{"id":10655,"date":"2006-11-14T22:25:13","date_gmt":"2006-11-14T22:25:13","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?post_type=infobus&#038;p=10655"},"modified":"2025-01-09T12:36:17","modified_gmt":"2025-01-09T11:36:17","slug":"ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1","status":"publish","type":"infobus","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/","title":{"rendered":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1)"},"content":{"rendered":"<div>Zak\u0142ady Samochodowe &bdquo;Jelcz&rdquo;S.A. uzyska\u0142y na pocz\u0105tku 1998 roku certyfikat potwierdzaj\u0105cy zgodno\u015b\u0107 systemu Zapewnienia Jako\u015bci z norm\u0105 PN ISO 9001. Uroczyste wr\u0119czenie certyfikatu odby\u0142o si\u0119 19 kwietnia 1998 roku w Brzegu.<\/div>\n<div><strong>Autobusy gazowe<\/strong><\/div>\n<div>W latach 90. ubieg\u0142ego stulecia wielu renomowanych producent&oacute;w autobus&oacute;w rozpocz\u0119\u0142o badania nad paliwem alternatywnym dla autobus&oacute;w. Kierowano si\u0119 przy owych pracach rozwojowych przede wszystkim aspektem ekologicznym, d\u0105\u017c\u0105c do zmniejszenia emisji szkodliwych substancji, jakie wytwarza tradycyjny silnik spalinowy. Powsta\u0142y ciekawe propozycje autobus&oacute;w z nap\u0119dem hybrydowym, gazowym oraz wodorowym. Jelcz pod koniec lat 90. podj\u0105\u0142 prace nad stworzeniem autobusu, nap\u0119dzanego gazem. Owocem prac jelcza\u0144skich konstruktor&oacute;w sta\u0142 si\u0119 w roku 1999 Jelcz 120MD, nap\u0119dzany gazem p\u0142ynnym propan-butan (LPG). Pojazd wyposa\u017cony zosta\u0142 w silnik o zap\u0142onie iskrowym typu DAF GG 170 LPG o pojemno\u015bci 8,66 dm3 i mocy maksymalnej 230 KM. Dwa zbiorniki gazu LPG o pojemno\u015bci 300 dm3 ka\u017cdy zamontowano wzd\u0142u\u017cnie w podwoziu autobusu, pomi\u0119dzy osiami. Nape\u0142nienie zbiornik&oacute;w 480 dm3 gazu pozwala\u0142o osi\u0105gn\u0105\u0107 zasi\u0119g 600 km bez tankowania. Poniewa\u017c silnik zasilany gazem LPG podlega znacznie wy\u017cszym obci\u0105\u017ceniom cieplnym, w konstrukcji Jelcza 120MD wykorzystano specjalne materia\u0142y, szczeg&oacute;lnie w budowie kolektora, turbiny oraz zawor&oacute;w. Ponadto zmodernizowano t\u0142oki, g\u0142owice, uk\u0142ad rozrz\u0105du i wtryskowy oraz opracowano specjalny system sterowania prac\u0105 jednostki, oparty na elektronice. Uk\u0142ad wydechowy wyposa\u017cono w t\u0142umik z tr&oacute;jdro\u017cnym katalizatorem. Autobus posiada\u0142 3-biegow\u0105 automatyczn\u0105 skrzyni\u0119 typu VOITH DIWA 3. Pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 100 pasa\u017cer&oacute;w, w tym 36 na miejscach siedz\u0105cych (zamontowano cztery dodatkowe siedzenia naprzeciwko trzecich drzwi). Zalet\u0105 silnika nap\u0119dzanego LPG by\u0142a o oko\u0142o 90 procent ni\u017csza emisja szkodliwych substancji w por&oacute;wnaniu do tradycyjnej jednostki. Ponadto autobus okaza\u0142 si\u0119 o wiele cichszy. Jelcz 120MD testowany by\u0142 m.in. w Toruniu i na G&oacute;rnym \u015al\u0105sku. Niestety, nie doczeka\u0142 si\u0119 seryjnej produkcji. Natomiast prototyp, po serii test&oacute;w i prezentacji, zosta\u0142 przebudowany. Wstawiono mu jednostk\u0119 mieleck\u0105 z nap\u0119dem tradycyjnym i jest on do chwili obecnej eksploatowany przez firm\u0119 Meteor z Jaworzna.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz 120M3 (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz 120M3 (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz 120M3 (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg\" \/><\/a><\/div>\n<div>R&oacute;wnie\u017c w roku 1999 zbudowano w Jelczu prototyp autobusu zasilanego gazem LPG, ale wyposa\u017conego w krajowy silnik z Mielca z zap\u0142onem iskrowym typu MD111P2 o mocy maksymalnej 204 KM. Pojazd oznaczono symbolem Jelcz 120M\/2 (prosz\u0119 nie myli\u0107 z wy\u017cej ju\u017c opisan\u0105 wersj\u0105 120M). Autobus posiada\u0142 trzy zbiorniki na gaz o pojemno\u015bci 140 dm3 ka\u017cdy, umieszczone wzd\u0142u\u017cnie w podwoziu autobusu, mi\u0119dzy osiami. Wyposa\u017cono go w 4-biegow\u0105 skrzyni\u0119 manualn\u0105 typu S4-95. Mielecki silnik oraz mechaniczna skrzynia bieg&oacute;w z Tczewa znacznie obni\u017cy\u0142y koszt zakupu Jelcza 120M\/2 w stosunku do 120MD. Jednak\u017ce i ta wersja nie zdoby\u0142a popularno\u015bci w\u015br&oacute;d polskich przewo\u017anik&oacute;w. Sprzedano jedynie 6 autobus&oacute;w tego typu.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz 120M3 (fot. Ryszard Polit)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz 120M3 (fot. Ryszard Polit)\" alt=\"Jelcz 120M3 (fot. Ryszard Polit)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m31_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W roku 2000 zaprezentowano w Jelczu kolejny gazowy autobus &ndash;120M\/1 (prosz\u0119 nie myli\u0107 z wy\u017cej ju\u017c opisan\u0105 wersj\u0105 120M) &#8211; zasilany spr\u0119\u017conym gazem ziemnym CNG. Autobus wyposa\u017cono w silnik mielecki MD111M6 o mocy maksymalnej 207 KM oraz 4-biegow\u0105 manualn\u0105 skrzyni\u0119 S4-95. Zbiorniki gazu (8-10 sztuk w zale\u017cno\u015bci od zam&oacute;wienia) umieszczone zosta\u0142y poprzecznie w podwoziu autobusu mi\u0119dzy osiami. Maksymalna pojemno\u015b\u0107 tankowanego gazu wynosi\u0142a 140 Nm3 przy ci\u015bnieniu 200 bar. Zasi\u0119g autobusu wynosi\u0142 250-350 km. Og&oacute;\u0142em sprzedano 5 egzemplarzy tej wersji. Dlaczego? Zapewne potencjalnych nabywc&oacute;w odstraszy\u0142y koszty zakupu. Chocia\u017c nale\u017cy zauwa\u017cy\u0107, i\u017c koszty te w przysz\u0142o\u015bci podleg\u0142yby zwrotowi ze wzgl\u0119du na ni\u017csz\u0105 cen\u0119 gazu CNG w stosunku do ceny oleju nap\u0119dowego. A mo\u017ce istnia\u0142a wtedy zbyt nisko rozwini\u0119ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 ekologiczna w\u015br&oacute;d polskich przewo\u017anik&oacute;w? Miejmy nadziej\u0119, \u017ce obecnie oferowany Jelcz M125M\/4 &bdquo;Vecto&rdquo;na sta\u0142e zago\u015bci na ulicach polskich miast.<\/div>\n<div><strong>Ewolucja miejskiej &bdquo;stodwudziestki&rdquo;&nbsp;<\/strong><\/div>\n<div>Rok 1998 wykre\u015bli\u0142 z oferty Zak\u0142ad&oacute;w Samochodowych &bdquo;Jelcz&rdquo;autobus 120MM\/1. Zast\u0105piono go pojazdem o symbolu 120MM\/2. Nowa wersja wyposa\u017cona zosta\u0142a w silnik typu MAN DO 826 LUH 12 o mocy maksymalnej 220 KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy czysto\u015bci Euro-2. Do autobusu montowano 3-biegow\u0105 automatyczn\u0105 skrzyni\u0119 bieg&oacute;w typu VOITH&nbsp;D 851.3. <\/div>\n<div>Prze\u0142omowym okresem dla ca\u0142ej rodziny 120M sta\u0142 si\u0119 rok 2000. Wprowadzono do oferty w&oacute;wczas Jelcza 120M\/3, wyposa\u017conego w zmodernizowan\u0105 jednostk\u0119 mieleck\u0105 SWT 11\/302\/1 o mocy maksymalnej 220 KM, kt&oacute;ra spe\u0142nia\u0142a normy czysto\u015bci Euro-2. Jednocze\u015bnie pozostawiono w ofercie ta\u0144sz\u0105 wersj\u0119 podstawow\u0105 &ndash;120M oraz znan\u0105 ju\u017c 120MM\/2. Jedynie ta ostatnia wersja wyposa\u017cona by\u0142a w automatyczn\u0105 skrzyni\u0119 bieg&oacute;w. <\/div>\n<div>R&oacute;wnie\u017c w roku 2000 wykonano w Jelczu pierwszy autobus 120M\/3 ze stali nierdzewnej, kt&oacute;ry z pami\u0105tkowymi napisami na szybach bocznych je\u017adzi do chwili obecnej w barwach DLA Wroc\u0142aw. Pozwoli\u0142o to na znaczne zwi\u0119kszenie okresu eksploatacyjnego. Pocz\u0105tkowe Jelcze 120M posiada\u0142y deklarowany okres trwa\u0142o\u015bci od 10 do 12 lat. Wykonane ze stali nierdzewnej &ndash;nawet do 18 lat. Z oferty wycofano Jelcza 120MD, pozostawiaj\u0105c gazowe wersje 120M\/1 oraz 120M\/2. <\/div>\n<div><strong>Autobus niskopod\u0142ogowy nowej generacji<\/strong><\/div>\n<div>Powodzenie niskowej\u015bciowego Jelcza M121 nie zahamowa\u0142o ambicji konstruktor&oacute;w z podwroc\u0142awskiej fabryki. Druga po\u0142owa lat 90. ubieg\u0142ego stulecia sta\u0142a si\u0119 er\u0105 narodzin autobus&oacute;w w pe\u0142ni niskopod\u0142ogowych, okre\u015blanych niekiedy mianem trzeciej generacji. Tak oto zagraniczne koncerny kolejno pocz\u0119\u0142y prezentowa\u0107 autobusy tego segmentu: Renault Agora i Iveco City Class (1995), MAN NLxx3, Neoplan Centroliner, Scania Omni City i Mercedes Citaro (1997), Volvo 7000 (1998). Ide\u0105 autobusu niskopod\u0142ogowego sta\u0142o si\u0119 zastosowanie tylnego mostu portalowego oraz zabudowa silnika w spos&oacute;b umo\u017cliwiaj\u0105cy zastosowanie wszystkich wej\u015b\u0107 bezstopniowych oraz p\u0142askiej pod\u0142ogi na ca\u0142ej d\u0142ugo\u015bci.<\/div>\n<div>Nowy niskopod\u0142ogowy autobus z podwroc\u0142awskiej fabryki otrzyma\u0142 przedni\u0105 o\u015b portalow\u0105 typu Jelcz 65N, znan\u0105 z modelu M121 oraz tylny most portalowy z przek\u0142adni\u0105 dwustopniow\u0105 ZF AV-132. Silnik typu MAN D0826 LUH12 o mocy maksymalnej 220 KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy czysto\u015bci Euro-2, umieszczony zosta\u0142&nbsp;poziomo, asymetrycznie z lewej strony, na zwisie tylnym. Z jednostk\u0105 wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142a automatyczna, 3-biegowa przek\u0142adnia VOITH D 851.3. Umieszczenie silnika w powy\u017cej opisany spos&oacute;b, okre\u015blane mianem &bdquo;amfiteatru&rdquo;, pozwala\u0142o zagospodarowa\u0107 ca\u0142kowicie przestrze\u0144 autobusu, wymaga\u0142o jednak umieszczenia w tylnej cz\u0119\u015bci kilku stopni po\u015brednich bezpo\u015brednio pod lewym rz\u0119dem siedze\u0144. Niemniej wznios pod\u0142ogi w ka\u017cdym wej\u015bciu wynosi\u0142o 370 mm, co by\u0142o za\u0142o\u017ceniem konstrukcyjnym nowego pojazdu.<\/div>\n<div>Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142 szkielet spawany ze stalowych prostok\u0105tnych profili zamkni\u0119tych. Zewn\u0119trzne poszycie boczne, wykonane z blachy stalowej obustronnie ocynkowanej oraz pas nadokienny z tworzyw sztucznych, przyklejone zosta\u0142y do szkieletu. Szyby boczne oraz tyln\u0105 r&oacute;wnie\u017c wklejono do szkieletu. \u015acian\u0119 przedni\u0105 oraz tyln\u0105 wykonano z kompozyt&oacute;w. Panoramiczna szyba przednia, obejmuj\u0105ca r&oacute;wnie\u017c g&oacute;rn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 z wy\u015bwietlaczem, umieszczona zosta\u0142a w uszczelce. Zawieszenie pojazdu stanowi\u0142y miechy pneumatyczne (dwa z przodu oraz cztery z ty\u0142u), sterowane uk\u0142adem ECAS, umo\u017cliwiaj\u0105cym przykl\u0119k prawej strony pojazdu. Ponadto obie osie otrzyma\u0142y amortyzatory teleskopowe i dr\u0105\u017cki prowadz\u0105ce, dodatkowo o\u015b przednia prowadzona by\u0142a dwoma resorami specjalnymi. <\/div>\n<div>Autobus o d\u0142ugo\u015bci 11 950 mm, szeroko\u015bci 2500 mm i wysoko\u015bci 2850 mm otrzyma\u0142 trzy pary dwuskrzyd\u0142owych drzwi w uk\u0142adzie 2-2-2, sterowanych pneumatycznie i otwieranych do wewn\u0105trz. By\u0142y to drzwi nowego typu, wykonane z aluminium, nie stosowane dot\u0105d w \u017cadnym autobusie z Jelcza. Sterowanie drzwi wyposa\u017cono w uk\u0142ad ETS, zabezpieczaj\u0105cy przed zakleszczeniem pasa\u017cera. W \u015brodkowym wej\u015bciu umieszczono r\u0119cznie odsuwan\u0105 ramp\u0119 dla os&oacute;b niepe\u0142nosprawnych. Pojazd pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 100 pasa\u017cer&oacute;w, w tym 31 na miejscach siedz\u0105cych. Masa w\u0142asna pojazdu wynosi\u0142a 10 500 kg, masa ca\u0142kowita &ndash;16 000 kg. Nowatorskim rozwi\u0105zaniem sta\u0142o si\u0119 wyposa\u017cenie autobusu w system elektroniczny Control Area Network (CAN), kt&oacute;ry zapewnia\u0142 sterowanie i kontrol\u0119 urz\u0105dze\u0144 elektrycznych przez komputer pok\u0142adowy. Szyna danych CAN umo\u017cliwia\u0142a diagnoz\u0119 system&oacute;w i funkcji pojazdu poprzez informacj\u0119 wy\u015bwietlan\u0105 na ekranie nowoczesnego pulpitu VDO Kienzle, kt&oacute;ry umieszczono na stanowisku kierowcy. Istotn\u0105 zalet\u0105 szyny CAN sta\u0142a si\u0119 eliminacja licznych przewod&oacute;w elektrycznych.<\/div>\n<div>We wn\u0119trzu autobusu umieszczono siedzenia typu p&oacute;\u0142twardego typu Astromal II. Kierowca otrzyma\u0142 kabin\u0119 typu p&oacute;\u0142otwartego. Stalowe por\u0119cze w kolorze \u017c&oacute;\u0142tym przybra\u0142y nowoczesne i eleganckie p&oacute;\u0142okr\u0105g\u0142e kszta\u0142ty. Pod\u0142og\u0119 ze sklejki wy\u0142o\u017cono wyk\u0142adzin\u0105 antypo\u015blizgow\u0105. Poszycie wewn\u0119trzne oraz sufit wykonano z p\u0142yt UNILAM. Wentylacj\u0119 zapewnia\u0142y dwie uchylne pokrywy dachowe, sterowane mechanicznie, kt&oacute;re spe\u0142nia\u0142y r&oacute;wnie\u017c funkcj\u0119 wyj\u015b\u0107 bezpiecze\u0144stwa, uchylne g&oacute;rne partie szyb bocznych oraz dwa wentylatory wyci\u0105gowe w tylnej cz\u0119\u015bci. W poje\u017adzie zamontowano niezale\u017cny agregat grzewczy oraz nagrzewnic\u0119 przedni\u0105 i wewn\u0119trzne nagrzewnice z wentylatorami, wykorzystuj\u0105ce ciecz ch\u0142odz\u0105c\u0105 silnika. Zbiornik paliwa znalaz\u0142 miejsce za drugimi drzwiami, przed osi\u0105 tyln\u0105. W autobusie zastosowano uk\u0142ad kierowniczy ze wspomaganiem hydraulicznym ZF8098 oraz b\u0119bnowy uk\u0142ad hamulcowy z systemem przeciwblokuj\u0105cym ABS. Hamulec postojowy dzia\u0142a\u0142 na zasadzie spadku ci\u015bnienia w komorach si\u0142ownik&oacute;w mostu nap\u0119dowego.<\/div>\n<div>Jelcz M125M &bdquo;Dana&rdquo;&ndash;takie w\u0142a\u015bnie imi\u0119 otrzyma\u0142 niskopod\u0142ogowy autobus. Przednia \u015bciana z charakterystycznym, przyjaznym u\u015bmiechem, kwadratowe podw&oacute;jne reflektory przednie, r&oacute;wnie\u017c kwadratowe tylne \u015bwiat\u0142a w uk\u0142adzie pionowym, zaokr\u0105glony zderzak tylny, bardzo niska dolna linia szyb bocznych, pot\u0119\u017cna szyba przednia czyni\u0142y pojazd naprawd\u0119 atrakcyjnym wizualnie. Projekt nadwozia powsta\u0142 na Wydziale Architektury Wn\u0119trz i Wzornictwa Przemys\u0142owego wroc\u0142awskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Nale\u017cy zaznaczy\u0107, i\u017c nie by\u0142 to pierwszy owoc wsp&oacute;\u0142pracy tej jednostki z Zak\u0142adami Jelcz, bowiem r&oacute;wnie\u017c modernizacje autobus&oacute;w T120 (1995 rok) i M121 (1996 rok) to wyniki tej kooperacji. <\/div>\n<div>W Jelczu przygotowano niezwykle bogat\u0105 list\u0119 opcji dla modelu M125M &bdquo;Dana&rdquo;. Obejmowa\u0142a ona m.in. pi\u0119ciobiegow\u0105 przek\u0142adni\u0119 automatyczn\u0105 ZF 5HP500, uk\u0142ad antypo\u015blizgowy ASR, zwalniacz hydrauliczny, elektryczne sterowanie klap dachowych oraz klimatyzator przestrzeni pasa\u017cerskiej. Natomiast standardowym wyposa\u017ceniem sta\u0142y si\u0119 elektroniczne tablice informacyjne: przednia, boczna, tylna oraz wewn\u0119trzna.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M125M (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M125M (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz M125M (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m125m_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Uroczysta premiera &bdquo;Dany&rdquo;mia\u0142a miejsce w dniu 15 maja 1998 roku w Jelczu. Natomiast szerszemu gronu potencjalnych nabywc&oacute;w i pracie autobus zosta\u0142 zaprezentowany podczas Mi\u0119dzynarodowych Targ&oacute;w Pozna\u0144skich. Nowy Jelcz pomy\u015blnie przeszed\u0142 test, zorganizowany przez redakcj\u0119 magazynu &bdquo;Trucker&rdquo;na ulicach Krakowa. Nie omin\u0119\u0142y go r&oacute;wnie\u017c liczne pokazy oraz jazdy pr&oacute;bne na ulicach wielu polskich miast. Jednak\u017ce, wbrew oczekiwaniom kierownictwa Zak\u0142ad&oacute;w, jego sprzeda\u017c nie osi\u0105gn\u0119\u0142a wysokiej liczby. W 1999 roku sprzedano 8 autobus&oacute;w M125M, w 2000 &ndash;5, w 2001zaledwie 3. Prototypowa &bdquo;Dana&rdquo;eksploatowana jest do chwili obecnej przez firm\u0119 Meteor z Jaworzna.<\/div>\n<div>Niew\u0105tpliwie istotn\u0105 modernizacj\u0105 niskopod\u0142ogowego Jelcza sta\u0142o si\u0119 wprowadzenie szkieletu oraz poszycia bocznego ze stali nierdzewnej w roku 2000, co znacznie zwi\u0119kszy\u0142o okres eksploatacji autobusu, czyni\u0105c go odpornym na dzia\u0142ania korozji.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div><strong>Co dalej z niskowej\u015bciowymi?<\/strong><\/div>\n<div>Pomimo rozpocz\u0119cia produkcji niskopod\u0142ogowej &bdquo;Dany&rdquo;, nie zrezygnowano w Jelczu z oferty ta\u0144szego autobusu niskowej\u015bciowego. W roku 1998 wprowadzono do oferty autobus Jelcz M121M, wyposa\u017cony w silnik typu MAN D0826 LUH 12 o maksymalnej mocy 220 KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy czysto\u015bci Euro-2. We wszystkich modelach M121\/M181 standardowo montowana by\u0142a automatyczna skrzynia bieg&oacute;w typu VOITH&nbsp;D851.3. <\/div>\n<div>Rok 1999 sta\u0142 si\u0119 dat\u0105 prezentacji ca\u0142kowicie niskopod\u0142ogowego autobusu przegubowego Jelcz M183M, o kt&oacute;rym pisali\u015bmy ju\u017c na \u0142amach &bdquo;Autobus&oacute;w&rdquo;. Przypomnijmy: by\u0142 to przekonstruowany w stosunku do modelu M181 pojazd, wyposa\u017cony w trzy osie portalowe: przedni\u0105 typu Jelcz 65N, \u015brodkow\u0105 ZF AVN-132 oraz tyln\u0105 nap\u0119dow\u0105 ZF AV 132\/90. Silnik typu MAN D0826 LUH 13 Euro-2 o maksymalnej mocy 260 KM umieszczono poziomo, asymetrycznie z lewej strony, na zwisie tylnym. Zbiornik paliwa znalaz\u0142 miejsce pomi\u0119dzy przegubem a trzecimi drzwiami, w specjalnej obudowie. W konstrukcji M183M zastosowano opracowany specjalnie do autobus&oacute;w niskopod\u0142ogowych przegub typu H&uuml;bner HNGK 9.2. Dzi\u0119ki tym zmianom wznios pod\u0142ogi we wszystkich wej\u015bciach wynosi\u0142 370 mm. Autobus wyposa\u017cono w automatyczn\u0105, pi\u0119ciobiegow\u0105 skrzyni\u0119 typu ZF 5HP500. Pojazd pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 180 os&oacute;b, w tym 39 na miejscach siedz\u0105cych. Masa w\u0142asna pojazdu wynosi\u0142a 15000 kg, natomiast masa ca\u0142kowita &ndash;28000 kg. Konstrukcji nie wdro\u017cono do seryjnej produkcji pomimo licznej konkurencji ze strony zagranicznych koncern&oacute;w w segmencie autobus&oacute;w przegubowych ca\u0142kowicie niskopod\u0142ogowych (Volvo 7000A, Scania Omni City A, MAN NG313 oraz Mercedes Citaro G). Prototyp do chwili obecnej jest eksploatowany przez PKS \u017bary.<\/div>\n<div>W roku 2000 wdro\u017cono w Jelczu technologi\u0119 produkcji autobus&oacute;w ze stali nierdzewnej, eliminuj\u0105c przy tym w pewnym stopniu listwy boczne. Dot\u0105d konstrukcja szkieletu pojazdu wykonywana by\u0142a ze stali zwyk\u0142ej, natomiast poszycie &ndash;z blachy stalowej obustronnie ocynkowanej. Dlatego te\u017c autobusy Jelcz posiada\u0142y ograniczon\u0105 odporno\u015b\u0107 na korozj\u0119, a ich \u017cywotno\u015b\u0107 szacowano na 10-12 lat. Odt\u0105d okres eksploatacyjny pojazd&oacute;w z podwroc\u0142awskiej fabryki wyd\u0142u\u017cono do lat 18.<\/div>\n<div>Wtedy te\u017c wprowadzono do oferty kilka nowych wersji. Pierwsz\u0105 sta\u0142 si\u0119 Jelcz M121, wyposa\u017cony w mieleck\u0105 jednostk\u0119 SWT 11\/302\/1 o maksymalnej mocy 220KM, spe\u0142niaj\u0105cy normy czysto\u015bci Euro-2 i wsp&oacute;\u0142pracuj\u0105cy z trzybiegow\u0105 automatyczn\u0105 przek\u0142adni\u0105 VOITH D863.3. Jelcz M121 stanowi\u0142 ta\u0144sz\u0105 alternatyw\u0119 dla wersji M121M oraz M121MB. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M181M (fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M181M (fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\" alt=\"Jelcz M181M (fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m181m_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz M181M (fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M181M (fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\" alt=\"Jelcz M181M (fot. Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m181m1_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Przeprowadzono w&oacute;wczas r&oacute;wnie\u017c modernizacj\u0119 modelu M181. Zlikwidowany zosta\u0142, poprzez pochy\u0142e uniesienie pod\u0142ogi, wewn\u0119trzny stopie\u0144 po\u015bredni, dot\u0105d umieszczony za tyln\u0105 kraw\u0119dzi\u0105 trzecich drzwi. Zabieg ten mia\u0142 na celu uczyni\u0107 przegubowego Jelcza bardziej konkurencyjnym wobec pojazd&oacute;w ca\u0142kowicie niskopod\u0142ogowych. Do oferty wprowadzony zosta\u0142 Jelcz M181\/2, nap\u0119dzany silnikiem typu MAN&nbsp;MAN D2866 LUH o mocy maksymalnej 310 KM, spe\u0142niaj\u0105cym normy Euro-2. Jednostka wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142a z&nbsp;&nbsp;trzybiegow\u0105 automatyczn\u0105 przek\u0142adni\u0105 VOITH D863.3. W ofercie pozosta\u0142y ponadto autobusy M181M i M181MB. Tymczasem opcja M181M\/2 nie doczeka\u0142a si\u0119 zam&oacute;wie\u0144, a prototyp sprzedano wroc\u0142awskiemu MPK.<\/div>\n<div>R&oacute;wnie\u017c w roku 2000 do modeli M121\/M181 wprowadzono dodatkow\u0105 opcj\u0119 monta\u017cu ca\u0142kowicie zamkni\u0119tej kabiny kierowcy oraz klimatyzatora tej kabiny. Pojawi\u0142a si\u0119 wtedy tak\u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 instalacji bardziej komfortowych foteli pasa\u017cerskich oraz systemu ASR.&nbsp;&nbsp;<\/div>\n<div align=\"center\"><strong><a title=\"Jelcz M183M (fot. Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M183M (fot. Jelcz)\" alt=\"Jelcz M183M (fot. Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m183m_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz M183M (fot. Ryszard Polit)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M183M (fot. Ryszard Polit)\" alt=\"Jelcz M183M (fot. Ryszard Polit)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m183m1_760.jpg\" \/><\/a><\/strong><\/div>\n<div><strong>Klasa mini<\/strong><\/div>\n<div>W III kwartale 1998 roku powsta\u0142 w Jelczu kolejny prototyp autobusu. Tym razem by\u0142 to ma\u0142y autobus o d\u0142ugo\u015bci 7675 mm, szeroko\u015bci 2420 mm i wysoko\u015bci 2970 mm, kt&oacute;rego konstrukcj\u0119 oparto na podwoziu Mercedes-Benz Vario 814D. Do nap\u0119du pojazdu pos\u0142u\u017cy\u0142a ch\u0142odzona ciecz\u0105 jednostka typu OM 0904LA o pojemno\u015bci 4,25 dm3 i mocy maksymalnej 136 KM, spe\u0142niaj\u0105ca normy czysto\u015bci Euro-2 i umieszczona z przodu. Jednostka wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142a z 5-biegow\u0105 przek\u0142adni\u0105 manualn\u0105 ZF S5-42. Sztywna o\u015b przednia typu VL2\/14C-2,9 zawieszona zosta\u0142a na parabolicznych resorach i wyposa\u017cona w stabilizator oraz dwa amortyzatory. Natomiast most nap\u0119dowy HL2\/41C-5,6 otrzyma\u0142 zawieszenie pneumatyczne &ndash;dwa miechy przeponowe, stabilizator i dwa amortyzatory. W autobusie zastosowano hydrauliczny, dwuobwodowy, wspomagany pneumatycznie uk\u0142ad hamulcowy, wyposa\u017cony w mechanizmy tarczowe i uk\u0142ad ABS. Masa w\u0142asna pojazdu przyj\u0119\u0142a warto\u015b\u0107 5 400 kg, maca ca\u0142kowita &ndash;8 200 kg.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m081mb1_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m081mb2_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m081mb3_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Autobus, oznaczony symbolem M081MB &bdquo;Midi&rdquo;, pomie\u015bci\u0107 m&oacute;g\u0142 og&oacute;\u0142em 40 os&oacute;b, w tym 18 na miejscach siedz\u0105cych. Otrzyma\u0142 dwie pary sterowanych pneumatycznie drzwi w uk\u0142adzie 0-2-2, otwieranych na zewn\u0105trz. Drzwi typu gi\u0119tego wykonane zosta\u0142y z aluminium. Na tylnym zwisie pojazdu wygospodarowano obni\u017cony pomost, kt&oacute;ry z reszt\u0105 po\u0142\u0105czony by\u0142 dwoma stopniami po\u015brednimi. Dzi\u0119ki temu zabiegowi uzyskano tylne wej\u015bcie bezstopniowe, a wznios pod\u0142ogi wynosi\u0142 tutaj 340 mm. W pierwszych drzwiach warto\u015b\u0107 ta wynios\u0142a 760 mm, a wej\u015bcie wymaga\u0142o pokonania dw&oacute;ch stopni. Autobus zaliczono zatem do klasy niskowej\u015bciowej. <\/div>\n<div>Konstrukcj\u0119 pojazdu stanowi\u0142 szkielet z prostok\u0105tnych profili zamkni\u0119tych, wykonany ze stali ocynkowanej, podobnie, jak poszycie \u015bcian bocznych. Natomiast dach oraz \u015bciany przednia i tylna wykonane zosta\u0142y z tworzyw sztucznych. Wszystkie szyby zamocowano do nadwozia metod\u0105 klejenia. Wn\u0119trze wyposa\u017cono w fotele typu p&oacute;\u0142mi\u0119kkiego typu Astromal II oraz p&oacute;\u0142otwart\u0105 kabin\u0119 kierowcy. Pod\u0142og\u0119, wykonan\u0105 ze sklejki, wyko\u0144czono wyk\u0142adzin\u0105 antypo\u015blizgow\u0105. Poszycie wewn\u0119trzne oraz sufit wykonano z p\u0142yt UNILAM. W tylnym wej\u015bciu zamontowana zosta\u0142a sterowana r\u0119cznie rampa dla w&oacute;zk&oacute;w inwalidzkich. Standardowym wyposa\u017ceniem sta\u0142y si\u0119 elektroniczne tablice informacyjne: przednia, boczna, tylna oraz wewn\u0119trzna. Stanowisko kierowcy przeniesiono z samochodu Mercedes-Benz Vario. Wentylacj\u0119 wn\u0119trza zapewnia\u0142y przesuwne g&oacute;rne partie szyb bocznych, dwie pokrywy dachowe sterowane r\u0119cznie (w opcji &ndash;elektrycznie), wentylatory wyci\u0105gowe oraz wentylatory odmra\u017cacza przedniej szyby. Ogrzewanie odbywa\u0142o si\u0119 poprzez nagrzewnic\u0119 przedniej szyby oraz dwie wewn\u0119trzne nagrzewnice, wykorzystuj\u0105ce ciecz ch\u0142odz\u0105c\u0105 silnika.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz M081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m081mb4_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz M081MB (foto: Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz M081MB (foto: Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\" alt=\"Jelcz M081MB (foto: Dariusz Wi\u0119c\u0142awski)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/m081mb5_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Projekt nadwozia powsta\u0142 na Wydziale Architektury Wn\u0119trz i Wzornictwa Przemys\u0142owego wroc\u0142awskiej Akademii Sztuk Pi\u0119knych. Autobus otrzyma\u0142 aerodynamiczny kszta\u0142t \u015bciany przedniej z du\u017c\u0105 panoramiczn\u0105 szyb\u0105 oraz stosunkowo du\u017c\u0105 szyb\u0119 tyln\u0105. W stylistyce \u015bcian czo\u0142owych pojawi\u0142y si\u0119 liczne zaokr\u0105glenia, a z przodu &ndash;przyjazny u\u015bmiech, znany ju\u017c z modelu &bdquo;Dana&rdquo;. Przednie reflektory zapo\u017cyczono z samochodu Vario. Wlot powietrza do ch\u0142odnicy zdeterminowany zosta\u0142 wymiarami \u015bci\u015ble okre\u015blonymi przez firm\u0119 Mercedes. Natomiast na \u015bcianie tylnej pojawi\u0142y si\u0119 kwadratowego kszta\u0142tu \u015bwiat\u0142a w uk\u0142adzie pionowym. Warto nadmieni\u0107, i\u017c jedynie na \u015bcianie tylnej pojawi\u0142o si\u0119 wydzielone miejsce na wy\u015bwietlacz, pozosta\u0142e umieszczono za szybami.<\/div>\n<div>Jelcz M081MB wszed\u0142 do sprzeda\u017cy w roku 1999, przyjmuj\u0105c handlow\u0105 nazw\u0119 &bdquo;Edi&rdquo;. W stosunku do prototypu, seryjna wersja otrzyma\u0142a tyln\u0105 szyb\u0119 o zmniejszonych rozmiarach. Prototyp sprzedano firmie Meteor z Jaworzna, natomiast w chwili obecnej je\u017adzi on w barwach DLA Wroc\u0142aw. Jeszcze w 1999 roku sprzedano 12 autobus&oacute;w &bdquo;Edi&rdquo;.<\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz L081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz L081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz L081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/l081mb_760.jpeg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz L081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz L081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz L081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/l081mb1_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>W 1999 roku do oferty do\u0142\u0105czy\u0142a lokalna wersja Jelcza M081MB, oznaczona symbolem L081MB. Wyr&oacute;\u017cnia\u0142a si\u0119 ona zastosowaniem jednych drzwi dwuskrzyd\u0142owych za osi\u0105 przedni\u0105 w uk\u0142adzie 0-2-0. Z naturalnych zatem wzgl\u0119d&oacute;w w autobusie zlikwidowano nisk\u0105 platform\u0119 na zwisie tylnym, powi\u0119kszaj\u0105c pojemno\u015b\u0107 pasa\u017cerk\u0105 do 27 miejsc siedz\u0105cych. W poje\u017adzie zamontowano fotele z podwy\u017cszonym oparciem typu p&oacute;\u0142mi\u0119kkiego. Parametry techniczne oraz konstrukcyjne pozosta\u0142y bez zmian. Oferta L081MB adresowana by\u0142a w szczeg&oacute;lno\u015bci do przedsi\u0119biorstw PKS, dlatego te\u017c, w celu obni\u017cenia koszt&oacute;w, uk\u0142ad ABS znalaz\u0142 si\u0119 na li\u015bcie opcji dodatkowych. Pierwsze trzy lokalne Jelcze L081MB sprzedano w I kwartale 2000 roku do PKS O\u0142awa.&nbsp;<\/div>\n<div>W roku 2000 ofert\u0119 uzupe\u0142ni\u0142a turystyczna odmiana autobusu mini, oznaczona symbolem T081MB. Zbudowana zosta\u0142a na podwoziu Mercedes-Benz Vario 815D. Do nap\u0119du pos\u0142u\u017cy\u0142a jednostka MB OM904LA o mocy maksymalnej 152 KM, spe\u0142niaj\u0105ca normy czysto\u015bci Euro-2, kt&oacute;ra wsp&oacute;\u0142pracowa\u0142a z 5-biegow\u0105 przek\u0142adni\u0105 manualn\u0105 ZF S5-42. Autobus otrzyma\u0142 pojedyncze drzwi, sterowane pneumatycznie i umieszczone za osi\u0105 przedni\u0105 w uk\u0142adzie 0-1-0 oraz dodatkowe drzwi dla kierowcy, otwierane r\u0119cznie. We wn\u0119trzu zamontowano 26 wygodnych, rozk\u0142adanych foteli oraz dodatkowy fotel dla pilota w przedniej cz\u0119\u015bci. Standardowym wyposa\u017ceniem sta\u0142 si\u0119 klimatyzator przestrzeni pasa\u017cerskiej, dlatego te\u017c pojazd pozbawiony zosta\u0142 przesuwnych g&oacute;rnych partii szyb bocznych. Na tylnym zwisie pojawi\u0142 si\u0119 podpod\u0142ogowy baga\u017cnik o pojemno\u015bci 2,03 m3. Szkielet oraz poszycie boczne autobusu wykonano ze stali nierdzewnej. Na li\u015bcie wyposa\u017cenia standardowego pojawi\u0142 si\u0119 uk\u0142ad ABS.<\/div>\n<div>Oferta Jelcza T081MB skierowana zosta\u0142a do firm przewozowych, obs\u0142uguj\u0105cych dalekobie\u017cne linie krajowe i zagraniczne. Jeszcze w 2000 roku sprzedano trzy pierwsze pojazdy tego typu. <\/div>\n<div align=\"center\"><a title=\"Jelcz T081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz T081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz T081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/t081mb1_760.jpg\" \/><\/a><a title=\"Jelcz T081MB (foto: Jelcz)\"><img decoding=\"async\" title=\"Jelcz T081MB (foto: Jelcz)\" alt=\"Jelcz T081MB (foto: Jelcz)\" src=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/t081mb2_760.jpg\" \/><\/a><\/div>\n<div>Od roku 2000 wszystkie autobusy Jelcz z rodziny 081 otrzymywa\u0142y szkielet oraz poszycie boczne, wykonane ze stali nierdzewnej.<\/div>\n<div>&nbsp;<\/div>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[167,2594,8635,1234,8578],"class_list":["post-10655","infobus","type-infobus","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-autobus","tag-jelcz","tag-podwozie","tag-silnik","tag-skrzynia-biegow"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1) - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1)\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Zak\u0142ady Samochodowe &bdquo;Jelcz&rdquo;S.A. uzyska\u0142y na pocz\u0105tku 1998 roku certyfikat potwierdzaj\u0105cy zgodno\u015b\u0107 systemu Zapewnienia Jako\u015bci...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-01-09T11:36:17+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"17 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/\",\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1) - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg\",\"datePublished\":\"2006-11-14T22:25:13+00:00\",\"dateModified\":\"2025-01-09T11:36:17+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobus\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1) - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1)","og_description":"Zak\u0142ady Samochodowe &bdquo;Jelcz&rdquo;S.A. uzyska\u0142y na pocz\u0105tku 1998 roku certyfikat potwierdzaj\u0105cy zgodno\u015b\u0107 systemu Zapewnienia Jako\u015bci...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","article_modified_time":"2025-01-09T11:36:17+00:00","og_image":[{"url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"17 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/","name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1) - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg","datePublished":"2006-11-14T22:25:13+00:00","dateModified":"2025-01-09T11:36:17+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/wp-content\/archiwum\/http:\/\/www.infobus.com.pl\/files\/8657\/120m3_760.jpeg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/ocalic-od-zapomnienia-jelczem-w-nowe-tysiaclecie-czesc-1\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobus","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobus\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Ocali\u0107 od zapomnienia: Jelczem w nowe tysi\u0105clecie (cz\u0119\u015b\u0107 1)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus\/10655","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobus"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobus"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10655"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10655"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10655"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10655"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}