{"id":2230,"date":"2004-02-06T21:46:10","date_gmt":"2004-02-06T21:46:10","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&p=2230"},"modified":"2025-01-04T07:30:11","modified_gmt":"2025-01-04T06:30:11","slug":"prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/","title":{"rendered":"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej"},"content":{"rendered":"

Wprowadzenie <\/strong><\/p>\n

G\u0142\u00f3wnym zadaniem statystyki jest szeroko rozumiane mierzenie. By nada\u0107 statystyce sens konieczne jest te\u017c umiej\u0119tne wykorzystanie wynik\u00f3w prowadzonych pomiar\u00f3w – samo mierzenie nie wystarcza. Statystyce podlegaj\u0105 w\u0142a\u015bciwie wszystkie zjawiska obserwowane w otoczeniu, czego dowodem mo\u017ce by\u0107 obj\u0119to\u015b\u0107 rocznika statystycznego. Ka\u017cdy rocznik dodatkowo dzieli si\u0119 na roczniki wojew\u00f3dzkie, te za\u015b na powiatowe… Dzieli si\u0119 te\u017c na bran\u017cowe, tematyczne i tak dalej. Ogrom prowadzonych statystyk dotyczy tak\u017ce komunikacji miejskiej. <\/p>\n

Podstawowe grupy miar statystycznych <\/strong><\/p>\n

W\u015br\u00f3d prostych miar statystycznych, dotycz\u0105cych badanych zjawisk, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107 kilka najwa\u017cniejszych grup. S\u0105 to przede wszystkim: <\/p>\n

•  miary \u015brednie <\/p>\n

•  miary zr\u00f3\u017cnicowania <\/p>\n

•  miary sko\u015bno\u015bci <\/p>\n

•  miary tendencji rozwojowej (trend) <\/p>\n

Obliczenia \u015brednie bardzo rzadko s\u0105 wystarczaj\u0105ce do oceny sytuacji. Wynika to z prostego faktu, \u017ce cztery pi\u0119cioletnie autobusy maj\u0105 ten sam \u015bredni wiek, co dwa nowe i dwa dziesi\u0119cioletnie. W celu dok\u0142adniejszej analizy miary rozproszenia (jak na przyk\u0142ad wariancja) informuj\u0105 nas o tym, czy dana zbiorowo\u015b\u0107 koncentruje si\u0119 blisko \u015bredniej, czy te\u017c, wr\u0119cz przeciwnie, jest bardzo rozproszona pod wzgl\u0119dem badanej cechy. Dane dotycz\u0105ce sko\u015bno\u015bci pozwalaj\u0105 zorientowa\u0107 si\u0119, czy rozproszenie przebiega r\u00f3wnomiernie od \u015bredniej. <\/p>\n

Charakterystyka trendu mo\u017ce dotyczy\u0107 ka\u017cdego rodzaju miar. Por\u00f3wnywanie kszta\u0142towania si\u0119 \u015brednich, odchyle\u0144 od nich oraz kierunku tych odchyle\u0144 w d\u0142u\u017cszym okresie czasu pozwala przewidywa\u0107 przysz\u0142e stany zjawisk. W transporcie szczeg\u00f3lne znaczenie ma tutaj wyodr\u0119bnienie waha\u0144 cyklicznych, wyst\u0119puj\u0105cych na przestrzeni doby, tygodnia czy te\u017c roku. Szczeg\u00f3lnie ekstremalne przypadki powinno si\u0119 rozpatrywa\u0107 zupe\u0142nie odr\u0119bnie, jako zjawiska nie podlegaj\u0105ce og\u00f3lnie przyj\u0119tym metodom por\u00f3wna\u0144. Przyk\u0142ady takich zjawisk to wyst\u0105pienie w bardzo kr\u00f3tkim okresie czasu wielu kolizji czy te\u017c konieczno\u015b\u0107 obs\u0142ugi transportowej ekstremalnie du\u017cych potok\u00f3w pasa\u017cerskich w zwi\u0105zku z zawodami sportowymi szczeg\u00f3lnie wysokiej rangi. <\/p>\n

Statystyki w komunikacji miejskiej <\/strong><\/p>\n

Wi\u0119kszo\u015b\u0107 zjawisk w komunikacji miejskiej podlega r\u00f3\u017cnego rodzaju inwentaryzacji. Statystyka obejmuje swoim zasi\u0119giem zar\u00f3wno liczb\u0119 dni postoju zdefektowanego autobusu, ka\u017cd\u0105 kolizj\u0119 z udzia\u0142em pojazd\u00f3w, jak i chorobowe kierowc\u00f3w czy efektywno\u015b\u0107 wykorzystania taboru. W\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych miar wyst\u0119puj\u0105 zar\u00f3wno proste, wymagaj\u0105ce jedynie przejrzenia dokumentacji, jak i bardziej skomplikowane, do obliczenia kt\u00f3rych konieczne jest zaanga\u017cowanie komputer\u00f3w. <\/p>\n

Podstawowym celem prowadzenia statystyk jest wszechstronna ocena dzia\u0142alno\u015bci komunikacji miejskiej – poszczeg\u00f3lnych ogniw systemu (przedsi\u0119biorstw, zajezdni, dzia\u0142\u00f3w) oraz komunikacji jako ca\u0142o\u015bci. Bie\u017c\u0105ce \u015bledzenie zmian poszczeg\u00f3lnych warto\u015bci pomaga korygowa\u0107 dzia\u0142ania firmy we w\u0142a\u015bciwym kierunku. Statystyki pozwalaj\u0105 dokonywa\u0107 oceny, kt\u00f3re przedsi\u0119biorstwo sprawniej funkcjonuje, kt\u00f3ry dzia\u0142 ma wi\u0119ksz\u0105 efektywno\u015b\u0107. Analiza poszczeg\u00f3lnych wielko\u015bci w czasie umo\u017cliwia obserwowanie tendencji rozwojowej zjawisk zachodz\u0105cych w firmie. <\/p>\n

Jednak ka\u017cdy kij ma dwa ko\u0144ce. Dane statystyczne maj\u0105 swoje wady, na kt\u00f3re trzeba bardzo uwa\u017ca\u0107. Pochopne wnioski cz\u0119sto bywaj\u0105 b\u0142\u0119dne, mimo pozornej oczywisto\u015bci przy pobie\u017cnej analizie danych. Umiej\u0119tne \u0142\u0105czenie zjawisk w ci\u0105gi przyczynowo-skutkowe nie wynika bowiem wprost z liczb, lecz z ich wzajemnych zale\u017cno\u015bci. To od do\u015bwiadczenia prowadz\u0105cych przedsi\u0119biorstwo zale\u017cy, jak umiej\u0119tnie b\u0119d\u0105 potrafili wykorzysta\u0107 statystyczne monitorowanie firmy, a nie od wielko\u015bci bazy danych. W\u0142a\u015bnie z tego powodu chcia\u0142bym teraz wskaza\u0107 przynajmniej kilka pu\u0142apek, kt\u00f3re czyhaj\u0105 w trakcie interpretacji danych. <\/p>\n

Sytuacja taborowa <\/strong><\/p>\n

Najbardziej podstawowym miernikiem, kt\u00f3ry jest podawany przy ocenie stanu parku taborowego, jest \u015bredni wiek taboru. Miernik ten jest r\u00f3wnie prosty, co niedoskona\u0142y. Wymieni\u0107 tu nale\u017cy mankamenty, dyskredytuj\u0105ce przynajmniej cz\u0119\u015bciowo t\u0119 prost\u0105 miar\u0119. Po pierwsze nie obejmuje on przeprowadzanych napraw g\u0142\u00f3wnych. Mimo wielu nowych zakup\u00f3w autobus\u00f3w wyremontowane Jelcze czy Ikarusy nie s\u0105 rzadkim widokiem. Oczywi\u015bcie pojazd, kt\u00f3ry wraca z zak\u0142ad\u00f3w naprawczych nie mo\u017ce by\u0107 traktowany jak nowy, bowiem swoje ju\u017c ods\u0142u\u017cy\u0142. <\/p>\n

Z drugiej strony po polskich drogach poruszaj\u0105 si\u0119 te\u017c pojazdy, kt\u00f3rych wiek jest wy\u017cszy ni\u017c wynika to z oficjalnych danych. Przeprowadzanie naprawy g\u0142\u00f3wnej staje si\u0119 tutaj dobrym pretekstem, by „odm\u0142odzi\u0107” autobusy. Jako rok produkcji podawany jest rok monta\u017cu – po cz\u0119\u015bci r\u00f3wnie\u017c dlatego, \u017ce cz\u0119\u015b\u0107 element\u00f3w jest nowa, natomiast pochodzenie innych jest niemo\u017cliwe do ustalenia. <\/p>\n

Najpowa\u017cniejszy jednak mankament \u015bredniego wieku taboru jako miary wynika z tego, \u017ce nie obejmuje on pojemno\u015bci pojazd\u00f3w. I rzeczywi\u015bcie – gdy przyjrzymy si\u0119 bli\u017cej zakupom na rynku autobus\u00f3w miejskich oka\u017ce si\u0119, \u017ce relatywnie wi\u0119cej kupuje si\u0119 autobus\u00f3w kr\u00f3tkich ni\u017c przegubowych. Jest to oczywistym nast\u0119pstwem cen obu typ\u00f3w, jednak obrazuje, jak bardzo zafa\u0142szowane mog\u0105 by\u0107 nazbyt „u\u015brednione” wyniki. Do tego dochodzi tak\u017ce coraz popularniejszy tabor ma\u0142opojemny! Niekt\u00f3re linie komunikacji miejskiej s\u0105 obs\u0142ugiwane przez mini- i midibusy – najcz\u0119\u015bciej fabrycznie nowe pojazdy. <\/p>\n

W mniejszych miastach systematycznie wymienia si\u0119 Jelcze PR110 i M11 oraz Autosany H9-35 na mniejsze pojazdy (Jelcze, Kapeny czy Solarisy), w du\u017cych o\u015brodkach kupuje si\u0119 raczej autobusy dwunastometrowe, staraj\u0105c si\u0119 utrzyma\u0107 przegubowce jak najd\u0142u\u017cej przy \u017cyciu. Wynika to z prostego rachunku ekonomicznego i nie ma w takim zachowaniu nic nagannego. Tyle tylko, \u017ce opracowuj\u0105c dane statystyczne, dotycz\u0105ce stanu taboru, trzeba mie\u0107 na uwadze, \u017ce po\u0142owa nowych mikrobus\u00f3w i po\u0142owa kilkunastoletnich „mig\u00f3w” oznacza, \u017ce jedynie niewielka cz\u0119\u015b\u0107 pasa\u017cer\u00f3w b\u0119dzie podr\u00f3\u017cowa\u0142a nowymi pojazdami. Mo\u017ce zatem powinno si\u0119 oblicza\u0107 \u015bredni wiek miejsca oferowanego w poje\u017adzie? – tego typu wa\u017cona miara by\u0142aby znacznie bardziej adekwatna do reali\u00f3w komunikacji miejskiej. <\/p>\n

Mierniki efektywno\u015bci ekonomicznej <\/strong><\/p>\n

R\u00f3wnie mylne mog\u0105 by\u0107 wszelkie miary efektywno\u015bci. Wprowadzanie efektywno\u015bci ekonomicznej, jako relacji wyniku dzia\u0142a\u0144 do poniesionego nak\u0142adu jest – z racji spo\u0142ecznego charakteru komunikacji miejskiej – wysoce dyskusyjne. Zatem konieczne jest wyprowadzenie innych, bardziej adekwatnych miernik\u00f3w. Mo\u017cna tutaj zaproponowa\u0107 efektywno\u015b\u0107 gospodarowania dotacjami. Dzi\u0119ki takiemu postawieniu sprawy mo\u017cna jasno por\u00f3wna\u0107, jak wykorzystuje si\u0119 ka\u017cd\u0105 z\u0142ot\u00f3wk\u0119. Czy kwota dotacji do komunikacji znajduje swoje odzwierciedlenie w taborze, w cz\u0119stotliwo\u015bciach ruchu, w sposobie obs\u0142ugi pasa\u017cerskiej? Cz\u0119sto mo\u017cna spotka\u0107 r\u00f3\u017cne wypowiedzi dysydent\u00f3w, gloryfikuj\u0105ce r\u00f3\u017cnorodne „programy oszcz\u0119dno\u015bciowe” – czy jednak nie jest tak, \u017ce zmniejszenie oferowanej jako\u015bci komunikacji jest jeszcze wi\u0119ksze ni\u017c poczynione oszcz\u0119dno\u015bci? Przyk\u0142ad G\u00f3rnego \u015al\u0105ska potwierdza t\u0119 w\u0105tpliwo\u015b\u0107 w ca\u0142ej rozci\u0105g\u0142o\u015bci. Niskie stawki, p\u0142acone przez KZK GOP operatorom skutkuj\u0105 tym, \u017ce codzienna podr\u00f3\u017c zaczyna si\u0119 od zgadywanki: przyjedzie „Szczecin”, „Jastrz\u0119bie” czy mo\u017ce co\u015b z by\u0142ego NRD, a najwi\u0119kszym chyba dostawc\u0105 taboru dla g\u00f3rno\u015bl\u0105skich operator\u00f3w jest… krakowskie MPK! <\/p>\n

Przeliczanie dotacji na konkretne efekty jest miar\u0105 o tyle dobr\u0105, \u017ce pozwala dok\u0142adnie rozliczy\u0107 gestora publicznych funduszy z efekt\u00f3w gospodarowania publicznym groszem. Jedyn\u0105 trudno\u015bci\u0105 jest zdecydowanie, czy wi\u0119ksz\u0105 wag\u0119 powinny mie\u0107 ilo\u015bciowe efekty dzia\u0142alno\u015bci czy te\u017c efekty jako\u015bciowe (cz\u0119stsze kursy taborem wysokopod\u0142ogowym, czy rzadsze, ale klimatyzowanym autobusem 100 % NF). Miasto mo\u017ce tego rodzaju statystyki wykorzystywa\u0107 wr\u0119cz do sterowania konkretnymi posuni\u0119ciami. Odbywa\u0107 si\u0119 to mo\u017ce przez skierowanie strumieni finansowych na konkretne przedsi\u0119wzi\u0119cia, jak na przyk\u0142ad urz\u0105dzenie peron\u00f3w przystankowych umo\u017cliwiaj\u0105cych podr\u00f3\u017cowanie osobom niepe\u0142nosprawnym. <\/p>\n

Na efekty ekonomiczne komunikacji miejskiej sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 jednak nie tylko korzy\u015bci w wymiarze finansowym, lecz tak\u017ce po\u017cytki og\u00f3lnogospodarcze. Mierzenie tych ostatnich jest niezmiernie trudne z tego powodu, \u017ce na osi\u0105gni\u0119cie tych efekt\u00f3w sk\u0142ada si\u0119 szereg czynnik\u00f3w, a nie tylko komunikacja zbiorowa. Faktem jednak jest, \u017ce dobra oferta komunikacyjna wp\u0142ywa na szeroko rozumiany obraz miasta oraz jego gospodark\u0119. <\/p>\n

Ocena stopnia wykorzystania maj\u0105tku <\/strong><\/p>\n

Innym ciekawym zagadnieniem z zakresu ekonomiki jest bez w\u0105tpienia ocena stopnia wykorzystania maj\u0105tku, b\u0119d\u0105cego w dyspozycji przedsi\u0119biorstwa komunikacyjnego. Ocenie takiej podlega\u0107 mo\u017ce tabor, infrastruktura obs\u0142ugi podr\u00f3\u017cnych oraz infrastruktura produkcyjna. Ocena wykorzystania taboru jest miar\u0105 wzgl\u0119dnie prost\u0105 – polega bowiem na okre\u015bleniu, ile czasu tabor efektywnie pracowa\u0142. Na podstawie danych cz\u0105stkowych dotycz\u0105cych poszczeg\u00f3lnych p\u00f3r dnia czy cz\u0119\u015bci miasta mo\u017cna wysnu\u0107 wnioski, w kt\u00f3rych miejscach i w jakich godzinach wyst\u0119puj\u0105 korki. Dzi\u0119ki temu \u0142atwiej przeforsowa\u0107 wydzielenie pas\u00f3w ruchu autobusowego (nawet w naprzemiennych kierunkach, zmienianych w szczycie porannym i popo\u0142udniowym!) w konkretnym miejscu. <\/p>\n

Podobna analiza mo\u017ce zosta\u0107 przeprowadzona dla ka\u017cdego elementu infrastruktury. Szczeg\u00f3lnie mocno dotyczy to punkt\u00f3w obs\u0142ugi podr\u00f3\u017cnych – przystank\u00f3w i dworc\u00f3w. Intensywno\u015b\u0107 ich wykorzystania powinna by\u0107 wyj\u015bciowym parametrem wszelkich decyzji o podejmowaniu dzia\u0142a\u0144 inwestycyjnych, tak aby w pierwszym rz\u0119dzie modernizowa\u0107 punkty transportowe tam, gdzie korzysta z nich najwi\u0119ksza liczba os\u00f3b. Niby jest to oczywiste, jednak realizowanie r\u00f3\u017cnych inwestycji lub zaniechanie innych poddaje w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 prowadzenie tego rodzaju statystyk. W wielu przypadkach zasadne s\u0105 zarzuty, \u017ce wiaty przystankowe traktowane s\u0105 przede wszystkim jako afisze reklamowe, a dopiero w drugiej kolejno\u015bci jako urz\u0105dzenia chroni\u0105ce podr\u00f3\u017cnych przez deszczem i wiatrem. <\/p>\n

Inne obszary zastosowa\u0144 statystyki <\/strong><\/p>\n

Miary statystyczne mo\u017cna te\u017c wykorzystywa\u0107 do oceny rozk\u0142ad\u00f3w jazdy. Po cz\u0119\u015bci jest to zwi\u0105zane z wykorzystaniem taboru, lecz jest tak\u017ce zagadnieniem szerszym. Stopie\u0144 wykorzystania taboru ukazuje, w jakim stopniu pojazdy s\u0105 efektywnie wykorzystywane. Trzeba pami\u0119ta\u0107, \u017ce dla takiego samego poziomu wykorzystania taboru mo\u017cna u\u0142o\u017cy\u0107 r\u00f3\u017cne rozk\u0142ady. W zale\u017cno\u015bci od tego, w jakim stopniu b\u0119d\u0105 wzajemnie skoordynowane, mo\u017cliwe b\u0119dzie korzystanie z po\u0142\u0105cze\u0144 przesiadkowych. Najpe\u0142niejszy obraz tego zjawiska oddaje skumulowany czas oczekiwania na przesiadk\u0119 wszystkich podr\u00f3\u017cnych, lecz aby go uzyska\u0107, konieczne jest przeprowadzenie \u017cmudnych bada\u0144. Drugim miernikiem jest ocena odchyle\u0144 poszczeg\u00f3lnych kurs\u00f3w od ruchu r\u00f3wnoodst\u0119powego. Oczywistym jest, \u017ce na wsp\u00f3lnych odcinkach pojazdy poszczeg\u00f3lnych linii nie powinny pojawia\u0107 si\u0119 parami, tr\u00f3jkami czy wr\u0119cz czw\u00f3rkami, lecz w taki spos\u00f3b, by dawa\u0107 w miar\u0119 sta\u0142\u0105 cz\u0119stotliwo\u015b\u0107. Tworzenie skomplikowanych formu\u0142 raczej nie jest konieczne – w zasadzie to na pierwszy rzut oka wida\u0107, kt\u00f3re ci\u0105gi komunikacyjne i kt\u00f3re po\u0142\u0105czenia podlegaj\u0105 synchronizacji. Zastosowanie pe\u0142nych metod statystycznych pozwala natomiast zobrazowa\u0107 zjawisko bardzo dok\u0142adnie. <\/p>\n

Warto te\u017c wspomnie\u0107 o analizie por\u00f3wnawczej taryf komunikacyjnych. Analiza taryf najcz\u0119\u015bciej polega na ocenie por\u00f3wnawczej r\u00f3\u017cnych o\u015brodk\u00f3w, a zalicza si\u0119 tu por\u00f3wnywanie cen okre\u015blonych typ\u00f3w bilet\u00f3w, por\u00f3wnanie zakresu ich obowi\u0105zywania oraz por\u00f3wnanie „krotno\u015bci” bilet\u00f3w okresowych. Zasadniczym problemem w tego typu analizach s\u0105: <\/p>\n

•  odmienne systemy taryfowe (taryfa czasowa, strefowa, odleg\u0142o\u015bciowa, taryfy dopuszczaj\u0105ce przesiadki lub nie, bilety docelowe, bilety na okre\u015blone linie, bilety na okre\u015blony obszar) <\/p>\n

•  odmienne progi taryfowe (szczeg\u00f3lnie widoczne przy taryfie czasowej) <\/p>\n

•  wprowadzane wyj\u0105tki i promocje <\/p>\n

S\u0105 to trudno\u015bci natury obiektywnej. Spos\u00f3b ich niwelowania ka\u017cdorazowo zale\u017cy od inwencji przeprowadzaj\u0105cych badanie. <\/p>\n

Poruszaj\u0105c temat taryf warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na problem gapowicz\u00f3w. Jest to temat dra\u017cliwy dla bardzo wielu os\u00f3b – z jednej strony wyst\u0119puj\u0105 przedsi\u0119biorstwa chc\u0105ce maksymalizowa\u0107 swoje wp\u0142ywy z op\u0142at – z drugiej gapowicze, r\u00f3\u017cnorodna zbiorowo\u015b\u0107 os\u00f3b, kt\u00f3re z premedytacj\u0105 okradaj\u0105 przewo\u017anika, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie nie sta\u0107 na zakup biletu, a nawet takie, kt\u00f3re traktuj\u0105 jazd\u0119 bezbiletow\u0105 jako rodzaj sportu. R\u00f3\u017cne jest te\u017c podej\u015bcie firm komunikacyjnych do problemu – jedne celowo wyolbrzymiaj\u0105 problem, by zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 gmin na zjawisko i uczuli\u0107 organy \u015bcigania, inne post\u0119puj\u0105 dok\u0142adnie na odwr\u00f3t, jakby wstydz\u0105c si\u0119, \u017ce tylu gapowicz\u00f3w przechodzi przez sito kontroli. Konieczne jest nie tylko dok\u0142adne zbadanie wielko\u015bci tego patologicznego zjawiska, lecz tak\u017ce poznanie jego genezy. Tylko takie wyniki mog\u0105 by\u0107 podstaw\u0105 dzia\u0142a\u0144 eliminuj\u0105cych przejazdy bezbiletowe z komunikacji miejskiej. <\/p>\n

Analiza dynamiczna <\/strong><\/p>\n

Sta\u0142e \u015bledzenie statystyk firmy pozwala na bie\u017c\u0105ce reagowanie na wszelkie zmiany. Analiza dynamiczna polega na korygowaniu dzia\u0142ania firmy w zale\u017cno\u015bci od odchyle\u0144 poszczeg\u00f3lnych wska\u017anik\u00f3w od wielko\u015bci za\u0142o\u017conych. W prowadzonych analizach trzeba te\u017c mie\u0107 na uwadze wzajemne powi\u0105zania mi\u0119dzy r\u00f3\u017cnymi dzia\u0142ami i mi\u0119dzy dzia\u0142aniami podj\u0119tymi wcze\u015bniej a ich obecnymi konsekwencjami. Zakup wi\u0119kszej partii nowego taboru skutkuje najcz\u0119\u015bciej zmniejszeniem awaryjno\u015bci – zatem pozornie wygl\u0105da to tak, \u017ce zaplecze techniczne poprawi\u0142o swoje wyniki. <\/p>\n

Por\u00f3wnania mi\u0119dzyokresowe s\u0105 szczeg\u00f3lnie wa\u017cne w przypadku podejmowania strategicznych decyzji, zak\u0142adaj\u0105cych du\u017ce zmiany. Skutki podwy\u017cki cen bilet\u00f3w mo\u017cna do\u015b\u0107 \u0142atwo przewidzie\u0107 – by oceni\u0107 skutki zmian ca\u0142ego systemu taryfowego konieczne s\u0105 bardzo dok\u0142adne analizy. Trudno przewidzie\u0107, jakie konsekwencje b\u0119dzie nios\u0142o za sob\u0105 zast\u0105pienie bilet\u00f3w miesi\u0119cznych biletami tygodniowymi lub wszystkich bilet\u00f3w okresowych – biletami na okaziciela. Podobnie rewolucyjny charakter mo\u017ce mie\u0107 powo\u0142anie odr\u0119bnego podmiotu, zapewniaj\u0105cego obs\u0142ug\u0119 techniczn\u0105 taboru lub inne dzia\u0142ania. Faktem jest, \u017ce r\u00f3\u017cnego rodzaju rewolucje s\u0105 w komunikacji miejskiej zjawiskiem na tyle rzadkim, \u017ce konieczne jest dok\u0142adne obserwowanie zmian, zachodz\u0105cych pod wp\u0142ywem pocz\u0105tkowego impulsu. <\/p>\n

R\u00f3wnie wa\u017cne w badaniach statystycznych jest obserwowanie d\u0142u\u017cszego horyzontu czasowego. Entuzjastyczne przyjmowanie pierwszych efekt\u00f3w zmian mo\u017ce by\u0107 przedwczesn\u0105 rado\u015bci\u0105 – nie zawsze trend ma charakter sta\u0142y. Dlatego te\u017c konieczne jest dokonywanie oceny d\u0142ugookresowej, jedynie takie podej\u015bcie pozwala bowiem na stwierdzenie, w kt\u00f3rym momencie pozytywny impuls zmian zaczyna s\u0142abn\u0105\u0107. <\/p>\n

Por\u00f3wnywanie wska\u017anik\u00f3w „na krzy\u017c” <\/strong><\/p>\n

Ostatnim zagadnieniem, kt\u00f3re chcia\u0142bym poruszy\u0107, jest „krzy\u017cowe” por\u00f3wnywanie r\u00f3\u017cnych wska\u017anik\u00f3w. Celem takich dzia\u0142a\u0144 jest wyeliminowanie b\u0142\u0119d\u00f3w oraz zaobserwowanie powi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi miernikami. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 poziom op\u0142at oraz \u015brednia d\u0142ugo\u015b\u0107 podr\u00f3\u017cy. Je\u015bli na podstawie bada\u0144 ankietowych notuje si\u0119 wzgl\u0119dnie du\u017c\u0105 odleg\u0142o\u015b\u0107 przewozu przeci\u0119tnego pasa\u017cera, podczas gdy r\u00f3wnocze\u015bnie najlepiej sprzedaj\u0105 si\u0119 bilety na kr\u00f3tkie dystanse, to wida\u0107 ju\u017c na pierwszy rzut oka, \u017ce wyniki te s\u0105 wzajemnie sprzeczne. Podobne por\u00f3wnania warto robi\u0107 tak\u017ce dla innych sfer dzia\u0142alno\u015bci – mo\u017ce to by\u0107 \u017ar\u00f3d\u0142em naprawd\u0119 interesuj\u0105cych wniosk\u00f3w. <\/p>\n

W ka\u017cdym b\u0105d\u017a razie wszelkie niesp\u00f3jno\u015bci dopiero sygnalizuj\u0105 wyst\u0119puj\u0105ce nieprawid\u0142owo\u015bci, s\u0105 jakby sygna\u0142em alarmowym. Brak reakcji na taki sygna\u0142 mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 nieweso\u0142o, a skala konsekwencji b\u0119dzie oczywi\u015bcie zale\u017ca\u0142a od tego, czego \u00f3w alarm dotyczy. <\/p>\n

Podsumowanie <\/strong><\/p>\n

Prowadzenie statystyk komunikacyjnych bynajmniej nie jest traktowane z nale\u017cyt\u0105 powag\u0105. Jest to poniek\u0105d naturaln\u0105 konsekwencj\u0105 postrzegania komunikacji miejskiej raczej przez pryzmat smar\u00f3w, warsztat\u00f3w i rozk\u0142ad\u00f3w jazdy, a nie przez pryzmat liczb. Nie nale\u017cy si\u0119 spodziewa\u0107 jakich\u015b ogromnych rewolucji w tym zakresie – przynajmniej na razie jedyne statystyki, kt\u00f3re s\u0105 i b\u0119d\u0105 prowadzone to te, kt\u00f3re s\u0105 wymagane przez r\u00f3\u017cne urz\u0119dy i instytucje zewn\u0119trzne. Warto mimo to zmieni\u0107 nastawienie do prowadzenia statystyk z postrzegania ich jako domeny gryzipi\u00f3rk\u00f3w i biuralist\u00f3w na dzia\u0142ania u\u0142atwiaj\u0105ce kompleksow\u0105 ocen\u0119 bie\u017c\u0105cej sytuacji firmy czy systemu komunikacyjnego. Wobec relatywnego braku dobrych wydawnictw z tego zakresu odsy\u0142am Szanownych Czytelnik\u00f3w do prawdziwej skarbnicy wiedzy, jak\u0105 jest wiekowa ju\u017c ksi\u0105\u017cka „Badania analityczne transportu samochodowego”, autorstwa M. Madeyskiego i E. Lissowskiej, wydana przez WKi\u0141 w 1981 roku (ostatnie wydanie). Powinna to by\u0107 lektura obowi\u0105zkowa dla wszystkich praktyk\u00f3w transportu – nie tylko miejskiego. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[3840,1474],"class_list":["post-2230","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-km","tag-statystyki"],"acf":[],"yoast_head":"\nProwadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wprowadzenie G\u0142\u00f3wnym zadaniem statystyki jest szeroko rozumiane mierzenie. By nada\u0107 statystyce sens konieczne jest...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-04T06:30:11+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"13 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/\",\"name\":\"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"datePublished\":\"2004-02-06T21:46:10+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-04T06:30:11+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej","og_description":"Wprowadzenie G\u0142\u00f3wnym zadaniem statystyki jest szeroko rozumiane mierzenie. By nada\u0107 statystyce sens konieczne jest...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-04T06:30:11+00:00","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"13 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/","name":"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"datePublished":"2004-02-06T21:46:10+00:00","dateModified":"2025-01-04T06:30:11+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/prowadzenie-i-wykorzystanie-statystyk-w-komunikacji-miejskiej\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Prowadzenie i wykorzystanie statystyk w komunikacji miejskiej"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/2230","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2230"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2230"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2230"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2230"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}