{"id":2539,"date":"2004-05-04T21:00:03","date_gmt":"2004-05-04T21:00:03","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&#038;p=2539"},"modified":"2025-01-04T11:31:09","modified_gmt":"2025-01-04T10:31:09","slug":"ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia &#8211; czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej"},"content":{"rendered":"<p class=\"textbody\">To ju\u017c trzecia cz\u0119\u015b\u0107 naszej sagi autobusowej. Znajdujemy si\u0119 wci\u0105\u017c w pierwszej po\u0142owie lat 50-tych. Na ulicach coraz cz\u0119\u015bciej mo\u017cna ju\u017c spotka\u0107 osobowe Warszawy i ci\u0119\u017carowe Stary. Tymczasem w komunikacji miejskiej i mi\u0119dzymiastowej panuje chaos i ogromne zr\u00f3\u017cnicowanie taboru. Po 1955 roku obraz ten jednak zaczyna powoli si\u0119 zmienia\u0107. Dzieje si\u0119 to za spraw\u0105 niezwykle nowoczesnego, jak na tamte czasy, autobusu San, kt\u00f3ry na najbli\u017csze kilkana\u015bcie lat zdominuje drogi i ulice polskich miast. Zacznijmy jednak od pocz\u0105tku&#8230; <\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Pocz\u0105tki, czyli San H01-S42-F01 jako brzydkie kacz\u0105tko <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Produkowana od 1952 r. Stonka by\u0142a jedynie autobusem zast\u0119pczym, natomiast wytwarzane w Sanoku pojazdy Star (model Star-52 produkowano w latach 1952-1957) okaza\u0142y si\u0119 niezbyt trwa\u0142e i ma\u0142o nowoczesne, a to za spraw\u0105 zastosowania w nich drewnianego szkieletu nadwozia. Popularne Stary by\u0142y te\u017c niezbyt pojemne. Dlatego ju\u017c w roku 1952 w Sanockiej Fabryce Wagon\u00f3w podj\u0119to prace nad nowym i tanim autobusem. Efektem prac zespo\u0142u pod kierownictwem dr in\u017c. Janusza Paw\u0142owskiego by\u0142 prototyp pierwszego w Polsce autobusu o konstrukcji samono\u015bnej. Warto tutaj doda\u0107, \u017ce w\u00f3wczas tego typu konstrukcja by\u0142a techniczn\u0105 nowo\u015bci\u0105, a pierwszy na \u015bwiecie autobus o samono\u015bnym nadwoziu &#8211; Setra S8 (po niemiecku Selbsttragende Karosserie &#8211; st\u0105d nazwa Setra) zosta\u0142 zaprezentowany w 1951 r. na Mi\u0119dzynarodowych Targach Motoryzacyjnych we Frankfurcie. <\/p>\n<p class=\"textbody\"><a title=\"Prototyp San H01-S42-F01; Archiwum SFA\"><img decoding=\"async\" alt=\"Prototyp San H01-S42-F01; Archiwum SFA\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg\" \/><\/a>Prototypowy autobus z Sanoka powsta\u0142 w 1955 roku i nosi\u0142 oznaczenie San H01-S42-F01, kt\u00f3re zawiera w sobie kolejno oznaczenie typu nadwozia, silnika i podwozia. Zdj\u0119\u0107 tego brzydkiego kacz\u0105tka, kt\u00f3re mia\u0142o si\u0119 dopiero rozwin\u0105\u0107 w pi\u0119knego \u0142ab\u0119dzia, zachowa\u0142o si\u0119 jedynie kilka, dlatego wybaczcie jako\u015b\u0107 do\u0142\u0105czonej fotografii. Dlaczego brzydkiego? Oczywi\u015bcie, wygl\u0105d to sprawa dyskusyjna, ale dzielona na trzy cz\u0119\u015bci szyba przednia czy ogromny, z pionowymi \u017cerdziami wlot powietrza jeszcze nie zapowiada\u0142y, \u017ce jest to model, kt\u00f3ry zmieni diametralnie oblicze komunikacji autobusowej w naszym kraju. Ca\u0142o\u015b\u0107 innowacji kry\u0142a si\u0119 bowiem w \u015brodku pojazdu, gdzie zamiast konstrukcji ramowej zastosowano uk\u0142ad wr\u0119g, do kt\u00f3rych przykr\u0119cano cienkie blachy poszycia o grubo\u015bci rz\u0119du 1,5 mm. Tak wi\u0119c do karoserii, posiadaj\u0105cej zintegrowane elementy no\u015bne i usztywniaj\u0105ce, mocowane by\u0142y wszystkie elementy uk\u0142adu jezdnego i nap\u0119dowego. Si\u0142y pochodz\u0105ce z silnika oraz zawieszenia, a tak\u017ce si\u0142y wynikaj\u0105ce z ci\u0119\u017caru pasa\u017cer\u00f3w rozprowadzane by\u0142y na wr\u0119gi. Eliminacja ramy pozwoli\u0142a zaoszcz\u0119dzi\u0107 sporo na masie autobusu, co z kolei umo\u017cliwi\u0142o wyd\u0142u\u017cenie pojazdu o ponad metr. Pojemno\u015b\u0107 pasa\u017cerska powi\u0119kszona zosta\u0142a do 43 os\u00f3b. <\/p>\n<p class=\"textbody\">\u00d3wczesna prasa donosi\u0142a o wy\u017cszo\u015bci tej konstrukcji nad konstrukcj\u0105 ramow\u0105. Sam konstruktor, dr in\u017c. Janusz Paw\u0142owski stwierdzi\u0142, i\u017c &#8222;w por\u00f3wnaniu do zwyk\u0142ej ramy podwozia autobusowego, konstrukcja wr\u0119gowa jest 40 razy wytrzymalsza&#8221;. Ci\u0119\u017ckie testy, jakim zosta\u0142 poddany prototypowy San, zmusi\u0142y konstruktor\u00f3w do wprowadzenia kilku zmian. Seryjn\u0105 produkcj\u0119 samono\u015bnego autobusu rozpocz\u0119to po dw\u00f3ch latach zbierania niezb\u0119dnych do\u015bwiadcze\u0144. Przypadkowym i jak\u017ce przydatnym do\u015bwiadczeniem by\u0142 wypadek, jakiemu uleg\u0142 prototyp. San, jad\u0105cy z pr\u0119dko\u015bci\u0105 oko\u0142o 50 km\/h najecha\u0142 na drzewo, uderzaj\u0105c przy tym r\u00f3wnie\u017c bokiem w s\u0142up telegraficzny. Zniekszta\u0142cona zosta\u0142y \u015bciana przednia, drzwi przednie oraz okolice zawieszenia silnika. W pozosta\u0142ej cz\u0119\u015bci pojazdu nie wypad\u0142y nawet szyby! To utwierdzi\u0142o konstruktor\u00f3w w przekonaniu o wytrzyma\u0142o\u015bci tej konstrukcji. Po naprawie prototyp kontynuowa\u0142 jazdy pr\u00f3bne. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"San H01A; fot: archiwum SFA\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H01A; fot: archiwum SFA\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_2-47.jpg\" \/><\/a><a title=\"San H01A - wn\u0119trze; fot: archiwum SFA\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H01A - wn\u0119trze; fot: archiwum SFA\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_3-38.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"San H01A - wn\u0119trze; fot: archiwum SFA\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H01A - wn\u0119trze; fot: archiwum SFA\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_4-34.jpg\" \/><\/a><a title=\"San H01A na trasie fot: Lech Starowicz - zdj\u0119cie z ksi\u0105\u017cki `Piotrk\u00f3w Trybunalski 1217-1967`\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H01A na trasie fot: Lech Starowicz - zdj\u0119cie z ksi\u0105\u017cki `Piotrk\u00f3w Trybunalski 1217-1967`\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_5-35.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Rozpocz\u0119cie produkcji <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Do produkcji w 1957 r. wesz\u0142y od razu dwie odmiany autobusu &#8211; mi\u0119dzymiastowa (oznaczona symbolem San H01A) oraz miejska (San H01B). G\u0142\u00f3wna r\u00f3\u017cnica mi\u0119dzy nimi polega\u0142a na zastosowaniu w wersji przeznaczonej do komunikacji miejskiej mniejszej liczby siedze\u0144 celem zwi\u0119kszenia og\u00f3lnej pojemno\u015bci pasa\u017cerskiej oraz zastosowania drzwi dwuskrzyd\u0142owych. Drzwi te nie by\u0142y wtedy jeszcze automatyczne, a za ich obs\u0142ug\u0119 odpowiadali: kierowca (obs\u0142ugiwa\u0142 drzwi przednie) i konduktor (obs\u0142ugiwa\u0142 drzwi tylne). Wypada zaznaczy\u0107, \u017ce by\u0142y to pierwsze miejskie autobusy w Polsce. <\/p>\n<p class=\"textbody\">R\u00f3\u017cnice wzgl\u0119dem prototypu by\u0142y do\u015b\u0107 znaczne. Wprowadzono szereg usprawnie\u0144 technologicznych. Silnik (typu S-42) wysuni\u0119ty zosta\u0142 przed o\u015b k\u00f3\u0142 przednich, a 5-stopniow\u0105 skrzyni\u0119 bieg\u00f3w umieszczono w po\u0142owie odleg\u0142o\u015bci mi\u0119dzy silnikiem a tylnym mostem pojazdu. Rozwi\u0105zanie to mia\u0142o u\u0142atwi\u0107 u\u017cytkownikom dost\u0119p do sprz\u0119g\u0142a oraz znacznie odci\u0105\u017cy\u0142o przedni\u0105 o\u015b pojazdu. D\u017awigni\u0119 zmiany bieg\u00f3w umieszczono za silnikiem ze wzgl\u0119du na jego elastyczno\u015b\u0107 zawieszenia. Hydrauliczny uk\u0142ad hamulcowy posiada\u0142 uk\u0142ad wspomagaj\u0105cy podci\u015bnieniowy. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Je\u017celi chodzi o stylistyk\u0119, zmieniono \u015bcian\u0119 czo\u0142ow\u0105, montuj\u0105c zgrabniejszy wlot powietrza i trzy szyby przednie (bez dodatkowego podzielenia \u015brodkowej szyby). Co ciekawe &#8211; w projektach, a tak\u017ce w modelu i w pierwszej wyprodukowanej serii dostrzec mo\u017cna szyb\u0119 dwucz\u0119\u015bciow\u0105 i to panoramiczn\u0105, jednak\u017ce p\u00f3\u017aniejsze Sany H01 mia\u0142y ju\u017c przedni\u0105 szyb\u0119 dzielon\u0105 potr\u00f3jnie. W oknach bocznych (sze\u015b\u0107 okien po ka\u017cdej stronie autobusu) zamontowano uchylne cz\u0119\u015bci g\u00f3rne, zapewniaj\u0105ce pasa\u017cerom niezb\u0119dn\u0105 wentylacj\u0119. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Jednak\u017ce Sany H01 okaza\u0142y si\u0119 pojazdami bardzo podatnymi na korozj\u0119. Sta\u0142o si\u0119 to za przyczyn\u0105 zastosowania bardzo du\u017cych powierzchni cienkich blach. Blachy przykr\u0119cane do konstrukcji za pomoc\u0105 wkr\u0119t\u00f3w, listwy zas\u0142aniaj\u0105ce punkty monta\u017cu, niewielka grubo\u015b\u0107 poszycia &#8211; to wymarzone warunki dla korozji. I mimo, \u017ce system przykr\u0119canych blach mia\u0142 z za\u0142o\u017cenia umo\u017cliwi\u0107 ich wymian\u0119 co jaki\u015b czas, to jednak szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce korozja wchodzi\u0142a znacznie g\u0142\u0119biej. Wp\u0142yn\u0119\u0142o to na niezwykle kr\u00f3tk\u0105 \u017cywotno\u015b\u0107 autobusu &#8211; wynosz\u0105c\u0105 jedynie 100 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w przebiegu! <\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Prototyp San Diesel <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">Benzynowy silnik S-42, stosowany w Sanach H01, okaza\u0142 si\u0119 w eksploatacji niezbyt oszcz\u0119dny. W warszawskim BKPMot rozpocz\u0119to prace nad silnikiem o zap\u0142onie samoczynnym (dotychczasowe silniki posiada\u0142y zap\u0142on iskrowy). Opracowana od podstaw jednostka mia\u0142a spe\u0142nia\u0107 rygorystyczne wymogi, czyli mo\u017cliwo\u015b\u0107 wymiany z silnikami S472 (stosowanymi w p\u00f3\u017aniejszych Sanach H25), z zachowaniem ich masy (ograniczonej do 450 kg) i osi\u0105g\u00f3w oraz z opcj\u0105 p\u00f3\u017aniejszego rozwoju w celu zwi\u0119kszenia osi\u0105g\u00f3w. Na bazie tych za\u0142o\u017ce\u0144 powsta\u0142 silnik wysokopr\u0119\u017cny S53, kt\u00f3ry zamontowano w studyjnym nadwoziu. Powsta\u0142y w ten spos\u00f3b prototyp &#8211; San Diesel &#8211; skierowano w 1958 r. do bada\u0144 drogowych. Nadwozie prototypu odr\u00f3\u017cnia\u0142o si\u0119 od seryjnie produkowanych nadwozi San\u00f3w H01 przede wszystkim dzielon\u0105 podw\u00f3jnie gi\u0119t\u0105 szyb\u0105 przedni\u0105 oraz zmienion\u0105 stylizacj\u0105 \u015bciany przedniej. San Diesel nie trafi\u0142 do seryjnej produkcji, jednak\u017ce zastosowany w nim silnik okaza\u0142 si\u0119 na tyle udan\u0105 konstrukcj\u0105, \u017ce w 1962 r. jego masow\u0105 produkcj\u0119 rozpocz\u0119\u0142a FSC w Starachowicach, a od 1964 r. mo\u017cna by\u0142o je spotka\u0107 w autobusie San H27 oraz w ci\u0119\u017car\u00f3wkach Star 27. <\/p>\n<p class=\"textbody\">R\u00f3wnie\u017c w 1958 r. dotychczasowa Sanocka Fabryka Wagon\u00f3w otrzyma\u0142a zmienion\u0105 nazw\u0119 &#8211; odt\u0105d sta\u0142a si\u0119 Sanock\u0105 Fabryk\u0105 Autobus\u00f3w. <\/p>\n<p class=\"textcenter\"><a title=\"San H25A na terenie Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich w 1962 roku; Leszek Wi\u015bniewski\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H25A na terenie Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich w 1962 roku; Leszek Wi\u015bniewski\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_6-35.jpg\" \/><\/a><a title=\"San H25B na terenie Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich w 1962 roku; Leszek Wi\u015bniewski\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H25B na terenie Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich w 1962 roku; Leszek Wi\u015bniewski\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_7-33.jpg\" \/><\/a><a title=\"San H25A w towarzystwie `Stonki`; fot. Komunikacja miejska w regionie piotrkowskim: www.komunikacjapt.republika.pl\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H25A w towarzystwie `Stonki`; fot. Komunikacja miejska w regionie piotrkowskim: www.komunikacjapt.republika.pl\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_8-30.jpg\" \/><\/a><\/p>\n<p class=\"textbody\"><strong>Kolejna modernizacja &#8211; SAN H25 <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">W roku 1961 przeprowadzono znaczn\u0105 modernizacj\u0119 autobusu San H01. Zastosowano w tej konstrukcji nowy silnik S-472 o podwy\u017cszonej mocy. Dotychczasowy hamulcowy uk\u0142ad wspomagaj\u0105cy podci\u015bnieniowy zast\u0105piono pneumatycznym wspomaganiem nadci\u015bnieniowym, kt\u00f3rego wa\u017cn\u0105 zalet\u0105 by\u0142o posiadanie dw\u00f3ch pomp hamulcowych. W przypadku awarii jednej z nich, autobus posiada\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 hamowania przy pomocy drugiej pompy. Nowy San H25 otrzyma\u0142 ponadto wzmocnion\u0105 o\u015b przedni\u0105 oraz nowe resory pi\u00f3rowe. Zastosowano niezale\u017cne od pracy silnika ogrzewanie olejowe w miejsce parowego. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Z zewn\u0105trz San H25 wyr\u00f3\u017cnia\u0142 si\u0119 zastosowaniem dw\u00f3ch gi\u0119tych szyb przednich oraz zmienion\u0105 stylizacj\u0105 przodu. Nowy autobus \u0142atwo mo\u017cna by\u0142o odr\u00f3\u017cni\u0107 od poprzednika dzi\u0119ki wielkiemu, prawie kwadratowemu wlotowi powietrza, rozdzielaj\u0105cemu przedni zderzak na dwie cz\u0119\u015bci. Od tego modelu montowano ju\u017c zawsze szyby panoramiczne &#8211; dwucz\u0119\u015bciowe. San H25 otrzyma\u0142 ponadto poszerzone drzwi. <\/p>\n<p class=\"textbody\">San H25 podobnie jak jego poprzednik, oferowany by\u0142 w dw\u00f3ch wersjach &#8211; mi\u0119dzymiastowej (H25A) oraz miejskiej (H25B, w produkcji od roku 1962). W obu unowocze\u015bniono poszycie zewn\u0119trzne, co przyczyni\u0142o si\u0119 do wyd\u0142u\u017cenia \u017cywotno\u015bci autobusu. Wynosi\u0142a ona teraz 150 tysi\u0119cy kilometr\u00f3w przebiegu. <\/p>\n<p class=\"textbody\"><a title=\"San H27A na trasie; fot: archiwum SFA\"><img decoding=\"async\" alt=\"San H27A na trasie; fot: archiwum SFA\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_9-28.jpg\" \/><\/a><strong>San H27 &#8211; ostatni samono\u015bny autobus z Sanoka <\/strong><\/p>\n<p class=\"textbody\">W roku 1964 przeprowadzono kolejn\u0105 modernizacj\u0119 autobusu San, kt\u00f3rej owocem sta\u0142 si\u0119 autobus H27 (oferowany podobnie jak poprzednicy w wersji mi\u0119dzymiastowej &#8222;A&#8221; oraz miejskiej &#8222;B&#8221;). Podstawow\u0105 zmian\u0105 by\u0142o zastosowanie do nap\u0119du silnika wysokopr\u0119\u017cnego S-53, zaprezentowanego po raz pierwszy w prototypie San Diesel. Obni\u017cy\u0142 on w znacznym stopniu koszty eksploatacji sanockich autobus\u00f3w. Ponadto wprowadzono szereg ulepsze\u0144 nadwozia, kt\u00f3re mia\u0142y poprawi\u0107 estetyk\u0119 pojazdu i bezpiecze\u0144stwo pasa\u017cer\u00f3w oraz kierowcy. W miejsce o\u015bmiu klapek wentylacyjnych pojawi\u0142y si\u0119 bardziej efektywne dwa oszklone wywietrzniki dachowe. W oknach bocznych wprowadzono szyby przesuwne zamiast dotychczasowych uchylnych. W oknie zastosowano nowe wyj\u015bcie awaryjne, kt\u00f3re nie wymaga\u0142o wybicia szyby. W \u015bcianie tylnej autobusu wprowadzono dwie gi\u0119te szyby (zamiast trzech stosowanych w Sanach H25), ujednolicaj\u0105c tym samym \u015bcian\u0119 przedni\u0105 i tyln\u0105. We wn\u0119trzu pojawi\u0142y si\u0119 nowe siedzenia, a pod koniec produkcji zacz\u0119to montowa\u0107 siedzenia stosowane w autobusach Jelcz. Zmiany nie omin\u0119\u0142y te\u017c zawieszenia skrzyni bieg\u00f3w oraz mocowania resor\u00f3w. Dost\u0119p do silnika u\u0142atwiono znacznie poprzez wprowadzenie klapy z przodu pojazdu. W autobusie pojawi\u0142y si\u0119 tablice kierunkowe. Og\u00f3lnie poprawi\u0142 si\u0119 komfort podr\u00f3\u017cowania w stosunku do poprzednich modeli. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Mimo wzmacniania konstrukcji i ci\u0105g\u0142ych ulepsze\u0144, nie uda\u0142o si\u0119 konstruktorom osi\u0105gn\u0105\u0107 oczekiwanej jako\u015bci i trwa\u0142o\u015bci oraz wyd\u0142u\u017cy\u0107 okresu eksploatacji San\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym problemem by\u0142o zbudowane z cienkich blach poszycie nadwozia, posiadaj\u0105ce bardzo wielk\u0105 podatno\u015b\u0107 na korozj\u0119. Sanoccy in\u017cynierowie do ko\u0144ca produkcji Sana H27, a wi\u0119c do roku 1967, nie poradzili sobie z problemem zabezpieczenia przed korozj\u0105 oko\u0142o 400 m2 blachy poszycia. Czy zatem decyzja o podj\u0119ciu produkcji tak nowoczesnego, ale zarazem i tak nietrwa\u0142ego autobusu by\u0142a s\u0142uszna? S\u0142uszna i jedyna! Sany o konstrukcji samono\u015bnej przyczyni\u0142y si\u0119 bowiem w znacznym stopniu do rozwoju komunikacji zar\u00f3wno miejskiej, jak r\u00f3wnie\u017c mi\u0119dzymiastowej PKS. <\/p>\n<p class=\"textbody\">W okresie produkcji samono\u015bnych San\u00f3w, konstruktorzy z Sanoka opracowali kilka ciekawych prototyp\u00f3w, kt\u00f3rych ide\u0105 by\u0142o wyeliminowanie \u00f3wczesnych problem\u00f3w. Ko\u0144cowym efektem sta\u0142 si\u0119 powr\u00f3t do konstrukcji ramowej. O powsta\u0142ych wtedy autobusach, kt\u00f3rych nazwy niewiele m\u00f3wi\u0105, a sylwetki nawet dzisiaj jeszcze zadziwiaj\u0105, opowiemy nast\u0119pnym razem. <\/p>\n<p class=\"textbody\">Podstawowe dane techniczne autobus\u00f3w SAN: <\/p>\n<table border=\"1\" cellpadding=\"1\" cellspacing=\"2\">\n<tr>\n<td class=\"text\"><\/td>\n<td class=\"textcenter\"><strong>San H01 <\/strong><\/td>\n<td class=\"textcenter\"><strong>San H25 <\/strong><\/td>\n<td class=\"textcenter\"><strong>San H27 <\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Silnik <\/p>\n<\/td>\n<td class=\"textcenter\">Typ S42, pojemno\u015b\u0107 4,2 litra i moc 85 KM przy 2800 obr\/min <\/td>\n<td class=\"textcenter\">Typ S47, pojemno\u015b\u0107 4,68 litra i moc 105 KM przy 3000 obr\/min <\/td>\n<td class=\"textcenter\">Typ S53, pojemno\u015b\u0107 5,65 litra i moc 100 KM przy 1400 obr\/min <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Wymiary <\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"3\" class=\"textcenter\">9370 mm \/ 2500 mm \/ 3050 mm <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Masa (w\u0142asna \/ maksymalna) <\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"2\" class=\"textcenter\">4850 kg \/ 8310 kg <\/td>\n<td class=\"textcenter\">5200 kg \/ 8700 kg <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Pr\u0119dko\u015b\u0107 <\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"3\" class=\"textcenter\">80 km \/ h <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Zu\u017cycie paliwa <\/p>\n<\/td>\n<td class=\"textcenter\">28 l \/ 100 km <\/td>\n<td class=\"textcenter\">26 l \/100 km <\/td>\n<td class=\"textcenter\">18 l \/ 100 km <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Ilo\u015b\u0107 miejsc <\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"3\" class=\"textcenter\">Wersja <strong>A <\/strong>: 43 + 2 obs\u0142ugi, wersja <strong>B <\/strong>: 33 + 17 stoj\u0105cych <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Lata produkcji <\/p>\n<\/td>\n<td class=\"textcenter\">1958-1961 <\/td>\n<td class=\"textcenter\">1961-1964 <\/td>\n<td class=\"textcenter\">1964-1967 <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Wysoko\u015b\u0107 pod\u0142ogi na poziomem ziemi <\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"3\" class=\"textcenter\">800 mm <\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td class=\"text\">\n<p class=\"textbody\">Ilo\u015b\u0107 sztuk <\/p>\n<\/td>\n<td colspan=\"3\" class=\"textcenter\">\u0141\u0105cznie 17623 sztuk <\/td>\n<\/tr>\n<\/table>\n<p class=\"textbody\">Literatura: <\/p>\n<p class=\"textbody\">Praca zbiorowa pod red. Adama Or\u0142owskiego, Autosan. LSW Warszawa 1982, <\/p>\n<p class=\"textbody\">Zieli\u0144ski A., Polskie konstrukcje i licencje motoryzacyjne 1947 &#8211; 1960, WK\u0141, <\/p>\n<p class=\"textbody\">Materia\u0142y archiwalne z lat 1955-1968. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2540,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[572,1180],"class_list":["post-2539","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-san","tag-sanok"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ocali\u0107 od zapomnienia - czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia - czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"To ju\u017c trzecia cz\u0119\u015b\u0107 naszej sagi autobusowej. Znajdujemy si\u0119 wci\u0105\u017c w pierwszej po\u0142owie lat...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T10:31:09+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"9 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia - czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg\",\"datePublished\":\"2004-05-04T21:00:03+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T10:31:09+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia &#8211; czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia - czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia - czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej","og_description":"To ju\u017c trzecia cz\u0119\u015b\u0107 naszej sagi autobusowej. Znajdujemy si\u0119 wci\u0105\u017c w pierwszej po\u0142owie lat...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T10:31:09+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"9 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia - czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg","datePublished":"2004-05-04T21:00:03+00:00","dateModified":"2025-01-04T10:31:09+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/l_1-50.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-czas-sanow-o-konstrukcji-samonosnej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia &#8211; czas San\u00f3w o konstrukcji samono\u015bnej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/2539","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2539"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2540"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2539"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2539"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2539"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}