Prezentujemy poni\u017cej pe\u0142en tekst orzeczenia Trybuna\u0142u w sprawie prowadzenia rowerów pod wp\u0142ywem alkoholu. Nie pozostawia on \u017cadnych z\u0142udze\u0144…
„Trybuna\u0142 Konstytucyjny orzek\u0142, \u017ce art. 178a par. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny jest zgodny z art. 32 ust. 1 konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 2 i art. 31 ust. 3 konstytucji. Art. 178a zosta\u0142 wprowadzony do Kodeksu karnego z 1997 r. ustaw\u0105 nowelizuj\u0105c\u0105 z 14 kwietnia 2000 r. Przepis ten przewiduje dwa typy przest\u0119pstw: prowadzenie pojazdu mechanicznego (w ruchu l\u0105dowym, wodnym lub powietrznym) w stanie nietrze\u017awo\u015bci lub pod wp\u0142ywem \u015brodka odurzaj\u0105cego (art. 178a par. 1) oraz prowadzenie innego pojazdu ni\u017c mechaniczny (na drodze publicznej lub w strefie zamieszkania) w stanie nietrze\u017awo\u015bci lub pod wp\u0142ywem \u015brodka odurzaj\u0105cego (art. 178a par. 2). Zdaniem s\u0105du pytaj\u0105cego art. 178a par. 2 k.k. narusza zasad\u0119 równo\u015bci obywateli wobec prawa wyra\u017con\u0105 w art. 32 ust 1 konstytucji, a przez to narusza równie\u017c zasad\u0119 sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej (art. 2 konstytucji) i zasad\u0119 proporcjonalno\u015bci (art. 31 ust 3 konstytucji). Wed\u0142ug s\u0105du pytaj\u0105cego kwestionowany przepis nierówno traktuje bowiem takich samych rodzajowo – poruszaj\u0105cych si\u0119 za pomocn\u0105 mi\u0119\u015bni – uczestników ruchu drogowego, to jest rowerzystów i pieszych.
Trybuna\u0142 przypomnia\u0142, i\u017c zgodnie z ustalonym orzecznictwem TK z zasady równo\u015bci wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obr\u0119bie okre\u015blonej klasy. Wszystkie podmioty prawa charakteryzuj\u0105ce si\u0119 w równym stopniu dan\u0105 cech\u0105 istotn\u0105 powinny by\u0107 traktowane równo, a wi\u0119c wed\u0142ug jednakowej miary, bez zró\u017cnicowa\u0144 zarówno dyskryminuj\u0105cych jak i faworyzuj\u0105cych. Trybuna\u0142 zaznaczy\u0142, \u017ce oceniaj\u0105c regulacj\u0119 prawn\u0105 z punktu widzenia zasady równo\u015bci nale\u017cy rozwa\u017cy\u0107, czy mo\u017cna wskaza\u0107 wspóln\u0105 cech\u0119 istotn\u0105 uzasadniaj\u0105c\u0105 równe traktowanie podmiotów prawa, bior\u0105c pod uwag\u0119 tre\u015b\u0107 i cel danej regulacji prawnej. Zasada równo\u015bci zak\u0142ada jednocze\u015bnie ró\u017cne traktowanie podmiotów ró\u017cnych, tj. podmiotów, które nie posiadaj\u0105 wspólnej cechy istotnej.
Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ce argumentacja s\u0105du cechuje si\u0119 uproszczeniami. Podobie\u0144stwo mi\u0119dzy pieszym a rowerzyst\u0105 jako uczestnikami ruchu polega na tym, \u017ce oba te podmioty poruszaj\u0105 si\u0119 za pomoc\u0105 w\u0142asnych mi\u0119\u015bni, a nie przy u\u017cyciu pojazdu nap\u0119dzanego mechanicznie. Jednak istnieje zasadnicza ró\u017cnica mi\u0119dzy nimi polegaj\u0105ca na tym, \u017ce pieszy jest uczestnikiem ruchu poruszaj\u0105cym si\u0119 samodzielnie, tj. bez u\u017cycia jakiegokolwiek pojazdu w znaczeniu przyj\u0119tym przez doktryn\u0119 prawa karnego, podczas gdy rowerzysta jest kwalifikowany jako osoba kieruj\u0105ca pojazdem innym ni\u017c mechaniczny. W przypadku kierowcy pojazdu mechanicznego, nietrze\u017awy rowerzysta jest wi\u0119kszym zagro\u017ceniem ni\u017c nietrze\u017awy pieszy przede wszystkim dlatego, \u017ce jego ruchy s\u0105 nieprzewidywalne, a przy wi\u0119kszej pr\u0119dko\u015bci jest w stanie szybciej ni\u017c nietrze\u017awy pieszy zmieni\u0107 kierunek ruchu i spowodowa\u0107 kolizj\u0119 z kierowc\u0105 pojazdu mechanicznego. W stosunku do pieszych nietrze\u017awy rowerzysta ze wzgl\u0119du na wi\u0119ksz\u0105 mas\u0119 stanowi równie\u017c wi\u0119ksze niebezpiecze\u0144stwo ni\u017c nietrze\u017awy pieszy. Status obu rodzaju podmiotów – pieszego i rowerzysty – jest inny tak\u017ce na gruncie ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym. Z racji braku istotnej cechy wspólnej \u0142\u0105cz\u0105cej rowerzystów i pieszych unormowanie zawarte w art. 178a par. 2 k.k. nie narusza zatem zasady równo\u015bci wyra\u017conej w art. 32 konstytucji.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez art. 178a k.k. zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej Trybuna\u0142 przypomina\u0142, \u017ce na tre\u015b\u0107 tej zasady sk\u0142ada si\u0119 ca\u0142y szereg warto\u015bci, które musz\u0105 by\u0107 chronione i realizowane przez pa\u0144stwo. Z orzecznictwa TK wynika, \u017ce zasada sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej zakazuje m.in. wprowadzania niesprawiedliwych zró\u017cnicowa\u0144 w\u015bród podmiotów prawa. Zakaz ten wyra\u017cony zosta\u0142 równie\u017c w art. 32 ust 2 konstytucji. W przypadku stwierdzenia naruszenia zasady równo\u015bci Trybuna\u0142 orzek\u0142by jednoczesne naruszenie zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej, a \u015bci\u015blej – wynikaj\u0105cego z tej zasady – zakazu wprowadzania niesprawiedliwych zró\u017cnicowa\u0144 podmiotów prawa. W rozpatrywanej sprawie Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142, \u017ce kwestionowany przepis k.k. jest zgodny z zasad\u0105 równo\u015bci, konieczne by\u0142o wi\u0119c oddzielne rozpatrzenie zgodno\u015bci art. 178a §2 k.k. z zasad\u0105 sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej z punktu widzenia innych warto\u015bci sk\u0142adaj\u0105cych si\u0119 na t\u0119 zasad\u0119. Trybuna\u0142 uzna\u0142, \u017ce argumentacja s\u0105du pytaj\u0105cego w odniesieniu do zarzutu naruszenia zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej dotyczy\u0142a g\u0142ównie motywów wprowadzenia kwestionowanego przepisu do systemu prawa. Trybuna\u0142 nie posiada za\u015b kompetencji do rozpatrywania w procedurze pyta\u0144 prawnych w\u0105tpliwo\u015bci s\u0119dziów s\u0105dów orzekaj\u0105cych co do zasadno\u015bci, s\u0142uszno\u015bci lub skuteczno\u015bci istniej\u0105cych rozwi\u0105za\u0144 przyj\u0119tych przez ustawodawc\u0119. S\u0105d pytaj\u0105cy nie poda\u0142 innych argumentów uzasadniaj\u0105cych tez\u0119 o naruszeniu przez kwestionowany przepis k.k. zasady sprawiedliwo\u015bci spo\u0142ecznej. Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142 wi\u0119c, \u017ce zasada ta jako odr\u0119bny, niezale\u017cny od zasady równo\u015bci wzorzec kontroli, nie jest w rozpatrywanej sprawie adekwatnym wzorcem kontroli.
Zdaniem s\u0105du pytaj\u0105cego ochron\u0119 \u017cycia i zdrowia w sposób wystarczaj\u0105cy zapewni\u0142by powrót do kwalifikacji czynu okre\u015blonego w art. 178a par. 2 k.k. jako wykroczenia. Dlatego te\u017c art. 178a k.k. wykracza poza wzgl\u0119dy konieczno\u015bci w pa\u0144stwie demokratycznym i w konsekwencji narusza zasad\u0119 proporcjonalno\u015bci (art. 31 ust 3 konstytucji).
Trybuna\u0142 zauwa\u017cy\u0142, \u017ce s\u0105d pytaj\u0105cy nie wskaza\u0142 jednak, jakie prawo lub wolno\u015b\u0107 ogranicza kwestionowany przepis k.k. Brak wskazania przepisu konstytucyjnego, który statuuje prawo lub wolno\u015b\u0107 podlegaj\u0105c\u0105 ograniczeniu poprzez kwestionowan\u0105 regulacj\u0119 ustawow\u0105 spowodowa\u0142, \u017ce Trybuna\u0142 stwierdzi\u0142 nieadekwatno\u015b\u0107 art. 31 ust 3 Konstytucji jako wzorca kontroli. Trybuna\u0142 wyda równie\u017c postanowienie sygnalizacyjne, w którym przedstawi Sejmowi uwagi dotycz\u0105ce niezb\u0119dno\u015bci dzia\u0142a\u0144 prawodawczych zmierzaj\u0105cych do nowelizacji art. 42 par. 2 ustawy z dnia 6 czerwca 2004 r. – Kodeks karny. Rozprawie przewodniczy\u0142a s\u0119dzia TK Ewa \u0141\u0119towska, a sprawozdawc\u0105 by\u0142 s\u0119dzia TK Andrzej Rzepli\u0144ski. Wyrok jest ostateczny, a jego sentencja podlega og\u0142oszeniu w Dzienniku Ustaw.”<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":26941,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[1585,633,4148],"class_list":["post-26940","infobike","type-infobike","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-przewoznicy","tag-rower","tag-sad","tag-wyrok"],"acf":[],"yoast_head":"\n