{"id":13253,"date":"2007-05-15T12:40:53","date_gmt":"2007-05-15T12:40:53","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&#038;p=13253"},"modified":"2025-01-11T06:04:19","modified_gmt":"2025-01-11T05:04:19","slug":"ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu"},"content":{"rendered":"<div><strong>Miejski autobus \u015bredniej pojemno\u015bci<\/strong><\/div>\n<div>Istotn\u0105 nowo\u015bci\u0105 sta\u0142 si\u0119 zaprezentowany podczas \u0142&oacute;dzkiej Wystawy Komunikacji Miejskiej w roku 2000 autobus Jelcz M101I &bdquo;Salus&rdquo;. Pojazd posiada\u0142 wymiary odpowiednio: d\u0142ugo\u015b\u0107 9990 mm, szeroko\u015b\u0107 2500 mm oraz wysoko\u015b\u0107 3030 mm. Pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 76 os&oacute;b, w tym 24 na miejscach siedz\u0105cych. Posiada\u0142 sterowane pneumatycznie drzwi w uk\u0142adzie 1-2-0, w tym pierwsze otwierane na zewn\u0105trz. Wznios pod\u0142ogi w obu wej\u015bciach wynosi\u0142 370 mm. Do nap\u0119du pos\u0142u\u017cy\u0142 silnik typu Iveco 8060.45 o mocy maksymalnej 207 KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy Euro-2, wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105cy z trzystopniow\u0105 automatyczn\u0105 skrzyni\u0105 bieg&oacute;w VOITH D851.3E. Autobus otrzyma\u0142 dwuobwodowy, hydrauliczny mechanizm hamulcowy b\u0119bnowy wraz z ABS oraz hamulec awaryjny, spe\u0142niaj\u0105cy r&oacute;wnie\u017c funkcj\u0119 postojowego. Masa w\u0142asna pojazdu wynosi\u0142a 9200 kg, masa ca\u0142kowita &ndash;14500 kg. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz Salus - fot. Jelcz\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz Salus - fot. Jelcz\" alt=\"Jelcz Salus - fot. Jelcz\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/11159\/salul_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W konstrukcji autobusu zastosowano przedni\u0105 o\u015b portalow\u0105 Jelcz 65N oraz tradycyjny tylny most RABA A218. Jelcz M101I by\u0142 typowym pojazdem niskowej\u015bciowym. Zaraz za kraw\u0119dzi\u0105 drugich drzwi umieszczono wewn\u0119trzny stopie\u0144 po\u015bredni, a nad nim stopniowo wznosz\u0105c\u0105 si\u0119 pod\u0142og\u0119.<\/div>\n<div>Nadwozie M101I zosta\u0142o maksymalnie zunifikowane z rodzin\u0105 M121\/M181. Jednak\u017ce \u015bcian\u0119 przedni\u0105 poddano znacznej modernizacji, wprowadzaj\u0105c projektowe reflektory i liczne zaokr\u0105glenia, kt&oacute;re stwarzaj\u0105 wizerunek u\u015bmiechni\u0119tej twarzy. \u015aciana tylna otrzyma\u0142a pionowe \u015bwiat\u0142a, co w znacznym stopniu poprawi\u0142o ich widoczno\u015b\u0107. Ponadto Jelcz M101I wyposa\u017cony zosta\u0142 w nowo zaprojektowane stanowisko oraz p&oacute;\u0142otwart\u0105 kabin\u0119 kierowcy. W poje\u017adzie zastosowano nowego typu owalne nadkola. Prototypowy egzemplarz trafi\u0142 do prywatnego przewo\u017anika Meteor z Jaworzna. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz Tantus - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\"><\/a><\/div>\n<div>Powsta\u0142a w Jelczu bogata lista opcji dodatkowych dla modelu M101, takich jak monta\u017c silnika MAN D0826 LUH 12 Euro-3 (220 KM) lub Iveco F4AE0682C*C Euro-3 (239 KM), przednia o\u015b portalowa MAN V9-712-01, 5-biegowa automatyczna skrzynia, przednie hamulce tarczowe, autokomputer, zamkni\u0119ta kabina kierowcy i inne. Dot\u0105d jednak nie zosta\u0142a zbudowana wersja M101M.<\/div>\n<div>Warto nadmieni\u0107, i\u017c w 2002 roku opracowano w oparciu o konstrukcj\u0119 Jelcza M101I projekt 11-metrowego autobusu niskowej\u015bciowego L111I RHD &bdquo;Solagros&rdquo;, przeznaczonego dla Malty. W roku 2002 wsp&oacute;\u0142prac\u0119 z Malt\u0105 pr&oacute;bowa\u0142y nawi\u0105za\u0107 r&oacute;wnie\u017c Zak\u0142ady Samochodowe Jelcz. Podj\u0119to w&oacute;wczas rozmowy z polsk\u0105 sp&oacute;\u0142k\u0105 Solagro. Plany obejmowa\u0142y opracowanie prototypu oraz p&oacute;\u017aniejsze dostawy 11-metrowych autobus&oacute;w niskowej\u015bciowych na Malt\u0119. Powsta\u0142 w&oacute;wczas projekt pojazdu, oznaczonego symbolem Jelcz L111I RHD Solagros. Podobnie, jak Valetta, tak r&oacute;wnie\u017c L111I otrzyma\u0142 stanowisko kierowcy po prawej stronie. Jego konstrukcj\u0119 w maksymalnym stopniu zunifikowano z modelem M101I Salus. Pojazd posiada\u0142 10 985 mm d\u0142ugo\u015bci, 2500 mm szeroko\u015bci oraz 2981 mm wysoko\u015bci. Otrzyma\u0142 jednoskrzyd\u0142owe pneumatyczne drzwi pasa\u017cerskie, umieszczone na zwisie przednim o szeroko\u015bci 850 mm. Na tej samej stronie pojazdu, bezpo\u015brednio za osi\u0105 tyln\u0105 umieszczono ma\u0142e drzwi, otwierane na klamk\u0119 i pe\u0142ni\u0105ce rol\u0119 wyj\u015bcia bezpiecze\u0144stwa. Do nap\u0119du autobusu pos\u0142u\u017cy\u0107 mia\u0142 umieszczony poziomo na zwisie tylnym silnik Iveco typu NEF Tector o maksymalnej mocy 240 KM, kt&oacute;ry spe\u0142nia\u0142 normy czysto\u015bci Euro 3. Zastosowanie pneumatycznego zawieszenia sterowane systemem ECAS umo\u017cliwia\u0142o przykl\u0119k pojazdu na przystanku o oko\u0142o 80 mm. Konstrukcj\u0119 L111I stanowi\u0142a rama kratownicowa podwozia po\u0142\u0105czona ze szkieletem nadwozia. Poszczeg&oacute;lne elementy wykonane mia\u0142y zosta\u0107 ze stali nierdzewnej. Poszycie zewn\u0119trzne \u015bcian bocznych r&oacute;wnie\u017c mia\u0142o by\u0107 wykonane ze stali nierdzewnej i&nbsp;przytwierdzone do szkieletu metod\u0105 klejenia. \u015aciany przedni\u0105 i tyln\u0105 (zapo\u017cyczone z modelu M101I) oraz dach wykonane mia\u0142y by\u0107 natomiast z tworzyw sztucznych. Wentylacja wn\u0119trza w poje\u017adzie odbywa\u0142a si\u0119 poprzez przesuwne g&oacute;rne cz\u0119\u015bci okien, dwie pokrywy dachowe oraz wentylatory przedniej nagrzewnicy. Autobusem podr&oacute;\u017cowa\u0107 mog\u0142y 54 osoby (opcyjnie 57 os&oacute;b), w tym 12 na miejscach stoj\u0105cych. Oko\u0142o 2\/3 d\u0142ugo\u015bci pojazdu zajmowa\u0142a niska pod\u0142oga, w dalszej cz\u0119\u015bci wznosi\u0142a si\u0119 ona na wysoko\u015b\u0107 podestu. Projekt L111I nie doczeka\u0142 si\u0119 realizacji, nawet w postaci skonstruowanego prototypu.<\/div>\n<div>W 2002 roku autobus Jelcz M101I &bdquo;Salus&rdquo;uhonorowany zosta\u0142 tytu\u0142em Najlepszego Produktu Roku, przyznawanym przez Polski Klub Biznesu. <\/div>\n<div><strong>Zmiany strukturalne i nowy Vecto<\/strong><\/div>\n<div>W roku 2001 w wyniku restrukturyzacji z Zak\u0142ad&oacute;w Samochodowych &bdquo;Jelcz&rdquo;wydzielono dwie odr\u0119bne sp&oacute;\u0142ki: Jelcz Samochody Ci\u0119\u017carowe Sp. z o.o. oraz Jelcz Komponenty Sp. z o.o. Tym samym podstaw\u0105 dzia\u0142alno\u015bci Zak\u0142ad&oacute;w Samochodowych sta\u0142a si\u0119 produkcja autobus&oacute;w.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M125M VECTO - fot. Jelcz\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M125M VECTO - fot. Jelcz\" alt=\"Jelcz M125M VECTO - fot. Jelcz\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz Vecto - fot. Krzysztof Kobak\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz Vecto - fot. Krzysztof Kobak\" alt=\"Jelcz Vecto - fot. Krzysztof Kobak\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/vecto1_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W tym te\u017c roku modernizacji doczeka\u0142 si\u0119 niskopod\u0142ogowy autobus M125M. Otrzyma\u0142 jednostk\u0119 nap\u0119dow\u0105 MAN D0938 LUH02 Euro-3 o mocy 220 KM. W \u015bcianie przedniej wprowadzono dzielon\u0105 w poziomie przedni\u0105 szyb\u0119.&nbsp;Zlikwidowane zosta\u0142y podesty pod siedzeniami w przedniej cz\u0119\u015bci pojazdu. Zabieg ten wymaga\u0142 przeniesienia zbiornika paliwa nad przednie ko\u0142o po prawej stronie. Opcj\u0105 dodatkow\u0105 sta\u0142 si\u0119 monta\u017c projektorowych reflektor&oacute;w oraz klimatyzatora kabiny kierowcy. Autobus otrzyma\u0142 nowe imi\u0119 &ndash;&bdquo;Vecto&rdquo;.<\/div>\n<div>Nale\u017cy zaznaczy\u0107, i\u017c prezentacja &bdquo;Vecto&rdquo;poprzedzona zosta\u0142a budow\u0105 dw&oacute;ch prototyp&oacute;w. Pierwszy &ndash;M125M &bdquo;Dana&rdquo;&ndash;pokazany w roku 2001, otrzyma\u0142 po raz pierwszy w historii tego modelu projektorowe reflektory. Natomiast drugi &ndash;&bdquo;Vecto&rdquo;-&nbsp;otrzyma\u0142 wzorem &bdquo;Dany&rdquo;\u015bcian\u0119 czo\u0142ow\u0105, stosowan\u0105 od 1998 roku oraz jednostk\u0119 MAN D0826 LUH12 Euro-2, ale zbiornik paliwa w tym autobusie przeniesiony ju\u017c zosta\u0142 nad przednie ko\u0142o. <\/div>\n<div><strong>Kolejne modernizacje M121\/M181<\/strong><\/div>\n<div>Od roku 2001 drastycznie zacz\u0119\u0142a spada\u0107 wielko\u015b\u0107 sprzeda\u017cy niskowej\u015bciowych autobus&oacute;w M121 oraz M181. Sytuacja taka spowodowana zosta\u0142a wzrastaj\u0105cym zainteresowaniem polskich miast pojazdami w pe\u0142ni niskopod\u0142ogowymi. Jednak\u017ce w ofercie podwroc\u0142awskiej fabryki, pomimo faktu uruchomienia produkcji w 1998 roku autobusu niskopod\u0142ogowego M125M, pozosta\u0142y tak\u017ce konstrukcje niskowej\u015bciowe. Jelcz M121 stanowi\u0142 ta\u0144sz\u0105 alternatyw\u0119 dla modelu M125M, natomiast M181 pe\u0142ni\u0142 wci\u0105\u017c rol\u0119 produktu flagowego ze wzgl\u0119du na brak w ofercie niskopod\u0142ogowego autobusu przegubowego.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz Tantus - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz Tantus - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\" alt=\"Jelcz Tantus - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/11159\/tantul_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W roku 2002 przeprowadzono nieznaczn\u0105 modernizacj\u0119 wn\u0119trza M121. W obudowie nadkoli przednich zamontowano dwa dodatkowe zintegrowane fotele, umieszczone ty\u0142em do kierunku jazdy. Wi\u0119ksze zmiany dokonano w konstrukcji przegubowego autobusu M181. Ze wzgl\u0119du na brak mo\u017cliwo\u015bci dostawy dotychczas stosowanego mechanizmu przegubowego Mercedes-Benz, wprowadzono nowy przegub typu H&uuml;bner HNGK 9.2, zastosowany po raz pierwszy w prototypie M183M. W miejsce kanciastych, &bdquo;berlietowskich&rdquo;nadkoli, pojawi\u0142y si\u0119 owalne, zapo\u017cyczone z modelu M101I. Wtedy te\u017c wprowadzona zosta\u0142a nowa nazwa handlowa dla rodziny M181 &ndash;&bdquo;Tantus&rdquo;. Autobusy M181MB w tej formie trafi\u0142y na ulice Krakowa.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div><strong>Miejskie i lokalne &bdquo;stodwudziestki&rdquo;<\/strong><\/div>\n<div>W roku 2001 wprowadzono dla ca\u0142ej rodziny 120M nazw\u0119 &bdquo;Supero&rdquo;, kt&oacute;ra funkcjonuje do chwili obecnej. W roku 2003 zaprzestano oferty autobus&oacute;w L120 oraz gazowych 120M\/1 oraz 120M\/2, a tak\u017ce podstawowego modelu 120M. Pozosta\u0142y zatem w ofercie Jelcza autobusy 120M\/3 oraz 120MM\/2.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M120M w Toruniu - fot. Ryszard Polit\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M120M w Toruniu - fot. Ryszard Polit\" alt=\"Jelcz M120M w Toruniu - fot. Ryszard Polit\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/11159\/m120mtorun_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz M120 Supero - fot. Jelcz\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M120 Supero - fot. Jelcz\" alt=\"Jelcz M120 Supero - fot. Jelcz\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m120_supero_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W tym samym roku przeprowadzono kolejn\u0105 modernizacj\u0119 popularnej rodziny. Autobus M120M &bdquo;Supero&rdquo;otrzyma\u0142 nowe \u015bciany czo\u0142owe, zapo\u017cyczone z modelu M101I &bdquo;Salus&rdquo;. Zamontowano tu r&oacute;wnie\u017c now\u0105 kabin\u0119 kierowcy typu zamkni\u0119tego. Autobus wyposa\u017cono w jednostk\u0119 typu MAN D0836 LUH 02 o mocy maksymalnej 220 KM, spe\u0142niaj\u0105c\u0105 normy czysto\u015bci spalin Euro-3. Autobus eksploatowany jest do chwili obecnej przez MZK Toru\u0144, a w ofercie Jelcza zast\u0105pi\u0142 oferowany dot\u0105d model 120MM\/2. Ta\u0144sz\u0105 alternatyw\u0105 pozosta\u0142a wersja 120M\/3, kt&oacute;r\u0105 r&oacute;wnie\u017c obj\u0119to modernizacj\u0105 nadwozia i wn\u0119trza.&nbsp;<\/div>\n<div><strong>Jelcz 'Citus&#8217; dla ma\u0142ych i&nbsp;\u015brednich miast<\/strong>&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div>Pod koniec 2001 roku przeprowadzono nieznaczn\u0105 modernizacj\u0119 \u015bciany tylnej autobusu L100, wprowadzaj\u0105c nowy zderzak oraz klap\u0119 silnikow\u0105. Zlikwidowane zosta\u0142y zaokr\u0105glenia, a celem zmiany by\u0142a unifikacja powy\u017cszych element&oacute;w ze stosowanymi w modelu &bdquo;Salus&rdquo;.<\/div>\n<div>Wtedy te\u017c wprowadzona zosta\u0142a miejska wersja L100. Podstawowym jej wyr&oacute;\u017cnikiem sta\u0142y si\u0119 podw&oacute;jne drzwi \u015brodkowe o szeroko\u015bci 1350 mm, sterowane pneumatycznie i otwierane do wewn\u0105trz pojazdu. Przednie drzwi, jednoskrzyd\u0142owe, przeniesiono z lokalnej wersji. Podobnie, jak i drzwi na zwisie tylnym, jednak\u017ce sta\u0142y si\u0119 one opcj\u0105 dodatkow\u0105. Tak wi\u0119c miejski &bdquo;Citus&rdquo;oferowany by\u0142 w wersji dwudrzwiowej (1-2-0) lub trzydrzwiowej (1-0-1). Przy niezmienionych wymiarach autobus pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 67 pasa\u017cer&oacute;w, w tym 27 na miejscach siedz\u0105cych. Wn\u0119trze dostosowane zosta\u0142o do potrzeb komunikacji miejskiej poprzez monta\u017c twardych foteli, kasownik&oacute;w, przycisk&oacute;w &bdquo;Stop&rdquo;oraz por\u0119czy. W \u015brodkowej cz\u0119\u015bci wygospodarowano miejsce dla w&oacute;zka dzieci\u0119cego lub inwalidzkiego. Za szybami czo\u0142owymi oraz boczn\u0105 pojawi\u0142y si\u0119 elektroniczne wy\u015bwietlacze. Dla bezpiecze\u0144stwa kierowcy wprowadzono zamkni\u0119t\u0105 kabin\u0119, zapo\u017cyczon\u0105 z modelu &bdquo;Salus&rdquo;. Pod\u0142oga autobusu na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci otrzyma\u0142a p\u0142aski przebieg i pokryta zosta\u0142a wyk\u0142adzin\u0105 antypo\u015blizgow\u0105. Wznios pod\u0142ogi we wszystkich wej\u015bciach wynosi\u0142 885 mm, a do wn\u0119trza prowadzi\u0142y dwa stopnie po\u015brednie. Ze wzgl\u0119du na przeznaczenie, autobus pozbawiono baga\u017cnik&oacute;w podpod\u0142ogowych oraz podsufitowych p&oacute;\u0142ek baga\u017cowych. <\/div>\n<div>Nie zmieni\u0142y si\u0119 jednostki nap\u0119dowe &#8211;&nbsp;podstawow\u0105 pozosta\u0142 silnik Iveco 8060.45 Euro-2 o mocy maksymalnej 207 KM, wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105cy z manualn\u0105 6-biegow\u0105 przek\u0142adni\u0105 Iveco 2865,6. Ta\u0144sz\u0105 alternatyw\u0119 stanowi\u0142a jednostka Andoria 6cT107-3\/A4\/2 Euro-2 o mocy maksymalnej 170 KM, kt&oacute;ra wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142a z mechaniczn\u0105 przek\u0142adni\u0105 6-biegow\u0105 typu Eaton FSO 4106 lub ZF.<\/div>\n<div>Autobus otrzyma\u0142 sterowane pneumatycznie dwuobwodowe hamulce b\u0119bnowe, wspomagane uk\u0142adem ABS. Dla potrzeb komunikacji miejskiej hamulec awaryjny sta\u0142 si\u0119 zarazem hamulcem postojowym, kt&oacute;ry w\u0142\u0105cza\u0142 opcj\u0119 otwarcia drzwi. Zawieszenie przedniej osi &ndash;sztywnej z belk\u0105 o przekroju dwuteowym &ndash;stanowi\u0142y dwa membranowe miechy gumowe, prowadzone na dw&oacute;ch elastycznych wahaczach pod\u0142u\u017cnych oraz dwa amortyzatory teleskopowe, t\u0142umi\u0105ce drgania.&nbsp;W miejskim &bdquo;Citusie&rdquo;zastosowano odmienny od dotychczasowego most nap\u0119dowy &#8211; RABA A218 &ndash;znany ju\u017c z modelu M101I. Do jego zawieszenia pos\u0142u\u017cy\u0142y miechy powietrzne, prowadzone na dw&oacute;ch resorach parabolicznych oraz amortyzatory teleskopowe i stabilizator przechy\u0142&oacute;w.<\/div>\n<div>Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142a stalowa przestrzenna rama kratownicowa zintegrowana ze szkieletem nadwozia. Wn\u0119trze szkieletu oraz kratownicy zosta\u0142o zabezpieczone przed korozj\u0105, poprzez pokrycie warstw\u0105 specjalnych farb i lakier&oacute;w. Poszycie boczne wykonane zosta\u0142o z blachy stalowej nierdzewnej, natomiast poszycie dachu oraz \u015bcian czo\u0142owych &ndash;z tworzyw sztucznych. Autobus zatem, w odr&oacute;\u017cnieniu od innych miejskich pojazd&oacute;w z Jelcza, nie by\u0142 w ca\u0142o\u015bci wykonany ze stali nierdzewnej.<\/div>\n<div>Stosunkowo niedrogi miejski Jelcz L100 &bdquo;Citus&rdquo;zdoby\u0142 popularno\u015b\u0107 w\u015br&oacute;d przedsi\u0119biorstw komunikacji miejskiej w mniejszych miastach. Pojazdy tego typu pojawi\u0142y si\u0119 m.in. Tarnowie, O\u015bwi\u0119cimiu, Nowym S\u0105czu, Pu\u0142awach i \u017baganiu. Odmiana dwudrzwiowa sta\u0142a si\u0119 r&oacute;wnie\u017c atrakcyjn\u0105 propozycj\u0105 dla przedsi\u0119biorstw PKS z przeznaczeniem do obs\u0142ugi komunikacji podmiejskiej (PKS Cieszyn, PKS Nysa). Niekiedy autobusy tego typu oznaczane by\u0142y symbolem M100, co mia\u0142o podkre\u015bli\u0107 ich miejski charakter. Jednak\u017ce kr&oacute;tki okres produkcji &bdquo;Citusa&rdquo;tak naprawd\u0119 nie ukaza\u0142 pe\u0142nych mo\u017cliwo\u015bci rynkowych miejskiego Jelcza klasy midi.&nbsp;<\/div>\n<div><strong>Jelczem poza miasto<\/strong><\/div>\n<div>W ofercie JZS wci\u0105\u017c figurowa\u0142y autobusy mi\u0119dzymiastowe T120 &bdquo;Agito&rdquo;oraz turystyczne T120 &bdquo;Ewa&rdquo;. Najwi\u0119ksz\u0105 popularno\u015bci\u0105 cieszy\u0142y si\u0119 one po\u015br&oacute;d przedsi\u0119biorstw PKS i, ze wzgl\u0119du na koszty, najcz\u0119\u015bciej sprzedawane by\u0142y w najta\u0144szej kompletacji &ndash;T120 &bdquo;Agito&rdquo;wyposa\u017cone w jednostk\u0119 SWT 11\/311 oraz T120\/3 &bdquo;Ewa&rdquo;z silnikiem typu MD111 Euro-2.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jeden z ostatnich autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych Jelcz T120 Agito, fot. Ryszard Polit\"><img decoding=\"async\" title=\"Jeden z ostatnich autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych Jelcz T120 Agito, fot. Ryszard Polit\" alt=\"Jeden z ostatnich autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych Jelcz T120 Agito, fot. Ryszard Polit\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/11159\/ostt1202_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jeden z ostatnich autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych Jelcz T120 Agito, fot. Ryszard Polit\"><img decoding=\"async\" title=\"Jeden z ostatnich autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych Jelcz T120 Agito, fot. Ryszard Polit\" alt=\"Jeden z ostatnich autobus\u00f3w mi\u0119dzymiastowych Jelcz T120 Agito, fot. Ryszard Polit\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/files\/11159\/ostt1201_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W roku 2001 przeprowadzono modernizacj\u0119 nadwozia powy\u017cszej rodziny. Autobusy otrzyma\u0142y now\u0105 \u015bcian\u0119 tyln\u0105 z pionowymi \u015bwiat\u0142ami, zapo\u017cyczonymi z modelu &bdquo;Citus&rdquo;oraz nowego typu nadkola, stosowane od niedawna w kilku innych autobusach Jelcz. Opcj\u0105 sta\u0142 si\u0119 monta\u017c projektorowych reflektor&oacute;w, stosowanych r&oacute;wnie\u017c w &bdquo;Citusie&rdquo;. Wszystkie stylistyczne modernizacje powsta\u0142y na Wydziale Architektury Wn\u0119trz i Wzornictwa Przemys\u0142owego wroc\u0142awskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Jednak\u017ce niewiele powsta\u0142o autobus&oacute;w &bdquo;Agito&rdquo;i &bdquo;Ewa&rdquo;w takiej wersji, bowiem sprzeda\u017c pojazd&oacute;w Jelcz w tym segmencie sukcesywnie mala\u0142a i niebawem zosta\u0142a zakonczona. <\/div>\n<div><strong>Ko\u0144czymy produkcj\u0119<\/strong>&nbsp;<\/div>\n<div>1 marca 2002 roku utworzona zosta\u0142a sp&oacute;\u0142ka Polskie Autobusy, kt&oacute;ra sta\u0142a si\u0119 wy\u0142\u0105cznym przedstawicielem handlowym firm Jelcz i Autosan. Zgodnie z polityk\u0105 nowej sp&oacute;\u0142ki nast\u0105pi\u0142 podzia\u0142 produkcji autobus&oacute;w. Jelcz przej\u0105\u0142 segment autobus&oacute;w miejskich, natomiast Autosan &ndash;lokalnych, mi\u0119dzymiastowych i turystycznych. Wyj\u0105tkiem pozosta\u0142a klasa ma\u0142ych autobus&oacute;w, gdzie Jelcz wci\u0105\u017c oferowa\u0142 na zam&oacute;wienie modele L080MB oraz T081MB, natomiast Autosan utrzyma\u0142 produkcj\u0119 ma\u0142ego autobusu miejskiego H7-20. Obie fabryki oferowa\u0142y nadal autobusy szkolne.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jeden z ostatnich wyprodukowanych autobus\u00f3w T120 'Ewa' - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\"><img decoding=\"async\" title=\"Jeden z ostatnich wyprodukowanych autobus\u00f3w T120 'Ewa' - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\" alt=\"Jeden z ostatnich wyprodukowanych autobus\u00f3w T120 'Ewa' - fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/pict2428m_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W roku 2002 bramy jelcza\u0144skiej fabryki opu\u015bci\u0142 jedyny i zarazem ostatni autobus T120 &bdquo;Agito&rdquo;oraz dwa ostatnie L120, z kt&oacute;rych jeden zosta\u0142 wyeksportowany. Rok kolejny przyni&oacute;s\u0142 kres pojazdom L100 &ndash;wyprodukowano wtedy ostatni\u0105 parti\u0119 trzech sztuk &ndash;oraz T120 &bdquo;Ewa&rdquo;&ndash;powsta\u0142 jeden autobus. Tymczasem Jelcz L090M oferowany by\u0142 jedynie w wersji szkolnej &bdquo;As&rdquo;, a ostatnie 10 cywilnych wersji sprzedano w 2000 roku. <\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13254,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[1074,2594,10153,1234,8578],"class_list":["post-13253","infobus","type-infobus","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-fabryka","tag-jelcz","tag-polskie-autobusy","tag-silnik","tag-skrzynia-biegow"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Miejski autobus \u015bredniej pojemno\u015bci Istotn\u0105 nowo\u015bci\u0105 sta\u0142 si\u0119 zaprezentowany podczas \u0142&oacute;dzkiej Wystawy Komunikacji Miejskiej...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-11T05:04:19+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"11 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg\",\"datePublished\":\"2007-05-15T12:40:53+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-11T05:04:19+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu","og_description":"Miejski autobus \u015bredniej pojemno\u015bci Istotn\u0105 nowo\u015bci\u0105 sta\u0142 si\u0119 zaprezentowany podczas \u0142&oacute;dzkiej Wystawy Komunikacji Miejskiej...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-11T05:04:19+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg","width":1,"height":1,"type":"image\/jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"11 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg","datePublished":"2007-05-15T12:40:53+00:00","dateModified":"2025-01-11T05:04:19+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/m125m_vecto_5_760.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-polskie-autobusy-w-jelczu\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Polskie Autobusy w Jelczu"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/13253","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13253"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13254"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13253"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13253"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13253"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}