{"id":3046,"date":"2004-10-02T16:21:29","date_gmt":"2004-10-02T16:21:29","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=3046"},"modified":"2025-01-04T18:06:11","modified_gmt":"2025-01-04T17:06:11","slug":"ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 – polska my\u015bl techniczna"},"content":{"rendered":"

Sanos A9 <\/strong><\/p>\n

Zaprezentowany w r. 1966 San H100 nie by\u0142 pojazdem nowoczesnym. Stanowi\u0142 on jedynie przej\u015bciowe rozwi\u0105zanie w ofercie Sanockiej Fabryki Autobus\u00f3w. Jego dalsza modernizacja nie uchodzi\u0142a ju\u017c za op\u0142acaln\u0105. Zacz\u0119to zatem prowadzi\u0107 prace nad nowym autobusem. W za\u0142o\u017ceniu mia\u0142 to by\u0107 pojazd \u015bredniej pojemno\u015bci, nieco d\u0142u\u017cszy od Sana H100, a przede wszystkim mia\u0142 posiada\u0107 silnik umieszczony z ty\u0142u. <\/p>\n

W r. 1967 SFA podj\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z jugos\u0142owia\u0144skim producentem Karoserija – 11 Oktomvri ze Skopje. W ramach tego porozumienia, na podstawie dokumentacji i cz\u0119\u015bci dostarczonych od jugos\u0142owia\u0144skiego partnera, zmontowano seri\u0119 pr\u00f3bn\u0105 15 sztuk autobus\u00f3w Sanos A9 o d\u0142ugo\u015bci oko\u0142o 9 metr\u00f3w, w wersji mi\u0119dzymiastowej i miejskiej. Sanos A9 posiada\u0142 nadwozie typu wagonowego i ramow\u0105 konstrukcj\u0119 po\u0142\u0105czon\u0105 z kratownicowym szkieletem nadwozia. Nap\u0119dzany by\u0142 125-konnym silnikiem wysokopr\u0119\u017cnym, umieszczonym wzd\u0142u\u017cnie, za tyln\u0105 osi\u0105. Produkcj\u0119 tego silnika uruchomiono w Andrychowie, korzystaj\u0105c z licencji Leyland. Pojazd m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 38 pasa\u017cer\u00f3w. Seryjn\u0105 produkcj\u0119 Sanosa A9 planowano podj\u0105\u0107 ju\u017c w 1969 r. <\/p>\n

\"Sanos<\/a>\"Sanos<\/a>\"Sanos<\/a><\/p>\n

Sanok 09 – krok w nowoczesno\u015b\u0107 <\/strong><\/p>\n

W r. 1968 powsta\u0142 w SFA w\u0142asny prototyp autobusu – Sanok 09 b\u0119d\u0105cy owocem wsp\u00f3\u0142pracy polskich konstruktor\u00f3w z SFA, Wojskowej Akademii Technicznej, Przemys\u0142owego Instytutu Motoryzacji oraz Politechniki Krakowskiej. Sanok 09 posiada\u0142 ramow\u0105 konstrukcj\u0119 zintegrowan\u0105 z kratownicowym szkieletem nadwozia. By\u0142a to zatem konstrukcja podobna do opisanego wy\u017cej Sanosa A9. Przy budowie wykorzystano zespo\u0142y nap\u0119dowo – jezdne z samochodu Star 200, kt\u00f3ry przechodzi\u0142 w\u00f3wczas faz\u0119 bada\u0144. Sztywna belka osi przedniej oraz tylny most nap\u0119dowy zosta\u0142y zawieszone na podw\u00f3jnych resorach pi\u00f3rowych, za\u015b drgania t\u0142umione by\u0142y przez hydrauliczne amortyzatory teleskopowe, produkowane w oparciu o licencj\u0119 Armstrong. W Sanoku 09 zastosowano hydrauliczny uk\u0142ad hamulcowy ze wspomaganiem nadci\u015bnieniowym, a dodatkowo na tylne ko\u0142a dzia\u0142a\u0142 mechaniczny hamulec pomocniczy. Pojazd posiada\u0142 ponadto hamulec silnikowy, kt\u00f3ry stanowi\u0142 znaczne u\u0142atwienie podczas jazdy w terenie g\u00f3rzystym. Autobus nap\u0119dzany by\u0142 silnikiem Leyland SW-400 o mocy maksymalnej 125 KM przy 2400 obr.\/min. Osi\u0105ga\u0142 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 80 km\/h. Wyposa\u017cono go w pi\u0119ciobiegow\u0105 skrzyni\u0119 typu S5-45, wyprodukowan\u0105 w Tczewie na licencji niemieckiej firmy ZF. <\/p>\n

\"Sanok<\/a>Sanok 09 o d\u0142ugo\u015bci 9205 mm wyst\u0119powa\u0142 w dw\u00f3ch wersjach – mi\u0119dzymiastowej (posiadaj\u0105cej 39 miejsc pasa\u017cerskich) oraz turystycznej (posiadaj\u0105cej 33 miejsca siedz\u0105ce). Autobus odznacza\u0142 si\u0119 nowoczesn\u0105 sylwetk\u0105 i znacznie przeszklonym wn\u0119trzem. W por\u00f3wnaniu z poprzednimi konstrukcjami SFA, posiada\u0142 zwi\u0119kszon\u0105 wysoko\u015b\u0107 wn\u0119trza. Pod pod\u0142og\u0105 znalaz\u0142y miejsce funkcjonalne baga\u017cniki. Nowy prototyp zapewnia\u0142 o wiele wi\u0119kszy komfort (w por\u00f3wnaniu z Sanem H100) zar\u00f3wno pasa\u017cerom (klimatyzacja w opcji, dobrze wyciszone wn\u0119trze za spraw\u0105 konstrukcji tylnosilnikowej, lotnicze fotele), jak te\u017c kierowcy (dobra widoczno\u015b\u0107 poprzez du\u017c\u0105, dzielon\u0105 szyb\u0119 przedni\u0105, nowoczesne stanowisko). Sanok 09 odznacza\u0142 si\u0119 ponadto o wiele wi\u0119ksz\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105 nadwozia. Poszycie zewn\u0119trzne wykonano tu z blach stalowych. Swobodn\u0105 wymian\u0119 pasa\u017cer\u00f3w zapewnia\u0142y otwierane na klamk\u0119 drzwi w uk\u0142adzie 1-0-1. Kierowca posiada\u0142 ponadto dodatkowe drzwi z lewej strony pojazdu. Skuteczn\u0105 wentylacj\u0119 wn\u0119trza zapewnia\u0142y dwa szyberdachy oraz przesuwne g\u00f3rne partie szyb bocznych (wszystkich). <\/p>\n

Po przeprowadzeniu bada\u0144 autobus\u00f3w Sanok 09 i Sanos A9, ostatecznie zdecydowano o kontynuacji prac nad polsk\u0105 konstrukcj\u0105. Mo\u017cna zauwa\u017cy\u0107 tu pewn\u0105 prawid\u0142owo\u015b\u0107. Podczas, gdy Jelcza\u0144skie Zak\u0142ady Samochodowe po raz kolejny uruchamiaj\u0105 produkcj\u0119 w oparciu o zagraniczn\u0105 licencj\u0119 (Berliet), Sanocka Fabryka Autobus\u00f3w pozostaje wierna polskiej my\u015bli technicznej… <\/p>\n

\"Premierowy<\/a>\"Jeden<\/a>\"Wn\u0119trze<\/a><\/p>\n

Droga do Autosana H9 <\/strong><\/p>\n

Prototypowy Sanok 09 poddany zosta\u0142 kolejnym modernizacjom. Konstrukcj\u0119 wyd\u0142u\u017cono o 105 mm (do d\u0142ugo\u015bci 9300 mm). Zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 tym samym pojemno\u015b\u0107 pasa\u017cerska – nowy pojazd m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 36+2 osoby na miejscach siedz\u0105cych oraz 10 na miejscach stoj\u0105cych. W miejsce silnika Leyland zastosowano mocniejsz\u0105, andrychowsk\u0105 jednostk\u0119 wysokopr\u0119\u017cn\u0105 typu 6c107 o mocy maksymalnej 138 KM przy 2600 obr.\/min. i pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 88 km\/h lub, opcyjnie, starachowicki silnik typu 359 o mocy maksymalnej 150 KM przy 2800 obr.\/min. i pr\u0119dko\u015bci maksymalnej 95 km\/h. Zmodernizowano ponadto uk\u0142ad hamulcowy. Zasadniczy uk\u0142ad hamulcowy na ko\u0142a tylne oraz hamulec pomocniczy sterowane by\u0142y odt\u0105d pneumatycznie. W autobusie zastosowano importowane ogrzewanie Sirokko z nawiewem na przednie szyby. <\/p>\n

Modernizacji uleg\u0142a te\u017c sylwetka autobusu. P\u0142aska dot\u0105d w Sanoku 09 linia dachu otrzyma\u0142a charakterystyczne za\u0142amanie w przedniej cz\u0119\u015bci, co mia\u0142o poprawi\u0107 w\u0142a\u015bciwo\u015bci aerodynamiczne pojazdu. W pasie nadokiennym pojawi\u0142y si\u0119 dodatkowe szyby, kt\u00f3re w znacznym stopniu zwi\u0119kszy\u0142y widoczno\u015b\u0107 pasa\u017cerom. Zmodernizowany autobus oznaczono symbolem Autosan H9. By\u0142 to pierwszy autobus nowej marki – Autosan. <\/p>\n

Prototypowe Autosany H9 powstawa\u0142y w r\u00f3\u017cnych wersjach. W zale\u017cno\u015bci od zastosowanego silnika i wyposa\u017cenia, by\u0142y one oznaczane kolejno symbolami: <\/p>\n

•  H9-01, wyposa\u017cona w silnik typu 359, wersja mi\u0119dzymiastowa (PKS), <\/p>\n

•  H9-02, wyposa\u017cona w silnik typu 359, wersja turystyczna, <\/p>\n

•  H9-03, wyposa\u017cona w silnik typu 6c107, wersja mi\u0119dzymiastowa (PKS), <\/p>\n

•  H9-04, wyposa\u017cona w silnik typu 6c107, wersja turystyczna , <\/p>\n

•  H9-15, wyposa\u017cona w silnik typu 6c107 oraz radio, g\u0142o\u015bniki i mikrofon, wersja turystyczna. <\/p>\n

Wersje mi\u0119dzymiastowe, przeznaczone dla PKS, wyposa\u017cone by\u0142y w mniej komfortowe fotele pasa\u017cerskie, wersje turystyczne natomiast posiada\u0142y wygodne fotele typu lotniczego. W 1970 r. wykonano w SFA seri\u0119 informacyjn\u0105 20 szt. autobus\u00f3w H9 w r\u00f3\u017cnych wersjach, w r. 1971 – 30 szt. oraz dalsz\u0105 seri\u0119 w 1972 r. Prototypy skierowano do bada\u0144 na regularne linie PKS. <\/p>\n

Tabela 1: Dane techniczne prototypu Sanok 09 i pierwszych odmian Autosana H9. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nSanok 09 <\/strong><\/td>\nSanok 09 <\/strong><\/td>\nH9-01 <\/strong><\/td>\nH9-02 <\/strong><\/td>\nH9-03 <\/strong><\/td>\nH9-04 <\/strong><\/td>\nH9-15 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
rok prod. <\/td>\n1968 <\/td>\n1969-1980 <\/td>\n<\/tr>\n
rodzaj <\/td>\nturyst. <\/td>\nmi\u0119dzymiast. <\/td>\nmi\u0119dzymiast. <\/td>\nturyst. <\/td>\nmi\u0119dzymiast. <\/td>\nturyst. <\/td>\nturyst. <\/td>\n<\/tr>\n
konstrukcja <\/td>\nramowa <\/td>\n<\/tr>\n
d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/td>\n9200 mm <\/td>\n9310 mm <\/td>\n<\/tr>\n
szeroko\u015b\u0107 <\/td>\n2500 mm <\/td>\n2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
wysoko\u015b\u0107 <\/td>\n2900 mm <\/td>\n2990 mm <\/td>\n<\/tr>\n
rozstaw osi <\/td>\nb.d. <\/td>\n4000 mm <\/td>\n<\/tr>\n
masa w\u0142asna <\/td>\n7300 kg <\/td>\n7700 kg <\/td>\n<\/tr>\n
masa ca\u0142kowita <\/td>\n11 080 kg <\/td>\n12 500 kg <\/td>\n<\/tr>\n
silnik <\/td>\nLeyland SW-400 <\/td>\ntyp 359 <\/td>\ntyp 6c107 <\/td>\n<\/tr>\n
moc silnika <\/td>\n125 KM <\/td>\n150 KM <\/td>\n138 KM <\/td>\n<\/tr>\n
pr\u0119dk. max <\/td>\n85 km\/h <\/td>\n95 km\/h <\/td>\n88 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n
skrz. bieg\u00f3w <\/td>\nZF S5-45 <\/td>\n<\/tr>\n
poj. pasa\u017cer. <\/td>\n33 <\/td>\n39 <\/td>\n36+2 siedz. 10 stoj. <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

\"Autosan<\/a>Zapomniane prototypy rodziny H9 <\/strong><\/p>\n

W r. 1968 zbudowano w SFA przed\u0142u\u017con\u0105 wersj\u0119 Autosana H9. Autosan H11 mia\u0142 11 metr\u00f3w d\u0142ugo\u015bci i m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 45 os\u00f3b na miejscach siedz\u0105cych. Konstrukcja zosta\u0142a w maksymalnym stopniu zunifikowana z prototypem H9 (nadwozie w 55 %, podwozie w 10 %). Autobus posiada\u0142, oparty na licencji Leylanda i produkowany w Mielcu, silnik wysokopr\u0119\u017cny SW 680 o mocy maksymalnej 200 KM, umieszczony z ty\u0142u, skrzyni\u0119 bieg\u00f3w ZF S6-90 i zespo\u0142y nap\u0119dowo-jezdne adaptowane z samochodu ci\u0119\u017carowego Jelcz. Podczas test\u00f3w uzyska\u0142 przebieg 165 tys. km bez napraw. <\/p>\n

W r. 1969 zbudowano w SFA miejsk\u0105 odmian\u0119 autobusu H9 o standartowej d\u0142ugo\u015bci 9300 mm. Pojazd m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 70 pasa\u017cer\u00f3w, w tym 23 na miejscach siedz\u0105cych. W stosunku do modelu bazowego, miejska wersja H9 odznacza\u0142a si\u0119 innym wyposa\u017ceniem nadwozia (drzwi otwierane z miejsca kierowcy) i wn\u0119trza (zmniejszona liczba foteli). Zmieniono ponadto prze\u0142o\u017cenia uk\u0142adu nap\u0119dowego, instalacj\u0119 elektryczn\u0105 i zastosowano wspomaganie uk\u0142adu kierowniczego. Autobus powsta\u0142 z my\u015bl\u0105 o potrzebach komunikacyjnych ma\u0142ych i \u015brednich miast, kt\u00f3re dotychczas eksploatowa\u0142y Sany H100B. <\/p>\n

Rok 1971 przyni\u00f3s\u0142 ze sob\u0105 kolejny prototyp marki Autosan. Tym razem by\u0142 to mi\u0119dzymiastowy autobus H12. 12-metrowy autobus posiada\u0142 53 miejsca siedz\u0105ce. Konstrukcyjnie odpowiada\u0142 on Autosanowi H11 – posiada\u0142, oparty na licencji Leylanda, silnik wysokopr\u0119\u017cny SW 680 o mocy maksymalnej 200 KM, umieszczony z ty\u0142u, skrzyni\u0119 bieg\u00f3w ZF S6-90 i zespo\u0142y nap\u0119dowo-jezdne pochodz\u0105ce z samochodu ci\u0119\u017carowego Jelcz. Podczas test\u00f3w uzyska\u0142 przebieg 120 tys. km bez napraw. <\/p>\n

Z powy\u017cszych prototyp\u00f3w jedynie miejska wersja H9 doczeka\u0142a si\u0119 seryjnej produkcji w p\u00f3\u017aniejszym okresie. Wyniki bada\u0144 prototyp\u00f3w H11 i H12 pos\u0142u\u017cy\u0142y konstruktorom do dalszych prac nad autobusem Autosan H9. Nie podj\u0119to ich seryjnej produkcji. A przecie\u017c przedsi\u0119biorstwa PKS potrzebowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c autobus\u00f3w o du\u017cej pojemno\u015bci. Przestarza\u0142e Jelcze 043 oraz przej\u015bciowe 044 nie by\u0142y konstrukcjami nowoczesnymi, za\u015b Jelcz PR 110 IL pojawi\u0142 si\u0119 dopiero pod koniec lat 70-tych ubieg\u0142ego wieku. Od 1973 r. braki w taborze PKS zacz\u0119to zatem uzupe\u0142nia\u0107 poprzez import autobus\u00f3w Sanos S14 z Jugos\u0142awii, kt\u00f3rych przez 10 lat sprowadzono do Polski w ilo\u015bci 3500 sztuk. Czy zatem decyzja o zaprzestaniu prac nad Autosanami H11 i H12 by\u0142a s\u0142uszna? <\/p>\n

Tabela 2: Dane techniczne prototypowych pojazd\u00f3w SFA. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nH11 <\/strong><\/td>\nH12 <\/strong><\/td>\nCzawdar-Autosan <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
rok prod. <\/td>\n1968 <\/td>\n1971 <\/td>\n1979 <\/td>\n<\/tr>\n
rodzaj <\/td>\nmi\u0119dzymiastowy <\/td>\nturystyczny <\/td>\n<\/tr>\n
konstrukcja <\/td>\nramowa <\/td>\n<\/tr>\n
d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/td>\n11 000 mm <\/td>\n12 000 mm <\/td>\n12 000 mm <\/td>\n<\/tr>\n
szeroko\u015b\u0107 <\/td>\n2500 mm <\/td>\n2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
wysoko\u015b\u0107 <\/td>\n2990 mm <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
rozstaw osi <\/td>\nb.d <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
silnik <\/td>\nwysokopr\u0119\u017cny SW 680 <\/td>\n<\/tr>\n
moc silnika <\/td>\n200 KM <\/td>\n185 KM <\/td>\n<\/tr>\n
pr\u0119dk. max <\/td>\nb.d. <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
skrz. bieg\u00f3w <\/td>\nZF S6-90 <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
poj. pasa\u017cer. <\/td>\n45+1 siedz. <\/td>\n53+1 siedz. <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

\"Autosan<\/a>\"Autosan<\/a>\"Autosan<\/a><\/p>\n

Autosan H9 w produkcji seryjnej… <\/strong><\/p>\n

Po przeprowadzeniu wielu bada\u0144, w IV kwartale 1973 r. Sanocka Fabryka Autobus\u00f3w uruchomi\u0142a seryjn\u0105 produkcj\u0119 autobusu Autosan H9 w wersji mi\u0119dzymiastowej i turystycznej. Nowe autobusy odznacza\u0142y si\u0119 wysokim stopniem zabezpieczenia antykorozyjnego, a tym samym – wysok\u0105 trwa\u0142o\u015bci\u0105. Nowa sanocka konstrukcja sta\u0142a si\u0119 laureatem kilku nagr\u00f3d – w 1973 r. otrzyma\u0142a tytu\u0142 Mistrza Techniki Rzeszowszczyzny (Autosan H9-03), a w 1974 r. tw\u00f3rcy Autosana H9 zostali uhonorowani I Nagrod\u0105 Zarz\u0105du Wojew\u00f3dzkiego NOT. <\/p>\n

Autosan H9 sta\u0142 si\u0119 pe\u0142noprawnym nast\u0119pc\u0105 mocno przestarza\u0142ego Sana H100. Ostatni egzemplarz H100 zjecha\u0142 z ta\u015bmy produkcyjnej w dniu 27 lipca 1974 r. z kolejnym numerem 33 273. Podstaw\u0105 oferty sta\u0142y si\u0119 wersje H9-03 oraz H9-15, jednak w ofercie SFA figurowa\u0142y r\u00f3wnie\u017c pojazdy wyposa\u017cone w silnik starachowicki. <\/p>\n

\"Jeden<\/a>\"Autosan<\/a><\/p>\n

W IV kwartale 1975 r. podj\u0119to w SFA produkcj\u0119 seryjn\u0105 miejskiej wersji Autosana H9. Now\u0105 wersj\u0119 oznaczono w zale\u017cno\u015bci od zastosowanego silnika: H9-33 (silnik 359) oraz H9-35 (silnik 6c107). Miejskie odmiany H9 nie r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 zbytnio pod wzgl\u0119dem technicznym od wersji mi\u0119dzymiastowej. Wprowadzono tu instalacj\u0119 elektryczn\u0105 na napi\u0119cie 24 V, co umo\u017cliwi\u0142o unifikacj\u0119 z osprz\u0119tem i wyposa\u017ceniem stosowanym w Jelczu PR 100. Autobus zosta\u0142 przystosowany do przewozu 70 os\u00f3b, w tym 24 na p\u00f3\u0142twardych fotelach. Dopuszczalne by\u0142o 20-procentowe przeci\u0105\u017cenie. We wn\u0119trzu pojawi\u0142y si\u0119 liczne por\u0119cze. Do wyposa\u017cenia pos\u0142u\u017cy\u0142y elementy z autobusu Jelcz PR 100 i samochodu Polski Fiat 125p. W nowym Autosanie zastosowano szerokie, czteroskrzyd\u0142owe drzwi, umiejscowione na zwisie przednim i tylnym, sterowane systemem elektryczno – pneumatycznym z miejsca kierowcy. Ponadto, wzorem autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych, kierowca posiada\u0142 drzwi na klamk\u0119, umieszczone z lewej strony, na zwisie przednim. Obni\u017ceniu uleg\u0142y natomiast stopnie wej\u015bciowe, zrezygnowano tym samym z baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych. W miejskich Autosanach zastosowano wydajne ogrzewanie niezamarzaj\u0105cym p\u0142ynem borygo (dotychczas stosowano ogrzewanie powietrzem). Sylwetka miejskiej odmiany H9 nieco r\u00f3\u017cni\u0142a si\u0119 od wersji mi\u0119dzymiastowej. Linia dachu przebiega\u0142a r\u00f3wno, jak w Sanoku 09, za\u015b nad przedni\u0105 szyb\u0105 pojawi\u0142o si\u0119 wydzielone miejsce na tablic\u0119 kierunkow\u0105. Autosan H9-35 zyska\u0142 wielk\u0105 popularno\u015b\u0107 w\u015br\u00f3d przedsi\u0119biorstw komunikacyjnych w mniejszych miastach i zdominowa\u0142 tamtejszy tabor na d\u0142ugie lata. Odmiana H9-33 takiej popularno\u015bci nie zyska\u0142a, ale figurowa\u0142a w ofercie SFA do 1980 r. <\/p>\n

Tabela 3: Dane techniczne miejskich Autosan\u00f3w. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nH9-33 <\/td>\nH9-35 <\/td>\n<\/tr>\n
rok prod. <\/td>\n1975-1980 <\/td>\n1975-2000 <\/td>\n<\/tr>\n
konstrukcja <\/td>\nramowa <\/td>\n<\/tr>\n
d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/td>\n9310 mm <\/td>\n<\/tr>\n
szeroko\u015b\u0107 <\/td>\n2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
wysoko\u015b\u0107 <\/td>\n2990 mm <\/td>\n<\/tr>\n
rozstaw osi <\/td>\n4000 mm <\/td>\n<\/tr>\n
masa w\u0142asna <\/td>\n7700 kg <\/td>\n<\/tr>\n
masa ca\u0142kowita <\/td>\n12 500 kg <\/td>\n<\/tr>\n
silnik <\/td>\ntyp 359 <\/td>\ntyp 6C107 <\/td>\n<\/tr>\n
moc silnika <\/td>\n150 KM <\/td>\n138 KM <\/td>\n<\/tr>\n
pr\u0119dk. max <\/td>\n82 km\/h <\/td>\n70,3 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n
skrz. bieg\u00f3w <\/td>\nZF S5-45 <\/td>\n<\/tr>\n
poj. pasa\u017cer. <\/td>\n24+1 siedz. 44 stoj. <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

W r. 1976 przypad\u0142 w SFA jubileusz wyprodukowania 50-tysi\u0119cznego autobusu. Pierwszym by\u0142a Polska Lancia, kt\u00f3ra opu\u015bci\u0142a bramy fabryki w 1926 r…. Program produkcyjny SFA, obok autobus\u00f3w miejskich, mi\u0119dzymiastowych i turystycznych H9, obejmowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c przyczepy samochodowe du\u017cej \u0142adowno\u015bci i specjalistyczne zabudowy podwozi samochod\u00f3w Star i Jelcz. <\/p>\n

W II kwartale 1977 r. przeprowadzono pierwsz\u0105 modernizacj\u0119 Autosana H9-33\/35. Zlikwidowano drzwi dla kierowcy, wzorem miejskich autobus\u00f3w z JZS. Ponadto unowocze\u015bniono elektryczno – pneumatyczny system sterowania drzwi, zast\u0119puj\u0105c przy tym niekt\u00f3re elementy, importowane dot\u0105d z RFN, cz\u0119\u015bciami krajowymi. Usprawnienie pojazdu obj\u0119\u0142o r\u00f3wnie\u017c system ogrzewania wn\u0119trza. <\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c w 1977 r. przeprowadzono modernizacj\u0119 ca\u0142ej rodziny H9. Wi\u0105za\u0142o si\u0119 to ze zmianami poszczeg\u00f3lnych element\u00f3w jezdnych, pochodz\u0105cymi z Fabryki Samochod\u00f3w Ci\u0119\u017carowych w Starachowicach. Ulepszono most tylny, o\u015b przedni\u0105 oraz uk\u0142ad hamulcowy. W tym samym r. powsta\u0142y w SFA dwa pierwsze autobusy specjalnego przeznaczenia, kt\u00f3re opisywali\u015bmy w odr\u0119bnym artykule. <\/p>\n

Rok 1978 to kolejna modernizacja autobusu H9-33\/35. Wprowadzono w pojazdach tego typu nowy uk\u0142ad kierowniczy z przek\u0142adni\u0105 typu ZF 8060.978.148 oraz nowe ko\u0142o kierownicy, wytwarzane na licencji Berliet przez Warszawsk\u0105 Fabryk\u0119 Tworzyw Sztucznych „Pollena”. Unowocze\u015bniono r\u00f3wnie\u017c uk\u0142ad sterowania drzwiami. <\/p>\n

Czawdar – Autosan <\/strong><\/p>\n

W 1979 r. sanocka fabryka podj\u0119\u0142a wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z bu\u0142garskim producentem autobus\u00f3w Czawdar. Powsta\u0142y wtedy dwa prototypy pojazdu turystycznego Czawdar-Autosan, kt\u00f3rych oferta mia\u0142a by\u0107 przeznaczona na potrzeby eksportu do kraj\u00f3w Bliskiego Wschodu. W ramach kooperacji samojezdne podwozie, pochodz\u0105ce z Sanoka, by\u0142o karosowane przez bu\u0142garskiego Czawdara. Przy jego budowie wykorzystano przedni\u0105 o\u015b JELCZ i tylny most RABA. Le\u017c\u0105cy silnik W 680 o maksymalnej mocy 185 KM, pochodzi\u0142 z Mielca i by\u0142 r\u00f3wnie\u017c stosowany do nap\u0119du Jelcza PR 110. Powsta\u0142y 2 egzemplarze autobusu Czawdar-Autosan: jeden trafi\u0142 do Polski, drugi pozosta\u0142 w Bu\u0142garii. Nie zosta\u0142a podj\u0119ta seryjna produkcja tego modelu. <\/p>\n

Autosan H9-20 i H9-21 <\/strong><\/p>\n

W I kwartale 1980 r. SFA uruchomi\u0142a produkcj\u0119 autobusu mi\u0119dzymiastowego Autosan H9-21. W stosunku do oferowanych dotychczas modeli, konstrukcj\u0119 wyd\u0142u\u017cono o 690 mm (do 10 000 mm) i podwy\u017cszono o 160 mm (do 3150 mm). Znacznie wyd\u0142u\u017cono rozstaw osi – o 700 mm (do 4700 mm), nieznacznie zmieniono wymiary zwisu przedniego i tylnego. Wyd\u0142u\u017cenie autobusu pozwoli\u0142o konstruktorom na zwi\u0119kszenie pojemno\u015bci pasa\u017cerskiej – autobus m\u00f3g\u0142 przewie\u017a\u0107 51 pasa\u017cer\u00f3w, w tym 39 na miejscach siedz\u0105cych. <\/p>\n

W dotychczas stosowanym silniku andrychowskim zastosowano turbodo\u0142adowark\u0119, co pozwoli\u0142o na zwi\u0119kszenie mocy o 12 KM (do 150 KM). Zmodernizowany silnik oznaczono symbolem 6CT107\/A3. Zrezygnowano z oferty pojazd\u00f3w z silnikiem starachowickim typu 359. Autosan H9-21 otrzyma\u0142 nowy t\u0142umik oraz skuteczniejsz\u0105 izolacj\u0119 komory silnika, co przyczyni\u0142o si\u0119 do znacznego spadku ha\u0142asu wewn\u0105trz pojazdu. <\/p>\n

Modernizacja obj\u0119\u0142a ponadto: <\/p>\n

•  wprowadzenie hydraulicznego sterowania sprz\u0119g\u0142a, <\/p>\n

•  wprowadzenie automatycznego prze\u0142\u0105cznika hamowania w miejsce zaworu przeka\u017anikowego przy hamulcu r\u0119cznym, kt\u00f3ry – w razie awarii hamulca zasadniczego – uruchamia automatycznie hamulce bezpiecze\u0144stwa, <\/p>\n

•  zmian\u0119 usytuowania wycieraczek, <\/p>\n

•  wprowadzenie obrotomierza, <\/p>\n

•  wprowadzenie nowych \u015bwiec p\u0142omieniowych, <\/p>\n

•  wprowadzenie nowych rozwi\u0105za\u0144 konstrukcyjnych dachu oraz zmian\u0119 proces\u00f3w spawania poszczeg\u00f3lnych jego element\u00f3w, <\/p>\n

•  wprowadzenie spawanej pod\u0142ogi z tarafleksu, tworz\u0105cej szczeln\u0105 wann\u0119 wewn\u0105trz autobusu, <\/p>\n

•  umiejscowienie chwytu powietrza w g\u00f3rnej cz\u0119\u015bci \u015bciany bocznej, <\/p>\n

•  likwidacj\u0119 okien na bocznych s\u0142upkach tylnych, <\/p>\n

•  likwidacj\u0119 dodatkowych szybek w pasie nadokiennym, <\/p>\n

•  zwi\u0119kszenie obj\u0119to\u015bci szyb bocznych, <\/p>\n

•  wprowadzenie zawias\u00f3w wewn\u0119trznych do baga\u017cnik\u00f3w podpod\u0142ogowych i komory silnika, <\/p>\n

•  popraw\u0119 ogrzewania wewn\u0105trz pojazdu. <\/p>\n

Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej SFA wprowadzi\u0142a do oferty turystyczn\u0105 odmian\u0119 opisanego powy\u017cej autobusu – oznaczon\u0105 symbolem Autosan H9-20. Pojazd przystosowany by\u0142 do przewozu 41 pasa\u017cer\u00f3w na wygodnych, lotniczych fotelach. Pod wzgl\u0119dem technicznym nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od modelu H9-21. <\/p>\n

W 1980 r. zaprzestano produkcji popularnych Autosan\u00f3w H9-03 i H9-15. W ofercie SFA pozosta\u0142y zatem trzy autobusy: Autosan H9-35 (posiadaj\u0105cy wci\u0105\u017c wymiary i rozwi\u0105zania techniczne starszej generacji rodziny H9), H9-20 oraz H9-21. Jednak ju\u017c niebawem pojawi\u0105 si\u0119 w niej zupe\u0142nie nowe modele, o czym opowiemy w kolejnym odcinku naszego cyklu. <\/p>\n

Tabela 4: Dane techniczne Autosan\u00f3w H9-20\/21 <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nH9-20 <\/td>\nH9-21 <\/td>\n<\/tr>\n
rok prod. <\/td>\n1980-2001 <\/td>\n<\/tr>\n
rodzaj <\/td>\nturyst. <\/td>\nmi\u0119dzymiast. <\/td>\n<\/tr>\n
konstrukcja <\/td>\nramowa <\/td>\n<\/tr>\n
d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/td>\n10 000 mm <\/td>\n<\/tr>\n
szeroko\u015b\u0107 <\/td>\n2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
wysoko\u015b\u0107 <\/td>\n3150 mm <\/td>\n<\/tr>\n
rozstaw osi <\/td>\n4700 mm <\/td>\n<\/tr>\n
masa w\u0142asna <\/td>\n8400 kg <\/td>\n<\/tr>\n
masa ca\u0142kowita <\/td>\n12 500 kg <\/td>\n<\/tr>\n
silnik <\/td>\n6CT107\/A3 <\/td>\n<\/tr>\n
moc silnika <\/td>\n150 KM <\/td>\n<\/tr>\n
pr\u0119dk. max <\/td>\n88,6 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n
skrz. bieg\u00f3w <\/td>\nZF S5-45 <\/td>\n<\/tr>\n
poj. pasa\u017cer. <\/td>\n41 siedz. <\/td>\n39 siedz. 12 stoj. <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Literatura: <\/p>\n

Praca zbiorowa pod red. Adama Or\u0142owskiego, Autosan. LSW Warszawa 1982. <\/p>\n

Supel \u0141., Nieznane polskie autobusy (cz.1), Autobusy – Technika Eksploatacja Systemy Transportowe nr 11-12\/2001. <\/p>\n

Materia\u0142y archiwalne SFA. <\/p>\n

Archiwalne materia\u0142y prasowe z lat 1968-1982. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":3047,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[10249],"class_list":["post-3046","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-autosan-h9"],"acf":[],"yoast_head":"\nOcali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 - polska my\u015bl techniczna - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 - polska my\u015bl techniczna\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Sanos A9 Zaprezentowany w r. 1966 San H100 nie by\u0142 pojazdem nowoczesnym. Stanowi\u0142 on...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T17:06:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 - polska my\u015bl techniczna - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg\",\"datePublished\":\"2004-10-02T16:21:29+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T17:06:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 – polska my\u015bl techniczna\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 - polska my\u015bl techniczna - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 - polska my\u015bl techniczna","og_description":"Sanos A9 Zaprezentowany w r. 1966 San H100 nie by\u0142 pojazdem nowoczesnym. Stanowi\u0142 on...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T17:06:11+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 - polska my\u015bl techniczna - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg","datePublished":"2004-10-02T16:21:29+00:00","dateModified":"2025-01-04T17:06:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-104.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-autosan-h9-polska-mysl-techniczna\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Autosan H9 – polska my\u015bl techniczna"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/3046","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3046"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3047"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3046"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3046"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3046"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}