{"id":2794,"date":"2004-07-13T18:28:09","date_gmt":"2004-07-13T18:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=2794"},"modified":"2025-01-04T14:57:10","modified_gmt":"2025-01-04T13:57:10","slug":"ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia – `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo"},"content":{"rendered":"

Jelcz mia\u0142 w\u0142asn\u0105 konstrukcj\u0119… <\/strong><\/p>\n

W latach 50-tych ubieg\u0142ego stulecia autobusy z prawdziwego zdarzenia powstawa\u0142y jedynie w Sanoku. By\u0142y to pojazdy o \u015bredniej pojemno\u015bci, kt\u00f3re nie zawsze okazywa\u0142y si\u0119 wystarczaj\u0105ce w stosunku do potrzeb \u00f3wczesnych przewo\u017anik\u00f3w. W 1957 r. zbudowano w warszawskim Biurze Konstrukcyjnym Przemys\u0142u Motoryzacyjnego prototyp autobusu turystycznego, kt\u00f3ry nosi\u0142 oznaczenie A-81 Odra. Pojazd posiada\u0142 52 miejsca siedz\u0105ce (San H01A m\u00f3g\u0142 zabra\u0107 43 pasa\u017cer\u00f3w). Wysokopr\u0119\u017cny silnik S56 o pojemno\u015bci ok. 9900 cm3 i mocy maksymalnej 160 KM oraz podstawowe elementy podwozia pochodzi\u0142y z samochodu ci\u0119\u017carowego A80-\u017bubr, kt\u00f3rego seryjna produkcja rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w Jelczu w roku 1960. Silnik umieszczono nad przedni\u0105 osi\u0105. Autobus posiada\u0142 nadwozie o nowoczesnej stylistyce oraz baga\u017cnik dachowy. Prototyp A81-Odra odbywa\u0142 jazdy testowe na g\u00f3rskiej trasie Zakopane – \u0141ysa Polana. W oparciu o wy\u017cej wspomniany samoch\u00f3d ci\u0119\u017carowy A80-\u017bubr planowano r\u00f3wnie\u017c opracowanie prototypu autobusu miejskiego, kt\u00f3ry mia\u0142by pomie\u015bci\u0107 80 pasa\u017cer\u00f3w. Zamierzano zastosowa\u0107 w nim zmienion\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w oraz mechanizm wspomagaj\u0105cy uk\u0142adu kierowniczego. Prototyp A81 Odra nie doczeka\u0142 si\u0119 jednak seryjnej produkcji. Sta\u0142o si\u0119 tak zapewne z powodu odg\u00f3rnych plan\u00f3w zakupu czeskiej licencji… <\/p>\n

\"Samoch\u00f3d<\/a>\"Jelcz<\/a><\/p>\n

\"Jelcz<\/a>\"Jelcz<\/a><\/p>\n

Zakup licencji <\/strong><\/p>\n

Jelcza\u0144skie Zak\u0142ady Samochodowe powsta\u0142y w wyniku po\u0142\u0105czenia Zak\u0142ad\u00f3w Budowy Nadwozi Samochodowych z Zak\u0142adami Naprawy Samochod\u00f3w w Jelczu. Zaraz po tym wydarzeniu, 6 grudnia 1958 r., podpisano umow\u0119 licencyjn\u0105 z Czechos\u0142owacj\u0105 na produkcj\u0119 w JZS mi\u0119dzymiastowego autobusu Skoda 706 RTO z nadwoziem firmy Karosa z Vysokiego Myta. Wed\u0142ug zawartych ustale\u0144 jelcza\u0144ska fabryka mia\u0142a otrzymywa\u0107 gotowe podwozia Skody, do kt\u00f3rych wykona nadwozia wzorowane na nadwoziach Karosy. Pojazd o d\u0142ugo\u015bci 10,87 metra oznaczono symbolem Jelcz 043. Jelcz 043 posiada\u0142 solidn\u0105, ramow\u0105 konstrukcj\u0119. Silnik Skoda 706 RT o pojemno\u015bci 11,8 dm3 i maksymalnej mocy 160 KM umieszczono nad przedni\u0105 osi\u0105. Sztywn\u0105 o\u015b przedni\u0105 i most tylny zawieszono na resorach pi\u00f3rowych. Powietrzny hamulec zasadniczy dzia\u0142a\u0142 na wszystkie ko\u0142a. Hamulec r\u0119czny – mechaniczny – dzia\u0142a\u0142 na ko\u0142a tylne. W poje\u017adzie zastosowano 5-biegow\u0105 skrzyni\u0119. Przeniesienie nap\u0119du na tylny most odbywa\u0142o si\u0119 za pomoc\u0105 dwucz\u0119\u015bciowego wa\u0142u nap\u0119dowego. <\/p>\n

Nowoczesne stalowe nadwozie o ob\u0142ych, aerodynamicznych kszta\u0142tach przypomina\u0142o nieco wygl\u0105dem og\u00f3rka. I taki w\u0142a\u015bnie przydomek zyska\u0142 sobie Jelcz 043 i wszystkie jego p\u00f3\u017aniejsze odmiany. Szkielet pojazdu stanowi\u0142a rama nitowana, wykonana z element\u00f3w t\u0142oczonych. Autobus m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 og\u00f3\u0142em 51 pasa\u017cer\u00f3w na fotelach wykonanych z tworzywa sztucznego oraz dwie osoby obs\u0142ugi. Swobodn\u0105 wymian\u0119 pasa\u017cer\u00f3w zapewnia\u0142y dwie pary drzwi w uk\u0142adzie 0-1-1, otwieranych na klamk\u0119. Nad oknami zamontowano p\u00f3\u0142ki na baga\u017c, ponadto na dachu umiejscowiono obszerny baga\u017cnik. Wn\u0119trze autobusu posiada\u0142o ogrzewanie w postaci dw\u00f3ch nagrzewnic, z kt\u00f3rych jedna po\u0142\u0105czona zosta\u0142a z uk\u0142adem ch\u0142odzenia silnika, druga natomiast – niezale\u017cna – zasilana by\u0142a olejem nap\u0119dowym. Wentylacj\u0119 wspomaga\u0142y dodatkowo przesuwne okna w szybach bocznych. Na niewielkim (1570 mm) zwisie przednim umiejscowiono drzwi dla kierowcy. Pojazd przystosowany by\u0142 do holowania przyczepy. <\/p>\n

W 1958 r. zmontowano w JZS pierwsz\u0105 parti\u0119 20 egzemplarzy pojazd\u00f3w Jelcz 043, w nast\u0119pnym roku moc produkcyjna wynios\u0142a ju\u017c 200 sztuk. Pocz\u0105tkowo sprowadzano wszystkie cz\u0119\u015bci nadwozia oraz kompletne podwozia z Czechos\u0142owacji. Stopniowo jednak poszczeg\u00f3lne elementy nadwozia zast\u0119powano polskimi zamiennikami. Rozwi\u0105zanie to by\u0142o korzystne dla obu stron. Podczas, gdy czeskie podwozia by\u0142y wzgl\u0119dnie tanie, pozosta\u0142e cz\u0119\u015bci okaza\u0142y si\u0119 o wiele dro\u017csze. Wiele z nich nie pochodzi\u0142o nawet z zak\u0142ad\u00f3w Karosy, lecz by\u0142y przeze\u0144 importowane. Produkcja Jelcza 043 wzrasta\u0142a. D\u0105\u017cono do osi\u0105gni\u0119cia liczby 1500 sztuk rocznie. <\/p>\n

\"Miejska<\/a>\"Miejska<\/a><\/p>\n

\"Miejska<\/a>\"Miejska<\/a><\/p>\n

Polskie odmiany autobusu 043 <\/strong><\/p>\n

Jelcz 043 wpisa\u0142 si\u0119 na sta\u0142e w krajobraz polskich dr\u00f3g. Ch\u0119tnie by\u0142 kupowany przez Przedsi\u0119biorstwa Pa\u0144stwowej Komunikacji Samochodowej, kt\u00f3re nie by\u0142y zbytnio zadowolone z eksploatacji samono\u015bnych San\u00f3w. W ofercie JZS brakowa\u0142o jedynie miejskiego autobusu. Przewo\u017anicy w mniejszych miastach eksploatowali Sany H01B i H25B. Ale autobusy te nie spe\u0142nia\u0142y dobrze swoich zada\u0144 na ulicach wielkich metropolii, takich jak Warszawa, Pozna\u0144 czy Wroc\u0142aw. Zacz\u0119to sprowadza\u0107 wi\u0119c miejskie wozy z Czechos\u0142owacji. Tym sposobem wiele autobus\u00f3w, oznaczonych symbolem Skoda 706 RTO-MEX, zasili\u0142o tabor polskich miast. Powsta\u0142a paradoksalna sytuacja. Podczas gdy JZS produkowa\u0142y mi\u0119dzymiastowe autobusy oparte na czeskiej licencji, ich miejskie wersje sprowadzano bezpo\u015brednio z Czechos\u0142owacji! W roku 1963 konstruktorzy JZS opracowali wreszcie miejsk\u0105 odmian\u0119 Jelcza 043. Autobus wyposa\u017cono w dwie pary dwuskrzyd\u0142owych, sterowanych pneumatycznie ze stanowiska kierowcy drzwi, rozmieszczonych w uk\u0142adzie 0-2-2. Zmniejszono liczb\u0119 foteli wewn\u0105trz pojazdu, co pozwoli\u0142o na powi\u0119kszenie przestrzeni pasa\u017cerskiej oraz umo\u017cliwia\u0142o szybsze przemieszczanie si\u0119 do wyj\u015bcia. Zlikwidowano nadokienne p\u00f3\u0142ki na baga\u017c oraz baga\u017cnik dachowy, kt\u00f3re nie by\u0142y potrzebne w tej wersji. Usprawniono te\u017c wentylacj\u0119 i ogrzewanie. Nad gi\u0119tymi szybami przednimi pojawi\u0142o si\u0119 wydzielone miejsce na tablic\u0119 informacyjn\u0105. Pozostawiono drzwi dla kierowcy z lewej strony pojazdu. Nowy autobus – oznaczony symbolem Jelcz Mex 272 – na wiele lat zdominowa\u0142 tabor w polskich miastach. Ostatnie egzemplarze wycofano z eksploatacji w po\u0142owie lat 80-tych. Dwa odbudowane pojazdy tego typu podziwia\u0107 mo\u017cna do dnia dzisiejszego w Warszawie oraz Krakowie. <\/p>\n

\"Skoda<\/a>\"Skoda<\/a>\"Skoda<\/a><\/p>\n

R\u00f3wnie\u017c w roku 1963, na bazie modelu 043, zbudowano w podwroc\u0142awskiej fabryce prototyp autobusu konferencyjnego, oznaczonego symbolem Jelcz Super. <\/strong>Pojazd wyposa\u017cony zosta\u0142 w telefon, telewizor, radioodbiorniki, st\u00f3\u0142 konferencyjny, miejsca do spania i lod\u00f3wk\u0119. Podr\u00f3\u017c nim nale\u017ca\u0142a do naprawd\u0119 komfortowych, aczkolwiek nadawany z niego program telewizyjny obfitowa\u0142 w liczne zak\u0142\u00f3cenia, powodowane du\u017cym stopniem odleg\u0142o\u015bci od stacji nadawczej oraz wysokimi drzewami przy szosie… Magnetowid\u00f3w wtedy nie by\u0142o… Jelcz Super nie trafi\u0142 do seryjnej produkcji. Najprawdopodobniej sta\u0142o si\u0119 tak za spraw\u0105 braku zapotrzebowania na takie pojazdy. Nast\u0119pny polski autobus konferencyjny – Autosan H9-20K – pojawi\u0142 si\u0119 dopiero w 1978 roku (patrz Infobus 5\/2004). <\/p>\n

W nast\u0119pnym roku w ofercie JZS pojawi\u0142a si\u0119 turystyczna odmiana 043. Jelcz 014 Lux m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 35 os\u00f3b na wygodnych fotelach z wysokimi oparciami. Z zewn\u0105trz wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 dodatkowymi ma\u0142ymi okienkami, zachodz\u0105cymi lekko na dach, umieszczonymi nad tradycyjnymi oknami. Zwi\u0119ksza\u0142y one w znacznym stopniu widoczno\u015b\u0107 w poje\u017adzie. W odr\u00f3\u017cnieniu od mi\u0119dzymiastowego 043, Jelcz 014 Lux posiada\u0142 tylko jedne drzwi pasa\u017cerskie, otwierane na klamk\u0119 (uk\u0142ad 0-1-0). Srebrne ko\u0142paki, montowane na ko\u0142ach, podkre\u015bla\u0142y przynale\u017cno\u015b\u0107 autobusu do klasy wy\u017cszej. JZS wyprodukowa\u0142y jedynie niewielk\u0105 parti\u0119 tego typu pojazd\u00f3w, gdy\u017c w\u00f3wczas przewozy dalekobie\u017cne i mi\u0119dzynarodowe nale\u017ca\u0142y do rzadko\u015bci. Zatem i zapotrzebowanie na luksusowe autobusy istnia\u0142o niewielkie… <\/p>\n

\"Wn\u0119trze<\/a><\/p>\n

\"Wn\u0119trze<\/a>\"Wn\u0119trze<\/a><\/p>\n

Prototyp ma\u0142ego autobusu <\/strong><\/p>\n

W latach 1963-1965 pracowano w JZS nad stworzeniem ma\u0142ej przyczepy autobusowej. Owocem tych prac sta\u0142 si\u0119 Jelcz P01, opisywany szerzej w artykule pt. „Polskie przyczepy autobusowe”. W roku 1964 jelcza\u0144scy konstruktorzy opracowali i wykonali ciekawy prototyp, oznaczony symbolem MAT "O\u0142awka" <\/strong>i bazuj\u0105cy na przyczepie P01. Autobus o d\u0142ugo\u015bci 7100 mm posiada\u0142 24 miejsca i rozwija\u0142 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 <\/strong>108 km\/h. Podwozie i silnik o mocy 105 KM pochodzi\u0142y z samochodu ci\u0119\u017carowego Star 27. Przeznaczeniem konstrukcji MAT "O\u0142awka" mia\u0142a by\u0107 obs\u0142uga niewielkich wycieczek (MAT to skr\u00f3t od nazwy "ma\u0142y autobus turystyczny"), linii o ma\u0142ym nat\u0119\u017ceniu ruchu pasa\u017cerskiego i tras nieprzejezdnych dla autobusu o normalnych wymiarach. <\/p>\n

„O\u0142awka” otrzyma\u0142a bardzo luksusowe wyko\u0144czenie wn\u0119trza w postaci foteli z podwy\u017cszonym oparciem, odbiornika radiowego ze wzmacniaczem i mikrofonem, trzech g\u0142o\u015bnik\u00f3w rozmieszczonych symetrycznie we wn\u0119trzu… Ma\u0142e okienka, zachodz\u0105ce lekko na dach, umieszczone nad tradycyjnymi oknami oraz ko\u0142paki nawi\u0105zywa\u0142y wyra\u017anie do Jelcza 014 Lux. Wn\u0119trze o wysoko\u015bci 1,9 metra umo\u017cliwia\u0142o pasa\u017cerom swobodne poruszanie si\u0119. Przew\u00f3z baga\u017cu zapewnia\u0142y p\u00f3\u0142ki nadokienne oraz baga\u017cnik dachowy. Kierowca otrzyma\u0142 regulowany fotel i dodatkowe drzwi z lewej strony. <\/p>\n

Pocz\u0105tkowo prototyp kursowa\u0142 na trasie Warszawa – Jelcz. Prowadzono wtedy prace nad zmniejszeniem jego ci\u0119\u017caru, jako \u017ce masa 5250 kg przekracza\u0142a dopuszczalne normy. Ostatecznie uda\u0142o si\u0119 konstruktorom odchudzi\u0107 „O\u0142awk\u0119” do 4480 kg. Jednak\u017ce nigdy nie zapad\u0142a decyzja o podj\u0119ciu seryjnej produkcji tego autobusu. Jedyny prototyp znalaz\u0142 si\u0119 w posiadaniu wroc\u0142awskiego oddzia\u0142u Telewizji Polskiej i przez wiele lat s\u0142u\u017cy\u0142 tam jako w\u00f3z transmisyjny. <\/p>\n

\"Jelcz<\/a><\/p>\n

Przegubowe autobusy <\/strong><\/p>\n

Skody 706 RTO-MEX z powodzeniem eksploatowane by\u0142y w polskich miastach. Jednak\u017ce zarz\u0105d Miejskiego Przedsi\u0119biorstwa Autobusowego w Warszawie, narzekaj\u0105cy na brak kierowc\u00f3w, postanowi\u0142 stworzy\u0107 pojazd, kt\u00f3ry przy zatrudnieniu dw\u00f3ch os\u00f3b obs\u0142ugi, zabra\u0142by o wiele wi\u0119cej pasa\u017cer\u00f3w. W roku 1962 podj\u0119to w MPA monta\u017c pierwszego w Polsce autobusu przegubowego. Niezb\u0119dn\u0105 dokumentacj\u0119 utworzono w przeci\u0105gu zaledwie dw\u00f3ch miesi\u0119cy! Do powstania przegubowego pojazdu pos\u0142u\u017cy\u0142y in\u017cynierom z MPA dwie miejskie Skody 706 RTO-MEX – jedna z rozbitym ty\u0142em oraz druga z rozbitym przodem. Obu pojazdom uci\u0119to uszkodzone fragmenty, a reszt\u0119 po\u0142\u0105czono przegubem. Z zewn\u0105trz miejsce \u0142\u0105czenia os\u0142oni\u0119te zosta\u0142o p\u0142\u00f3tnem, wewn\u0105trz natomiast zastosowano obrotow\u0105 p\u0142yt\u0119 o \u015brednicy dw\u00f3ch metr\u00f3w. Przegub zabezpieczono w \u015brodku barierkami. Zastosowano w tej konstrukcji tyln\u0105 o\u015b skr\u0119tn\u0105, pochodz\u0105c\u0105 z autobusu Chausson (wiele pojazd\u00f3w tej marki by\u0142o wtedy eksploatowanych w Warszawie). W przedziale pasa\u017cerskim nie wprowadzano szczeg\u00f3lnych zmian. <\/p>\n

Przegubowy autobus oznaczono symbolem MPA-62. Pojazd o d\u0142ugo\u015bci 17,8 metra m\u00f3g\u0142 pomie\u015bci\u0107 a\u017c 142 osoby, w tym 46 na miejscach siedz\u0105cych. By\u0142a to wtedy zawrotna pojemno\u015b\u0107! Silnik pozosta\u0142 jednak ten sam – o mocy jedynie 160 KM… Wymian\u0119 pasa\u017cer\u00f3w zapewnia\u0142y trzy pary sterowanych pneumatycznie, dwuskrzyd\u0142owych drzwi w uk\u0142adzie 0-2-2-2. <\/p>\n

Nied\u0142ugo potem MPA wyprodukowa\u0142y drugi autobus tego typu. W sumie wykonano ich w Warszawie 22 sztuki. Nast\u0119pnie ca\u0142\u0105 dokumentacj\u0119 przekazano do JZS, gdzie nieznacznie zmodernizowano t\u0119 konstrukcj\u0119 i w 1964 roku rozpocz\u0119to jej seryjn\u0105 produkcj\u0119. Tak powsta\u0142 Jelcz AP02. <\/p>\n

Jelcz AP02 trafi\u0142 do wielu polskich miast. Szybko wykryto jego niedoskona\u0142o\u015bci. Pierwsz\u0105 okaza\u0142a si\u0119 do\u015b\u0107 poka\u017ana \u015brednica zawracania, wynosz\u0105ca co najmniej 12250 mm. Ponadto, w tej konstrukcji, \u0142\u0105cz\u0105cy oba cz\u0142ony pojazdu przegub znajdowa\u0142 si\u0119 mniej wi\u0119cej w po\u0142owie d\u0142ugo\u015bci. Pojawi\u0142 si\u0119 zatem istotny problem znacznego zachodzenia tylnego cz\u0142onu przy skr\u0119cie. Skutkiem by\u0142y cz\u0119ste kolizje. MPA wyp\u0142aci\u0142o z tego powodu wiele odszkodowa\u0144 u\u017cytkownikom samochod\u00f3w. <\/p>\n

\"Jelcz<\/a>\"Jelcz<\/a><\/p>\n

Ju\u017c w roku 1965 jelcza\u0144scy in\u017cynierowie podj\u0119li prace nad popraw\u0105 w\u0142a\u015bciwo\u015bci jezdnych przegubowego AP02. Postanowiono skr\u00f3ci\u0107 tylny cz\u0142on tej konstrukcji poprzez skr\u00f3cenie rozstawu osi drugiej i trzeciej oraz zmniejszenie zwisu tylnego. W efekcie skr\u00f3cono pojazd o 1870 mm do d\u0142ugo\u015bci 15,88 metra. Poszerzono znacznie drugie drzwi, mieszcz\u0105ce si\u0119 za przegubem. Trzeci\u0105 o\u015b adaptowano z produkowanego w JZS samochodu ci\u0119\u017carowego \u017bubr. W ci\u0119\u017car\u00f3wce by\u0142a ona osi\u0105 przedni\u0105. W autobusie – tyln\u0105 skr\u0119tn\u0105. Now\u0105 konstrukcj\u0119 – Jelcz 021 – wdro\u017cono do produkcji w roku 1966. Pomimo faktu, i\u017c pomie\u015bci\u0107 mog\u0142a o 19 os\u00f3b mniej w por\u00f3wnaniu do Jelcza AP02, zosta\u0142a entuzjastycznie przyj\u0119ta przez przewo\u017anik\u00f3w. By\u0142a bardziej zwrotna, mia\u0142a mniejsz\u0105 mas\u0119 (a wi\u0119c i lepsze przyspieszenie), a tylny cz\u0142on nie zachodzi\u0142 ju\u017c tak bardzo przy skr\u0119cie. Pozosta\u0142 jednak jeszcze jeden problem: nad \u015brodkow\u0105 osi\u0105, wyposa\u017con\u0105 w ko\u0142a bli\u017aniacze, umieszczone by\u0142y wci\u0105\u017c podw\u00f3jne siedzenia (jak w Jelczach Mex 272), kt\u00f3re w znacznym stopniu utrudnia\u0142y poruszanie si\u0119 po autobusie. \u00d3wczesna prasa sugerowa\u0142a zastosowanie w ich miejsce tzw. „p\u00f3\u0142torak\u00f3w”. Rozwi\u0105zanie to wykorzystano dopiero w nast\u0119pnej przegubowej konstrukcji JZS. By\u0142 to… Jelcz M180, zaprezentowany w roku 1992. <\/p>\n

Eksport <\/strong><\/p>\n

Na bazie produkowanych modeli stworzono w JZS wiele odmian, przeznaczonych na eksport. Do Czechos\u0142owacji wysy\u0142ano przyczepy P01. Na tamtejszy rynek stworzono te\u017c w 1967 r., na bazie modelu 043, autobus Jelcz 038, posiadaj\u0105cy inne wyko\u0144czenie i wyposa\u017cenie wn\u0119trza. Rok p\u00f3\u017aniej bramy jelcza\u0144skiej fabryki zacz\u0119\u0142y opuszcza\u0107 podmiejskie Jelcze 041, w tym r\u00f3wnie\u017c dla Czechos\u0142owacji. Posiada\u0142y one jedne podw\u00f3jne drzwi sterowane pneumatycznie w uk\u0142adzie 0-2-0. Pomie\u015bci\u0107 mog\u0142y 50 os\u00f3b. Ciekawostk\u0105 jest fakt, i\u017c na czeski rynek eksportowano miejskie Jelcze 272E, kt\u00f3re odpowiada\u0142y produkowanym w Vysokim Mycie Skodom RTO-MEX. Dla potrzeb rynku wschodnioniemieckiego przygotowano w JZS specjalne odmiany autobus\u00f3w 021 oraz 043, oznaczone liter\u0105 E i pozbawione przesuwnych szyb w oknach bocznych. Przewo\u017anicy z NRD mogli ponadto kupi\u0107 autobusy Jelcz 040 oraz przyczepy 046. Autobusy z JZS eksportowano te\u017c do wielu innych pa\u0144stw z obozu RWPG. <\/p>\n

\"Dni<\/a>\"Dni<\/a><\/p>\n

Ostatni „og\u00f3rek”? <\/strong><\/p>\n

Bazuj\u0105ce na czeskiej licencji Jelcze sta\u0142y si\u0119 na prze\u0142omie lat 60. i 70. konstrukcjami przestarza\u0142ymi. Zacz\u0119to budowa\u0107 prototypy nowych autobus\u00f3w, za\u015b ko\u0144cowym efektem sta\u0142 si\u0119 monta\u017c w podwroc\u0142awskiej fabryce miejskich Berliet\u00f3w PR 100. Nie oznacza\u0142o to jednak zaprzestania produkcji „og\u00f3rka”. W roku 1971 wykonano kilka prototyp\u00f3w pojazdu oznaczonego symbolem Jelcz II, kt\u00f3re pomy\u015blnie przesz\u0142y pr\u00f3by fabryczne. Zapad\u0142a w\u00f3wczas decyzja o seryjnej produkcji Jelcza II, a pierwsza partia 98 autobus\u00f3w opu\u015bci\u0142a bramy fabryki w latach 1975-76. Jelcz II pe\u0142ni\u0142 w ofercie podwroc\u0142awskiej fabryki rol\u0119 modelu przej\u015bciowego pomi\u0119dzy przestarza\u0142ym autobusem 043, a produkowanym od 1979 r. PR 110IL, opartym na licencji Berlieta PR 100. Wygl\u0105dem nie r\u00f3\u017cni\u0142 si\u0119 od dotychczas oferowanego modelu 043, ale jego podwozie by\u0142o ju\u017c konstrukcj\u0105 krajow\u0105, pochodz\u0105c\u0105 z Jelcza (a nie tak jak dotychczas z Czechos\u0142owacji). Jelcz II (oznaczony symbolem 044) posiada\u0142 silnik typu SW 680\/55 produkcji WSK Mielec na licencji Leyland o mocy maksymalnej 200 KM. Tylny most nap\u0119dowy pochodzi\u0142 z w\u0119gierskiej fabryki RABA, natomiast skrzynia bieg\u00f3w o pi\u0119ciu prze\u0142o\u017ceniach typu S6-90 produkowana by\u0142a na licencji niemieckiej firmy ZF. Autobus otrzyma\u0142 pod\u0142u\u017cnicow\u0105 ram\u0119 nitowan\u0105. Zastosowano w nim pneumatyczny hamulec zasadniczy i pomocniczy. Zawieszenie pojazdu stanowi\u0142y resory pi\u00f3rowe i amortyzatory. Jelcz 044, o zwi\u0119kszonej w stosunku do 043 masie, osi\u0105ga\u0142 maksymaln\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 76 km\/h. <\/p>\n

\"Odremontowany<\/a><\/p>\n

Czeska licencja i polskie modernizacje. <\/strong><\/p>\n

Takimi s\u0142owami mo\u017cna podsumowa\u0107 opisan\u0105 powy\u017cej histori\u0119. Nale\u017cy tylko przez chwil\u0119 zastanowi\u0107 si\u0119 nad prototypem A-81 Odra. Czy ta stuprocentowo polska konstrukcja nie mog\u0142a znale\u017a\u0107 si\u0119 na miejscu kultowego „og\u00f3rka”? Czesi pr\u00f3bowali modernizowa\u0107 autobusy Skoda 706 RTO, m.in. poprzez przeniesienie silnika na zwis tylny. Pojazdy te nie wesz\u0142y jednak do seryjnej produkcji. Pojawi\u0142a si\u0119 znana dobrze Skoda SM\/SL\/SD 11. W Jelczu tymczasem zn\u00f3w zrezygnowano z w\u0142asnych konstrukcji na rzecz licencji. Taka by\u0142a wtedy polityka…W historii JZS raz jeszcze powr\u00f3cono do konstrukcji Jelcza 043. Ale o tym opowiemy w jednym z nast\u0119pnych odcink\u00f3w. <\/p>\n

Tabela 1: Dane techniczne prototypu A81 Odra <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\n\n

A81 Odra <\/strong><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

rok produkcji <\/p>\n<\/td>\n

\n

1957 <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

konstrukcja <\/p>\n<\/td>\n

\n

ramowa <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

\n

10675 mm <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

szeroko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

\n

2500 mm <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

wysoko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

\n

2850 mm <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

masa w\u0142asna <\/p>\n<\/td>\n

\n

9150 kg <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

masa ca\u0142kowita <\/p>\n<\/td>\n

\n

b.d. <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

silnik <\/p>\n<\/td>\n

\n

S 56 <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

moc silnika <\/p>\n<\/td>\n

\n

160 KM <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

pr\u0119dk. max <\/p>\n<\/td>\n

\n

95 km\/h <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

ilo\u015b\u0107 miejsc <\/p>\n<\/td>\n

\n

52 <\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Tabela 2: Dane techniczne autobus\u00f3w Jelcz RTO i prototypu MAT „O\u0142awka”. <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\n014 Lux <\/strong><\/td>\n043 <\/strong><\/td>\nMex 272 <\/strong><\/td>\nJelcz Super <\/strong><\/td>\nJelcz II <\/strong><\/td>\nMAT O\u0142awka <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
\n

rodzaj <\/p>\n<\/td>\n

turystyczny <\/td>\nmi\u0119dzymiastowy <\/td>\nmiejski <\/td>\nkonferencyjny <\/td>\nmi\u0119dzymiastowy <\/td>\nturystyczny <\/td>\n<\/tr>\n
\n

rok produkcji <\/p>\n<\/td>\n

1964 <\/td>\n1958 <\/td>\n1963 <\/td>\n1963 <\/td>\n1971 <\/td>\n1964 <\/td>\n<\/tr>\n
\n

uk\u0142ad drzwi <\/p>\n<\/td>\n

0-1-0 <\/td>\n0-1-1 <\/td>\n0-2-2 <\/td>\n<\/td>\n0-1-1 <\/td>\n0-1-0 <\/td>\n<\/tr>\n
\n

Liczba miejsc <\/p>\n<\/td>\n

33+1 <\/td>\n51+2 <\/td>\n83 +1 <\/td>\nb.d. <\/td>\n51+2 <\/td>\n24 <\/td>\n<\/tr>\n
\n

d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

10870 mm <\/td>\n7100 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

szeroko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

2500 mm <\/td>\n2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

wysoko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

2900 mm <\/td>\n2865 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

rozstaw osi <\/p>\n<\/td>\n

5450 mm <\/td>\n3700 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

masa w\u0142asna <\/p>\n<\/td>\n

b.d. <\/td>\n8900 kg <\/td>\n8420 kg <\/td>\nb.d. <\/td>\n9100 kg <\/td>\n4480 kg <\/td>\n<\/tr>\n
\n

masa ca\u0142kowita <\/p>\n<\/td>\n

b.d. <\/td>\n14200 kg <\/td>\n14400 kg <\/td>\nb.d. <\/td>\nb.d. <\/td>\nb.d. <\/td>\n<\/tr>\n
\n

silnik <\/p>\n<\/td>\n

Skoda 706 RT <\/td>\nSW 680\/55 <\/td>\nS 47 <\/td>\n<\/tr>\n
\n

moc silnika <\/p>\n<\/td>\n

160 KM <\/td>\n200 KM <\/td>\n105 KM <\/td>\n<\/tr>\n
\n

pr\u0119dk. max <\/p>\n<\/td>\n

70 km\/h <\/td>\n60 km\/h <\/td>\n70 km\/h <\/td>\n76 km\/h <\/td>\n108 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

Tabela 3: Dane techniczne przegubowych Jelczy <\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n\n
<\/td>\nMPA AP-62 <\/strong><\/td>\nAP 02 <\/strong><\/td>\n021 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n
\n

rok produkcji <\/p>\n<\/td>\n

1962 <\/td>\n1964 <\/td>\n1966 <\/td>\n<\/tr>\n
\n

d\u0142ugo\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

17800 mm <\/td>\n17750 mm <\/td>\n15880 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

szeroko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

2500 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

wysoko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n

2900 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

rozstaw osi skrajnych <\/p>\n<\/td>\n

12600 mm <\/td>\n11110 mm <\/td>\n<\/tr>\n
\n

masa w\u0142asna <\/p>\n<\/td>\n

13370 kg <\/td>\n12840 kg <\/td>\n12000 kg <\/td>\n<\/tr>\n
\n

masa ca\u0142kowita <\/p>\n<\/td>\n

22860 kg <\/td>\nb.d. <\/td>\n21000 kg <\/td>\n<\/tr>\n
\n

silnik <\/p>\n<\/td>\n

Skoda 706 RT <\/td>\n<\/tr>\n
\n

moc silnika <\/p>\n<\/td>\n

160 KM <\/td>\n<\/tr>\n
\n

pr\u0119dk. max <\/p>\n<\/td>\n

60 km\/h <\/td>\n<\/tr>\n
\n

ilo\u015b\u0107 miejsc siedz.\/stoj. <\/p>\n<\/td>\n

46\/96 <\/td>\n34\/120 <\/td>\n42\/93 <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n

. Literatura: <\/p>\n

Praca zbiorowa pod red. J. Szatsznajdera: Jelczem po drogach Polski i \u015bwiata, Jelcza\u0144skie Zak\u0142ady Samochodowe 1983. <\/strong><\/p>\n

Szelichowski St., Sto lat polskiej motoryzacji, Krak\u00f3w 2003. <\/p>\n

Po\u0142omski W., Jelcz – ci\u0105g dalszy historii, Automobilista 4\/2003. <\/p>\n

Supel \u0141., Nieznane polskie autobusy – cz\u0119\u015b\u0107 2, Autobusy TEST 1-2\/2002. <\/p>\n

Archiwalne materia\u0142y prasowe z lat 1958-1967. <\/p>\n

Materia\u0142y archiwalne JZS. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2795,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[3212],"class_list":["post-2794","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-ogorek"],"acf":[],"yoast_head":"\nOcali\u0107 od zapomnienia - `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia - `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Jelcz mia\u0142 w\u0142asn\u0105 konstrukcj\u0119… W latach 50-tych ubieg\u0142ego stulecia autobusy z prawdziwego zdarzenia powstawa\u0142y...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T13:57:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia - `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg\",\"datePublished\":\"2004-07-13T18:28:09+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T13:57:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia – `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia - `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia - `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo","og_description":"Jelcz mia\u0142 w\u0142asn\u0105 konstrukcj\u0119… W latach 50-tych ubieg\u0142ego stulecia autobusy z prawdziwego zdarzenia powstawa\u0142y...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T13:57:10+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia - `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg","datePublished":"2004-07-13T18:28:09+00:00","dateModified":"2025-01-04T13:57:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-83.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-ogorek-czyli-polsko-czeskie-malzenstwo\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia – `Og\u00f3rek`, czyli polsko-czeskie ma\u0142\u017ce\u0144stwo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/2794","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2794"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2795"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2794"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2794"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2794"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}