![\"G\u0142\u00f3wny](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_22-19.jpg\")
<\/a>![\"G\u0142\u00f3wny](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_23-19.jpg\")
<\/a><\/p>\nNa centralnym placu zajezdni autobusowej Klonowica zaprezentowano wsp\u00f3\u0142czesne autobusy eksploatowane przez szczeci\u0144skie przedsi\u0119biorstwa komunikacyjne a tak\u017ce historyczny egzemplarz mikrobusu Nysa N-59. Zwiedzaj\u0105cy mogli dok\u0142adnie obejrze\u0107 wszystkie wystawione egzemplarze autobus\u00f3w. Do ka\u017cdego pojazdu mo\u017cna by\u0142o wej\u015b\u0107, usi\u0105\u015b\u0107 za kierownic\u0105, a cz\u0142onkowie Szczeci\u0144skiego Stowarzyszenia Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Komunikacji Miejskiej i pracownicy Szczeci\u0144skiego Przedsi\u0119biorstwa Komunikacyjnego Klonowica wyja\u015bniali zainteresowanym obs\u0142ug\u0119 autobusu, a tak\u017ce informowali o jego parametrach technicznych.<\/p>\n Po zako\u0144czeniu wystawy z zajezdni wyruszy\u0142a pilotowana przez radiowozy policji kolumna autobus\u00f3w. W uroczystej paradzie uczestniczy\u0142y autobusy marki Jelcz, Ikarus, MAN i Volvo. Po przejechaniu g\u0142\u00f3wnymi ulicami Szczecina kolumna autobus\u00f3w uda\u0142a si\u0119 w kierunku przystanku kolejowego Szczecin \u0141\u0119kno, gdzie na zwiedzaj\u0105cych czeka\u0142 ju\u017c specjalny turystyczny poci\u0105g (ED72), kt\u00f3ry malownicz\u0105 tras\u0105 dojecha\u0142 do dworca PKP w Policach, sk\u0105d mo\u017cna by\u0142o przejecha\u0107 si\u0119 Jelczem „og\u00f3rkiem” po mie\u015bcie. Pocz\u0105tek komunikacji miejskiej w Szczecinie (a w\u0142a\u015bciwie w Sttetinie) <\/strong><\/p>\n To w\u0142a\u015bnie 23.08.1879 roku w \u00f3wczesnym Stettinie uruchomiono pierwsz\u0105 konn\u0105 linie tramwajow\u0105, obs\u0142ugiwan\u0105 przez Szczeci\u0144sk\u0105 Sp\u00f3\u0142k\u0119 Tramwajow\u0105 (Stettiner Strassen-Eisenbahn Gesellschaft), kt\u00f3rej d\u0142ugo\u015b\u0107 wynosi\u0142a 5030 metr\u00f3w. Z ka\u017cdym miesi\u0105cem sie\u0107 po\u0142\u0105cze\u0144 tramwajowych zacz\u0119\u0142a si\u0119 rozbudowywa\u0107. Ju\u017c 16 pa\u017adziernika 1898r. Uruchomiono drug\u0105 lini\u0119 tramwajow\u0105. Pierwsz\u0105 zajezdni\u0119 tramwajow\u0105 (Westend) usytuowano przy skrzy\u017cowaniu obecnych ulic Wojska Polskiego i Piotra Skargi. Natomiast autobusowa komunikacja miejska rozpocz\u0119\u0142a sw\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w roku 1901, kiedy to uruchomiono prywatn\u0105 pierwsz\u0105 lini\u0119 omnibusow\u0105 Bertholda Pasta. By\u0142a to typowo rekreacyjna linia, maj\u0105ca na celu dow\u00f3z mieszka\u0144c\u00f3w do miejskiego k\u0105pieliska, przebiega\u0142a od ul. Arko\u0144skiej do Jeziora G\u0142\u0119bokiego. Lini\u0119 obs\u0142ugiwa\u0142o 5 ma\u0142ych autobus\u00f3w wyposa\u017conych w silniki o mocy 8-10 KM, kt\u00f3re ca\u0142\u0105 tras\u0119 (5 km) przemierza\u0142y w ci\u0105gu 20 minut. Linia z powodu braku po\u0142\u0105czenia z lini\u0105 tramwajow\u0105 zosta\u0142a po nieca\u0142ych 5 latach zamkni\u0119ta. <\/p>\n Pierwsz\u0105 lini\u0105 autobusow\u0105 o charakterze regularnej komunikacji miejskiej by\u0142a linia oznaczona symbolem 221, uruchomiona 7 grudnia 1928 r., kt\u00f3rej operatorem by\u0142o Szczeci\u0144skie Towarzystwo Kolei Ulicznych (Stettiner Strassen-Eisenbahn-Gesellschaft). Linia z powodu sta\u0142ego po\u0142\u0105czenia z lini\u0105 tramwajow\u0105 nr 1 wpisa\u0142a si\u0119 na sta\u0142e w krajobraz szczeci\u0144skiej komunikacji miejskiej. Jej z pocz\u0105tku czterokilometrowa trasa bieg\u0142a od Lotniska do D\u0105bia, w 1929 r. zosta\u0142a przed\u0142u\u017cona o 1,6 km, dzi\u0119ki czemu mo\u017cna by\u0142o dojecha\u0107 autobusem z Lotniska do Kijewa. W tym samym roku uruchomiono drug\u0105 lini\u0119 z Lotniska do oddalonego od niego o ponad 6 km Kl\u0119sowa. Pierwszymi autobusami s\u0142u\u017c\u0105cymi szczeci\u0144skiej komunikacji by\u0142y nowoczesne i pojemne autobusy marki Daimler-Benz pomalowane tak jak \u00f3wczesne tramwaje na jasno\u017c\u00f3\u0142ty kolor, mog\u0105ce zabra\u0107 na sw\u00f3j pok\u0142ad 40 pasa\u017cer\u00f3w, w tym 22 na miejscach siedz\u0105cych. W latach trzydziestych XX w. zakupiono kolejne egzemplarze autobus\u00f3w marki Daimler-Benz, a tak\u017ce wchodz\u0105cej na rynek marki Bussing-NAG. Nowe pojazdy by\u0142y wyposa\u017cone ju\u017c w silniki Diesla i pomalowane wg nowych standard\u00f3w – od do\u0142u do dolnego brzegu okien by\u0142y jasno\u017c\u00f3\u0142te, a od okien do dachu czarne. Na prze\u0142omie lat trzydziestych i czterdziestych sie\u0107 linii autobusowych wzros\u0142a do 10 po\u0142\u0105cze\u0144. W czasie II wojny \u015bwiatowej, w 1942 r., w czasie kryzysu paliwowego, zacz\u0119to u\u017cywa\u0107 gazu drzewnego jako paliwa zast\u0119pczego. Niestety \u017caden z tego typu pojazd\u00f3w nie zachowa\u0142 si\u0119 do naszych czas\u00f3w. 25 kwietnia 1945 r., kiedy zosta\u0142 wydany rozkaz ewakuacji ludno\u015bci cywilnej, autobusy komunikacji miejskiej s\u0142u\u017cy\u0142y jako \u015brodek transportu (obok innych \u015brodk\u00f3w lokomocji takich jak: ci\u0119\u017car\u00f3wki, furmanki czy rowery). W mie\u015bcie zniszczonym w oko\u0142o 60-70% g\u0142\u00f3wnie w wyniku alianckich nalot\u00f3w bombowych w latach 1943-1945, bardzo ci\u0119\u017cko by\u0142o odbudowa\u0107 sie\u0107 komunikacji miejskiej, tym bardziej, \u017ce nie pozostawiono ani jednego nadaj\u0105cego si\u0119 do eksploatacji wozu. <\/p>\n Komunikacja po II wojnie \u015bwiatowej <\/strong> Pierwsza powojenna linia w polskim Szczecinie o oznaczeniu A po\u0142\u0105czy\u0142a pl. Ko\u015bciuszki w centrum miasta z Gumie\u0144cami. Nowouruchomiona linia stanowi\u0142a bodziec do dalszych dzia\u0142a\u0144 przywracaj\u0105cych po\u0142\u0105czenia autobusowe. W 1948 r. po ulicach miasta na liniach o \u0142\u0105cznej d\u0142ugo\u015bci 29 km je\u017adzi\u0142o ju\u017c 6 autobus\u00f3w marek Bussing, Leyland czy GMC uratowanych od kasacji. Dopiero w 1950 r. nast\u0105pi\u0142a pierwsza dostawa nowych pojazd\u00f3w i w ci\u0105gu 5 lat Szczecin otrzyma\u0142 \u0142\u0105cznie 45 nowych pojazd\u00f3w, w tym 30 Star\u00f3w i 15 w\u0119gierskich Mavag\u00f3w. Dzi\u0119ki tym inwestycjom kszta\u0142t komunikacji miejskiej w 1954 roku przypomina\u0142 ten sprzed wojny. W 1955 roku dokonano zmiany oznaczenia linii z literowych (od A do H) na cyfrowe – od numeru 51 wzwy\u017c (ta numeracja obowi\u0105zuje do dzi\u015b). Kolejne dostawy nowych woz\u00f3w, w\u015br\u00f3d kt\u00f3rych znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 stanowi\u0142y czechos\u0142owackie Skody-Karosy oraz Sany pozwoli\u0142y na dalsz\u0105 rozbudow\u0119 linii, m.in. w 1957r. uruchomiono pierwsz\u0105 pospieszn\u0105 lini\u0119 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 centrum Szczecina z Policami, a w 1967 r. \u0142\u0105czna d\u0142ugo\u015b\u0107 tras wzros\u0142a do 118 km. Ciekawym epizodem w historii komunikacji autobusowej w Szczecinie by\u0142o uruchomienie w 1957 r. przez przedsi\u0119biorstwo komunikacyjne przewoz\u00f3w w\u0142asnymi taks\u00f3wkami osobowymi, lecz z powodu wielu trudno\u015bci technicznych w obs\u0142udze taboru taks\u00f3wkowego, t\u0119 form\u0119 przewoz\u00f3w zlikwidowano po kilku latach. <\/p>\n W 1968 r. uruchomiono pierwsz\u0105 lini\u0119 mikrobusow\u0105 obs\u0142ugiwan\u0105 przez mikrobusy Nysa. Przyczyn\u0105 wprowadzenia tych pojazd\u00f3w by\u0142a ch\u0119\u0107 zmniejszenia koszt\u00f3w obs\u0142ugi linii nocnej oraz linii dziennej o ma\u0142ej frekwencji pasa\u017cer\u00f3w, a tak\u017ce fakt, \u017ce by\u0142y to jedyne wozy, kt\u00f3rej mie\u015bci\u0142y si\u0119 pod wiaduktem na ulicy Kana\u0142 Parnicki. W 1973 r. wprowadzono zmiany w systemie op\u0142at. Z dniem 1 grudnia zniesiono op\u0142aty strefowe i wprowadzono jednolit\u0105 taryf\u0119. Jedynie na trasach wybiegaj\u0105cych poza granice miasta pozostawiono dotychczasowy system op\u0142at, przy jednoczesnej zmianie numeracji linii podmiejskich: od 101 wzwy\u017c. Prze\u0142om lat 70. i 80. by\u0142 okresem najwi\u0119kszego rozwoju sieci autobusowej na terenie Szczecina i Polic. W roku 1978 zako\u0144czono budow\u0119 stacji obs\u0142ugi autobus\u00f3w i zajezdni D\u0105bie. 7 lat p\u00f3\u017aniej oddano do u\u017cytku trzeci\u0105 (po zajezdniach Klonowica i D\u0105bie) zajezdni\u0119 autobusow\u0105 – w Policach. Liczba po\u0142\u0105cze\u0144 wzros\u0142a do 40, a autobusy miejskie doje\u017cd\u017ca\u0142y praktycznie do wi\u0119kszo\u015bci podszczeci\u0144skich miejscowo\u015bci. Lata 80. to okres wycofywania z u\u017cytku s\u0142ynnych „og\u00f3rk\u00f3w”, kt\u00f3rych nast\u0119pcami sta\u0142y si\u0119 w\u0119gierskie przegubowe Ikarusy i polskie Jelcze-Berliety. <\/p>\n Lata dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105te – czas przemian <\/strong><\/p>\n W 1991 r. uruchomiono pierwsze pospieszne linie pomi\u0119dzy \u015br\u00f3dmie\u015bciem a prawobrze\u017cn\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 miasta o oznaczeniach: A, B i C, kursuj\u0105ce z osiedli na obrze\u017cach Szczecina do centrum miasta. W kolejnych latach wprowadzone zosta\u0142y kolejne po\u0142\u0105czenia pospieszne: D, E i F. Utworzenie tych linii, a tak\u017ce znaczne wyeksploatowanie Ikarus\u00f3w zadecydowa\u0142o o zakupie przez szczeci\u0144skie MZK 80 nowych wysokopok\u0142adowych przegubowych autobus\u00f3w typu Volvo B-10M. Pierwsza partia dostawy w wysoko\u015bci 40 pojazd\u00f3w pochodzi\u0142a z Finlandii i trafi\u0142a do zajezdni Klonowica, drug\u0105 parti\u0119, tej samej wielko\u015bci, wyprodukowano ju\u017c w polskiej fabryce autobus\u00f3w Volvo we Wroc\u0142awiu, a autobusy trafi\u0142y do zajezdni D\u0105bie. Pojazdy te kursuj\u0105 obecnie na najbardziej obci\u0105\u017conych liniach. <\/p>\n Od 1997 r. ze szczeci\u0144skiego MZK wydzielane s\u0105 poszczeg\u00f3lne sp\u00f3\u0142ki wykonuj\u0105ce swoje zadania na okre\u015blonych terytoriach. W 1997 r. powo\u0142ano do \u017cycia Szczeci\u0144sko-Polickie Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne, kt\u00f3re jako sp\u00f3\u0142ka dzia\u0142a samodzielnie na terenie Polic i na trasach \u0142\u0105cz\u0105cych Police ze Szczecinem. W 1999 r. z MZK wydzielono kolejne dwie sp\u00f3\u0142ki autobusowe: Szczeci\u0144skie Przedsi\u0119biorstwo Autobusowe "D\u0105bie" i SPA "Klonowica". Od tej chwili MZK sta\u0142o si\u0119 wy\u0142\u0105cznie przewo\u017anikiem tramwajowym. Obecnie na komunikacji autobusowej opiera si\u0119 ca\u0142o\u015b\u0107 zbiorowych przewoz\u00f3w pasa\u017cerskich na Prawobrze\u017cu, natomiast na lewobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci miasta autobusy stanowi\u0105 wa\u017cne uzupe\u0142nienie tras tramwajowych, jak r\u00f3wnie\u017c s\u0105 podstaw\u0105 komunikacji mi\u0119dzy Szczecinem a Policami. <\/p>\n Tak oto przedstawia si\u0119 125-letnia historia szczeci\u0144skiej komunikacji miejskiej, kt\u00f3rej obchody w dniu 21 sierpnia 2004r. zorganizowa\u0142o Szczeci\u0144skie Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Komunikacji Miejskiej wesp\u00f3\u0142 z Miejskim Zak\u0142adem Komunikacyjnym, Szczeci\u0144sko-Polickim Przedsi\u0119biorstwem Komunikacyjnym i Szczeci\u0144skim Przedsi\u0119biorstwem Autobusowym Klonowaci. Za\u0142o\u017ceniem organizator\u00f3w by\u0142o zaprezentowanie wszystkich \u015brodk\u00f3w transportu, jakie posiadaj\u0105 szczeci\u0144skie zak\u0142ady komunikacyjne, a tak\u017ce zaprezentowanie historycznego taboru, kt\u00f3ry znajduje si\u0119 pod opiek\u0105 Szczeci\u0144skiego Towarzystwa Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Komunikacji Miejskiej. \n<\/p>\n STMKM – historia organizatora <\/strong><\/p>\n STMKM jest stowarzyszeniem dzia\u0142aj\u0105cym oficjalnie od 3 grudnia 1999r., kiedy to zosta\u0142o zarejestrowane w s\u0105dzie. Jednak\u017ce oznaki dzia\u0142alno\u015bci towarzystwa mo\u017cna by\u0142o zaobserwowa\u0107 ju\u017c przed oficjaln\u0105 rejestracj\u0105. 19.12.1998r. pojawili si\u0119 po raz pierwszy w Szczecinie obwieszczaj\u0105c z zabytkowego wagonu 4N-216 (by\u0142 to w\u00f3wczas jedyny odrestaurowany wagon historyczny) powstanie towarzystwa i rozpocz\u0119cie dzia\u0142alno\u015bci. Na pocz\u0105tku swego istnienia STMKM tworzy\u0142a niewielka grupka zapale\u0144c\u00f3w, obecnie towarzystwo zrzesza oko\u0142o 40 os\u00f3b. Ka\u017cdego z cz\u0142onk\u00f3w interesuje inny aspekt dzia\u0142alno\u015bci: jednych historia, natomiast drugich tera\u017aniejszo\u015b\u0107 i przysz\u0142o\u015b\u0107 komunikacji miejskiej. Pomimo r\u00f3\u017cnych przyczyn, dla kt\u00f3rych nale\u017c\u0105 do stowarzyszenia, \u0142\u0105czy ich jedno – wielka pasja, z jak\u0105 podchodz\u0105 do swoich zainteresowa\u0144. Cz\u0142onkowie STMKM poprzez przynale\u017cno\u015b\u0107 do stowarzyszenia nabieraj\u0105 nowych do\u015bwiadcze\u0144 i umiej\u0119tno\u015bci, przez co towarzystwo mo\u017ce lepiej realizowa\u0107 g\u0142\u00f3wny cel, dla kt\u00f3rego zosta\u0142o powo\u0142ane – zachowanie dla przysz\u0142ych pokole\u0144 pami\u0119ci o zabytkach zwi\u0105zanych z komunikacj\u0105 tramwajow\u0105 i autobusow\u0105 w Szczecinie. W realizacji swoich cel\u00f3w STMKM organizuje imprezy propaguj\u0105ce cele towarzystwa, a tak\u017ce wsp\u00f3\u0142pracuje przy realizacji wielu inicjatyw z r\u00f3\u017cnymi urz\u0119dami, instytucjami oraz przedsi\u0119biorstwami komunikacyjnymi dzia\u0142aj\u0105cymi na terenie Szczecina i Polic. W ci\u0105gu prawie pi\u0119ciu lat dzia\u0142alno\u015bci stowarzyszenia STMKM mo\u017ce pochwali\u0107 si\u0119 wieloma osi\u0105gni\u0119ciami w realizacji swych cel\u00f3w. Z ka\u017cdym rokiem towarzystwo k\u0142adzie coraz wi\u0119kszy nacisk na pozyskiwanie starych „weteran\u00f3w szos” celem odrestaurowania oraz na zachowanie wycofywanych z ruchu pojazd\u00f3w komunikacji miejskiej. Warto wspomnie\u0107 w tym miejscu kilka osi\u0105gni\u0119\u0107, jakie stowarzyszenia odnios\u0142o w kwestii prowadzenia prac konserwatorskich wok\u00f3\u0142 zabytkowych ju\u017c autobus\u00f3w, kt\u00f3re kursowa\u0142y w przesz\u0142o\u015bci w barwach szczeci\u0144skiej komunikacji. <\/p>\n W grudniu 2001r. dzi\u0119ki uprzejmo\u015bci MZK Pi\u0142a, pod opiek\u0119 towarzystwa trafi\u0142 autobus Renault PR-100 o pilskim numerze 185. Pierwsze i jedyne trzy egzemplarze tego modelu trafi\u0142y do Szczecina w 1973 r. Trudno dzi\u015b dociec, co zawa\u017cy\u0142o na tym, \u017ce w czasach, gdy faworyzowana komunikacja miejska w stolicy otrzymywa\u0142a najnowsze pojazdy, zdecydowano si\u0119 przydzieli\u0107 te autobusy dla Szczecina. Faktem jednak jest to, \u017ce autobusy trafi\u0142y do Szczecina i zosta\u0142y skierowane do jedynej istniej\u0105cej w\u00f3wczas zajezdni na ul. Klonowica. Kursowa\u0142y g\u0142\u00f3wnie na liniach w lewobrze\u017cnej cz\u0119\u015bci miasta. Wozy PR-100 kursowa\u0142y stosunkowo kr\u00f3tko, bo tylko do 1977 r., kiedy to zosta\u0142y zast\u0105pione ulepszon\u0105 wersj\u0105 Jelcza PR-100U. Autobus ten, mimo \u017ce zosta\u0142 wyprodukowany we Francji, tylko w niewielu szczeg\u00f3\u0142ach r\u00f3\u017cni si\u0119 od wersji, kt\u00f3ra na licencji Berlieta (b\u0119d\u0105cego cz\u0119\u015bci\u0105 Renault) by\u0142a produkowana w Jelczu. Renault PR-100 zosta\u0142 sprowadzony do Szczecina z my\u015bl\u0105 o jego przysz\u0142o\u015bci jako eksponat nieruchomy i stanowi w\u0142asno\u015b\u0107 STMKM.<\/p>\n We wrze\u015bniu 2002r. zosta\u0142 zakupiony za \u015brodki pochodz\u0105ce z darowizn i sprowadzony do Szczecina mikrobus Nysa N-59, wyprodukowany w 1963 r. Mikrobus mimo s\u0119dziwego wieku jest sprawny technicznie. W przywr\u00f3ceniu dawnej \u015bwietno\u015bci tego pojazdu bior\u0105 udzia\u0142: Zesp\u00f3l Szk\u00f3\u0142 Samochodowych przy ul. Klonowica w Szczecinie gdzie przeprowadzono wst\u0119pny przegl\u0105d techniczny i konserwacj\u0119, zak\u0142ad samochodowy AUTO-KLON przy ul. Klonowica, w kt\u00f3rym Nysa zosta\u0142a poddana remontowi blacharskiemu i wymianie poszycia, Centralne Warsztaty przy ul. Klonowica, w kt\u00f3rych wykonany jest kapitalny remont wn\u0119trza i doko\u0144czony zosta\u0142 remont blacharski pojazdu. Docelowo Nysa N-59 zostanie pomalowana w historyczne barwy i ma si\u0119 sta\u0107 ruchomym eksponatem b\u0119d\u0105cym w\u0142asno\u015bci\u0105 STMKM. Mikrobusy Nysa produkowane od 1952 r. trafi\u0142y w r\u0119ce szczeci\u0144skiego MZK w latach 60.i by\u0142y eksploatowane do roku 1981. <\/p>\n Sprowadzenie do Polic trzech woz\u00f3w marki Jelcz 043 i skompletowaniu z nich jednego sprawnego „og\u00f3rka” umo\u017cliwi\u0142o uruchomienie we wrze\u015bniu sezonowych po\u0142\u0105cze\u0144 turystycznych. Remontu autobusu dokona\u0142o Szczeci\u0144sko-Polickie Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne. Dzi\u0119ki du\u017cemu zaanga\u017cowaniu kierownictwa i pracownik\u00f3w sp\u00f3\u0142ki, w ci\u0105gu 3 miesi\u0119cy autobus by\u0142 skompletowany i gotowy,16 wrze\u015bnia wyje\u017cd\u017caj\u0105c na sw\u00f3j pierwszy kurs linii turystycznej. Ten wzbudzaj\u0105cy wielki sentyment s\u0142ynny „og\u00f3rek” wyprodukowany w 1978 r. obs\u0142uguje linie 50 i 100, kt\u00f3re obok linii tramwajowej 0, obs\u0142ugiwanej przez zabytkowy wagon N z roku 1954, stanowi\u0105 turystyczn\u0105 atrakcj\u0119 miasta organizowan\u0105 regularnie od 2001r. w okresie wakacji przez STMKM przy wsp\u00f3\u0142udziale Zarz\u0105du Dr\u00f3g i Transportu Miejskiego, Miejskiego Zak\u0142adu Komunikacyjnego i Szczeci\u0144sko-Polickiego Przedsi\u0119biorstwa Komunikacyjnego. Linia 50 kursuje po naj\u0142adniejszych zak\u0105tkach Szczecina rozpoczynaj\u0105c i ko\u0144cz\u0105c kurs przy Bramie Portowej. Natomiast linia 100 kursuje na trasie Police (Rynek) – Szczecin (Brama Portowa). Kolejnym sukcesem Stowarzyszenia by\u0142o przeprowadzenie akcji zlokalizowania na terenie Polski unikatowych lecz niesprawnych ju\u017c autobus\u00f3w marki San H-100 celem sprowadzenia jednego egzemplarza do Szczecina i jego odrestaurowania. Najlepiej zachowany w\u00f3z zosta\u0142 zlokalizowany na z\u0142omowisku w Krzy\u017cu Wielkopolskim jako autobus niemal kompletny, lecz zniszczony i niesprawny technicznie. Ocalony pojazd jest w wersji mi\u0119dzymiastowej (33 miejsca siedz\u0105ce z drzwiami otwieranymi r\u0119cznie) i wyprodukowany zosta\u0142 w 1969 r. W sprowadzeniu jednego z nielicznych ocala\u0142ych autobus\u00f3w marki San do Szczecina istotnie pomog\u0142o Szczeci\u0144skie Przedsi\u0119biorstwo Autobusowe Klonowica, kt\u00f3re najpierw sprzeda\u0142o stowarzyszeniu po symbolicznej cenie z\u0142omowy autobus Jelcz M-11, kt\u00f3ry zosta\u0142 wymieniony za dop\u0142at\u0105 na z\u0142omowisku w Krzy\u017cu Wlkp. na autobus San. W maju 2003 r. po d\u0142ugich przygotowaniach w\u00f3z zosta\u0142 przetransportowany drog\u0105 kolejow\u0105 do Sanoka. Znajduj\u0105ca si\u0119 tam fabryka autobus\u00f3w AUTOSAN S.A ,w kt\u00f3rej 35 lat temu zosta\u0142 zbudowany ten pojazd, zgodzi\u0142a si\u0119 nieodp\u0142atnie przeprowadzi\u0107 remont. Przy transporcie Sana H-100 do rodzimej fabryki zn\u00f3w pomoc okaza\u0142o SPA Klonowica, kt\u00f3re nieodp\u0142atnie zaholowa\u0142o autobus San ze Szczecina na stacj\u0119 kolejow\u0105 Stobno Szczeci\u0144skie, sk\u0105d autobus zosta\u0142 przetransportowany do Sanoka, a tak\u017ce Szczeci\u0144skie Przedsi\u0119biorstwo Autobusowe D\u0105bie, kt\u00f3re pokry\u0142o cz\u0119\u015b\u0107 koszt\u00f3w transportu autobusu ze Szczecina do Sanoka. <\/p>\n W chwili obecnej trwaj\u0105 zaawansowane prace nad przywr\u00f3ceniem pojazdu do dawnej \u015bwietno\u015bci. Zabytkowy autobus b\u0119dzie pomalowany w barwy historyczne i po zako\u0144czeniu remontu stanie si\u0119 prawdopodobnie jedynym w pe\u0142ni oryginalnym i sprawnym autobusem z rodziny autobus\u00f3w marki San. Autobusy marki San H-100 w wersji miejskiej wozi\u0142y szczeci\u0144skich pasa\u017cer\u00f3w od 1968 r. W 1978 r. zacz\u0119to wycofywa\u0107 je ze szczeci\u0144skiej komunikacji miejskiej, a kres ich u\u017cytkowania w naszym mie\u015bcie przypada na pocz\u0105tek lat 80. Kolejnym modelem autobusu, jakim interesuje si\u0119 Szczeci\u0144skie Towarzystwo Mi\u0142o\u015bnik\u00f3w Komunikacji Miejskiej jest Ikarus 255, kt\u00f3ry zostanie przekazany stowarzyszeniu przez Szczeci\u0144skie Przedsi\u0119biorstwo Komunikacyjne D\u0105bie z chwil\u0105 zako\u0144czenia jego eksploatacji. <\/p>\n Przywracanie do dawnej \u015bwietno\u015bci unikatowych ju\u017c pojazd\u00f3w komunikacji miejskiej to nie jedyna sfera dzia\u0142ania stowarzyszenia. STMKM organizuje r\u00f3wnie\u017c r\u00f3\u017cnego typu spotkania i imprezy maj\u0105ce na celu upowszechnianie tradycji komunikacji miejskiej, w szczeg\u00f3lno\u015bci komunikacji miejskiej w Szczecinie. Z naszej strony gratulujemy STMKM wytrwa\u0142o\u015bci i \u017cyczymy dalszych sukces\u00f3w na drodze popularyzowania komunikacji miejskiej w naszym kraju. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2917,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[3840,191],"class_list":["post-2916","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-km","tag-szczecin"],"acf":[],"yoast_head":"\n![\"G\u0142\u00f3wny](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_24-15.jpg\")
<\/a>![\"G\u0142\u00f3wny](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_25-16.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Autobusy](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_26-15.jpg\")
<\/a>![\"Autobusy](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_27-15.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Mikrobus](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_28-14.jpg\")
<\/a>![\"Kierowcy](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_29-12.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Volvo](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_30-10.jpg\")
<\/a>![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_31-11.jpg\")
<\/a>![\"Przegubowy](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_32-11.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nObchody 125-lecia komunikacji miejskiej w Szczecinie zako\u0144czy\u0142 festyn w Lesie Arko\u0144skim na p\u0119tli tramwajowej, na kt\u00f3r\u0105 oko\u0142o godziny 16 przyjecha\u0142a z Dworca G\u0142\u00f3wnego PKP w Szczecinie parada tramwaj\u00f3w. Przyby\u0142e na festyn osoby przywita\u0142a muzyka i kierownictwo przedsi\u0119biorstw komunikacji miejskiej. Kierownictwo MZK wykorzysta\u0142o jubileusz do nagrodzenia najlepszych pracownik\u00f3w. Na festynie zjawi\u0142y si\u0119 tak\u017ce osoby, kt\u00f3re uczestniczy\u0142y w odbudowie szczeci\u0144skich tramwaj\u00f3w ze zniszcze\u0144 wojennych i ch\u0119tnie wspomina\u0142y pierwsze lata funkcjonowania komunikacji miejskiej w polskim Szczecinie. Rocznicowy festyn oficjalnie zako\u0144czy\u0142 si\u0119 p\u00f3\u017anym popo\u0142udniem. Jednak\u017ce nieoficjalne \u015bwi\u0119towanie szczeci\u0144skiego jubileuszu w gronie mi\u0142o\u015bnik\u00f3w komunikacji trwa\u0142o jeszcze do p\u00f3\u017anych godzin wieczornych… <\/p>\n![\"przejazd](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_33-10.jpg\")
<\/a>![\"przejazd](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_34-8.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"przejazd](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_35-7.jpg\")
<\/a>![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_36-5.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Uroczyste](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_13-34.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\n W kolejnych latach zacz\u0119\u0142y powstawa\u0107 na terenie Szczecina dalsze po\u0142\u0105czenia autobusowe. 18 czerwca 1929 r. uruchomiono dwie linie: pierwsz\u0105 – N1 z Cmentarza Centralnego do Do\u0142uj o ca\u0142kowitej d\u0142ugo\u015bci 6,6 km, drug\u0105 o d\u0142ugo\u015bci ponad 50 km z toru kolarskiego do Ueckerm\u00fcnde. 26 lipca 1929r. mia\u0142o miejsce uroczyste otwarcie linii P1, \u0142\u0105cz\u0105cej Goc\u0142aw z Policami. Linia liczy\u0142a prawie 11 km. Autobusy odje\u017cd\u017caj\u0105cego z pocz\u0105tkowego przystanku \u015brednio co 1,5 godziny pokonywa\u0142y j\u0105 w ci\u0105gu 35 minut. W uroczysto\u015bci wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 wiele os\u00f3b maj\u0105cych ogromny wp\u0142yw na kszta\u0142t \u00f3wczesnej szczeci\u0144skiej komunikacji miejskiej: dyrektor Szczeci\u0144skiego Towarzystwa Tramwajowego – Klitzing, burmistrz Szczecina – Pick, burmistrz Polic – Banner, burmistrz Gol\u0119cina – Gahren, rajcy miejscy Szczecina i Polic oraz redaktor szczeci\u0144skiej gazety "Stettiner Abendpost" – Hulsenbeck. <\/p>\n![\"Autobus](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_14-31.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Obraz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_15-27.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\n Brak sprawnych autobus\u00f3w i pustki w bud\u017cecie miasta sprawi\u0142y, \u017ce w powojennym Szczecinie g\u0142\u00f3wny nacisk po\u0142o\u017cono na przywr\u00f3cenie do \u017cycia trakcji tramwajowych, odsuwaj\u0105c przywr\u00f3cenie po\u0142\u0105cze\u0144 autobusowych (jak si\u0119 w\u00f3wczas wydawa\u0142o) na bardziej dogodny czas. Powr\u00f3t autobus\u00f3w na ulice Szczecina nast\u0105pi\u0142 w dwa lata po zako\u0144czeniu dzia\u0142a\u0144 wojennych. Dok\u0142adnie 4 kwietnia 1947 r. pi\u0119knie przystrojony wyjecha\u0142 na tras\u0119 odzyskany z demobilu i wyremontowany w zak\u0142adach przy ulicy Kolumba autobus marki Bussing. <\/p>\n![\"Odzyskany](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_16-27.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nLata 60. i 70. to okres zdecydowanego panowania autobus\u00f3w typu Jelcz 272 Mex, popularnych „og\u00f3rk\u00f3w”, kt\u00f3re \u0142\u0105cznie z przegubowcami typu Jelcz AP021, przez blisko 15 lat stanowi\u0142y podstawowy tabor w szczeci\u0144skich zajezdniach autobusowych.<\/p>\n![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_17-26.jpg\")
<\/a>![\"Autobus](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_18-25.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Jelcz-](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_19-25.jpg\")
<\/a>![\"Jelcz-](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_20-22.jpg\")
<\/a>![\"Pierwsze](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_21-20.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Renault](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-94.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Mikrobus](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_2-81.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-71.jpg\")
<\/a>![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_4-66.jpg\")
<\/a>![\"Jelcz](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-64.jpg\")
<\/a><\/p>\n
\nAutobusy Jelcz 043 b\u0119d\u0105ce licencyjn\u0105 odmian\u0105 woz\u00f3w marki Skoda 706RTO mo\u017cna by\u0142o spotka\u0107 na szczeci\u0144skich ulicach od roku 1965. Do Szczecina (cho\u0107 w ma\u0142ej ilo\u015bci) trafi\u0142y tak\u017ce autobusy Jelcz 043 z przyczepami typu P-01. <\/p>\n![\"San](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_6-60.jpg\")
<\/a>![\":](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_7-58.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Transport](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_8-51.jpg\")
<\/a>![\"Transport](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_9-48.jpg\")
<\/a><\/p>\n![\"Transport](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_10-43.jpg\")
<\/a>![\"San](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_11-39.jpg\")
<\/a>![\"San](\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_12-35.jpg\")
<\/a><\/p>\n