunikacji autobusowej w rezultacie<br \/>\n    wybuchu II wojny \u015bwiatowej;  <\/li>\n<li>1943 r. &#8211; wprowadzenie do Gdyni przez okupanta komunikacji trolejbusowej;  <\/li>\n<li>1945 r. &#8211; rozpocz\u0119cie odbudowy po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej gdy\u0144skiej<br \/>\n  komunikacji miejskiej jako autobusowej i trolejbusowej;<\/li>\n<li> 1946 r. &#8211; powo\u0142anie Zwi\u0105zku Mi\u0119dzykomunalnego miast Gda\u0144ska, Gdyni<br \/>\n    i Sopotu &#8222;Wsp\u00f3lnota Miast Wybrze\u017ca&#8221; w Gda\u0144sku i utworzenie na jego<br \/>\n    szczeblu Mi\u0119dzygminnych Zak\u0142ad\u00f3w Komunikacyjnych Gda\u0144sk<br \/>\n    Gdynia;  <\/li>\n<li>1951 r. &#8211; w\u0142\u0105czenie gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w struktury Wojew\u00f3dzkiego<br \/>\n      Przedsi\u0119biorstwa Komunikacyjnego Gda\u0144sk-Gdynia w Gda\u0144sku (od<br \/>\n      1975 r. Wojew\u00f3dzkiego Przedsi\u0119biorstwa Komunikacyjnego w Gda\u0144sku);    <\/li>\n<li>1989 r. &#8211; wydzielenie Miejskiego Przedsi\u0119biorstwa Komunikacyjnego w Gdyni<br \/>\n        ze struktur WPK w Gda\u0144sku;      <\/li>\n<li>1992 r. &#8211; powo\u0142anie Zarz\u0105du Komunikacji Miejskiej w Gdyni.<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"textbody\">W niniejszym referacie zdecydowano si\u0119 jednak na inne ujecie rozwoju gdy\u0144skiej<br \/>\n  komunikacji miejskiej. Wyodr\u0119bniono jej podstawowe elementy w postaci<br \/>\n  przedsi\u0119biorstw komunikacyjnych, sieci komunikacyjnej, obszaru funkcjonowania,<br \/>\n  taboru, oferty przewozowej i przewoz\u00f3w, omawiaj\u0105c ich zmiany na przestrzeni<br \/>\n  czasu. Miniony czas w celu prezentacji danych dokumentuj\u0105cych fakty<br \/>\npodzielono na dekady.<\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">  W 1929 roku Towarzystwo Komunikacji Automobilowej w Polsce, z siedzib\u0105<br \/>\n  w Poznaniu z\u0142o\u017cy\u0142o w\u0142adzom Gdyni, za po\u015brednictwem Ministerstwa Przemys\u0142u<br \/>\n  i Handlu, ofert\u0119 uruchomienia komunikacji miejskiej. Oferta ta zosta\u0142a przyj\u0119ta<br \/>\n  ze wzgl\u0119du na do\u015bwiadczenie TKA w tego rodzaju dzia\u0142alno\u015bci oraz mo\u017cliwo\u015b\u0107<br \/>\n  uruchomienia obs\u0142ugi komunikacyjnej w kr\u00f3tkim okresie czasu.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Jeszcze w tym samym roku w\u0142adze Gdyni porozumia\u0142y si\u0119 z zarz\u0105dem TKA<br \/>\n  w sprawie utworzenia sp\u00f3\u0142ki. W ten spos\u00f3b powsta\u0142o Miejskie Towarzystwo<br \/>\n  Komunikacyjne sp.z o.o. z siedzib\u0105 w Gdyni, w kt\u00f3rej gmina miasta Gdyni obj\u0119\u0142a<br \/>\n  po\u0142ow\u0119 udzia\u0142\u00f3w. MTK rozpocz\u0119\u0142o dzia\u0142alno\u015b\u0107 z dniem 1 stycznia 1930 roku.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Brockway nr inw. 15 przekazany w 1930 r. w ramach udzia\u0142u  TKA w sp\u00f3\u0142ce \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Brockway nr inw. 15 przekazany w 1930 r. w ramach udzia\u0142u  TKA w sp\u00f3\u0142ce \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_2-95.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1934 roku w zwi\u0105zku z trudn\u0105 sytuacj\u0105 ekonomiczn\u0105 miasto Gdynia wykupi\u0142o<br \/>\n  od TKA udzia\u0142y w sp\u00f3\u0142ce, staj\u0105c si\u0119 jej jedynym w\u0142a\u015bcicielem. Wzmocnieniu<br \/>\n  pozycji rynkowej MTK sprzyja\u0142o te\u017c wycofanie si\u0119 konkurenta &#8211; prywatnej firmy<br \/>\nSzandrach i Czarnowski oraz zakup autobus\u00f3w eksploatowanych przez t\u0119 firm\u0119.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Zajezdnia MTK mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ul. Gda\u0144skiej 29 (obecnie al. Zwyci\u0119stwa, r\u00f3g<br \/>\n  Harcerskiej). W 1938 roku MTK zakupi\u0142o dzia\u0142k\u0119 przy ulicy Gda\u0144skiej u zbiegu<br \/>\n  ulic Red\u0142owskiej i Sportowej w celu wybudowania nowoczesnej zajezdni autobusowej. Do wybuchu II wojny \u015bwiatowej powsta\u0142y w stanie surowym hale postojowe,<br \/>\nkt\u00f3re okupant przystosowa\u0142 do naprawy samolot\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po zaj\u0119ciu Gdyni przez okupanta MTK uleg\u0142o likwidacji. Komunikacj\u0119 miejsk\u0105<br \/>\n  w Gdyni uruchomi\u0142o przedsi\u0119biorstwo &#8222;Gda\u0144skie Tramwaje Elektryczne S.A.&#8221;<br \/>\n  (Danziger Elektrische Strassenbahn AG), kt\u00f3re w zwi\u0105zku z rozszerzeniem obszaru<br \/>\n  dzia\u0142ania przyj\u0119\u0142o w p\u00f3\u017aniejszym czasie nazw\u0119 &#8222;Zak\u0142ady Komunikacyjne<br \/>\n  Gda\u0144sk-Gdynia&#8221; (Verkehrsbetriebe Danzig-Gotenhafen). Przedsi\u0119biorstwo to na<br \/>\n  zajezdni\u0119 autobusow\u0105 przystosowa\u0142o obiekty by\u0142ych targ\u00f3w gdy\u0144skich przy ulicy<br \/>\nDerdowskiego 1.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po II wojnie \u015bwiatowej komunikacj\u0119 miejsk\u0105 w Gdyni zorganizowa\u0142 Miejski Zak\u0142ad<br \/>\n  Komunikacji, przejmuj\u0105c dzia\u0142alno\u015b\u0107 braci Welz, kt\u00f3rzy bezpo\u015brednio po<br \/>\n  wojnie, dysponuj\u0105c placem przy ul. Batorego i autobusami, uruchomili pierwsze<br \/>\n  po\u0142\u0105czenia autobusowe. Zajezdnia trolejbusowa MZK mie\u015bci\u0142a si\u0119 przy ul. Derdowskiego,<br \/>\na autobusowa obok niej przy ul. Waszyngtona.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1946 r. MZK w Gdyni wraz z MZK w Gda\u0144sku i MKS w Sopocie wszed\u0142<br \/>\n  w sk\u0142ad nowopowo\u0142anego przedsi\u0119biorstwa pod nazw\u0105 Miedzykomunalne Zak\u0142ady<br \/>\n  Komunikacyjne Gda\u0144sk-Gdynia, kt\u00f3re zaj\u0119\u0142o si\u0119 obs\u0142ug\u0105 komunikacyjn\u0105 Tr\u00f3jmiasta.<br \/>\n  MZK GG stanowi\u0142o w\u0142asno\u015b\u0107 zwi\u0105zku miast, kt\u00f3rego akt erekcyjny zosta\u0142<br \/>\n  podpisany 26 marca 1946 r. Zajezdnia autobusowo &#8211; trolejbusowa MZK GG zosta\u0142a<br \/>\nzlokalizowana przy ulicy Red\u0142owskiej 96\/98.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1951 r. (24 lutego) MZK GG, na mocy decyzji Wojew\u00f3dzkiej Rady Narodowej<br \/>\n  w Gda\u0144sku, zosta\u0142o przekszta\u0142cone w przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe pn. Wojew\u00f3dzkie<br \/>\n  Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne Gda\u0144sk-Gdynia, kt\u00f3re obs\u0142ug\u0105 komunikacyjn\u0105<br \/>\n  obj\u0119\u0142o \u00f3wczesne wojew\u00f3dztwo gda\u0144skie. W 1975 roku (1 stycznia),<br \/>\n  w zwi\u0105zku z reform\u0105 administracyjn\u0105 kraju, zakres dzia\u0142ania przedsi\u0119biorstwa<br \/>\n  zosta\u0142 ograniczony do nowych granic wojew\u00f3dztwa (przedsi\u0119biorstwo<br \/>\n  przesta\u0142o \u015bwiadczy\u0107 us\u0142ugi w Elbl\u0105gu, Malborku i L\u0119borku). Przy okazji zmieniono<br \/>\n  jego nazw\u0119 na Wojew\u00f3dzkie Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne (WPK) w Gda\u0144sku.<br \/>\n  W ramach WPK us\u0142ugi przewozowe na obszarze Gdyni \u015bwiadczy\u0142 Zak\u0142ad Komunikacji<br \/>\nAutobusowo &#8211; Trolejbusowej w Gdyni.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  W 1989 r. (01 maja) w zwi\u0105zku z likwidacj\u0105 WPK w Gda\u0144sku, obs\u0142ug\u0105 komunikacyjn\u0105<br \/>\n  Gdyni zaj\u0119\u0142o si\u0119 nowopowo\u0142ane przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe pn. Miej<br \/>\n  skie Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne. Przedsi\u0119biorstwo to w 1990 r. zosta\u0142o<br \/>\n  skomunalizowane, a w 1991 r. przekszta\u0142cone w zak\u0142ad bud\u017cetowy pn. Miejski<br \/>\n  Zak\u0142ad Komunikacyjny (MZK) w Gdyni. W tym samym roku, ze struktur gdy\u0144skiej<br \/>\n  komunikacji miejskiej zosta\u0142 wyodr\u0119bniony oddzia\u0142 w Wejherowie w osobny<br \/>\nzak\u0142ad bud\u017cetowy pn. Miejski Zak\u0142ad Komunikacji w Wejherowie.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Zasadnicz\u0105 restrukturyzacj\u0119 organizacyjn\u0105 gdy\u0144ska komunikacja przesz\u0142a<br \/>\n  w 1992 r., kiedy to oddzielono sfer\u0119 organizacji us\u0142ug od ich wykonawstwa powo\u0142uj\u0105c<br \/>\n  Zarz\u0105d Komunikacji Miejskiej w Gdyni (ZKM) z siedzib\u0105, najpierw przy ul.<br \/>\nHutniczej 4, a nast\u0119pnie od 1994 r. przy ulicy Zakr\u0119t do Oksywia 10.<\/p>\n<p class=\"textbody\">MZK sta\u0142 si\u0119 przewo\u017anikiem zatrudnionym przez ZKM. Nowa organizacja<br \/>\n  gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej umo\u017cliwi\u0142a zaanga\u017cowanie do \u015bwiadczenia us\u0142ug<br \/>\n  przewozowych przewo\u017anik\u00f3w o zr\u00f3\u017cnicowanym statusie w\u0142asno\u015bciowym. Zatrudnieni<br \/>\n  zostali przewo\u017anicy pa\u0144stwowi (PKS Gda\u0144sk, PKS Gdynia, PKS w Wejherowie)<br \/>\n  oraz przewo\u017anicy prywatni (jako pierwsi Krzysztof Czerwi\u0144ski i Ludwik<br \/>\n  Kuchta z Rumi; p\u00f3\u017aniej jako przewo\u017anik o najwi\u0119kszym udziale w przewozach<br \/>\n  Marian Kotecki z Kartuz).<br \/>\nTrobbus.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W celu zwi\u0119kszenia zakresu konkurencji i wzrostu efektywno\u015bci ekonomicznej<br \/>\n  funkcjonowania MZK w 1994 r. przedsi\u0119biorstwo to uleg\u0142o likwidacji, a na podstawie<br \/>\n  jego maj\u0105tku utworzono dwie sp\u00f3\u0142ki komunikacyjne z ograniczon\u0105 odpowiedzialno\u015bci\u0105,<br \/>\n  stanowi\u0105ce w\u0142asno\u015b\u0107 gminy Miasta Gdynia, a mianowicie: Przedsi\u0119biorstwo<br \/>\n  Komunikacji Autobusowej sp. z o.o. (PKA) z siedzib\u0105 na Pog\u00f3rzu<br \/>\n  Dolnym przy ul,. Platynowej 19\/21, Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji Autobusowo &#8211;<br \/>\n  Trolejbusowej sp. z o.o. (PKAiT) z siedzib\u0105 przy al. Zwyci\u0119stwa 96\/98, kt\u00f3re<br \/>\n  w 1995 r. zmieni\u0142o nazw\u0119 na Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji Miejskiej sp. z o.o.<br \/>\n  i Przedsi\u0119biorstwo Naprawy Taboru Komunikacji Miejskiej sp. z o.o. (PNTKM)<br \/>\nz siedzib\u0105 w Red\u0142owie przy al. Zwyci\u0119stwa 96\/98.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1998 r. z PKM zosta\u0142o wydzielone Przedsi\u0119biorstwo Komunikacji Trolejbusowej<br \/>\n  sp. z o.o. (PKT). Sp\u00f3\u0142ka autobusowa w 2000 roku zosta\u0142a przeniesiona do<br \/>\n  nowej bazy w Wielkim Kacku przy ul. Chwaszczy\u0144skiej 169. W 2003 r. PNTKM<br \/>\nuleg\u0142o likwidacji, a w jego miejsce powsta\u0142o prywatne przedsi\u0119biorstwo pn.Trobbus.<\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Sie\u0107 komunikacyjna i obszar funkcjonowania<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Sie\u0107 gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej rozwija\u0142a si\u0119 wraz z rozwojem przestrzennym<br \/>\n  miasta. Od samego pocz\u0105tku gdy\u0144ska komunikacja miejska obs\u0142ugiwa\u0142a zar\u00f3wno<br \/>\n  liczne po\u0142\u0105czenia wewn\u0105trzmiejskie jak i dociera\u0142a do okolicznych miejscowo\u015bci.<br \/>\n  W latach przedwojennych i na prze\u0142omie lat 80. i 90. linie sezonowe<br \/>\nkursowa\u0142y nawet do Jastrz\u0119biej G\u00f3ry i Karwi.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W latach 20. obs\u0142ugiwane by\u0142y przede wszystkim g\u0142\u00f3wne ci\u0105gi komunikacyjne.<br \/>\n  Komunikacja miejska dociera\u0142a na Oksywie oraz do Chyloni i Sopotu. Na trasie<br \/>\n  do Sopotu autobusy MTK konkurowa\u0142y z pojazdami prywatnego przewo\u017anika<br \/>\n  &#8211; Szandrach i Czarnowski. Zapewni\u0142y tak\u017ce dojazd z dworca kolejowego do<br \/>\n  rozwijaj\u0105cego si\u0119 Portu i do Mola Pasa\u017cerskiego. Witomino &#8211; najwi\u0119ksze osiedle<br \/>\n  bez zorganizowanej komunikacji &#8211; otrzyma\u0142o j\u0105 w 1934 r. (linia 7). W sezonie<br \/>\n  letnim uruchamiano po\u0142\u0105czenie do Karwi. Przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej<br \/>\n  sezonowe autobusy z Gdyni dociera\u0142y do wielu miejscowo\u015bci na Kaszubach: linia<br \/>\n  10 do Babich Do\u0142\u00f3w, 11 do Kartuz, 12 do Ko\u015bcierzyny, 13 do Jastrz\u0119biej G\u00f3ry<br \/>\ni 14 do Karwi, przy czym ta ostatnia kursowa\u0142a ju\u017c ca\u0142orocznie.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W czasie wojny obs\u0142ugiwano tylko podstawowe potrzeby mieszka\u0144c\u00f3w, najpierw<br \/>\nautobusami nap\u0119dzanymi na gaz \u015bwietlny, potem trolejbusami.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po zako\u0144czeniu wojny nast\u0105pi\u0142 okres gospodarki scentralizowanej. Decyzje<br \/>\n  o rozwoju komunikacji zapada\u0142y ju\u017c nie na szczeblu miasta, ale na szczeblu wojew\u00f3dzkim<br \/>\ni og\u00f3lnokrajowym.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Wzrost mobilno\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w Tr\u00f3jmiasta wymusza\u0142 na MZK GG uruchamianie<br \/>\n  nowych po\u0142\u0105cze\u0144. Do powsta\u0142ej zaraz po wojnie linii A, \u0142\u0105cz\u0105cej Gda\u0144sk<br \/>\n  z Gdyni\u0105, do\u0142\u0105czy\u0142y linie uruchamiane do odbudowywanych osiedli mieszkaniowych.<br \/>\n  Budowa sieci trolejbusowej i zast\u0119powanie linii autobusowych trolejbusowymi<br \/>\n  spowodowa\u0142o wzrost liczby tych drugich. Po linii 11 do Or\u0142owa, przed\u0142u\u017conej<br \/>\n  do Sopotu jako linia 21, uruchomiono lini\u0119 22 do Chyloni, 23 do Ma\u0142ego<br \/>\nKacka i 24 do Oksywia.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus Henschel EAG nr inw. 206 w bazie trolejbusowej po zako\u0144czeniu zadania na linii 22 (1948 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus Henschel EAG nr inw. 206 w bazie trolejbusowej po zako\u0144czeniu zadania na linii 22 (1948 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-84.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Do 1954 r. oznaczenia linii autobusowych by\u0142y literowe. Linie trolejbusowe<br \/>\n  najpierw oznaczone by\u0142y liczbami dwucyfrowymi zaczynaj\u0105cymi si\u0119 od cyfry 1.<br \/>\n  Jednak, gdy liczba linii tramwajowych w Gda\u0144sku przekroczy\u0142a 10, oznaczenia<br \/>\n  linii trolejbusowych zmieniono na 2x. Rozw\u00f3j linii autobusowych wyznaczany by\u0142<br \/>\n  g\u0142\u00f3wnie przez oddawanie do eksploatacji wyremontowanego taboru dla MZK GG.<br \/>\n  Priorytetem by\u0142a linia A, na kt\u00f3rej do czasu uruchomienia Szybkiej Kolei Miejskiej<br \/>\n  zwi\u0119kszano cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 i na kt\u00f3r\u0105 wyje\u017cd\u017ca\u0142y zawsze najnowsze pojazdy.<br \/>\n  W 1950 r. po Gdyni kursowa\u0142y trolejbusy linii 21, 22, 23 i 24, oraz autobusy linii<br \/>\n  A, p\u00f3\u017aniejszej 101 (Gda\u0144sk &#8211; Gdynia), B, p\u00f3\u017aniejszej 102 (pl. Kaszubski &#8211; Chylonia<br \/>\n  &#8211; Rze\u017ania), C, zlikwidowanej w momencie uruchomienia trolejbus\u00f3w w tej<br \/>\n  relacji (pl. Kaszubski &#8211; Oksywie), E, p\u00f3\u017aniejszej 103 (pl. Kaszubski &#8211; Witomino),<br \/>\n  K, p\u00f3\u017aniejszej 105 (pl. Konstytucji &#8211; Ma\u0142y Kack) i D, p\u00f3\u017aniejszej 104 (pl. Kaszubski<br \/>\n&#8211; Port &#8211; pl. Konstytucji).<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Lata 50., wraz z pierwszymi dostawami nowych autobus\u00f3w przynios\u0142y linie do<br \/>\n  nieobs\u0142ugiwanych wcze\u015bniej gdy\u0144skich osiedli. Ze \u015br\u00f3dmie\u015bciem po\u0142\u0105czono lini\u0105<br \/>\n  P, p\u00f3\u017aniejsz\u0105 109, Babie Do\u0142y (24.12.1951), lini\u0105 114 Demptowo (22.07.1954),<br \/>\n  lini\u0105 117 Oksywie (24.03.1956), lini\u0105 119 Wzg\u00f3rze Nowotki &#8211; obecnie \u015bw.<br \/>\n  Maksymiliana &#8211; (22.07.1956) i lini\u0105 121 Ma\u0142y i Wielki Kack (1.12.1956). W komunikacji<br \/>\n  trolejbusowej po oddaniu do u\u017cytku Wiaduktu Pokoju (1 sierpnia<br \/>\n  1955 r.) skierowano t\u0105 tras\u0105 lini\u0119 25 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 pl. Kaszubski z Cisow\u0105, skr\u00f3cono<br \/>\n  tras\u0119 trolejbusu linii 22 do Grab\u00f3wka i uruchomiono lini\u0119 26 z placu Kaszubskiego<br \/>\ndo Or\u0142owa, wspomagaj\u0105c\u0105 lini\u0119 21 (31.05.1959 r.).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Do pocz\u0105tku lat 60. autobusy w centrum miasta kursowa\u0142y w obie strony ul.<br \/>\n  \u015awi\u0119toja\u0144sk\u0105 i Starowiejsk\u0105. Nawet trasy linii z pl. Kaszubskiego w kierunku<br \/>\nOksywia prowadzi\u0142y ul. Starowiejsk\u0105.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W latach 60. kolejne dostawy autobus\u00f3w umo\u017cliwi\u0142y zwi\u0119kszenie cz\u0119stotliwo\u015bci<br \/>\n  na istniej\u0105cych liniach oraz uruchomienie nowych. Powsta\u0142y nast\u0119puj\u0105ce linie:<br \/>&#8211; 125 ze szpitala w Red\u0142owie, najpierw do pl. Konstytucji, potem do Stacji<br \/>\n  Pomp na Ob\u0142u\u017cu i wreszcie do ul. Cechowej na Ob\u0142u\u017cu (1.05.1960);<br \/>&#8211; 128 z pl. Kaszubskiego do Starego Ob\u0142u\u017ca (2.01.1961);<br \/>&#8211; 133 z Portu, ul. Chrzanowskiego do P\u0142yty Red\u0142owskiej (31.03.1966);<br \/>&#8211; 134 ze Stoczni im. Komuny Paryskiej do P\u0142yty Red\u0142owskiej (16.06.1966);<br \/>&#8211; 135 z pl. Konstytucji do Dworca Morskiego (25.09.1967), po trasie linii<br \/>\n  119 kre\u015blone;<br \/>&#8211; 137 z pl. Konstytucji do Witomina, ul. Polnej przez now\u0105 ulic\u0119 Kieleck\u0105<br \/>\n(1.01.1968).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Linia 134 by\u0142a pierwsz\u0105 lini\u0105 autobusow\u0105, kt\u00f3ra w obie strony kursowa\u0142a<br \/>\n  ul. W\u0142adys\u0142awa IV, po oddaniu do eksploatacji drugiej nitki w kierunku ul. 10 Lutego.<br \/>\n  Wraz z uruchomieniem linii 137 tras\u0119 linii 103 przed\u0142u\u017cono do Stoczni im.<br \/>\n  Komuny Paryskiej (dzisiejszej &#8222;Gdynia&#8221;), zmniejszaj\u0105c liczb\u0119 obs\u0142uguj\u0105cych j\u0105 autobus\u00f3w<br \/>\nz dziewi\u0119ciu do dw\u00f3ch.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Sw\u00f3j rozw\u00f3j prze\u017cywa\u0142a tak\u017ce komunikacja trolejbusowa. Uruchamiaj\u0105c nowe<br \/>\n  po\u0142\u0105czenia, obj\u0119to trakcj\u0105 trolejbusow\u0105 ca\u0142e Oksywie (linie 27 i 28), likwiduj\u0105c<br \/>\n  lini\u0119 autobusow\u0105 117 (1964 r.). Tras\u0119 linii 26 przed\u0142u\u017cono do Grab\u00f3wka, a z placu<br \/>\n  Kaszubskiego do Or\u0142owa pojecha\u0142a linia 29. Po\u0142\u0105czono tak\u017ce Chyloni\u0119 z pl.<br \/>\nKaszubskim lini\u0105 30 kursuj\u0105c\u0105 przez Wzg\u00f3rze Nowotki.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Sporo zmian w uk\u0142adzie linii trolejbusowych spowodowa\u0142a przebudowa W\u0119z\u0142a<br \/>\n  Pokoju na pocz\u0105tku lat 70. Zamiast ulic\u0105 \u015al\u0105sk\u0105 i Czerwonych Kosynier\u00f3w trolejbusy<br \/>\n  skierowano ul. Warszawsk\u0105. Przez dwa lata (1973-75) linia 25 kursowa\u0142a<br \/>\n  tras\u0105 objazdow\u0105 przez ul. Warszawsk\u0105, 26 zawieszono, a 30 skr\u00f3cono do relacji<br \/>\n  Chylonia Dworzec PKP &#8211; Witomi\u0144ska. Zmiany w komunikacji trolejbusowej spowodowa\u0142a<br \/>\n  te\u017c budowa Bazy Promowej i Estakady Kwiatkowskiego wraz z modernizacj\u0105<br \/>\n  ul. Marchlewskiego. W 1972 r. zlikwidowano linie 24, 27 i 28. Z powodu<br \/>\n  braku taboru zawieszono natomiast kursowanie linii 23 w 1974 r. i linii 21<br \/>\n  w 1978 r. W ten spos\u00f3b pod koniec lat 70. trolejbusy kursowa\u0142y tylko na liniach<br \/>\n  22, 25 i 30. Na tej ostatniej zreszt\u0105 bardzo cz\u0119sto trolejbusy by\u0142y zast\u0119powane<br \/>\nprzez autobusy.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Komunikacja autobusowa, w przeciwie\u0144stwie do trolejbusowej prze\u017cywa\u0142a<br \/>\n  prawdziwy rozkwit. Budowa nowych osiedli mieszkaniowych poza centrum miasta,<br \/>\n  rozw\u00f3j o\u015brodk\u00f3w podmiejskich i likwidacja tras trolejbusowych by\u0142y powodem<br \/>\n  uruchomienia wielu nowych linii, w tym linii wykraczaj\u0105cych poza miasto do<br \/>\n  Rumi, Redy i gminy Kosakowo. W latach 70. uruchomiono nast\u0119puj\u0105ce linie:<br \/>&#8211; 140 z pl. Konstytucji do Witomina, ul. Chwarznie\u0144skiej (28.11.1970);<br \/>&#8211; 141 ze Wzg\u00f3rza Nowotki SKM do Witomina, ul. Chwarznie\u0144skiej<br \/>\n  (28.11.1970);<br \/>&#8211; 144 z ul. Mickiewicza w Sopocie do ul. Bieruta w Sopocie (15.08.1971);<br \/>&#8211; 145 z pl. Kaszubskiego do Kazimierza w gminie Kosakowo (01.06.1971);<br \/>&#8211; 146 z pl. Kaszubskiego do Rewy w gminie Kosakowo (01.06.1971);<br \/>&#8211; 147 z Dworca Morskiego do Chwarzna (15.11.1971);<br \/>&#8211; 150 spod Urz\u0119du Miasta do ul. Godebskiego na Oksywie (02.03.1972, za<br \/>\n  zlikwidowane linie trolejbusowe na Oksywie);<br \/>&#8211; 152 ze Wzg\u00f3rza Nowotki SKM do ul. Dickmana (15.06.1972, za zlikwidowane<br \/>\n  linie trolejbusowe na Oksywie);<br \/>&#8211; 153 z ul. Partyzant\u00f3w w Rumi do Dworca PKP w Redzie (26.07.1972);<br \/>&#8211; 159 z Dworca PKP w Chyloni do Pustek Cisowskich (1.12.1973);<br \/>&#8211; 160 z Kazimierza w gminie Kosakowo do Redy Ciechocino (8.12.1973);<br \/>&#8211; 163 z ul. Godebskiego na Oksywiu do Rze\u017ani (19.03.1974);<br \/>&#8211; 165 z Dworca PKP w Chyloni do Rewy w gminie Kosakowo (18.04.1974);<br \/>&#8211; 168 z Ma\u0142ego Kacka do pl. Konstytucji (2.03.1974, za zawieszon\u0105 lini\u0119<br \/>\n  trolejbusow\u0105 23);<br \/>&#8211; 170 z pl. Konstytucji do Ob\u0142u\u017ca Le\u015bnego (5.06.1975, przed\u0142u\u017cona<br \/>\n  7.07.1975 do Or\u0142owa, a 1.1.1976 przed\u0142u\u017cona do by\u0142ej p\u0119tli trolejbusowej<br \/>\n  w Ma\u0142ym Kacku);<br \/>&#8211; 171 z pl. Konstytucji w Gdyni przez Chwaszczyno do Gda\u0144ska Oliwy,<br \/>\n  (8.11.1975);<br \/>&#8211; 172 z pl. Konstytucji do Wiczlina Wybudowania (21.05.1975);<br \/>&#8211; 173 ze Wzg\u00f3rza Nowotki SKM do D\u0119bog\u00f3rza w gminie Kosakowo<br \/>\n  (14.07.1975);<br \/>&#8211; 177 z Brodwina w Sopocie do Kamiennego Potoku (22.01.1976);<br \/>&#8211; 179 z pl. Kaszubskiego do Sopotu (1.02.1978, za zawieszon\u0105 lini\u0119 trolejbusow\u0105<br \/>\n  21, od 18.06.1979 ze Wzg\u00f3rza Nowotki SKM do Witomina, ul.<br \/>\n  Chwarznie\u0144skiej);<br \/>&#8211; 180 z Or\u0142owa do Cisowej (10.02.1976, za zawieszon\u0105 lini\u0119 trolejbusow\u0105<br \/>\n26);<br \/>&#8211; 182 z pl. Konstytucji do Ob\u0142u\u017ca Starego (16.06.1978);<br \/>&#8211; 185 z P\u0142yty Red\u0142owskiej do ul. Energetyk\u00f3w (18.04.1977);<br \/>&#8211; 187 z Brodwina w Sopocie do Grand Hotelu (1.07.1978);<br \/>&#8211; 188 z ul. Partyzant\u00f3w w Rumi do osiedla Szmelta w Rumi (10.07.1977).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Przed\u0142u\u017cono trasy linii 114 do Jednostki Wojskowej (22.12.1971) i 121<br \/>\n  do Stoczni (4.03.1973). Od 1967 r. prawie do ko\u0144ca lat 70. zak\u0142ad w Gdyni obs\u0142ugiwa\u0142<br \/>\n  cz\u0119\u015b\u0107 linii gda\u0144skich (113, 117, 122, 127, 132, 142, 143 i 148). Po<br \/>\n  wybudowaniu bazy przy al. Marksa w Gda\u0144sku linie te z powrotem przesz\u0142y organizacyjnie<br \/>\n  do Gda\u0144ska. W 1975 r. zlikwidowano ostatni\u0105 z dw\u00f3ch trolejbusowych<br \/>\nlinii nocnych &#8211; 220, kursuj\u0105c\u0105 na trasie pl. Kaszubski &#8211; Chylonia.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Na pocz\u0105tku lat 80. zmieniono numeracj\u0119 linii nocnych z 2xx na 4xx, oddaj\u0105c<br \/>\ntym samym numeracj\u0119 2xx dla oznaczania linii przyspieszonych.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Pod wp\u0142ywem rozwoju miasta linie 140 i 141 wyd\u0142u\u017cono do Chwarzna, wyznaczaj\u0105c<br \/>\n  drugi kraniec tej ostatniej na Ob\u0142u\u017cu. Uruchomiono nowe linie:<br \/>&#8211; 190 z Urz\u0119du Miejskiego, ul. \u015awi\u0119toja\u0144skiej do Witomina Le\u015bnicz\u00f3wki<br \/>\n  (9.12.1980);<br \/>&#8211; 191 z Dworca PKP w Chyloni do Energobloku (1.7.1981);<br \/>&#8211; 192 z Witomina Le\u015bnicz\u00f3wki do P\u0142yty Red\u0142owskiej (23.08.1982);<br \/>&#8211; 194 z pl. Kaszubskiego do Suchego Dworu przez Pog\u00f3rze G\u00f3rne<br \/>\n(1.01.1985).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Lata 80. to czas uzupe\u0142niania siatki po\u0142\u0105cze\u0144 o linie mi\u0119dzydzielnicowe i dowozowe<br \/>\n  do przystank\u00f3w SKM. Przy stacji SKM Gdynia Chylonia i SKM Gdynia<br \/>\n  Grab\u00f3wek powsta\u0142y w\u0119z\u0142y przesiadkowe. Ten drugi wykorzystywany by\u0142 podczas<br \/>\n  remontu wiaduktu w ci\u0105gu ul. Marchlewskiego w roku 1986 jako p\u0119tla linii<br \/>\n113, 180 i 196 kursuj\u0105cych w kierunku Pog\u00f3rza, Ob\u0142u\u017ca i Oksywia.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Ponowny rozw\u00f3j komunikacji trolejbusowej spowodowa\u0142 przywr\u00f3cenie linii trolejbusowych<br \/>\n  wzd\u0142u\u017c g\u0142\u00f3wnych ci\u0105g\u00f3w komunikacyjnych. Uruchomiono linie 23,<br \/>\n  26, 29 i 30. Przyst\u0105piono do budowy nowej sieci trolejbusowej wzd\u0142u\u017c ulicy<br \/>\n  Morskiej do os. Sibeliusa i wzd\u0142u\u017c ul. Chwaszczy\u0144skiej do Karwin III. Do p\u0119tli Sibeliusa<br \/>\n  skierowano linie 26 i 30 (1987 r.), a do p\u0119tli na Karwinach linie 23 i 24<br \/>\n(1989 r.).<\/p>\n<p class=\"textbody\">13 grudnia 1981 r. w zwi\u0105zku z wprowadzeniem stanu wojennego zawieszono<br \/>\n  lini\u0119 101, kt\u00f3ra i tak kursowa\u0142a ju\u017c z ograniczon\u0105, do 26 minut, cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105<br \/>\n  (w latach 60. cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wynosi\u0142a 10 minut). W 1986 r. (22 lipca) linia<br \/>\n  101 odrodzi\u0142a si\u0119 jako linia 'A&#8217;, obs\u0142ugiwana przez Zak\u0142ad Autobusowy WPK<br \/>\n  w Gda\u0144sku. W 1990 r. przez kilka miesi\u0119cy do momentu jej likwidacji, obs\u0142ug\u0105<br \/>\nlinii 'A&#8217; zajmowa\u0142o si\u0119 MPK w Gdyni (1.03.1990-31.08.1990).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po zako\u0144czeniu remontu ul. Marchlewskiego, z powodu niskiej frekwencji zlikwidowano<br \/>\n  linie 113 i 180. Drugi numer &#8222;odrodzi\u0142 si\u0119&#8221; w kr\u00f3tkim czasie w obs\u0142udze<br \/>\n  budowanego osiedla D\u0105browa. Razem z liniami 121 i 193 stanowi\u0142 szybkie<br \/>\n  po\u0142\u0105czenie Karwin z poci\u0105gami SKM w Red\u0142owie. W 1988 r. do obs\u0142ugi Karwin<br \/>\n  skierowano z Rumi lini\u0119 R, kursuj\u0105c\u0105 od 1983 r. w relacji Dom Marynarza &#8211;<br \/>\n  Rumia Dw. PKP. Na prze\u0142omie lat 80. i 90. nast\u0105pi\u0142 niespotykany wcze\u015bniej rozw\u00f3j<br \/>\n  oferty sezonowej. Autobusy linii 3xx kursowa\u0142y.do Rewy (301, 303 i 304),<br \/>\n  do ZOO w Oliwie (305), do Szemuda (305), do Bieszkowic (302 z Wejherowa<br \/>\ni 306 z Gdyni) i do Karwi (307, 308 i 309).<\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1981 r. Zak\u0142ad WPK w Gdyni uruchomi\u0142 komunikacj\u0119 miejsk\u0105 w Wejherowie.<br \/>\n  Na ulice wyjecha\u0142y autobusy trzech linii. Podstawowy szkielet szybko zosta\u0142<br \/>\n  uzupe\u0142niony o kolejne linie, tym razem wychodz\u0105ce tak\u017ce poza Wejherowo,<br \/>\nw kierunku Go\u015bcicina i Orla.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Na prze\u0142omie lat 80. i 90. uruchomiono nowe linie obejmuj\u0105ce nowe obszary.<br \/>\n  Tak powsta\u0142a linia pospieszna K z p\u0119tli przy ul. Nowowiczli\u0144skiej do Karczemek,<br \/>\n  przemianowania w kr\u00f3tkim czasie na lini\u0119 zwyk\u0142\u0105 113, zlikwidowana po kilku<br \/>\n  miesi\u0105cach. Taki sam los spotka\u0142 lini\u0119 pospieszn\u0105 G z Dworca PKP w Rumi na<br \/>\n  gie\u0142d\u0119 samochodow\u0105 w Kazimierzu w gminie Kosakowo. MZK w 1991 r. nie<br \/>\n  uruchamia\u0142o ju\u017c nowych po\u0142\u0105cze\u0144. Zawieszono i zlikwidowano linie: 105, 128,<br \/>\n  133, 145, 153, 179 i 185. W Rumi pr\u00f3bowano ratowa\u0107 sytuacj\u0119 reorganizuj\u0105c<br \/>\n  w 1990 r. uk\u0142ad linii w tym mie\u015bcie. Z numeracji trzycyfrowej MZK przesz\u0142o na<br \/>\n  numeracj\u0119 dwucyfrow\u0105 rozpoczynaj\u0105c\u0105 si\u0119 od cyfry 8. Pomimo poczynionych<br \/>\noszcz\u0119dno\u015bci sytuacja finansowa firmy by\u0142a coraz gorsza.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Powo\u0142anie Zarz\u0105du Komunikacji Miejskiej spowodowa\u0142o zracjonalizowanie<br \/>\n  i rozw\u00f3j oferty przewozowej. Od pocz\u0105tku swojej dzia\u0142alno\u015bci ZKM przyj\u0105\u0142 zasad\u0119<br \/>\n  planowania obs\u0142ugi komunikacyjnej mieszka\u0144c\u00f3w na podstawie wynik\u00f3w bada\u0144<br \/>\n  marketingowych. Zmiany w ofercie przewozowej realizowano na podstawie wynik\u00f3w<br \/>\n  przeprowadzanych w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w obs\u0142ugiwanych gmin bada\u0144 preferencji<br \/>\n  i zachowa\u0144 komunikacyjnych. W latach 1993-2004 nast\u0105pi\u0142y zasadnicze<br \/>\n  zmiany w uk\u0142adzie linii:<br \/>&#8211; uruchomiono 5 nowych autobusowych sta\u0142ych i 2 nowe autobusowe sezonowe<br \/>\n  linie pospieszne, zapewniaj\u0105c nowe bezpo\u015brednie po\u0142\u0105czenia mi\u0119dzydzielnicowe<br \/>\n  i mi\u0119dzygminne (linie J, K, M, N, S, W, Z);<br \/>&#8211; zwi\u0119kszono liczb\u0119 sta\u0142ych linii autobusowych zwyk\u0142ych o 16 (powsta\u0142y<br \/>\n  mi\u0119dzy innymi linie: 128, 181, 197, 209, 240, 288, 296);<br \/>&#8211; wprowadzono do eksploatacji midibusy, zast\u0119puj\u0105c nimi autobusy na istniej\u0105cych<br \/>\n  liniach (144, 165) i uruchamiaj\u0105c nowe linie (145, 153, 185 i 204);<br \/>&#8211; uruchomiono nieregularn\u0105 komunikacj\u0119 minibusow\u0105 dla niepe\u0142nosprawnych<br \/>\n  w systemie &#8222;Radio-Taxi&#8221;;<br \/>&#8211; wprowadzono 3 nowe po\u0142\u0105czenia trolejbusowe, w tym jedno po nowej trasie<br \/>\n  do Pustek Cisowskich, oddanej do eksploatacji w 1995 r. (linie 20, 27,<br \/>\n  28);<br \/>&#8211; wyd\u0142u\u017cono trasy niekt\u00f3rych linii autobusowych (mi\u0119dzy innymi: R, 109,<br \/>\n  141, 173, 182, 198);<br \/>&#8211; uruchomiono 11 bezp\u0142atnych po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych i midibusowych do<br \/>\n  centr\u00f3w handlowych i rozrywki);<br \/>&#8211; zapewniono system autobusowych linii sezonowych oraz midibusow\u0105 lini\u0119<br \/>\n  turystyczn\u0105, na trasie kt\u00f3rej znajduj\u0105 si\u0119 najatrakcyjniejsze miejsca w Gdyni);<br \/>&#8211; udost\u0119pniono pasa\u017cerom kursy zjazdowe do zajezdni i dojazdowe na p\u0119tli;<br \/>&#8211; obj\u0119to komunikacj\u0105 fragment miasta &#8211; osiedle przy ul. Marszewskiej &#8211; pozbawiony<br \/>\n  dotychczas obs\u0142ugi komunikacj\u0105 miejsk\u0105 (do obs\u0142ugi nowej trasy<br \/>\nskierowano lini\u0119 288).<\/p>\n<p class=\"textbody\"><a href=\"artykuly\/312\/tab1.htm\" target=\"_blank\">Tabela 1. Linie autobusowe i trolejbusowe w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004. <\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Tabor<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pojazdy komunikacji miejskiej pojawi\u0142y si\u0119 w Gdyni ju\u017c w roku 1927, kiedy to<br \/>\nprywatny przewo\u017anik uruchomi\u0142 autobusami marki B\u00fcssing komunikacj\u0119 z Gdyni do Sopotu.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Pojazdy wykonuj\u0105ce przewozy w ramach organizowanej przez miasto od<br \/>\n  1929 r., komunikacji miejskiej nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 od tych eksploatowanych ju\u017c przez<br \/>\n  firm\u0119 prywatn\u0105. Na liniach do Chyloni i Oksywia kursowa\u0142y autobusy Brockway<br \/>\n  H. W pocz\u0105tkowym okresie funkcjonowania tabor Miejskiego Towarzystwa<br \/>\n  Komunikacyjnego (MTK) wynosi\u0142 8 sztuk. Wszystkie autobusy malowane by\u0142y<br \/>\n  w kolorze ko\u015bci s\u0142oniowej i ciemnej czerwieni. Dodatkowo w okresie wakacyj<br \/>\n  nym tabor uzupe\u0142niano autobusami z Poznania (z Pozna\u0144skiej Kolei Elektrycznej).<br \/>\n  Ju\u017c od samego pocz\u0105tku miasto szuka\u0142o rozwi\u0105za\u0144 mog\u0105cych obni\u017cy\u0107 koszty<br \/>\n  funkcjonowania komunikacji autobusowej. Pod uwag\u0119 wzi\u0119to budow\u0119 tras trolejbusowych<br \/>\n  (wzorem Poznania) i zakup trolejbus\u00f3w. W praktyce zrezygnowano<br \/>\n  z tego pomys\u0142u jako jeszcze bardziej kosztownego i zdecydowano autobusy<br \/>\n  z nap\u0119dem benzynowym zast\u0105pi\u0107 pojazdami z silnikiem Diesla. Wybrano ofert\u0119<br \/>\n  firmy Saurer, kupuj\u0105c jeden kompletny pojazd i 4 podwozia, kt\u00f3re skarosowano<br \/>\n  w Poznaniu. W po\u0142owie lat 30 w miejsce autobus\u00f3w marki Brokway zacz\u0119\u0142y<br \/>\n  wchodzi\u0107 do eksploatacji autobusy Saurer montowane w Warszawie z charakterystyczn\u0105<br \/>\notwart\u0105 platform\u0105 z ty\u0142u. <\/p>\n<p class=\"textbody\">W latach 1935-39 w celu uruchomienia nowych po\u0142\u0105cze\u0144 komunikacyjnych<br \/>\nzakupiono m.in. nowe autobusy GMC zwi\u0119kszaj\u0105c stan taboru z 25 do 33 pojazd\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po wybuchu wojny tabor miejskiego przewo\u017anika albo uleg\u0142 zniszczeniu podczas<br \/>\n  ostrza\u0142\u00f3w albo zosta\u0142 zarekwirowany przez w\u0142adze wojskowe. Z racji usytuowania<br \/>\n  w Gdyni portu wojennego, okupant zmuszony by\u0142 do uruchomienia komunikacji<br \/>\n  wewn\u0105trz miasta. Na pocz\u0105tku wykorzystywano zarekwirowane od<br \/>\n  MTK pojazdy, a z chwil\u0105 przej\u0119cia obowi\u0105zk\u00f3w komunikacyjnych w Gdyni przez<br \/>\n  firm\u0119 Danziger Elektrische Starssenbahn AG przerzucono z Gda\u0144ska autobusy<br \/>\nB\u00fcssing 900N z przyczepami. Pojazdy malowane by\u0142y w kolorze ko\u015bci s\u0142oniowej.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus B\u00fcssing nr inw 26 na trasie z Or\u0142owa do Chyloni (1941 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus B\u00fcssing nr inw 26 na trasie z Or\u0142owa do Chyloni (1941 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_4-78.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Brak paliwa i rosn\u0105ce potrzeby przewozowe zmusi\u0142y kierownictwo VDG do<br \/>\n  budowy sieci trolejbusowej i uruchomienia w 1943 roku komunikacji trolejbusowej.<br \/>\n  Lini\u0119 z Chyloni do Urz\u0119du Miasta, przed\u0142u\u017con\u0105 wkr\u00f3tce do Or\u0142owa obs\u0142ugiwa\u0142o<br \/>\n  na pocz\u0105tku 11 sztuk trolejbus\u00f3w Henschel AEG z przyczepami z Gda\u0144skiej<br \/>\n  Fabryki Wagon\u00f3w. Do ko\u0144ca wojny tabor trolejbusowy uzupe\u0142niany by\u0142 o pojazdy<br \/>\n  z Kijowa (JaTb2), Mediolanu (Fiat) i Rzymu (Alfa-Romeo). W czasie walk wyzwole\u0144czych<br \/>\n  trolejbusy wykorzystane zosta\u0142y jako barykady do obrony wycofuj\u0105cych<br \/>\nsi\u0119 wojsk niemieckich.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Zaraz po zako\u0144czeniu wojny, zacz\u0119li funkcjonowa\u0107 w Gdyni prywatni przewo\u017anicy,<br \/>\n  wykorzystuj\u0105c do tego celu autobusy sprowadzane z okolic Gdyni<br \/>\n  i wraki pozostawione przez okupanta na \u017bu\u0142awach Wi\u015blanych. Najwi\u0119kszym problemem<br \/>\n  by\u0142o skompletowanie cz\u0119\u015bci do autobus\u00f3w i zdobycie wystarczaj\u0105cej<br \/>\nilo\u015bci paliwa, aby mog\u0142y one kursowa\u0107 na organizowanych liniach.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po przej\u0119ciu komunikacji przez powsta\u0142e MZK w Gdyni na trasy zacz\u0119\u0142y sukcesywnie<br \/>\n  wyje\u017cd\u017ca\u0107 mniej lub bardziej przystosowane do przewozu os\u00f3b pojazdy,<br \/>\n  otrzymywane z dostaw UNRAA (ci\u0119\u017car\u00f3wki GMC oraz ci\u0105gnik Lanz-Bulldog<br \/>\n  z przyczep\u0105 pasa\u017cersk\u0105). W 1946 r., uruchomiono powt\u00f3rnie komunikacj\u0119 trolejbusow\u0105,<br \/>\n  obs\u0142ugiwan\u0105 przez 3 trolejbusy marki Henschel. Liczba taboru trolejbusowego<br \/>\nros\u0142a do\u015b\u0107 szybko. W 1947 r. na ulice Gdyni wyje\u017cd\u017ca\u0142o ju\u017c 26 trolejbus\u00f3w.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W latach 1946-49 w dalszym ci\u0105gu sprowadzano do Gdyni wraki autobus\u00f3w<br \/>\n  i trolejbus\u00f3w porzucone w okolicach miasta. Po ulicach Gdyni kursowa\u0142y, wi\u0119c<br \/>\n  nietypowe autobusy, m.in. pi\u0119trowe B\u00fcssingi D-38, ci\u0105gniki z przyczepami pasa\u017cerskimi<br \/>\n  o du\u017cej \u0142adowno\u015bci i samochody ci\u0119\u017carowe przystosowane do przewozu<br \/>\n  os\u00f3b. Pod koniec tego okresu zdano sobie jednak spraw\u0119, \u017ce dywersyfikacja marek<br \/>\n  i typ\u00f3w taboru zwi\u0119ksza koszty jego utrzymania i rozpocz\u0119to kasowanie, na<br \/>\n  pocz\u0105tek pojazd\u00f3w ci\u0119\u017carowych otrzymanych z UNRAA. Rozw\u00f3j taboru nast\u0105pi\u0142<br \/>\n  na skutek zakupu 13 nowych trolejbus\u00f3w Vetra w 1949 r. i przejmowania autobus\u00f3w<br \/>\nw ramach wymiany.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus Vetra VBR4 nr inw. 306 w bazie trolejbusowej (1949 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus Vetra VBR4 nr inw. 306 w bazie trolejbusowej (1949 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-77.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Pod koniec 1949 r. w posiadaniu MZK GG by\u0142o 45 trolejbus\u00f3w i 40 autobus\u00f3w,<br \/>\n  malowanych w barwy kremowo &#8211; czerwone i oznaczonych dwucyfrowymi<br \/>\nnumerami taborowymi.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Leyland OPS1 nr inw. 25 (1949 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Leyland OPS1 nr inw. 25 (1949 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_6-73.jpg\" \/><\/a><a title=\"In\u017c. Maciej Gwiazda, naczelnik wydzia\u0142u autobusowo-trolejbusowego na tle odbudowanego autobusu Hanomag GMC `Bajadera` nr inw. 16 (1950 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"In\u017c. Maciej Gwiazda, naczelnik wydzia\u0142u autobusowo-trolejbusowego na tle odbudowanego autobusu Hanomag GMC `Bajadera` nr inw. 16 (1950 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_7-69.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1950 r. MZK otrzyma\u0142o 10 miejskich autobus\u00f3w marki Mavag TR5. Pojazdy<br \/>\n  te nie by\u0142y jednak dostosowane do warunk\u00f3w eksploatacji w Gdyni i w zwi\u0105zku<br \/>\n  z tym cz\u0119sto sta\u0142y unieruchomione w bazie. Na skutek decyzji rz\u0105du o typizacji<br \/>\n  pojazd\u00f3w w przedsi\u0119biorstwach komunikacji miejskiej w kraju oddano autobusy<br \/>\n  Mavag, przejmuj\u0105c u\u017cywane, r\u00f3\u017cnych marek z innych miast. Pod koniec 1954 r.<br \/>\nliczba trolejbus\u00f3w i autobus\u00f3w wynosi\u0142a odpowiednio 24 i 29.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus B\u00fcssing nr inw. 43 na linii 101 na p\u0119tli w Gda\u0144sku (1953 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus B\u00fcssing nr inw. 43 na linii 101 na p\u0119tli w Gda\u0144sku (1953 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_8-60.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Podstawow\u0105 rol\u0119 w obs\u0142udze komunikacyjnej pe\u0142ni\u0142y dwupi\u0119trowe B\u00fcssingi (nr<br \/>\n  inw. 12 i 14) oraz 8 standardowych Leyland\u00f3w z kierownic\u0105 po prawej stronie<br \/>\n(nr inw. 21-28).<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Leyland OPS 1 nr inw. 27 po przebudowie przed dworcem kolejowym w Gdyni (1957 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Leyland OPS 1 nr inw. 27 po przebudowie przed dworcem kolejowym w Gdyni (1957 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_9-57.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">  W 1955 r., nast\u0105pi\u0142a dostawa 10 autobus\u00f3w produkcji krajowej &#8211; Star 52 (nr<br \/>\n  inw. 20, 41-43, 46, 47, 49, 80 i 81). By\u0142y to pojazdy ma\u0142opojemne z benzynowym<br \/>\nsilnikiem.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Star 52 nr inw. 20 (1956 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Star 52 nr inw. 20 (1956 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy.\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_10-51.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">  Od 1956 r. sukcesywnie wprowadzano do eksploatacji autobusy San H-01 &#8211;<br \/>\n  pojazdy o konstrukcji samono\u015bnej (pierwsze pojazdy otrzyma\u0142y nr inw. 21, 28,<br \/>\n  83-88, 112-114 z silnikiem Perkinsa, kolejne 22-25, 45, 82, 89-94, 26, 27, 40,<br \/>\n48, 95-98, 100, 42 i 44).<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus SAN H-01 nr inw. 45 i jego kierowca Jan Kaszuba na pl. Konstytucji w Gdyni (1960 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory Jana Kaszuby\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus SAN H-01 nr inw. 45 i jego kierowca Jan Kaszuba na pl. Konstytucji w Gdyni (1960 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory Jana Kaszuby\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_11-45.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1959 roku do gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej wprowadzono 5 nowych w\u0119gierskich<br \/>\n  Ikarus\u00f3w oraz 2 nowe czechos\u0142owackie Skody 706 RTO, stanowi\u0105ce<br \/>\n  pierwowz\u00f3r p\u00f3\u017aniejszych polskich Jelczy Mex 272 (nr inw. 123 i 124). Skody<br \/>\n  te stanowi\u0142y \u00f3wcze\u015bnie now\u0105 jako\u015b\u0107 w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej.<br \/>\n  W pierwszym roku ich eksploatacji by\u0142y testowane na linii 101 z Gdyni do Gda\u0144ska<br \/>\n  znajduj\u0105c uznanie w\u015br\u00f3d kierowc\u00f3w i pasa\u017cer\u00f3w. Ka\u017cdy pojazd obs\u0142ugiwa\u0142<br \/>\ntylko jeden kierowca, st\u0105d te\u017c czas ich kursowania by\u0142 ograniczony.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Skoda 706 RTO nr inw. 124 oraz kierowcy Jan Fic (z lewej) i Alfons Flisikowski (1959 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory L. Fica\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Skoda 706 RTO nr inw. 124 oraz kierowcy Jan Fic (z lewej) i Alfons Flisikowski (1959 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory L. Fica\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_12-41.jpg\" \/><\/a><a title=\"Autobus Skoda 706 RTO nr inw. 123 na przystanku pocz\u0105tkowym przy pl. Kaszubskim (1961 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory L. Fica\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Skoda 706 RTO nr inw. 123 na przystanku pocz\u0105tkowym przy pl. Kaszubskim (1961 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory L. Fica\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_13-39.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1960 r. wprowadzono do eksploatacji kolejne dwie nowe Skody 706 RTO<br \/>\n  (nr inw. 125 i 126) i pierwsze cztery Jelcze 043 wyprodukowane w naszym kraju<br \/>\n  na licencji czechos\u0142owackiej Skody. Jelcze te by\u0142y autobusami przeznaczonymi<br \/>\n  do komunikacji mi\u0119dzymiejskiej, st\u0105d wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 drzwiami zamykanymi si\u0119 na<br \/>\n  klamk\u0119, wi\u0119ksza liczb\u0105 miejsc siedz\u0105cych, dodatkowymi siedzeniami sk\u0142adanymi<br \/>\n  oraz kolorem bia\u0142o-niebieskim, charakterystycznym dla autobus\u00f3w Pa\u0144stwowej<br \/>\n  Komunikacji Samochodowej (nr inw. 140, 141, 142, 148). W ramach typizacji<br \/>\n  taboru Ikarusy przekazano na po\u0142udnie Polski, otrzymuj\u0105c w zamian dwie Skody<br \/>\n706 RTO (nr inw. 110 i 111).<\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1961 r. w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej zacz\u0119\u0142y kursowa\u0107 pierwsze Sany<br \/>\n  H-01, przystosowane do ruchu mi\u0119dzymiastowego, w kolorze wi\u015bniowo-<br \/>\n  kremowym (nr inw. 20, 41. 43, 46, 47, 80). By\u0142a to ostatnia dostawa do<br \/>\n  Gdyni autobus\u00f3w San H-01. \u0141\u0105cznie do gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej trafi\u0142y 32<br \/>\ntakie pojazdy.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  W latach 1962-1963 wprowadzono do eksploatacji 21 San\u00f3w H-25 (nr inw.<br \/>\n  49 i 81, oraz kolejno 99, 101, 102, 109, 149, 160, 161, 162, 150-154, 105,<br \/>\n  106, 4, 69, 70 i 71), a w latach 1964-1965 19 San\u00f3w H-27( nr inw. 21, 22,<br \/>\n  24, 28, 83-88, 113, 162, 164 oraz 23, 25, 45, 81, 82 i 113). W 1965 r. Gdynia<br \/>\n  otrzyma\u0142a pierwsze dwa Jelcze 272 Mex &#8211; autobusy miejskie wyprodukowane<br \/>\nna licencji Skody w naszym kraju (nr inw. 93 i 114).<\/p>\n<p class=\"textbody\">W po\u0142owie lat 60-tych zmieniono numeracj\u0119 taborow\u0105 wprowadzaj\u0105c w autobusach<br \/>\n  w miejsce jedno, dwu i trzycyfrowej &#8211; czterocyfrow\u0105, zaczynaj\u0105c\u0105 si\u0119 od<br \/>\ncyfry 2. Numeracja trolejbus\u00f3w zosta\u0142a trzycyfrowa z tr\u00f3jk\u0105 na pocz\u0105tku.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Wi\u0119ksza dostawa Jelczy 272 MEX, w liczbie 24 sztuk, nast\u0105pi\u0142a w latach<br \/>\n  1966-1967 (nr inw. kolejno 2026, 2029, 2040, 2046, 2048, 2092, 2097,<br \/>\n  2098, 2100, 2112, 2027, 2043, 2047, 2080, 2089, 2090, 2041, 2095, 2101,<br \/>\n  2151, 2154, 2020, 2102 i 2192). Dalsze dostawy z lat 1968-1969 w liczbie<br \/>\n  24 (nr inw. 2160, 2193-2200, 2221-2227, oraz 2094, 2099, 2149, 2228-<br \/>\n  2232) uczyni\u0142y z Jelcza Mex 272 podstawowy typ autobusu gdy\u0144skiej komunikacji<br \/>\nmiejskiej w \u00f3wczesnym okresie.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Jelcz 272 MEX nr inw. 2026 (1967 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Helbina\"><img decoding=\"async\" alt=\"Jelcz 272 MEX nr inw. 2026 (1967 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Helbina\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_14-35.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">  Wa\u017cne wydarzenia w rozwoju taboru w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej nast\u0105pi\u0142y<br \/>\n  pod koniec lat 60-tych, a mianowicie:<br \/>&#8211; w 1968 r. WPK GG otrzyma\u0142o ostatni\u0105 dostaw\u0119 autobus\u00f3w marki San,<br \/>\n  tym razem 6 nowocze\u015bniejszych od poprzednich San\u00f3w H-100;<br \/>&#8211; w 1968 r. do eksploatacji wprowadzono dwa autobusy przegubowe Jelcz<br \/>\n  AP 021 (nr inw. 2091 i 2096), w 1969 roku nast\u0119pne dwa (nr inw. 2109<br \/>\ni 2153).<\/p>\n<p class=\"textbody\">W komunikacji autobusowej w latach 70-tych pojawi\u0142a si\u0119 znaczna liczba nowych<br \/>\n  pojazd\u00f3w. Przede wszystkim wprowadzono do eksploatacji r\u00f3\u017cne typy<br \/>\n  nowych Jelczy, a mianowicie:<br \/>&#8211; Jelcze 272 Mex, w kolejnych latach od 1970 do 1977 r. odpowiednio 10,<br \/>\n  20, 26, 20, 20, 0, 25, 20 sztuk;<br \/>&#8211; Jelcze AP 021, przegubowe, w kolejnych latach od 1970 roku do 1973 r.<br \/>\n  odpowiednio 2, 5, 2 i 17 sztuk;<br \/>&#8211; Jelcze Car 043, mi\u0119dzymiejskie z przyczepami (w 1975 r. 18 zespo\u0142\u00f3w);<br \/>&#8211; Jelcze Car 043, mi\u0119dzymiejskie bez przyczep (w latach 1971, 1975, 1976<br \/>\n  i 1978 odpowiednio 5, 10, 13 i 4 sztuki);<br \/>&#8211; Jelcze Berliet PR110, miejskie, trzydrzwiowe, wyprodukowane na francuskiej<br \/>\n  licencji, nowoczesne, ale zawodne technicznie (1 w 1976 r., 6<br \/>\nw 1977 r., 26 w 1978 r., 48 w 1979 r.).<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Jelcz 043 nr inw. 23442 z przyczep\u0105 i jego kierowca Jan Kaszuba (1975 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory J. Kaszuby\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Jelcz 043 nr inw. 23442 z przyczep\u0105 i jego kierowca Jan Kaszuba (1975 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory J. Kaszuby\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_15-30.jpg\" \/><\/a><a title=\"Autobus Jelcz PR110U nr inw. 21800 na linii 101 w Gda\u0144sku (1979 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Jelcz PR110U nr inw. 21800 na linii 101 w Gda\u0144sku (1979 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_16-30.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Poza Jelczami do obs\u0142ugi komunikacyjnej w latach 70-tych wprowadzono:<br \/>&#8211; Skody SM11, miejskie, standardowe z automatycznymi skrzyniami bieg\u00f3w<br \/>\n&#8211; 6 sztuk w 1971 r.;<br \/>&#8211; Karosy SL11, turystyczne, 3 nowe sztuki w 1972 r. i p\u00f3\u017aniej jedn\u0105 u\u017cywan\u0105;<br \/>&#8211; Autosany H 9-35, 17 w 1977 r., i 10 w 1978 r.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Z pocz\u0105tkiem lat 80-tych w Gdyni wprowadzono do eksploatacji ostatnie<br \/>\n  dwie partie Jelczy Berliet\u00f3w (w latach 1980 i 1981 odpowiednio 24 i 4 sztuki).<br \/>\n  W 1981 r. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 sukcesywne dostawy Ikarus\u00f3w 280, przegubowych<br \/>\n  i 260 standardowych. \u0141\u0105cznie w latach 1981-1989 wprowadzono do eksploatacji<br \/>\n  124 Ikarusy 280 (w 1981 r. &#8211; 26, w 1983 r. &#8211; 38, w 1984 r. &#8211; 15,<br \/>\n  w 1985 r. &#8211; 5, w 1986 r. &#8211; 5, w 1987 r. &#8211; 6 i w 1989 r. &#8211; 12) oraz 43 Ikarusy<br \/>\n  260 (w 1983 r.- 17 i w 1985 r. &#8211; 26). Z drugiej dostawy 9 Ikarus\u00f3w 260 przeznaczono<br \/>\nw oddziale w Wejherowie.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Ikarus 280 nr inw. 2676 na linii 150 w rejonie Dworca G\u0142\u00f3wnego  w Gdyni (1996 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory K. Jacobsona\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Ikarus 280 nr inw. 2676 na linii 150 w rejonie Dworca G\u0142\u00f3wnego  w Gdyni (1996 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory K. Jacobsona\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_17-29.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Kolejnym typem taboru wprowadzonego do eksploatacji w gdy\u0144skiej komunikacji<br \/>\n  miejskiej w latach 80-tych by\u0142y Jelcze M11 &#8211; autobusy o zmodyfikowanym<br \/>\n  nadwoziu Berlieta, z silnikiem i na podwoziu Ikarusa. Pierwsza ich dostawa przysz\u0142a<br \/>\n  w 1986 r., ostatnia w 1989 r. \u0141\u0105cznie Gdynia otrzyma\u0142a 85 takich pojazd\u00f3w<br \/>\n  (w 1986 r. &#8211; 29, 1987 r. &#8211; 16, 1988 r. &#8211; 30 i w 1989 r. &#8211; 10). Podobnie jak<br \/>\n  w przypadku Ikarusa kilka sztuk tych autobus\u00f3w przeznaczono dla oddzia\u0142u<br \/>\nw Wejherowie.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Jelcz M11 nr inw. 2580 na al. Niepodleg\u0142o\u015bci w Sopocie (2000 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory ZKM w Gdyni\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Jelcz M11 nr inw. 2580 na al. Niepodleg\u0142o\u015bci w Sopocie (2000 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory ZKM w Gdyni\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_18-28.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Lata 90. rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 dostaw\u0105 ostatnich Ikarus\u00f3w 280. \u0141\u0105cznie do 1992 r.<br \/>\n  zakupiono 13 sztuk tych pojazd\u00f3w, w tym cztery ostatnie z automatycznymi<br \/>\nskrzyniami bieg\u00f3w (w 1990 r. &#8211; 4, 1991 r. &#8211; 5, w 1992 r. &#8211; 4).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Na pocz\u0105tku tego okresu zakupiono tak\u017ce pierwsze 4 u\u017cywane autobusy MAN<br \/>\n  SL200. Zasadniczym prze\u0142omem by\u0142 jednak zakup dla przewo\u017anik\u00f3w komunalnych<br \/>\n  w 1995 i 1996 r. 60 autobus\u00f3w niskopod\u0142ogowych Jelcz<br \/>\n  M122MB\/Mercedes O405N2, Mercedes\u00f3w karosowanych w Jelczu. Poza tymi<br \/>\n  pojazdami dla przewo\u017anik\u00f3w komunalnych miasto zakupi\u0142o jeszcze 17 autobus\u00f3w<br \/>\nprzegubowych, niskopod\u0142ogowych Neoplan N4021td.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Jelcz M122MB\/O405N2 nr inw. 2045 na przyst. Armii Krajowej w Gdyni (2002 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory ZKM w Gdyni\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Jelcz M122MB\/O405N2 nr inw. 2045 na przyst. Armii Krajowej w Gdyni (2002 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory ZKM w Gdyni\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_19-28.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Kilka nowych pojazd\u00f3w i kilkadziesi\u0105t u\u017cywanych wprowadzili do gdy\u0144skiej<br \/>\n  komunikacji miejskiej przewo\u017anicy pozakomunalni, pa\u0144stwowi i prywatni. By\u0142y to<br \/>\n  w wi\u0119kszo\u015bci pojazdy nast\u0119puj\u0105cych marek i typ\u00f3w: Jelcz PR110M, Jelcz M11,<br \/>\n  Jelcz 043, Jelcz M181MB, DAB Citybus 1200C, Volvo B10BLE, Neoplan<br \/>\nN4014NF, Neoplan N4016, MAN NG312.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W omawianym okresie, zw\u0142aszcza pod jego koniec i w nowej dekadzie autobusy<br \/>\n  zacz\u0119li kupowa\u0107 tak\u017ce z w\u0142asnych \u015brodk\u00f3w przewo\u017anicy komunalni. Pojawi\u0142y<br \/>\nsi\u0119 nowe autobusy nast\u0119puj\u0105cych marek:<br \/>&#8211; K4016;<br \/>&#8211; Solaris Urbino 12, 15 i 18;<br \/>&#8211; Volvo 7000 i 7000A.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Przewo\u017anicy pozakomunalni wprowadzili do gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej<br \/>\nkolejne nowe autobusy, a mianowicie:<br \/>&#8211; MAN NG313;<br \/>&#8211; MAN NL223 i NL283;<br \/>&#8211; Solaris Urbino 12, 15 i 18;<br \/>&#8211; Mercedes O530G.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Autobus Solaris Urbino 18 nr inw. 2272 na W\u0119\u017ale F. Cegielskiej(2003 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory ZKM w Gdyni\"><img decoding=\"async\" alt=\"Autobus Solaris Urbino 18 nr inw. 2272 na W\u0119\u017ale F. Cegielskiej(2003 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory ZKM w Gdyni\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_20-25.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W przeciwie\u0144stwie do komunikacji autobusowej, komunikacja trolejbusowa<br \/>\n  w drugiej po\u0142owie lat 60-tych zacz\u0119\u0142a prze\u017cywa\u0107 regres. Liczba taboru stale si\u0119<br \/>\n  zmniejsza\u0142a. Kasacje powojennych trolejbus\u00f3w do\u015b\u0107 znacznie uszczupli\u0142y tabor<br \/>\ntrolejbusowy.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W 1957 roku z bazy na ulice miasta wyje\u017cd\u017ca\u0142y tylko 33 trolejbusy. Dostawa<br \/>\n  nowoczesnych importowanych z Czechos\u0142owacji trolejbus\u00f3w Skoda 8Tr spowodowa\u0142a<br \/>\nwzrost liczby jednostek taborowych do 35 szt.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Trolejbusy dostarczone w latach 1957-58 r., w liczbie 7 sztuk otrzyma\u0142y numery<br \/>\n  taborowe z zakresu 313-319. Kolejne dostawy tych trolejbus\u00f3w mia\u0142y<br \/>\n  miejsce w latach 1959-1961. \u0141\u0105cznie dostarczono 42 trolejbusy tego typu<br \/>\n  (1957 &#8211; 3 szt., 1958 &#8211; 4 szt., 1959 &#8211; 18 szt., 1960 &#8211; 11 szt., 1961 &#8211; 6 szt.).<br \/>\n  W latach 1961-1974 r. w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej eksploatowano wy\u0142\u0105cznie<br \/>\ntrolejbusy czechos\u0142owackie.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus Skoda 8Tr nr inw. 314 na p\u0119tli w Or\u0142owie (1958 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Labuhna\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus Skoda 8Tr nr inw. 314 na p\u0119tli w Or\u0142owie (1958 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Labuhna\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_21-22.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Od roku 1962 nast\u0105pi\u0142y dostawy kolejnego typu trolejbus\u00f3w czechos\u0142owackich<br \/>\n  &#8211; Skody 9Tr. \u0141\u0105cznie w kilku dostawach w latach 1966-1970 przyjecha\u0142o<br \/>\n  do Gdyni 72 trolejbus\u00f3w (w 1962 r. &#8211; 15 szt., w 1963 &#8211; 3 szt., w 1964 &#8211; 6<br \/>\n  szt., w 1965 &#8211; 10 szt., w 1966 &#8211; 6 szt., w 1968 &#8211; 8 szt., 1969 &#8211; 12 szt.,<br \/>\n  1970 &#8211; 12 szt.). Oznaczono je numerami inwentarzowymi z zakresu 355-399<br \/>\n  oraz numerami 300-312 i wype\u0142niaj\u0105cymi luki po zlikwidowanych Skodach 8 i 9<br \/>\nTr.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus Skoda 9Tr nr inw. 376 na pl. Konstytucji w Gdyni podczas  uroczystego otwarcia linii 28 (1964 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Gorzkowskiego\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus Skoda 9Tr nr inw. 376 na pl. Konstytucji w Gdyni podczas  uroczystego otwarcia linii 28 (1964 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Gorzkowskiego\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_22-20.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Na prze\u0142omie lat 60. i 70. zmieniono numeracj\u0119 inwentarzow\u0105 z trzycyfrowej<br \/>\n  na pi\u0119ciocyfrow\u0105. Wszystkie trolejbusy przenumerowano na 114xx, przy czym<br \/>\ndwie ostatnie cyfry tego numeru pozosta\u0142y z numeracji trzycyfrowej.<\/p>\n<p class=\"textbody\">K\u0142opoty z dostawami kolejnych trolejbus\u00f3w i likwidacja wielu po\u0142\u0105cze\u0144 trolejbusowych<br \/>\n  spowodowa\u0142y spadek liczby trolejbus\u00f3w do 49 pojazd\u00f3w w 1976 r.<br \/>\n  Trudna sytuacja taborowa sk\u0142oni\u0142a przedsi\u0119biorstwo do szukania nowych rozwi\u0105za\u0144<br \/>\n  technicznych. Efektem poszukiwa\u0144 nowych rozwi\u0105za\u0144 by\u0142o wyprodukowanie<br \/>\n  w 1976 r. wsp\u00f3lnie z \u0142\u00f3dzk\u0105 ELT\u0104 i MZK Warszawa pierwszego polskiego trolejbusu<br \/>\n  na nadwoziu Jelcza PR100. Kolejne prototypy powsta\u0142y we wsp\u00f3\u0142pracy<br \/>\n  WPK, Zak\u0142adu Trolejbusowego w Gdyni i NOT-u. Wyprodukowano 2 trolejbusy,<br \/>\n  pierwszy przy wykorzystaniu nadwozia autobusu Skoda SM11, a drugi na bazie<br \/>\n  nadwozia autobusu Jelcz PR110. Brak zainteresowania fabryk autobusowych<br \/>\n  gdy\u0144skimi produktami spowodowa\u0142, \u017ce firma sama zaj\u0119\u0142a si\u0119 sk\u0142adaniem trolejbus\u00f3w.<br \/>\n  Jako nowocze\u015bniejszy i lepiej spe\u0142niaj\u0105cy wymogi techniczne wybrano trolejbus<br \/>\nJelcz PR110.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Pierwszy polski trolejbus Jelcz PR110 nr inw. 10101 na wystawie w Gda\u0144sku podczas obrad Krajowego Zjazdu Komunikacji Miejskiej  (1976 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\"><img decoding=\"async\" alt=\"Pierwszy polski trolejbus Jelcz PR110 nr inw. 10101 na wystawie w Gda\u0144sku podczas obrad Krajowego Zjazdu Komunikacji Miejskiej  (1976 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory M. Gwiazdy\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_23-20.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">  Zanim jednak trolejbusy Jelcz pojawi\u0142y si\u0119 na ulicach Gdyni i Sopotu,<br \/>\n  w 1975 r., zak\u0142ad w Gdyni otrzyma\u0142 dwa pierwsze radzieckie trolejbusy ZIU9.<br \/>\n  W 1976 r. dostarczono ju\u017c ich 20. \u0141\u0105cznie w latach 1975-1986 importowano<br \/>\n  103 trolejbusy, kt\u00f3rym nadano numery inwentarzowe: 12001-12099<br \/>\n  i 12200-12203). W poszczeg\u00f3lnych latach otrzymano: w 1977 &#8211; 1 szt., 1979 &#8211;<br \/>\n  15 szt., 1980 &#8211; 24 szt., 1981 &#8211; 7 szt., 1982 &#8211; 9 szt., 1984 &#8211; 11 szt., 1985 &#8211;<br \/>\n5 szt., 1986 &#8211; 6 szt.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus ZIU9 nr inw. 12087 na ul. Janka Wi\u015bniewskiego (1983 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Jaroszewicza\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus ZIU9 nr inw. 12087 na ul. Janka Wi\u015bniewskiego (1983 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: Zbiory A. Jaroszewicza\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_24-16.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">Produkcja Jelczy od 1977 r. umo\u017cliwi\u0142a zastopowanie procesu likwidacji sieci<br \/>\n  trolejbusowej w Gdyni. Wiele tras uda\u0142o si\u0119 odbudowa\u0107, ekspediuj\u0105c na nie kolejne<br \/>\n  polskie i radzieckie trolejbusy. 1979 r. to ostatni rok eksploatacji trolejbus\u00f3w<br \/>\n  czechos\u0142owackich Skoda 9Tr i jedynego trolejbusu Skoda SM11 (nr inw.<br \/>\n  52446). Pierwsza partia trolejbus\u00f3w Jelcz otrzyma\u0142a numery inwentarzowe:<br \/>\n  10104-10123. W 1984 r. dzi\u0119ki dostawom importowanych trolejbus\u00f3w i wyprodukowaniu<br \/>\n  serii trolejbus\u00f3w polskich liczba trolejbus\u00f3w osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom<br \/>\nnajwy\u017cszy w ca\u0142ej historii gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej (102 pojazdy).<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Kilkuletnia eksploatacja trolejbus\u00f3w radzieckich ukaza\u0142a ich wiele wad konstrukcyjnych.<br \/>\n  W stosunku do trolejbus\u00f3w ZIU9 znacznie lepiej wypada\u0142y trolejbusy<br \/>\n  Jelcz. Pozytywne do\u015bwiadczenia w ich eksploatacji spowodowa\u0142y przeniesienie<br \/>\n  produkcji tych trolejbus\u00f3w do Komunalnego Przedsi\u0119biorstwa Naprawy<br \/>\n  Autobus\u00f3w w S\u0142upsku. Od 1986 r. tabor trolejbusowy powi\u0119ksza\u0142 si\u0119 wy\u0142\u0105cznie<br \/>\n  o polskie trolejbusy. Ze S\u0142upska do 1991 r. kupiono 46 trolejbus\u00f3w Jelcz<br \/>\n  PR110E (nr inw. 10124-10160), 3 trolejbusy Jelcz PR110T (nr inw.<br \/>\n  10001-10003), oraz 6 trolejbus\u00f3w Jelcz 120M (nr inw. 10161-10166). Dodatkowo<br \/>\n  na ulice miasta wyjecha\u0142 w 1990 r. prototypowy trolejbus zbudowany na<br \/>\n  bazie przegubowego autobusu Ikarus 280. Do 1994 r. powsta\u0142o jeszcze 8 takich<br \/>\n  pojazd\u00f3w. Ich eksploatacj\u0119 zako\u0144czono w 2002 r. (nr inw. 17001-17006<br \/>\ni 14007-14009).<\/p>\n<p class=\"textbody\">Od 1992 r. produkcj\u0119 trolejbus\u00f3w przeniesiono do nowopowsta\u0142ego Przedsi\u0119biorstwa<br \/>\n  Naprawy Taboru Komunikacji Miejskiej w Gdyni. W 1994 r. zakupiono<br \/>\n  dwa u\u017cywane trolejbusy Jelcz z likwidowanej sieci D\u0119bickiej. Otrzyma\u0142y numeracj\u0119<br \/>\n  pojazdu przeznaczonego na nauk\u0119 jazdy i zniszczonego podczas wypadku (nr<br \/>\n  inw. 10124 i 10145). Tabor trolejbusowy uzupe\u0142nia\u0142y kolejne produkowane ju\u017c<br \/>\n  w Gdyni trolejbusy Jelcz 120M. Pocz\u0105tkowo otrzymywa\u0142y numeracj\u0119 wsteczn\u0105<br \/>\n  od nr 10123 do nr 10111, oraz, ju\u017c wed\u0142ug nowego klucza, numeracji, numery<br \/>\n  3310 do 3305, a tak\u017ce od 3367 do 3380. Jedynie nr inw. 3317 otrzyma\u0142 trolejbus<br \/>\n  Jelcz PR110, kt\u00f3ry wcze\u015bniej pe\u0142ni\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 jako &#8222;nauka jazdy&#8221;. Trolejbusy<br \/>\n  kupowane na prze\u0142omie lat 1999 i 2000 otrzymywa\u0142y numery kasowanych trolejbus\u00f3w.<br \/>\n  W ten spos\u00f3b wype\u0142niano luki w numeracji taborowej (3324, 3325,<br \/>\n3327, 3329, 3331, 3334, 3335).<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus Jelcz 120M nr inw 3327 na al. Niepodleg\u0142o\u015bci w Sopocie (2003 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: ZKM w Gdyni\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus Jelcz 120M nr inw 3327 na al. Niepodleg\u0142o\u015bci w Sopocie (2003 r.) \u0179r\u00f3d\u0142o: ZKM w Gdyni\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_25-17.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\">W 2000 r. zbudowano w Przedsi\u0119biorstwie Naprawy Taboru Komunikacji<br \/>\n  Miejskiej w Gdyni (PNTKM) pierwszy w Polsce niskowej\u015bciowy trolejbus. W silnik<br \/>\n  z nap\u0119dem chopperowym wyposa\u017cono nadwozie Jelcza M121 (nr inw.<br \/>\n  3304, p\u00f3\u017aniej 3004). Jednak prze\u0142om nast\u0105pi\u0142 w 2001 r., gdy PNTKM wyprodukowa\u0142<br \/>\n  pierwszy na \u015bwiecie trolejbus na nadwoziu Solarisa Urbino 12 (nr inw.<br \/>\n  3001). Z oznaczeniem Trollino 12 powsta\u0142y jeszcze 3 takie pojazdy dla Gdyni (nr<br \/>\n  inw. 3002, 3037 i 3038). Dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci trakcyjne i jezdne zach\u0119ci\u0142y PKT do<br \/>\n  kupna w latach 2003 i 2004 kolejnych dw\u00f3ch egzemplarzy (nr inw. 3040<br \/>\n  i 3003). S\u0105 to jednak trolejbusy nowocze\u015bniejsze od tych produkowanych<br \/>\n  w PNTKM. Powsta\u0142y w kooperacji z DP Ostrava i Cegelec Praha. Posiadaj\u0105 silnik<br \/>\n  asynchroniczny pr\u0105du przemiennego &#8211; najnowocze\u015bniejsze rozwi\u0105zanie stosowane<br \/>\nna \u015bwiecie.<\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"Trolejbus Solaris Trollino 12 AC nr inw. 3040 w bazie trolejbusowej  w Gdyni (2003 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: ZKM w Gdyni\"><img decoding=\"async\" alt=\"Trolejbus Solaris Trollino 12 AC nr inw. 3040 w bazie trolejbusowej  w Gdyni (2003 r.)\u0179r\u00f3d\u0142o: ZKM w Gdyni\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><a href=\"artykuly\/312\/tab2.htm\" target=\"_blank\">Tabela 2. Tabor eksploatowany w gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1945-2004 <\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Oferta przewozowa<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">  Oferta przewozowa gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej na przestrzeni lat ulega\u0142a<br \/>\n  zasadniczym zmianom. W 75. letniej historii gdy\u0144skie trolejbusy i autobusy naj<br \/>\n  wi\u0119cej wozokilometr\u00f3w wykona\u0142y w 2002 r. (19 605,5 wozokm). Milion wozokm<br \/>\n  w skali roku, gdy\u0144ska komunikacja miejska osi\u0105gn\u0119\u0142a ju\u017c w 1935 r., a wi\u0119c<br \/>\n  w 6 lat po jej uruchomieniu (1 108 tys.). Sytuacja ta mia\u0142a miejsce przy zmniejszeniu<br \/>\n  d\u0142ugo\u015bci linii, z powodu rezygnacji z linii deficytowych i zwi\u0119kszeniu cz\u0119stotliwo\u015bci<br \/>\n  na pozosta\u0142ych liniach. Dalszy wzrost liczby wozokm nie by\u0142 ju\u017c tak<br \/>\n  szybki. Zadecydowa\u0142y o tym k\u0142opoty z eksploatacj\u0105 taboru zasilanego paliwem<br \/>\n  oraz z uruchomienie nowych linii, na kt\u00f3rych cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 by\u0142a niska. By\u0142y to<br \/>\nlinie wybiegaj\u0105ce w g\u0142\u0105b Kaszub. W 1937 r. wykonano 1 465 tys. wozokm.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Brak danych z okresu wojennego nie pozwala na podanie dok\u0142adnej liczby wozokilometr\u00f3w<br \/>\n  realizowanych przez autobusy, a p\u00f3\u017aniej trolejbusy VDG w Gdyni.<br \/>\n  Kursuj\u0105ce do Portu, Chyloni, Oksywia i Sopotu autobusy oraz zast\u0119puj\u0105ce je<br \/>\n  p\u00f3\u017aniej na odcinku Chylonia &#8211; Urz\u0105d Miasta &#8211; Or\u0142owo trolejbusy, bardzo cz\u0119sto<br \/>\n  nie kursuj\u0105ce z powodu braku dostaw paliwa czy energii elektrycznej, wykonywa\u0142y<br \/>\nmniej wozokilometr\u00f3w ni\u017c autobusy w 1937 r.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Po II wojnie \u015bwiatowej najd\u0142u\u017cej przywracano do ruchu komunikacj\u0119 trolejbusow\u0105.<br \/>\n  Uruchamiono j\u0105 dopiero w marcu 1946 r., podczas gdy autobusy wozi\u0142y<br \/>\n  gdynian ju\u017c od maja 1945 r. i wykona\u0142y w tym czasie 342 tys. wozokm. Jest to<br \/>\n  wynik taki jak w 1929 r., a wi\u0119c z pierwszego roku funkcjonowania komunikacji<br \/>\n  miejskiej. Nale\u017cy wzi\u0105\u0107 pod uwag\u0119, \u017ce po pierwsze komunikacja nie funkcjonowa\u0142a<br \/>\n  przez ca\u0142y rok, a po drugie dane te zawieraj\u0105 tak\u017ce wozokilometry wykonane<br \/>\nprzez gdy\u0144skie autobusy w Sopocie i Gda\u0144sku.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Du\u017cy wzrost liczby kilometr\u00f3w wykonywanych przez pojazdy komunikacji<br \/>\n  miejskiej nast\u0105pi\u0142 w 1947 r. Dzi\u0119ki rozwojowi komunikacji trolejbusowej tendencja<br \/>\n  wzrostu utrzyma\u0142a si\u0119 a\u017c do 1951 r. O ile w 1946 r. liczba przejechanych<br \/>\n  przez trolejbusy wozokm wynios\u0142a 389 000, o tyle rok p\u00f3\u017aniej wynosi\u0142a ju\u017c 3<br \/>\n  razy wi\u0119cej (1 108 tys.), a w 1951 r a\u017c o\u015bmiokrotnie wi\u0119cej (2 972 tys. wozokm).<br \/>\n  Liczba wozokm autobusowych wykonanych przez MZK w 1946 r.<br \/>\n  ukszta\u0142towa\u0142a si\u0119 na poziomie 3 265 wozokm, a w 1949 r. &#8211; 2 281 tys., a wi\u0119c<br \/>\n  mniejszym o 984 tys. W 1954 r. wykonano mniejsz\u0105 liczb\u0119 wozokm w komunikacji<br \/>\ntrolejbusowej &#8211; tylko 2 199 tys. wozokm.<\/p>\n<p class=\"textbody\">  Ze wzgl\u0119du na \u0142\u0105czne ujmowanie w statystyce pracy przewozowej dla<br \/>\n  wszystkich autobus\u00f3w WPK GG, w odniesieniu do komunikacji autobusowej nie<br \/>\n  mo\u017cna przedstawia\u0107 danych dotycz\u0105cych lat 1951-75. Liczba wozokilometr\u00f3w<br \/>\n  wykonywanych przez trolejbusy ros\u0142a do 1971 r., kiedy to osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom<br \/>\n  5 494 tys. Od tego okresu zacz\u0119\u0142a zmniejsza\u0107 si\u0119 ze wzgl\u0119du na likwidacj\u0119 niekt\u00f3rych<br \/>\n  po\u0142\u0105cze\u0144 trolejbusowych. W 1979 r. praca przewozowa trolejbus\u00f3w<br \/>\n  osi\u0105gn\u0119\u0142a poziom z 1954 r. Na trzech liniach trolejbusowych (22, 25 i 30) wykonano<br \/>\n  tylko 2 270 tys. wozokm. Od tego roku nast\u0105pi\u0142 ponowny wzrost liczby<br \/>\n  wozokm a\u017c do maksymalnego poziomu, wynosz\u0105cego 4 849 tys. wozokm<br \/>\nw 1983 r.<\/p>\n<p class=\"textbody\">Od 1975 r. liczb\u0119 wozokm autobusowych zacz\u0119to w statystykach WPK odnosi\u0107<br \/>\n  do gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej (Zak\u0142adu WPK w Gdyni). W 1975 r. gdy\u0144skie<br \/>\n  autobusy wykona\u0142y 14 745 tys. wozokm. \u0141\u0105czna liczba wozokilometr\u00f3w<br \/>\n  autobusowych i trolejbusowych osi\u0105gn\u0119\u0142a najwy\u017cszy poziom w 75-letniej historii<br \/>\n  (w 1977 r. &#8211; 20,7 mln). Jednoroczny spadek liczby wozokm wyst\u0105pi\u0142 w okresie<br \/>\n  stanu wojennego. Liczba wozokm w roku 1981 w stosunku do roku 1980<br \/>\n  zmniejszy\u0142a si\u0119 o prawie 2 mln (z 15,1 mln do 13,3 mln wozokm). Ponowny<br \/>\nwzrost mia\u0142 miejsce w latach 1982-1989. Regres nadszed\u0142 w latach 1990-1991.<\/p>\n<p class=\"textbody\">W pierwszym pe\u0142nym roku funkcjonowania Zarz\u0105du Komunikacji Miejskiej<br \/>\n  w Gdyni (1993 r.) gdy\u0144skie trolejbusy wykona\u0142y 3,4 mln, a autobusy 11,3 mln<br \/>\n  wozokilometr\u00f3w. Pod wp\u0142ywem zmian w ofercie przewozowej przeprowadzanych<br \/>\n  przez ZKM, liczba wozokilometr\u00f3w wzros\u0142a do 19,6 mln w 2002 r. (trolejbusy<br \/>\n  &#8211; 15,5 mln, autobusy &#8211; 4,1 mln). W 2003 r. zanotowano niewielki spadek<br \/>\n  wozokilometr\u00f3w w stosunku do 2002 r. Liczba wozokm wynios\u0142a 19,3 mln,<br \/>\nz czego 15,2 mln wozokilometr\u00f3w wykona\u0142y autobusy, a 4,1 &#8211; trolejbusy (21%)<\/p>\n<p class=\"textbody\"><a href=\"artykuly\/312\/tab3.htm\" target=\"_blank\">Tabela 3. Wozokilometry wykonane przez pojazdy gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2003.<\/a> <\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Przewozy<\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Przed II wojn\u0105 \u015bwiatow<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3054,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[225],"class_list":["post-3053","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-gdynia"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej - Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004 - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej - Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Referat wyg\u0142oszony podczas konferencji z okazji 75-lecia komunikacji miejskiej w Gdyni (24 wrze\u015bnia 2004...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T17:10:12+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"34 minuty\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/\",\"name\":\"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej - Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004 - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg\",\"datePublished\":\"2004-10-03T12:52:34+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T17:10:12+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej &#8211; Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej - Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004 - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej - Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004","og_description":"Referat wyg\u0142oszony podczas konferencji z okazji 75-lecia komunikacji miejskiej w Gdyni (24 wrze\u015bnia 2004...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T17:10:12+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"34 minuty"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/","name":"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej - Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004 - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg","datePublished":"2004-10-03T12:52:34+00:00","dateModified":"2025-01-04T17:10:12+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-109.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/75-lat-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-rozwoj-gdynskiej-komunikacji-miejskiej-w-latach-1929-2004\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"75-lat gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej &#8211; Rozw\u00f3j gdy\u0144skiej komunikacji miejskiej w latach 1929-2004"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/3053","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3053"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3054"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3053"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3053"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3053"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}