Civitas Caravel jako pilota\u017cowy program ma za zadanie wychowywa\u0107, edukowa\u0107 i dba\u0107 o bezpiecze\u0144stwo mieszka\u0144ców Krakowa. W jaki sposób to robi? Praktyczna strona dzia\u0142a\u0144 12.6 i 6.1, mówi\u0105cych o systemie priorytetów dla transportu publicznego i zintegrowanej strategii dost\u0119pu nastawiona jest, w praktyce, g\u0142ównie na restrykcyjne egzekwowanie postanowie\u0144 maj\u0105cych poprawi\u0107 bezpiecze\u0144stwo w ruchu zbiorowym.
Prof. Wies\u0142aw Starowicz, zast\u0119pca prezydenta miasta Krakowa, uwa\u017ca, \u017ce kwestie poprawy bezpiecze\u0144stwa rozwi\u0105za\u0107 mo\u017ce w\u0142a\u015bnie represyjne podej\u015bcie. Wa\u017cne, \u017ceby przynios\u0142o zamierzony efekt: „…znana jest si\u0142a nawyków Polaków, którzy lubi\u0105 \u0142ama\u0107 przepisy z natury rzeczy. Wiadomo, \u017ce monitorowanie jest potrzebne tylko dla wprowadzenia nawyku. Chc\u0119 przez to powiedzie\u0107, \u017ce jest to skuteczne podej\u015bcie. Kiedy Kraków, 6 lat temu, wprowadzi\u0142 10cm betonowe separatory pomi\u0119dzy torowiskiem tramwajowym a drog\u0105, to nagminne by\u0142o przeje\u017cd\u017canie ich i jechanie torowiskiem. Dzi\u015b problem praktycznie zosta\u0142 wyeliminowany”.
Wydzielone pasy ruchu dla pojazdów komunikacji miejskiej (dzia\u0142anie 12.6 „System priorytetów dla pojazdów transportu publicznego”) – znacz\u0105co zmniejszaj\u0105 czas przejazdu mi\u0119dzy przystankami, wp\u0142ywaj\u0105c równocze\u015bnie na popraw\u0119 przepustowo\u015bci korytarza transportowego. Pozwoli\u0142o to równie\u017c zredukowa\u0107 zu\u017cycie paliwa i emisje zanieczyszcze\u0144 zawartych w spalinach. Wydzielone na jezdni pasy nie posiadaj\u0105 jednak separatorów. Problem mia\u0142 rozwi\u0105za\u0107 system monitoruj\u0105cy. \u015awiadomo\u015b\u0107, \u017ce jest si\u0119 kontrolowanym, ma mobilizowa\u0107 do przestrzegania przepisów. Sam pomys\u0142 odnosi ju\u017c pozytywne skutki – poza szczytem rzadko zdarza si\u0119 \u0142amanie prawa.
Problemem wydaje si\u0119 jednak to, \u017ce ruch na alejach, rzadko ma ma\u0142e nat\u0119\u017cenie. Zamontowane kamery na Al. Mickiewicza (przy skrzy\u017cowaniu z ul. Czarnowiejsk\u0105 i w pobli\u017cu Biblioteki Jagiello\u0144skiej, a tak\u017ce w autobusach miejskich oraz w zaparkowanych wzd\u0142u\u017c Alej cywilnych samochodach policji) s\u0142u\u017c\u0105 g\u0142ównie do kontrolowania sytuacji na pasie przeznaczonym wy\u0142\u0105cznie dla ruchu zbiorowego. „Przed zamontowaniem kamer w ci\u0105gu godziny blisko 70 kierowców \u0142ama\u0142o prawo – mówi podinsp. Ryszard Grabski, naczelnik krakowskiej drogówki – po zmasowanej akcji krakowskich mediów cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 zmniejszy\u0142a si\u0119 o ponad 60%. Na pocz\u0105tku prawo \u0142amali g\u0142ównie krakowianie, teraz przyjezdni. Inn\u0105 kategori\u0119, niestety, stanowi\u0105 krakowscy cwaniacy, którzy nie zale\u017cnie od wszystkiego i tak s\u0105 gotowi zaryzykowa\u0107, nie odstrasza ich nawet kara, bo –jak sami twierdz\u0105 –raz si\u0119 uda, raz nie …”. Praktyka pokazuje jednak, \u017ce tak naprawd\u0119 kierowców odstrasza g\u0142ównie \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce mog\u0105 zap\u0142aci\u0107 mandat, do 500 z\u0142 i do 5 pkt karnych, na egzekucje których Policja ma 30 dni czasu. Sama skuteczno\u015b\u0107 systemu pozostawia niestety wiele do \u017cyczenia. Obraz z kamer mia\u0142 by\u0107 przesy\u0142any do Krakowskiego Zarz\u0105du Dróg, który na podstawie numeru rejestracyjnego, mia\u0142 sprawdza\u0107, czy dany kierowca mia\u0142 uprawnienia do korzystania z wydzielonego pasu. Ze wzgl\u0119du na problemy techniczne, kamery na razie nie dzia\u0142aj\u0105.
W styczniu tego roku uprawnienie do korzystania z wydzielonych pasów zosta\u0142o rozszerzone na prywatnych przewo\u017aników, zgodnie z definicj\u0105 mówi\u0105c\u0105 o tym, \u017ce transport publiczny mo\u017ce by\u0107 realizowany równie\u017c przez nich, je\u017celi uzyskaj\u0105 stosowne dokumenty –ustawa o transporcie zbiorowym. Prezydent W. Starowicz reasumuje: „Do Krakowa wje\u017cd\u017ca 500 przewo\u017aników prywatnych, a MPK jest jednym z nich. Szacunkowo liczba pasa\u017cerów jak\u0105 przewo\u017c\u0105 inni przewo\u017anicy jest znacz\u0105ca. Dla mnie jest oczywiste, \u017ce je\u017celi jest wydzielony pas, to korzystanie z niego jest dopuszczalne dla wszystkich przewo\u017aników. Powinny móc równie\u017c z niego korzysta\u0107 –wzorem Europy –samochody osobowe, je\u017celi stopie\u0144 tzw. zape\u0142nienia jest znacz\u0105cy. Ja postulowa\u0142em 4 os. –na zachodzie ju\u017c 3 os. wystarczaj\u0105 –w ko\u0144cu przewo\u017c\u0105ce najcz\u0119\u015bciej pojedynczych pasa\u017cerów taksówki mog\u0105 jecha\u0107 tym pasem. Je\u017celi by\u015bmy doprowadzili do tego, \u017ce samochody osobowe z m.in. 4 os. mog\u0105 u\u017cywa\u0107 tych pasów, to dorównamy Europie w tych rozwi\u0105zaniach”.
Nie doprecyzowana jest ci\u0105gle kwestia autobusów turystycznych. UMK wydaje si\u0119 by\u0107 elastyczne, ale rzeczywistym utrudnieniem jest brak ustawy o transporcie zbiorowym, która jasno precyzowa\u0142aby te kwestie. Pozostaje czeka\u0107. Ustawa powinna doprecyzowa\u0107 i wyja\u015bni\u0107 wiele spraw, m.in. co to znaczy organizacja transportu zbiorowego i kto b\u0119dzie pod t\u0119 kategori\u0119 b\u0119dzie podlega\u0142 –„Ja licz\u0119, \u017ce pojawi si\u0119 tam przynajmniej precyzyjna definicja transportu zbiorowego”–dodaje Prezydent W. Starowicz.
Brak precyzyjnych definicji, a tak\u017ce ró\u017cnica zda\u0144 w kwestii rozwi\u0105za\u0144 transportowych jest czym\u015b na porz\u0105dku dziennym, tak\u017ce je\u017celi chodzi o wspomniane wy\u017cej pasy dla ruchu tramwajowo-autobusowego –jak mówi naczelnik R. Grabski: „Policja i UMK ró\u017cni\u0105 si\u0119 równie\u017c w kwestii, kto ma prawo do korzystania z tych pasów. Bez problemu mog\u0105 z nich korzysta\u0107 samochody uprzywilejowane, ale tylko wtedy kiedy s\u0105 w akcji. A wiadomo przecie\u017c, \u017ce normalne wyjazdy nie s\u0142u\u017c\u0105 za\u0142atwieniu prywatnych spraw.”Jedno jest pewne, \u017ce zarówno funkcjonuj\u0105ce separatory, jak i wydzielone pasy ruchu maj\u0105 usprawni\u0107 transport zbiorowy i uprzywilejowany.
Kwestia monitoringu wzbudza równie\u017c du\u017ce kontrowersje je\u017celi chodzi o „Zintegrowan\u0105 Strategi\u0119 Dost\u0119pu”, dzia\u0142anie 6.1, zgodnie z za\u0142o\u017ceniami której parkingowi i stra\u017c miejska mieli zosta\u0107 zast\u0105pieni przez systemem kamer kontroluj\u0105cych kto i kiedy wje\u017cd\u017ca do strefy \u015bcis\u0142ego centrum. Równie\u017c w tym wypadku ma to s\u0142u\u017cy\u0107 przyzwyczajaniu ludzi do okre\u015blonych nawyków. Plany UMK w tym wzgl\u0119dzie s\u0105 jasne: „W tym roku miasto b\u0119dzie skupia\u0142o si\u0119 na organizacji ruchu w \u015bcis\u0142ym centrum miasta. Pierwowzorem jest opracowanie pozna\u0144skiej firmy Bit”- (Biuro In\u017cynierii Transportu – dr Andrzej Krych (http:\/\/www.bit-poznan.com.pl\/index.html) –w oparciu o nie ma zosta\u0107 wypracowane rozwi\u0105zanie organizacji ruchu w centrum. Na razie centrum jest zat\u0142oczone poprzez samochody parkuj\u0105cych tam mieszka\u0144ców, co czyni\u0105 ca\u0142kowicie w zgodzie z obowi\u0105zuj\u0105cym prawem. Jest to niestety spowodowane przez brak uwzgl\u0119dnienia –w toku rozwoju historycznego –parkingów pod obiektami kubaturowymi. Nie by\u0142y one nigdy projektowane, b\u0105d\u017a zacz\u0119\u0142y by\u0107 projektowane dopiero par\u0119 lat temu. Moim zdaniem spraw\u0119 komplikuje równie\u017c kwestia kultury my\u015blenia o problemie. Przypominam sobie, \u017ce znamienne w momencie pojawienia si\u0119 ma\u0142ych i du\u017cych fiatów by\u0142o to, \u017ce ich nieod\u0142\u0105cznym atrybutem by\u0142a plama oleju pod spodem. Niestety starsi ludzie, maj\u0105c to g\u0142ównie w g\u0142owie, jak s\u0142ysz\u0105 has\u0142o „parking podziemny”to od razu staje im w g\u0142owie olej i smród, etc. Obecnie nie ma tego problemu. Ludzie si\u0119 tego boj\u0105. G\u0142osy sprzeciwu podnosi\u0142y si\u0119 równie\u017c ze strony osób prowadz\u0105cych w\u0142asn\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 w centrum, które obawiaj\u0105 si\u0119 spadku obrotów, poprzez zamkni\u0119cia centrum dla ruchu samochodowego”–uwa\u017ca Prezydent W. Starowicz.
Zintegrowana Strategia Kontroli dost\u0119pu dopiero ma zacz\u0105\u0107 funkcjonowa\u0107. Naczelnik R. Grabski w tym kontek\u015bcie zauwa\u017ca, \u017ce „…m\u0105drzej by\u0142oby skorzystanie z do\u015bwiadczenia Aten, które jasno okre\u015bli\u0142y dost\u0119pno\u015b\u0107 do swojego centrum dla mieszka\u0144ców. Podzia\u0142 na dni parzyste i nieparzyste i odpowiadaj\u0105ce im ko\u0144cowe numery na rejestracji samochodów ate\u0144czyków, jasno precyzuj\u0105, kto i w jakie dni mo\u017ce wje\u017cd\u017ca\u0107 bez przeszkód do centrum. Tury\u015bci s\u0105 wolni od tych zobowi\u0105za\u0144”.
Obaj moi rozmówcy zgodnie natomiast podkre\u015blaj\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzia\u0142a\u0144 k\u0142adzie nacisk przede wszystkim na zmian\u0119 przyzwyczaje\u0144 i mówi\u0105c wprost wychowanie mieszka\u0144ców. Niestety w zwi\u0105zku z tym nie jest prowadzona \u017cadna nag\u0142a\u015bniaj\u0105ca akcja, co jest du\u017c\u0105 s\u0142abo\u015bci\u0105 programu. Z drugiej strony wiadomo, \u017ce nikt nie lubi by\u0107 pouczany! Dobrym rozwi\u0105zaniem dla przysz\u0142o\u015bci Civitas Caravel wydaje si\u0119 wspó\u0142dzia\u0142anie z samorz\u0105dami dzielnicowymi. Chocia\u017c ze strony praktycznej wygl\u0105da to ró\u017cnie –do\u015bwiadczenie pokazuje, \u017ce samorz\u0105dy inwestuj\u0105 przede wszystkim w popraw\u0119 stanu dróg osiedlowych, a wprowadzaj\u0105c równocze\u015bnie ograniczenia pr\u0119dko\u015bci poprawiaj\u0105 tak\u017ce bezpiecze\u0144stwo. Jednak, jak zauwa\u017ca Naczelnik R. Grabski, cz\u0119sto zdarza si\u0119, \u017ce „mieszka\u0144cy dzielnicy X, zg\u0142aszaj\u0105 si\u0119 z uprzejm\u0105 pro\u015bb\u0105 o wsparcie i pomoc, motywuj\u0105c to trosk\u0105 o popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwa dzieci i ich samych. Pod petycj\u0105 widnieje ponad 40 podpisów. Policja w miar\u0119 mo\u017cliwo\u015bci stara si\u0119 wychodzi\u0107 naprzeciw i np. wysy\u0142a patrol, który w cywilnym samochodzie bada sytuacj\u0119 i…co si\u0119 okazuje? Ponad 70% osób \u0142ami\u0105cych przepisy to osoby, które podpisa\u0142y si\u0119 na li\u015bcie. Kiedy zwróci\u0107 im na to uwag\u0119 mówi\u0105, \u017ce chodzi\u0142o o kontrole innych, nie ich samych”
Sprostanie wszystkim oczekiwaniom nie jest mo\u017cliwe, bo oczekiwania nie s\u0105 jednorodne. Dlatego te\u017c „Niestety w naszych warunkach podejmowane dzia\u0142ania musz\u0105 by\u0107 dzia\u0142aniami restrykcyjnymi!”–podkre\u015bla Prezydent W. Starowicz –„Odr\u0119bnym problemem jest koordynacja wewn\u0105trz struktur, która wydaje si\u0119 nie wystarczaj\u0105ca. Celem d\u0142ugofalowym jest zmiana ca\u0142ego sytemu zarz\u0105dzania transportem i gospodark\u0105 komunaln\u0105. Przysz\u0142o\u015bciow\u0105 ide\u0105 jest zarz\u0105dzanie ca\u0142ym system komunikacji krakowskiej z jednego miejsca, przez wydzielone, ze struktur urz\u0119du, jednostki. Mo\u017ce i b\u0119dzie to w pewnym sensie powrót do ZDiK, ale mam nadziej\u0119, \u017ce b\u0119dzie sprawnie funkcjonowa\u0142”. Naczelnik R. Grabski podsumowuje: „…nie ma wzajemnej platformy porozumienia mi\u0119dzy Policj\u0105, UMK, KZD, by\u0107 mo\u017ce jest to kwestia priorytetów i dogrania dzia\u0142a\u0144. Dla policji i tak alarmuj\u0105ce jest przede wszystkim to, \u017ce w Krakowie pope\u0142nianych jest dziennie ko\u0142o 2 mln wykrocze\u0144 nad którymi nie mamy praktycznie \u017cadnej kontroli”.
W planach Civitas Caravel –zgodnie z priorytetem 11.16 – ma by\u0107 utworzenie „Centrum monitoringu bezpiecze\u0144stwa drogowego”. B\u0119d\u0105cy na pó\u0142metku pilota\u017cowy program prosi si\u0119 o medialn\u0105 akcj\u0119 nag\u0142a\u015bniaj\u0105c\u0105 wszystkie jego aspekty. W praktyce pisze si\u0119 o nim g\u0142ównie, przy okazji jego mankamentów i przy okazji „nies\u0142usznie”p\u0142aconych mandatów. Nie organizuj\u0105c akcji informacyjnej projekt mo\u017ce nie wyj\u015b\u0107 poza studium pilota\u017cowe. Dora\u017anie spraw\u0119 rozwi\u0105za\u0142oby forum mobilno\u015bci, którego utworzenie przewiduje dzia\u0142anie 12.3 –„Platforma internetowa nt. mobilno\u015bci”. Szkoda, \u017ce jeszcze ono nie funkcjonuje, bo na pewno pozwoli\u0142oby to programowi zaistnie\u0107 szerzej w \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[167,58,7421],"class_list":["post-12114","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-autobus","tag-krakow","tag-ulica"],"acf":[],"yoast_head":"\n