{"id":2330,"date":"2004-03-04T21:58:57","date_gmt":"2004-03-04T21:58:57","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=2330"},"modified":"2025-01-04T08:39:10","modified_gmt":"2025-01-04T07:39:10","slug":"prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/","title":{"rendered":"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli!"},"content":{"rendered":"

Wprowadzenie <\/strong><\/p>\n

Pewnego razu w tramwaju us\u0142ysza\u0142em przez rami\u0119 do\u015b\u0107 spokojne i wywa\u017cone zdanie – „ja jestem po to, by kara\u0107”. Szczera do b\u00f3lu wypowied\u017a kontrolera biletowego dok\u0142adnie odzwierciedla jego zadania. Nie jest zadaniem kontrolera wdawanie si\u0119 w prawnicze dysputy na temat dost\u0119pno\u015bci bilet\u00f3w u kierowcy, kt\u00f3ry nie chcia\u0142 przyj\u0105\u0107 zap\u0142aty w monetach pi\u0119ciogroszowych, podobnie jak nie le\u017cy w jego gestii uleganie \u0142zom bezrobotnej matki jad\u0105cej do szpitala, do chorego dziecka. W ka\u017cdym przedsi\u0119biorstwie komunikacyjnym jest dzia\u0142 czy te\u017c osoba, u kt\u00f3rej mo\u017cna sk\u0142ada\u0107 reklamacje w sprawie na\u0142o\u017conych mandat\u00f3w. To jest jednak zupe\u0142nie odr\u0119bny temat. W razie jazdy bez biletu kontroler ma na\u0142o\u017cy\u0107 mandat, a nie ustala\u0107 jego zasadno\u015b\u0107. <\/p>\n

Zadania i funkcje kontroler\u00f3w nie s\u0105 jednak jasno sprecyzowane. To bardzo smutne, ale wobec zlecania prowadzenia kontroli firmom zewn\u0119trznym kontrolerzy s\u0105 znacznie mniej zainteresowani szeroko rozumianym „dobrem przedsi\u0119biorstwa” na rzecz korzy\u015bci finansowych ze swojej dzia\u0142alno\u015bci. To jednak w interesie przewo\u017anika jest takie sformu\u0142owanie umowy z firm\u0105 kontrolersk\u0105, by odnosi\u0107 jak najwi\u0119ksze korzy\u015bci z tego rodzaju dzia\u0142alno\u015bci. Warto wobec tego zastanowi\u0107 si\u0119, jakimi obowi\u0105zkami obarczy\u0107 kontroler\u00f3w biletowych i jak ich wynagradza\u0107. To mo\u017ce stanowi\u0107 podstaw\u0119 do umieszczenia w umowie (czy te\u017c umowach) takich zapis\u00f3w, kt\u00f3re zaowocuj\u0105 korzy\u015bciami dla komunikacji lokalnej danego miasta. <\/p>\n

Kontrola bilet\u00f3w a wp\u0142ywy finansowe <\/strong><\/p>\n

Najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem, jaki mo\u017cna pope\u0142ni\u0107 w zarz\u0105dzaniu kontrol\u0105 bilet\u00f3w, jest za\u0142o\u017cenie, \u017ce kontrola ta ma s\u0142u\u017cy\u0107 pozyskiwaniu wp\u0142yw\u00f3w z tytu\u0142u op\u0142at dodatkowych. Nic bardziej b\u0142\u0119dnego! Takie za\u0142o\u017cenie jest wr\u0119cz destrukcyjne dla ca\u0142ego systemu komunikacji miejskiej. Podstawowym celem kontroli bilet\u00f3w jest owszem, pozyskanie wp\u0142yw\u00f3w od pasa\u017cer\u00f3w, lecz nie w formie mandat\u00f3w, a w formie zakupionych bilet\u00f3w! Znaj\u0105c nieuchronno\u015b\u0107 kontroli pasa\u017cerowie powinni nabywa\u0107 bilety – w taki spos\u00f3b kontrola ma oddzia\u0142ywa\u0107 na finanse przedsi\u0119biorstwa. Pozornie im wi\u0119cej mandat\u00f3w, tym skuteczniejsza jest kontrola – nic bardziej b\u0142\u0119dnego, kontrola jest skuteczna jedynie w\u00f3wczas, gdy liczba mandat\u00f3w jest bardzo niska! Co prawda wska\u017anik taki mo\u017cna uzyska\u0107 nie prowadz\u0105c kontroli w og\u00f3le, jednak nie jest to dobry spos\u00f3b. Kluczem do rozumienia problemu jest wzajemne por\u00f3wnanie liczby na\u0142o\u017conych op\u0142at dodatkowych i wp\u0142yw\u00f3w biletowych. Tego rodzaju por\u00f3wnanie mo\u017ce przynie\u015b\u0107 ciekawe wyniki. Je\u015bli bowiem liczba mandat\u00f3w spada, a rosn\u0105 (w pewnym uproszczeniu) wp\u0142ywy biletowe, to jest to symptom wysokiej skuteczno\u015bci kontroli. Je\u017celi natomiast sytuacja jest odmienna, oznacza to, \u017ce pasa\u017cerowie nie robi\u0105 sobie wiele z kontroli. Mo\u017ce to by\u0107 zwi\u0105zane z nisk\u0105 skuteczno\u015bci\u0105 windykacji op\u0142at dodatkowych – pasa\u017cerowie maj\u0105c \u015bwiadomo\u015b\u0107 tego, \u017ce mo\u017ce im si\u0119 upiec, nie b\u0119d\u0105 wydawali pieni\u0119dzy na bilety. <\/p>\n

Powy\u017csze uwagi maj\u0105 kolosalne znaczenie w zarz\u0105dzaniu przedsi\u0119biorstwem. Je\u015bli bowiem od razu za\u0142o\u017cymy, \u017ce celem jest minimalizacja liczby na\u0142o\u017conych mandat\u00f3w, to do wyboru pozostaj\u0105 dwie drogi wynagradzania kontroler\u00f3w – sta\u0142y etat lub znacznie wi\u0119ksza prowizja. Skoro kontrola ma by\u0107 tak skuteczna, \u017ce liczba mandat\u00f3w b\u0119dzie naprawd\u0119 niewielka, to zaj\u0119cie to przesta\u0142oby by\u0107 dochodowe i tym samym z autobus\u00f3w kontrolerzy znikn\u0119liby r\u00f3wnie pr\u0119dko, jak si\u0119 pojawili. Aby zatem utrzymywa\u0107 kontrol\u0119 na w\u0142a\u015bciwym poziomie, konieczne jest ustalenie takiego systemu wynagradzania, kt\u00f3ry by\u0142by atrakcyjny dla kontroler\u00f3w, a z drugiej strony motywowa\u0142by ich do rzetelnej pracy. <\/p>\n

Przyj\u0119cie za\u0142o\u017cenia odwrotnego, to znaczy stwierdzenie, \u017ce celem kontroli jest maksymalizacja liczby mandat\u00f3w, jest w logicznej interpretacji autodestrukcyjne, za\u015b w realiach oznacza pob\u0142a\u017canie dla gapowicz\u00f3w. Pasa\u017cerowie oceniaj\u0105 na bie\u017c\u0105co sytuacj\u0119 w komunikacji miejskiej i wzmo\u017cenie kontroli zawsze skutkuje tym, \u017ce wi\u0119cej os\u00f3b kupuje bilety. Szczeg\u00f3lnym przyk\u0142adem jest przeprowadzanie bardzo ostrej kontroli pod koniec miesi\u0105ca – pierwszym i najwa\u017cniejszym efektem tego b\u0119dzie zwi\u0119kszenie liczby sprzedanych bilet\u00f3w miesi\u0119cznych w okresie bezpo\u015brednio nast\u0119puj\u0105cym po kontrolach. <\/p>\n

Tym samym w\u0105sko rozumiane maksymalizowanie liczby mandat\u00f3w odbywa\u0107 si\u0119 mo\u017ce w dw\u00f3ch przypadkach. Pierwszy – czysto teoretyczny i zupe\u0142nie pozbawiony sensu – polega na utrudnianiu pasa\u017cerom nabywania bilet\u00f3w. Oczywista sprawa – firma tak zniknie z rynku niemal natychmiast. <\/p>\n

Drugi, znacznie gro\u017aniejszy w konsekwencjach przypadek, realizowany jest w warunkach bardzo du\u017cego udzia\u0142u gapowicz\u00f3w w og\u00f3lnej liczbie podr\u00f3\u017cnych. Narzucanie kontrolerom okre\u015blonej liczby mandat\u00f3w dziennie, tygodniowo itp. opiera si\u0119 o g\u0142\u0119boko zakorzenione prze\u015bwiadczenie, \u017ce jest z kogo te mandaty \u015bci\u0105gn\u0105\u0107. Innymi s\u0142owy – pod\u015bwiadomie toleruje si\u0119 gapowicz\u00f3w, li tylko po to, \u017ceby by\u0142o na kogo nak\u0142ada\u0107 mandaty! Skutkiem takiego podej\u015bcia jest rzesza gapowicz\u00f3w, kt\u00f3rzy wydatnie uszczuplaj\u0105 bud\u017cet komunikacji miejskiej. Niestety, nie jestem w stanie poda\u0107 jakiejkolwiek statystyki, opisuj\u0105cej zale\u017cno\u015b\u0107 mi\u0119dzy liczb\u0105 wykrytych przejazd\u00f3w bezbiletowych a liczb\u0105 rzeczywi\u015bcie zrealizowanych przypadk\u00f3w takich jazd. <\/p>\n

Warto wobec tego zada\u0107 sobie pytanie, sk\u0105d bierze si\u0119 opisane powy\u017cej podej\u015bcie do problemu. Odpowied\u017a wcale nie jest taka oczywista, jak by si\u0119 wydawa\u0142o. Po pierwsze, rzeczywi\u015bcie zawsze pewna grupa podr\u00f3\u017cnych b\u0119dzie bez skrupu\u0142\u00f3w korzysta\u0142a z dobrodziejstw komunikacji bez zap\u0142aty. Po wt\u00f3re, trzeba wskaza\u0107 na niech\u0119\u0107 do radykalnych dzia\u0142a\u0144 niekt\u00f3rych podmiot\u00f3w komunikacyjnych. To smutne, ale wci\u0105\u017c pokutuje w wielu miejscach my\u015blenie, \u017ce udawanie, i\u017c problemu nie ma, rzeczywi\u015bcie go rozwi\u0105\u017ce. W efekcie cel, jakim jest maksymalizacja op\u0142at dodatkowych, wcale nie przynosi pozytywnych efekt\u00f3w finansowych, bowiem nawet ewentualne sukcesy na tym polu rekompensowane s\u0105 przez mniejsze w stosunku do mo\u017cliwo\u015bci wp\u0142ywy biletowe. <\/p>\n

Problem z op\u0142atami dodatkowymi <\/strong><\/p>\n

Istnieje jeszcze jeden pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego nale\u017cy traktowa\u0107 kontrol\u0119 jako \u015brodek do zwi\u0119kszania dyscypliny pasa\u017cer\u00f3w, a nie do zwi\u0119kszania liczby na\u0142o\u017conych op\u0142at dodatkowych. Wielk\u0105 bol\u0105czk\u0105 systemu windykacji jest jego niska skuteczno\u015b\u0107. Droga s\u0105dowa to droga mozolna, trudna i naje\u017cona wieloma trudno\u015bciami. Pozwany mo\u017ce w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b unika\u0107 wymiaru sprawiedliwo\u015bci, pozostaje te\u017c instytucja „niskiej szkodliwo\u015bci spo\u0142ecznej czynu” – tego wszystkiego nie ma, gdy pasa\u017cer kupuje bilet w kiosku i kasuje go w kasowniku! Po prostu pozyskanie jednej z\u0142ot\u00f3wki od pasa\u017cera jest o niebo \u0142atwiejsze poprzez druk biletu, a nie poprzez druk op\u0142aty dodatkowej. Nawet zak\u0142adaj\u0105c, \u017ce kontrolerzy dzia\u0142aj\u0105 czysto pro forma, bowiem wszyscy podr\u00f3\u017cni posiadaj\u0105 bilety i wskazuj\u0105c niebotycznie wysokie prowizje dla sprzedawc\u00f3w – wszystko to roz\u0142o\u017cone na bilety jest niewsp\u00f3\u0142miernie ta\u0144sze od zatrudniania armii prawnik\u00f3w, w\u0142\u00f3czenia si\u0119 po s\u0105dach, rozsy\u0142ania korespondencji ponaglaj\u0105cej i innych dzia\u0142a\u0144. <\/p>\n

Z tych samych powod\u00f3w firmy komunikacyjne o niebo wy\u017cej ceni\u0105 mandaty p\u0142acone bezpo\u015brednio kontrolerom ni\u017c te, kt\u00f3re trzeba windykowa\u0107 na drodze s\u0105dowo-komorniczej. Stare ludowe porzekad\u0142o, \u017ce lepszy wr\u00f3bel w gar\u015bci ni\u017c go\u0142\u0105b na dachu, znajduje tutaj w pe\u0142ni swoje zastosowanie. W\u0142a\u015bnie z tego powodu nieoficjalnie na miejscu cz\u0119sto p\u0142aci si\u0119 jedynie op\u0142at\u0119 „baga\u017cow\u0105”, za\u015b ewentualny druk kredytowy – opiewa ju\u017c na pe\u0142n\u0105 sum\u0119 mandatu. Ma to sk\u0142ania\u0107 nieuczciwych podr\u00f3\u017cnych do zap\u0142aty na miejscu kwoty odpowiednio zmniejszonej – przynajmniej jest pewno\u015b\u0107, \u017ce jest ju\u017c w kasie. <\/p>\n

Wnioski z kontroli biletowej dla zarz\u0105dzaj\u0105cych komunikacj\u0105 miejsk\u0105 <\/strong><\/p>\n

W toku kontroli mo\u017cna wychwyci\u0107 wiele interesuj\u0105cych zjawisk, kt\u00f3re s\u0105 podstaw\u0105 do formu\u0142owania r\u00f3\u017cnorodnych wniosk\u00f3w, dotycz\u0105cych zar\u00f3wno uczciwo\u015bci pasa\u017cer\u00f3w, jak i komunikacji miejskiej w og\u00f3lno\u015bci. Inne rzeczy sygnalizuje smarowanie bilet\u00f3w woskiem, by zetrze\u0107 z nich kod kasuj\u0105cy, inne zjawiska kryj\u0105 si\u0119 za zupe\u0142nym brakiem bilet\u00f3w u podr\u00f3\u017cnych. Spos\u00f3b pr\u00f3b unikania p\u0142acenia za przejazd stanowi\u0107 mo\u017ce cho\u0107 w cz\u0119\u015bci diagnoz\u0119 bol\u0105czek systemu kontroli biletowej. <\/p>\n

Teoretycznie najlepszym sygna\u0142em jest pojawienie si\u0119 w obiegu profesjonalnie podrobionych bilet\u00f3w. Co prawda wyobra\u017cam sobie, jak Czytelnikom gotuje si\u0119 krew w \u017cy\u0142ach, lecz ju\u017c przyst\u0119puj\u0119 do wyja\u015bnienia mojej kontrowersyjnej opinii. Je\u015bli w obiegu pojawiaj\u0105 si\u0119 fa\u0142szywki, to oznacza to ni mniej ni wi\u0119cej, \u017ce komunikacja miejska jest na tyle atrakcyjn\u0105 dziedzin\u0105, \u017ce swoje kroki kieruje na\u0144 nawet czarny rynek. Je\u015bli pasa\u017cerowie nie korzystaliby z miejskich autobus\u00f3w i tramwaj\u00f3w, to \u017caden przest\u0119pca nie bawi\u0142by si\u0119 w podrabianie bilet\u00f3w wiedz\u0105c, \u017ce nie b\u0119dzie na nie zbytu! Sygna\u0142 ostrzegawczy, wysy\u0142any przez tego rodzaju fa\u0142szywki, dotyczy przede wszystkim systemu dystrybucji. Nie ulega w\u0105tpliwo\u015bci, \u017ce w jaki\u015b spos\u00f3b podrabiane bilety dostaj\u0105 si\u0119 do obiegu i trzeba si\u0119 temu ogniwu dok\u0142adnie przyjrze\u0107. <\/p>\n

Prymitywne metody pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rzy przedstawiaj\u0105 bilety wielokrotnie kasowane b\u0105d\u017a usi\u0142uj\u0105 wm\u00f3wi\u0107 kontrolerowi, \u017ce ledwo widoczny kod kasownika pochodzi w\u0142a\u015bnie z tego autobusu, w kt\u00f3rym si\u0119 znajduj\u0105, to zupe\u0142nie inny sygna\u0142. Tego rodzaju tricki oznaczaj\u0105 przede wszystkim niski stopie\u0144 zabezpieczenia bilet\u00f3w i brak znajomo\u015bci tych zabezpiecze\u0144 przez kontroler\u00f3w. Upraszczaj\u0105c – system kontroli bilet\u00f3w jest zbyt pobie\u017cny, by wychwyci\u0107 wszystkie pr\u00f3by wy\u0142udzania przejazd\u00f3w. Kontrolerzy, po\u015bwi\u0119caj\u0105c kilka sekund na pasa\u017cera, nie zwracaj\u0105 uwagi na przyk\u0142ad na to, \u017ce dany bilet miesi\u0119czny jest „przerobiony” z poprzedniego miesi\u0105ca. <\/p>\n

Najbardziej niekorzystne zjawisko to zupe\u0142ny brak bilet\u00f3w u pasa\u017cer\u00f3w. Je\u015bli wiedz\u0105c o kontrolach pasa\u017cerowie wy\u0142udzaj\u0105cy przejazdy nawet nie kwapi\u0105 si\u0119, by usi\u0142owa\u0107 sfa\u0142szowa\u0107 bilet, to jest to wyra\u017any sygna\u0142, \u017ce nie boj\u0105 si\u0119 konsekwencji jazdy bez biletu. Oznacza to dok\u0142adnie, \u017ce mimo kontroli spos\u00f3b windykowania op\u0142at dodatkowych jest na tyle nieskuteczny, \u017ce ryzyko utraty pralki czy telewizora w wyniku zaj\u0119cia przez komornika jest zbyt znikome, by zadawa\u0107 sobie trud podrabiania biletu. <\/p>\n

Zdarza si\u0119 te\u017c, \u017ce relatywnie du\u017co podr\u00f3\u017cnych uiszcza op\u0142at\u0119 ni\u017csz\u0105 od przewidzianej taryf\u0105. Mo\u017cna to rozmaicie interpretowa\u0107 – z jednej strony sugeruje to, \u017ce kontrolerzy s\u0105 bardziej pob\u0142a\u017cliwi w stosunku do tej grupy, z drugiej – mo\u017ce te\u017c \u015bwiadczy\u0107 o tym, \u017ce progi taryfowe nie s\u0105 dostosowane do potrzeb rynku. <\/p>\n

\u015arodki wspomagaj\u0105ce kontrol\u0119 <\/strong><\/p>\n

Kontroler w swoich dzia\u0142aniach spotyka si\u0119 z bardzo wymy\u015blnymi sposobami wy\u0142udzenia przejazdu. Warto zatem wspom\u00f3c go w walce z nieuczciwymi pasa\u017cerami, by jego zadanie by\u0142o cho\u0107 troch\u0119 \u0142atwiejsze. <\/p>\n

Prostym sposobem wzrostu skuteczno\u015bci kontroli jest dok\u0142adne b\u0105d\u017a wyrywkowe sterowanie procesami dystrybucji bilet\u00f3w. Wypuszczanie w obieg okre\u015blonych partii bilet\u00f3w w poszczeg\u00f3lnych miesi\u0105cach jest do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwe dla sprzedawc\u00f3w (ka\u017cdego miesi\u0105ca musz\u0105 oni pobra\u0107 z magazynu now\u0105 porcj\u0119 bilet\u00f3w miesi\u0119cznych), ale mo\u017ce przynie\u015b\u0107 bardzo dobre efekty. Kontrolerzy widz\u0105c, \u017ce pasa\u017cer legitymuje si\u0119 biletem o numeracji sprzed kilku miesi\u0119cy, podczas gdy datownik wskazuje do\u015b\u0107 \u015bwie\u017c\u0105 dat\u0119, powinni zainteresowa\u0107 si\u0119 towarzystwem delikwenta (na przyk\u0142ad szko\u0142\u0105, do kt\u00f3rej ucz\u0119szcza) – proceder „nadrukowywania” nowego miesi\u0105ca na stare bilety op\u0142aca si\u0119 tylko na masow\u0105 skal\u0119 i mo\u017cna za\u0142o\u017cy\u0107, \u017ce szkolni koledzy r\u00f3wnie\u017c maczali w tym paluszki. W zwi\u0105zku z obiektywn\u0105 trudno\u015bci\u0105, wynikaj\u0105c\u0105 z konieczno\u015bci ci\u0105g\u0142ego kontaktu ze sprzedawcami bilet\u00f3w, mo\u017cliwe jest wdro\u017cenie tego eksperymentu tylko w stosunku do cz\u0119\u015bci obszaru obj\u0119tego zasi\u0119giem komunikacji miejskiej. Pozwoli\u0142oby to por\u00f3wna\u0107 wyniki z poszczeg\u00f3lnych cz\u0119\u015bci sieci komunikacyjnej. <\/p>\n

Inny problem pojawia si\u0119 w przypadku „przebitek” biletowych. Zw\u0142aszcza w sytuacji du\u017cej liczby r\u00f3\u017cnego rodzaju przebitek nomina\u0142\u00f3w biletu pojawia si\u0119 pokusa zakupu ta\u0144szych bilet\u00f3w i przebijania ich we w\u0142asnym zakresie na nowe nomina\u0142y. Przeciwko takiemu zachowaniu PKP stosuje do\u015b\u0107 skuteczny spos\u00f3b, polegaj\u0105cy na tym, \u017ce bilety nomina\u0142owe do kasownik\u00f3w przebija si\u0119 tylko „w d\u00f3\u0142”. Poszczeg\u00f3lnych sposob\u00f3w jest oczywi\u015bcie du\u017co wi\u0119cej i s\u0105 one uzale\u017cnione od taryfy stosowanej przez przedsi\u0119biorstwo. <\/p>\n

Odbi\u00f3r spo\u0142eczny kontroli <\/strong><\/p>\n

Kontrolowanie bilet\u00f3w jest zaj\u0119ciem bardzo niewdzi\u0119cznym, szczeg\u00f3lnie w kraju, gdzie wielk\u0105 mi\u0142o\u015bci\u0105 darzy si\u0119 u\u0142a\u0144sk\u0105 fantazj\u0119 w unikaniu wszelkiego rodzaju op\u0142at, od wielotysi\u0119cznych podatk\u00f3w po przewo\u017ane w komunikacji miejskiej. Niestety, osoba kasuj\u0105ca bilet bardzo rzadko spotyka si\u0119 z epitetem „uczciwy”, znacznie cz\u0119\u015bciej – obra\u017aliwym „niepe\u0142nosprytny”. Kontroler biletowy najcz\u0119\u015bciej musi zatem pokona\u0107 w pierwszym rz\u0119dzie swoisty op\u00f3r spo\u0142eczny przed kontrolowaniem, wyst\u0119puj\u0105cy o dziwo w du\u017cej mierze tak\u017ce u os\u00f3b posiadaj\u0105cych wa\u017cny bilet na przejazd! Tego rodzaju utrwalony wizerunek kontrolera jest widoczny w wielu momentach – pasa\u017cerowie znacznie cz\u0119\u015bciej pr\u00f3buj\u0105 nawi\u0105za\u0107 kontakt z kierowcami ni\u017c z kontrolerami – wok\u00f3\u0142 tych ostatnich panuje swoista zmowa milczenia. „Poka\u017c\u0119 ten bilet i niech ju\u017c sobie p\u00f3jdzie” – tak nie mo\u017cna, przecie\u017c kontroler to te\u017c cz\u0142owiek! <\/p>\n

Skuteczno\u015b\u0107 kontroli by\u0142aby wi\u0119ksza, gdyby wszyscy pasa\u017cerowie posiadaj\u0105cy bilet, wyci\u0105gali go natychmiast po zorientowaniu si\u0119, \u017ce w poje\u017adzie odbywa si\u0119 kontrola. Wskazana wcze\u015bniej zmowa milczenia to bowiem tak\u017ce grzebanie w torebce dopiero w\u00f3wczas, gdy kontroler nadejdzie i bezpo\u015brednio poprosi o bilet. Ilu\u017c to „wy\u0142udzaczy” unikn\u0119\u0142o kontroli w\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce ta by\u0142a zbyt opiesza\u0142a… A zwykli pasa\u017cerowie jako\u015b nie chc\u0105 zrozumie\u0107, \u017ce cz\u0119sto swoim zachowaniem utrudniaj\u0105 prac\u0119 kontrolerom, a tym samym dzia\u0142aj\u0105 sobie na szkod\u0119. <\/p>\n

Ostatnio prasa codzienna donios\u0142a o dw\u00f3ch napadach na kontroler\u00f3w. W Poznaniu dw\u00f3ch chuligan\u00f3w ci\u0119\u017cko pobi\u0142o kontroler\u00f3w, w Zamo\u015bciu m\u0142ody cz\u0142owiek unikn\u0105\u0142 zap\u0142aty za przejazd gro\u017c\u0105c ekipie kontrolerskiej pistoletem. Zw\u0142aszcza ten drugi przyk\u0142ad wart jest zastanowienia – co sk\u0142oni\u0142o sprawc\u0119, by u\u017cy\u0107 takiej gro\u017aby wobec kontrolera. Czy naprawd\u0119 nie ma prostszych sposob\u00f3w, by zaoszcz\u0119dzi\u0107 dw\u00f3ch czy trzech z\u0142otych ni\u017c kupno pukawki i zastraszanie ni\u0105 personelu kontrolnego!? Niestety, tego rodzaju przyk\u0142ady nie s\u0105 odosobnione. Kilka lat wstecz do podobnych eksces\u00f3w dochodzi\u0142o na szczeci\u0144skim Goc\u0142awiu – miejscowy element wprost grozi\u0142 kierowcy nocnego autobusu, \u017ce je\u015bli nie przyjedzie jego zmiennik, kt\u00f3ry narazi\u0142 si\u0119 bandzie, to on poniesie tego konsekwencje. <\/p>\n

Z drugiej jednak strony po cz\u0119\u015bci kontrolerzy sami pracuj\u0105 na swoj\u0105 opini\u0119. Spos\u00f3b prowadzenia kontroli pozostawia cz\u0119sto wiele do \u017cyczenia, oskar\u017cenia o \u0142apownictwo r\u00f3wnie\u017c podkopuj\u0105 zaufanie do kontroli, jak i do ca\u0142ej komunikacji. Wzajemne oskar\u017cenia – kontroler\u00f3w i pasa\u017cer\u00f3w – s\u0105 jak lustrzane odbicia. Nie chc\u0119 tutaj ferowa\u0107 jakichkolwiek wyrok\u00f3w, \u017ce kt\u00f3ra\u015b ze stron ma bezwzgl\u0119dn\u0105 racj\u0119. Faktem jest, \u017ce skargi na kontroler\u00f3w najcz\u0119\u015bciej sp\u0142ywaj\u0105 w\u0142a\u015bnie od gapowicz\u00f3w, lecz osobi\u015bcie spotka\u0142em si\u0119 kilkakrotnie z nader nagannym zachowaniem kontroler\u00f3w, kt\u00f3rzy nie dochowali nale\u017cytej staranno\u015bci prowadzonych dzia\u0142a\u0144. <\/p>\n

Wybrane inicjatywy przedsi\u0119biorstw komunikacyjnych w sferze \u015bci\u0105galno\u015bci przewo\u017anego <\/strong><\/p>\n

Sfera \u015bci\u0105galno\u015bci op\u0142at za bilety le\u017cy w podstawowym spektrum zainteresowa\u0144 komunikacji miejskiej. W zwi\u0105zku z tym podejmowane s\u0105 najr\u00f3\u017cniejsze inicjatywy. KZK GOP wydrukowa\u0142o dla kontroler\u00f3w specjaln\u0105 ulotk\u0119, ostrzegaj\u0105c\u0105 gapowicz\u00f3w przed skutkami opiesza\u0142o\u015bci w regulowaniu op\u0142at dodatkowych. Sto\u0142eczny zarz\u0105d komunikacji promuje p\u0142acenie za przejazd w ramach akcji „poka\u017c innym, \u017ce masz bilet”. W zamy\u015ble tw\u00f3rc\u00f3w akcji jest „kasowanie” bilet\u00f3w okresowych przez ich posiadaczy, kt\u00f3rzy w ten spos\u00f3b maj\u0105 stanowi\u0107 przyk\u0142ad dla og\u00f3\u0142u. Taka forma „spo\u0142ecznej kontroli” mo\u017ce by\u0107 bardzo interesuj\u0105cym eksperymentem socjologicznym. Ciekawe wyniki mo\u017ce przynie\u015b\u0107 wprowadzony przez PKM Jaworzno projekt, w kt\u00f3rym gapowicze mog\u0105 odpracowa\u0107 na zajezdni na\u0142o\u017cone mandaty. Dla odmiany wprowadzony w Cz\u0119stochowie zwyczaj wsiadania przednimi drzwiami i okazywania biletu kierowcy jest o tyle problematyczny, \u017ce mo\u017ce (niestety) znacznie wyd\u0142u\u017ca\u0107 post\u00f3j, zw\u0142aszcza autobus\u00f3w przegubowych, na centralnych przystankach o du\u017cej wymianie pasa\u017cer\u00f3w. Tu zatem nale\u017ca\u0142oby przeprowadzi\u0107 analiz\u0119 korzy\u015bci finansowych w stosunku do wykonalno\u015bci rozk\u0142adu jazdy. Po sukcesie wprowadzania konduktor\u00f3w w tramwajach w Amsterdamie raz po raz wraca ta idea tak\u017ce w Polsce, stymulowana dodatkowo ch\u0119ci\u0105 redukcji bezrobocia. <\/p>\n

Sfera kontroli biletowych jest chyba najwi\u0119kszym tabu w komunikacji miejskiej. Firmy komunikacyjne strzeg\u0105 \u015bci\u0105galno\u015bci mandat\u00f3w i innych informacji dotycz\u0105cych kontroli niczym przys\u0142owiowego oczka w g\u0142owie. Pewne wiadomo\u015bci w tym zakresie zawieraj\u0105 niekt\u00f3re artyku\u0142y w ksi\u0105\u017cce konferencyjnej, wydanej w ramach zeszyt\u00f3w krakowskiego oddzia\u0142u SITK-u (Metody oceny i kontroli funkcjonowania komunikacji zbiorowej. Zeszyty Naukowo-Techniczne Oddzia\u0142u SITK w Krakowie, zeszyt 50), jednak s\u0105 one niewystarczaj\u0105ce. Zagadnienia zwi\u0105zane z biletami i kontrol\u0105 biletow\u0105 s\u0105 tak pilnie strze\u017con\u0105 tajemnic\u0105 przede wszystkim z tego powodu, by jak najmniej informacji przedosta\u0142o si\u0119 do potencjalnych fa\u0142szerzy czy gapowicz\u00f3w. I to jest oczywi\u015bcie zrozumia\u0142e. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[336],"class_list":["post-2330","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-kontrola"],"acf":[],"yoast_head":"\nProsz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli! - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli!\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wprowadzenie Pewnego razu w tramwaju us\u0142ysza\u0142em przez rami\u0119 do\u015b\u0107 spokojne i wywa\u017cone zdanie –...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T07:39:10+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"15 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/\",\"name\":\"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli! - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"datePublished\":\"2004-03-04T21:58:57+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T07:39:10+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli!\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli! - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli!","og_description":"Wprowadzenie Pewnego razu w tramwaju us\u0142ysza\u0142em przez rami\u0119 do\u015b\u0107 spokojne i wywa\u017cone zdanie –...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T07:39:10+00:00","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"15 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/","name":"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli! - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"datePublished":"2004-03-04T21:58:57+00:00","dateModified":"2025-01-04T07:39:10+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prosze-przygotowac-bilety-do-kontroli\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Prosz\u0119 przygotowa\u0107 bilety do kontroli!"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/2330","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2330"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2330"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2330"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}