{"id":2793,"date":"2004-07-13T18:28:09","date_gmt":"2004-07-13T18:28:09","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=2793"},"modified":"2025-01-04T14:56:09","modified_gmt":"2025-01-04T13:56:09","slug":"gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/","title":{"rendered":"Gdy nie wiadomo, o co chodzi – chodzi o…"},"content":{"rendered":"

Zarys systemu finansowego komunikacji miejskiej <\/strong><\/p>\n

D\u0142ugo nie podejmowa\u0142em – z r\u00f3\u017cnych przyczyn – tego tematu. Nie ukrywam, \u017ce po cz\u0119\u015bci z tej racji, \u017ce jest to temat bardzo obszerny i bardzo trudny. Z tej racji felieton zatytu\u0142owa\u0142em „Zarys…” – pozostawiam tu pole dalszej dyskusji co do tre\u015bci i oczekuj\u0119 tak\u017ce na uwagi w stosunku do tekstu. <\/p>\n

W zwi\u0105zku ze zmian\u0105 systemu spo\u0142eczno-gospodarczego kraju w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych konieczne sta\u0142o si\u0119 wprowadzenie pe\u0142nego rachunku ekonomicznego w systemach komunikacji miejskiej. W miastach polskich zacz\u0119to stosowa\u0107 r\u00f3\u017cne modele organizacyjne komunikacji, kt\u00f3re skutkuj\u0105 okre\u015blonym kierunkiem i sposobem przep\u0142ywu \u015brodk\u00f3w finansowych. Inna jest sytuacja operatora, kt\u00f3ry comiesi\u0119cznie otrzymuje od zarz\u0105du transportu okre\u015blon\u0105 kwot\u0119 w zamian za wykonanie zakontraktowanej wielko\u015bci pracy przewozowej, a inna takiego, kt\u00f3ry musi samodzielnie zabiega\u0107 o wp\u0142ywy z bilet\u00f3w. Odwracaj\u0105c sytuacj\u0119 o 180 stopni – odmienna jest sytuacja samorz\u0105du, kt\u00f3ry jedynie dop\u0142aca do dzia\u0142alno\u015bci transportu komunalnego okre\u015blon\u0105 w bud\u017cecie kwot\u0119 od tej, w kt\u00f3rej znajduje si\u0119 komunalny zarz\u0105d transportu, zmuszony do zorganizowania ca\u0142ej w\u0142asnej sieci dystrybucji bilet\u00f3w… <\/p>\n

W swoim materiale skoncentrowa\u0142em si\u0119 na wp\u0142ywach – tak wielu ju\u017c podnosi\u0142o konieczno\u015b\u0107 redukcji koszt\u00f3w jako warunku „przetrwania” komunikacji publicznej, \u017ce postanowi\u0142em na przek\u00f3r wszystkim zainteresowa\u0107 si\u0119 przede wszystkim tymi \u015brodkami, kt\u00f3re zasilaj\u0105 system komunikacyjny. <\/p>\n

Bilety kontra dotacje – fa\u0142szywy sp\u00f3r <\/strong><\/p>\n

Na wst\u0119pie rozwa\u017ca\u0144 wypada wspomnie\u0107 o prostym fakcie, kt\u00f3ry nie zawsze jest przez wszystkich w\u0142a\u015bciwie rozumiany. Sumaryczna wielko\u015b\u0107 wp\u0142yw\u00f3w to suma dw\u00f3ch sk\u0142adnik\u00f3w – dotacji i wp\u0142yw\u00f3w ze sprzeda\u017cy. Co prawda w og\u00f3lnej puli \u015brodk\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 dochody ze sprzeda\u017cy powierzchni reklamowej i inne tego typu wp\u0142ywy, lecz dla uproszczenia wp\u0142ywy komunikacji miejskiej mo\u017cna podzieli\u0107 na bud\u017cetowe i taryfowe. <\/p>\n

Jeszcze na drugim roku moich studi\u00f3w profesor Tomanek pokazywa\u0142 w trakcie wyk\u0142adu stopie\u0144 pokrycia koszt\u00f3w wp\u0142ywami taryfowymi w r\u00f3\u017cnych o\u015brodkach Europy. Du\u017ca rozbie\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy tym wska\u017anikiem w poszczeg\u00f3lnych o\u015brodkach zupe\u0142nie mnie zaskoczy\u0142a. O ile mnie pami\u0119\u0107 nie myli (a jednak troch\u0119 wody w Wi\u015ble up\u0142yn\u0119\u0142o), to w Rzymie wp\u0142ywy taryfowe pokrywa\u0142y jedynie 10 % koszt\u00f3w, podczas gdy w Dublinie – a\u017c 96 %! Ta prosta miara jest cz\u0119sto argumentem w dyskusjach politycznych, u\u017cywanym zupe\u0142nie nies\u0142usznie i bez zastanowienia. Cz\u0119\u015b\u0107 os\u00f3b uwa\u017ca, \u017ce dotacje dla komunikacji nale\u017cy minimalizowa\u0107, by dzi\u0119ki temu by\u0142a ona adekwatna do potrzeb rynku i aktywnie stara\u0142a si\u0119 sprosta\u0107 wymaganiom stawianym przez pasa\u017cer\u00f3w. Przeciwnego zdania s\u0105 zwolennicy traktowania komunikacji miejskiej jako instrumentu polityki. Ci dla odmiany deklaruj\u0105 ch\u0119\u0107 szerokiego wspierania (przede wszystkim finansowego) transportu publicznego, jako umo\u017cliwiaj\u0105cego mobilno\u015b\u0107 wszystkim ludziom, jako narz\u0119dzia aktywizacji terenu, czy wreszcie jako narz\u0119dzia poprawy stanu \u015brodowiska. <\/p>\n

W otaczaj\u0105cej nas rzeczywisto\u015bci zawsze zwolennicy wysokich i niskich dotacji spotykaj\u0105 si\u0119 „gdzie\u015b po \u015brodku” – pierwsi staj\u0105 przed alternatyw\u0105 mniejszych lub wi\u0119kszych zaburze\u0144 spo\u0142ecznych, drudzy – ogranicze\u0144 w miejskiej kasie. Wydaje si\u0119 jednak, \u017ce problem jest zupe\u0142nie niew\u0142a\u015bciwie postawiony. Stawianie alternatywy pomi\u0119dzy wp\u0142ywami taryfowymi a bud\u017cetowymi jest b\u0142\u0119dne, bowiem w interesie komunikacji miejskiej jest maksymalizowanie zar\u00f3wno jednych, jak i drugich . Konieczne jest zatem zupe\u0142nie inne podej\u015bcie do tematu, oparte nie na udziale jednych czy drugich wp\u0142yw\u00f3w w og\u00f3lnej sumie, lecz na maksymalizowaniu jednych i drugich. Dzi\u0119ki temu \u0142\u0105czna kwota, pozostaj\u0105ca do zagospodarowania przez zarz\u0105dzaj\u0105cych komunikacj\u0105, ulega zwi\u0119kszeniu – pozwala to na popraw\u0119 jako\u015bci \u015bwiadczonych us\u0142ug, uruchomienie dodatkowych kurs\u00f3w czy wzrost niezawodno\u015bci ich realizacji. <\/p>\n

Wska\u017aniki finansowe <\/strong><\/p>\n

Je\u015bli przyjmiemy proponowane za\u0142o\u017cenie, \u017ce celem finansowym komunikacji miejskiej jest maksymalizowanie wp\u0142yw\u00f3w, to konieczna jest ich bezwzgl\u0119dna kontrola. Zadaniem transportu zbiorowego jest okre\u015blona misja spo\u0142eczna (zwana z europejska s\u0142u\u017cb\u0105 publiczn\u0105), co nie dezawuuje dzia\u0142alno\u015bci podmiot\u00f3w nastawionych na zysk w systemie komunikacyjnym. Jednak w\u0142a\u015bnie cele spo\u0142eczne predestynuj\u0105 do tego, by wyda\u0107 jak najwi\u0119cej z tego, co si\u0119 zgromadzi\u0142o. Innymi s\u0142owy – im wi\u0119ksza b\u0119dzie og\u00f3lna pula \u015brodk\u00f3w w dyspozycji systemu komunikacyjnego, tym wi\u0119cej (w za\u0142o\u017ceniu) b\u0119dzie mog\u0142o by\u0107 skierowane w stron\u0119 pasa\u017cer\u00f3w. Oczywi\u015bcie zawsze istnieje zagro\u017cenie, \u017ce dodatkowe \u015brodki zostan\u0105 wykorzystane owszem, na nowy tabor, lecz b\u0119dzie to limuzyna prezesa – to w\u0142a\u015bnie najcz\u0119\u015bciej akcentuj\u0105 zwolennicy ograniczania dotacji. Dzi\u0119ki jej ograniczeniu ma zosta\u0107 ograniczona tego rodzaju rozrzutno\u015b\u0107… <\/p>\n

Czy jednak jest mo\u017cliwe unikni\u0119cie zb\u0119dnych wydatk\u00f3w przy r\u00f3wnoczesnym wysokim poziomie dotacji? Na jakim poziomie powinno si\u0119 dotowa\u0107 komunikacj\u0119? Podobnych pyta\u0144 jest wiele. Odpowied\u017a na drugie pytanie jest kwesti\u0105 wzgl\u0119dn\u0105 i najbardziej salomonowa odpowied\u017a brzmi – a\u017c do mo\u017cliwo\u015bci absorpcyjnych systemu komunikacyjnego. Oznacza to dok\u0142adnie tyle, \u017ce przy prowadzeniu bie\u017c\u0105cych i d\u0142ugookresowych obserwacji systemu transportowego dotacja powinna by\u0107 ustalana na takim poziomie, kt\u00f3ry jest odczuwalny dla pasa\u017cer\u00f3w. Wa\u017cne jest te\u017c, by ta odczuwalno\u015b\u0107 nie przejawia\u0142a si\u0119 w cenie biletu – dochody taryfowe powinny by\u0107 maksymalizowane, a nie zast\u0119powane wy\u017cszymi dotacjami. Odczuwalno\u015b\u0107 przez klient\u00f3w mo\u017cna bardzo \u0142atwo mierzy\u0107 ich liczebno\u015bci\u0105 – je\u015bli zakup nowego pojazdu niskopod\u0142ogowego zaowocowa\u0142 wzrostem liczby nabywanych bilet\u00f3w miesi\u0119cznych, to t\u0119 inwestycj\u0119 miasta mo\u017cna uzna\u0107 za trafion\u0105, a dotacj\u0119 za jak najbardziej po\u017c\u0105dan\u0105. <\/p>\n

Aby unikn\u0105\u0107 marnotrawienia \u015brodk\u00f3w konieczne jest opracowanie wska\u017anik\u00f3w oceny systemu komunikacyjnego, uwzgl\u0119dniaj\u0105cego \u015brodki finansowe i ich oddzia\u0142ywanie. Pod uwag\u0119 mo\u017cna wzi\u0105\u0107 nast\u0119puj\u0105ce wielko\u015bci: <\/p>\n

•  udzia\u0142 transportu zbiorowego w og\u00f3lnej liczbie przemieszcze\u0144 na terenie miasta <\/p>\n

•  dynamika liczby przewo\u017conych pasa\u017cer\u00f3w <\/p>\n

•  og\u00f3lna mobilno\u015b\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w, przy uwzgl\u0119dnieniu pierwszego wska\u017anika <\/p>\n

•  wielko\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cy nieobligatoryjnych, realizowanych transportem zbiorowym <\/p>\n

•  stopie\u0144 \u0142agodzenia waha\u0144 cyklicznych, w szczeg\u00f3lno\u015bci tygodniowych <\/p>\n

To jedynie przyk\u0142adowe wska\u017aniki. Wa\u017cne jest, by oblicza\u0107 skuteczno\u015b\u0107 gospodarowania \u015brodkami, jako podstawow\u0105 miar\u0119 gospodarno\u015bci w komunikacji lokalnej. Gospodarno\u015b\u0107 mierzona liczb\u0105 podr\u00f3\u017cnych korzystaj\u0105cych z komunikacji miejskiej to jednak wska\u017anik nie tylko dla dotacji, lecz tak\u017ce dla \u015brodk\u00f3w pozyskanych od pasa\u017cer\u00f3w – tych r\u00f3wnie\u017c nie mo\u017cna marnotrawi\u0107… <\/p>\n

Pojawia si\u0119 pytanie, do czego zmierza takie ujmowanie kwestii finansowych. Najwa\u017cniejszym celem dzia\u0142a\u0144 systemu komunikacyjnego s\u0105 pasa\u017cerowie i to w\u0142a\u015bnie przez pryzmat pasa\u017cer\u00f3w powinno si\u0119 patrze\u0107 na gospodarno\u015b\u0107. Pasa\u017cer, wsiadaj\u0105c do autobusu i kasuj\u0105c bilet, nie zastanawia si\u0119, ile procent wp\u0142yw\u00f3w kasy komunikacyjnej stanowi jego bilet i czy ta cz\u0119\u015b\u0107 przeznaczana jest na sprz\u0105tanie autobus\u00f3w, czy te\u017c mo\u017ce na ogrzewanie warsztatu. Dla pasa\u017cera istotne jest, \u017ce us\u0142uga jest oferowana na wysokim poziomie, a to jest mo\u017cliwe tylko przy odpowiednim poziomie wp\u0142yw\u00f3w finansowych (kwesti\u0105 drugorz\u0119dn\u0105 pozostaje jakich). Co ciekawe w opracowaniu dotycz\u0105cym komunikacji w Stuttgarcie (A. J\u0119draszko: Zarz\u0105dzanie mieszkalnictwem i planowanie komunikacji przez samorz\u0105d terytorialny w Niemczech na przyk\u0142adzie Stuttgartu. Unia Metropolii Polskich, \u0141\u00f3d\u017a 1996) argumentuje si\u0119, \u017ce cena bilet\u00f3w powinna by\u0107 stosunkowo wysoka. Badania wykazuj\u0105 istnienie ceny „granicznej”, to jest takiej, po wzro\u015bcie kt\u00f3rej nast\u0119puje gwa\u0142towny odp\u0142yw pasa\u017cer\u00f3w, natomiast w razie jej obni\u017cki pozyskanie nowych klient\u00f3w jest niewielkie. Co prawda dane te dotycz\u0105 kraju o znacznie wy\u017cszym poziomie motoryzacji, jednak wskazuj\u0105, \u017ce dobrym kierunkiem walki o klienta jest nie obni\u017canie cen, lecz poprawa jako\u015bci – przynajmniej w d\u0142u\u017cszej perspektywie. <\/p>\n

Rozliczanie dotacji i wp\u0142yw\u00f3w taryfowych nie wzajemnie w stosunku do siebie, lecz w\u0142a\u015bnie w stosunku do efekt\u00f3w powoduje, \u017ce celem zarz\u0105dzania komunikacj\u0105 przestaje by\u0107 taki czy inny poziom finansowania okre\u015blonego rodzaju, lecz staje si\u0119 nim budowanie rzeczywistej pozycji rynkowej – utrzymywanie i pozyskiwanie nowych klient\u00f3w. Finanse tak naprawd\u0119 s\u0105 jedynie \u015brodkiem, kt\u00f3ry ma s\u0142u\u017cy\u0107 satysfakcji pasa\u017cer\u00f3w. <\/p>\n

Alternatywne \u017ar\u00f3d\u0142a finansowania <\/strong><\/p>\n

W rzeczywisto\u015bci gospodarczej komunikacji miejskiej nie mo\u017cna pomija\u0107 \u017ar\u00f3de\u0142 finansowania dot\u0105d nie wymienionych. Co prawda g\u0142\u00f3wne wp\u0142ywy bud\u017cetu komunikacji miejskiej to zawsze gminy i pasa\u017cerowie, jednak naprawd\u0119 warto rozejrze\u0107 si\u0119 za pozyskaniem dodatkowych \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re mo\u017cna by by\u0142o pozyska\u0107. Pierwszym, kt\u00f3re niemal natychmiast nasuwa si\u0119 ka\u017cdemu, s\u0105 oczywi\u015bcie wp\u0142ywy z udost\u0119pnienia potencjalnym reklamodawcom powierzchni na taborze. Reklama na \u015brodkach transportu jest do\u015b\u0107 popularna, bowiem autobusy i tramwaje wykonuj\u0105c codziennie wiele kilometr\u00f3w ulicami miast s\u0105 widziane przez szerokie audytorium, do kt\u00f3rego reklamodawcy chc\u0105 trafi\u0107. <\/p>\n

To jednak nie jedyne wsparcie, z jakiego mo\u017cna czerpa\u0107 dodatkowe \u015brodki finansowe. Inwestycje w tabor warto zasili\u0107 \u015brodkami z wszelkiego rodzaju funduszy celowych, kt\u00f3rych zadaniem jest realizowanie okre\u015blonych cel\u00f3w spo\u0142ecznych. Przy kupnie nowego wozu mo\u017cna uzyska\u0107 dofinansowanie funduszu ochrony \u015brodowiska (r\u00f3\u017cnego szczebla) w zwi\u0105zku z wyposa\u017ceniem pojazdu w silnik spe\u0142niaj\u0105cy okre\u015blone normy ekologiczne, natomiast Pa\u0144stwowy Fundusz Rehabilitacji Os\u00f3b Niepe\u0142nosprawnych mo\u017ce do\u0142o\u017cy\u0107 swoj\u0105 „cegie\u0142k\u0119”, je\u015bli zdecydujemy si\u0119 naby\u0107 pojazd niskopod\u0142ogowy. Dlaczeg\u00f3\u017cby zatem nie skorzysta\u0107 z potencjalnych mo\u017cliwo\u015bci? <\/p>\n

Zupe\u0142nie odr\u0119bna kwestia to fundusze pomocowe Unii Europejskiej. Ten temat jest obecnie ca\u0142kiem nowy, w ko\u0144cu cz\u0142onkiem UE stali\u015bmy si\u0119 dopiero dwa miesi\u0105ce temu. Niezale\u017cnie od tego warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na potencjalne mo\u017cliwo\u015bci pozyskania \u015brodk\u00f3w z Brukseli, kt\u00f3re mog\u0142yby zasili\u0107 powa\u017cnie systemy komunikacyjne, zw\u0142aszcza najwi\u0119kszych aglomeracji. Trzeba jasno powiedzie\u0107, \u017ce uzyskanie wsparcia unijnego do \u0142atwych nie nale\u017cy. Potencjalny beneficjent musi si\u0119 zmierzy\u0107 z szeregiem trudno\u015bci, pocz\u0105wszy od szczebla lokalnego, a sko\u0144czywszy na ministerialnym. Z jednej strony zapisy Uzupe\u0142nienia Zintegrowanego Programu Operacyjnego Rozwoju Regionalnego – gdy\u017c to w\u0142a\u015bnie ten dokument umo\u017cliwia pozyskanie \u015brodk\u00f3w unijnych na komunikacj\u0119 miejsk\u0105 – wymagaj\u0105 na przyk\u0142ad okre\u015blonych dzia\u0142a\u0144 infrastrukturalnych, by m\u00f3c kupi\u0107 nowy tabor, z drugiej – nie jest \u0142atwo wyperswadowa\u0107 na w\u0142adzach lokalnych przyj\u0119cie wymaganych dokument\u00f3w szczebla gminnego. W przypadku du\u017cych aglomeracji w\u0142a\u015bciwie to do ko\u0144ca nie wiadomo, jaki podmiot jest odpowiedzialny za opracowanie programu rozwoju transportu… <\/p>\n

Skoro jest tyle trudno\u015bci, to mo\u017ce nie warto zawraca\u0107 sobie g\u0142owy \u015brodkami Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego? – to niech ju\u017c ka\u017cdy odpowiedzialny za komunikacj\u0119 odpowie sobie sam. Bo skoro przy wsp\u00f3\u0142udziale dofinansowania unijnego cena autobusu spada o 50, a nawet 75 procent, to moim zdaniem gra jest warta \u015bwieczki. <\/p>\n

Kierunek przep\u0142ywu \u015brodk\u00f3w finansowych <\/strong><\/p>\n

Zupe\u0142nie odr\u0119bnym zagadnieniem sfery finansowej jest kwestia kierunku przep\u0142yw\u00f3w \u015brodk\u00f3w finansowych. Z pozoru sprawa ta jest oczywista – finanse w\u0119druj\u0105 od pasa\u017cera i z bud\u017cetu gminy do podmiotu odpowiedzialnego za komunikacj\u0119 (pan Bogumi\u0142 Bochenek z Tramwaj\u00f3w \u015al\u0105skich u\u017cywa dla okre\u015blenia takiego podmiotu \u015bwietnego s\u0142owa „komunikant”, obejmuj\u0105cego zar\u00f3wno zarz\u0105dy transportu, jak i samodzielne przedsi\u0119biorstwa komunikacji miejskiej). Jednak z perspektywy G\u00f3rno\u015bl\u0105skiego Okr\u0119gu Przemys\u0142owego mocno zmienia si\u0119 optyka patrzenia na zagadnienie. Gminy uiszczaj\u0105 sk\u0142adk\u0119 na rzecz Komunalnego Zwi\u0105zku Komunikacyjnego GOP, a poza tym dofinansowuj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 operator\u00f3w, operator tramwajowy stanowi\u0142 do niedawna wci\u0105\u017c przedsi\u0119biorstwo pa\u0144stwowe, gminy mimo zawartych porozumie\u0144 komunalnych dofinansowuj\u0105 innych organizator\u00f3w komunikacji – to tylko niewielkie wycinki bardzo skomplikowanej siatki organizacyjnej g\u00f3rno\u015bl\u0105skiej komunikacji. <\/p>\n

Analizuj\u0105c kierunek przep\u0142yw\u00f3w finansowych podstawowym pytaniem, jakie nale\u017cy sobie zada\u0107, jest to, do jakiego podmiotu maj\u0105 sp\u0142ywa\u0107 poszczeg\u00f3lne \u015brodki. Przek\u0142adaj\u0105c to na bardziej przyziemny j\u0119zyk – gminy powinny dotowa\u0107 zarz\u0105dy transportu, operator\u00f3w, czy mo\u017ce oba te cia\u0142a r\u00f3wnocze\u015bnie? Je\u015bli chodzi o \u015brodki publiczne, to sytuacja jest jeszcze do\u015b\u0107 klarowna, inaczej jest ze \u015brodkami pozyskiwanymi w wyniku aktywno\u015bci poszczeg\u00f3lnych podmiot\u00f3w… <\/p>\n

Na przyk\u0142ad mo\u017cna zada\u0107 bardzo celowe pytanie, kto powinien zarz\u0105dza\u0107 pozyskiwaniem \u015brodk\u00f3w z reklam. Zasadniczo panuje przekonanie, \u017ce to poszczeg\u00f3lni operatorzy, dysponuj\u0105c taborem, winni zajmowa\u0107 si\u0119 tego typu dzia\u0142alno\u015bci\u0105 – jak jednak ma si\u0119 to do ch\u0119ci ujednolicania barw taboru przez zarz\u0105d transportu miejskiego? Z drugiej strony mo\u017cliwe jest takie zorganizowanie komunikacji, w kt\u00f3rym to zarz\u0105d b\u0119dzie odpowiedzialny za t\u0119 dzia\u0142k\u0119, jak ma to miejsce w Chrzanowie… <\/p>\n

Je\u015bli chodzi o pozyskiwanie \u015brodk\u00f3w z r\u00f3\u017cnego rodzaju funduszy publicznych, to \u015brodki te zawsze s\u0105 przeznaczane na okre\u015blony cel. Nie ma tutaj zbyt du\u017cego manewru, do kogo p\u00f3jd\u0105 pieni\u0105dze, jednak czasem warto zastanowi\u0107 si\u0119 nad dokonaniem zmian organizacyjnych, by na przyk\u0142ad w spos\u00f3b scentralizowany wyst\u0105pi\u0107 o wsparcie finansowe. <\/p>\n

To ostatnie ma szczeg\u00f3lne znaczenie przy ubieganiu si\u0119 o \u015brodki unijne przez du\u017ce aglomeracje. Pocz\u0105tkowo \u015brodki na rozw\u00f3j transportu zbiorowego mia\u0142y by\u0107 rozdzielone pomi\u0119dzy Warszaw\u0119 i G\u00f3rny \u015al\u0105sk, lecz w finalnej wersji o \u015brodki te mog\u0105 ubiega\u0107 si\u0119 tak\u017ce inne du\u017ce aglomeracje. Skuteczno\u015b\u0107 pozyskiwania tych \u015brodk\u00f3w zale\u017cy w ogromnej mierze w\u0142a\u015bnie od umiej\u0119tno\u015bci uzyskania lokalnego konsensusu i wyst\u0105pieniu ze „zintegrowanym” wnioskiem – obejmuj\u0105cym nie tylko zakup autobus\u00f3w, ale tak\u017ce powi\u0105zanie ich z sieci\u0105 tramwajow\u0105, budow\u0119 centr\u00f3w przesiadkowych, przystosowanie przystank\u00f3w do potrzeb os\u00f3b niepe\u0142nosprawnych (i nie chodzi tu tylko o poruszaj\u0105cych si\u0119 na w\u00f3zkach inwalidzkich, lecz tak\u017ce o osoby niedowidz\u0105ce, niewidome i w inny spos\u00f3b poszkodowane przez \u017cycie…), wdro\u017cenie systemu monitoringu ruchu i wiele innych zagadnie\u0144. Z ca\u0142\u0105 stanowczo\u015bci\u0105 takie „zintegrowane” wnioski spotkaj\u0105 si\u0119 z wi\u0119ksz\u0105 aprobat\u0105 ani\u017celi te projekty, w kt\u00f3rych trzonem b\u0119dzie zakup taboru, wsparty bli\u017cej niesprecyzowanymi krokami w innych sferach. <\/p>\n

Tutaj nie ma miejsca na dywagacje, kto powinien sk\u0142ada\u0107 wnioski o budow\u0119 metra, a kto o systemy informacji na przystankach dzia\u0142aj\u0105ce w systemie czasu rzeczywistego – wszyscy powinni zawrze\u0107 porozumienie i wyst\u0105pi\u0107 z jednym wnioskiem o „wszystko”. Jest jeszcze jeden argument na rzecz takiego w\u0142a\u015bnie podej\u015bcia. Je\u015bli sk\u0142adany jest jeden solidny, dobrze przygotowany wniosek, w kt\u00f3ry wszyscy zainteresowani w\u0142o\u017c\u0105 sw\u00f3j wk\u0142ad w postaci zaanga\u017cowania i kompetencji – to ma on du\u017ce szanse na uzyskanie unijnego dofinansowania. Je\u015bli natomiast wybrany zostanie wariant typu „ka\u017cdy sobie rzepk\u0119 skrobie” to istnieje du\u017ce zagro\u017cenie, \u017ce kto\u015b jednak potknie si\u0119 na zr\u0119bach brukselskich pieni\u0119dzy i jego wniosek nie zostanie pozytywnie rozpatrzony. A po co komu\u015b pochylnie na przystankach autobusowych, skoro linie nadal b\u0119d\u0105 obs\u0142ugiwane taborem niewiele m\u0142odszym od popularnych og\u00f3rk\u00f3w? To oczywi\u015bcie gruba przesada, lecz chcia\u0142em zobrazowa\u0107 konieczno\u015b\u0107 konsolidacji w obliczu wsp\u00f3lnej szansy pozyskania ca\u0142kiem niema\u0142ych \u015brodk\u00f3w… <\/p>\n

Podsumowanie <\/strong><\/p>\n

O potrzebach finansowych komunikacji miejskiej nie trzeba nikogo przekonywa\u0107. Przekr\u00f3j krajowy jest zr\u00f3\u017cnicowany – z innymi problemami boryka si\u0119 Wroc\u0142aw, z innymi Zdu\u0144ska Wola. Ka\u017cdy jednak zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce dodatkowa z\u0142ot\u00f3wka to dodatkowe mo\u017cliwo\u015bci i nowe szanse. Debaty nad poziomem dotacji w stosunku do wp\u0142yw\u00f3w taryfowych powinny zosta\u0107 zast\u0105pione analiz\u0105 dotacji w stosunku do rzeczywistych potrzeb pasa\u017cer\u00f3w. <\/p>\n

Zmiana filozofii finansowania komunikacji jest niezb\u0119dna – pryzmat r\u00f3wnowagi bud\u017cetowej powinien ust\u0105pi\u0107 miejsca marketingowej zasadzie pierwsze\u0144stwa rynku i klienta. Przez kilkana\u015bcie lat okresu po transformacji ustrojowej wypracowano r\u00f3\u017cnorodne modele finansowania komunikacji, jednak potrzebna jest nieustanna praca nad sposobami, \u017ar\u00f3d\u0142ami i kierunkami pozyskiwania \u015brodk\u00f3w finansowych, by bod\u017ace stymulowane przez finanse w sferze realnej by\u0142y mo\u017cliwie najkorzystniejsze dla pasa\u017cera. Czas sko\u0144czy\u0107 z dawnym „czy si\u0119 stoi czy si\u0119 le\u017cy…”, kt\u00f3re wci\u0105\u017c pokutuje na przyk\u0142ad poprzez p\u0142acenie tyle samo za wozokilometry poczciwych przegubowych ikarus\u00f3w, niezale\u017cnie od tego, czy korzysta z niego dziesi\u0119\u0107 czy sto os\u00f3b. <\/p>\n

Postawienie pasa\u017cera w centralnym punkcie jest te\u017c wymagane poprzez procedury unijne. Ka\u017cdy wnioskodawca musi wskaza\u0107, ilu pasa\u017cer\u00f3w pozyska dzi\u0119ki dofinansowaniu okre\u015blonych inwestycji, jak ekologiczne silniki wp\u0142yn\u0105 na czysto\u015b\u0107 powietrza czy wreszcie ilu u\u017cytkownik\u00f3w samochod\u00f3w zamieni w\u0142asne cztery k\u00f3\u0142ka na transport zbiorowy. A o tym, \u017ce wej\u015bcie Polski do Unii Europejskiej jest ogromn\u0105 szans\u0105, przekonaj\u0105 si\u0119 najlepiej ci, kt\u00f3rzy t\u0119 szans\u0119 wykorzystaj\u0105. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[5959],"class_list":["post-2793","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-finansowanie"],"acf":[],"yoast_head":"\nGdy nie wiadomo, o co chodzi - chodzi o... - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Gdy nie wiadomo, o co chodzi - chodzi o...\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zarys systemu finansowego komunikacji miejskiej D\u0142ugo nie podejmowa\u0142em – z r\u00f3\u017cnych przyczyn – tego...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T13:56:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"14 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/\",\"name\":\"Gdy nie wiadomo, o co chodzi - chodzi o... - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"datePublished\":\"2004-07-13T18:28:09+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T13:56:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Gdy nie wiadomo, o co chodzi – chodzi o…\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Gdy nie wiadomo, o co chodzi - chodzi o... - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Gdy nie wiadomo, o co chodzi - chodzi o...","og_description":"Zarys systemu finansowego komunikacji miejskiej D\u0142ugo nie podejmowa\u0142em – z r\u00f3\u017cnych przyczyn – tego...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T13:56:09+00:00","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"14 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/","name":"Gdy nie wiadomo, o co chodzi - chodzi o... - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"datePublished":"2004-07-13T18:28:09+00:00","dateModified":"2025-01-04T13:56:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/gdy-nie-wiadomo-o-co-chodzi-chodzi-o\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Gdy nie wiadomo, o co chodzi – chodzi o…"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/2793","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2793"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2793"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2793"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2793"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}