{"id":164145,"date":"2016-11-16T14:41:00","date_gmt":"2016-11-16T14:41:00","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/policja-i-straz-miejska-zle-dba-o-bezpieczenstwo-pieszych-i-rowerzystow-_more_89122\/"},"modified":"2016-11-16T14:41:00","modified_gmt":"2016-11-16T14:41:00","slug":"policja-i-straz-miejska-zle-dba-o-bezpieczenstwo-pieszych-i-rowerzystow-_more_89122","status":"publish","type":"infobike","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/policja-i-straz-miejska-zle-dba-o-bezpieczenstwo-pieszych-i-rowerzystow-_more_89122\/","title":{"rendered":"Policja i stra\u017c miejska \u017ale dba o bezpiecze\u0144stwo pieszych i rowerzyst\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Dzia\u0142ania realizowane przez Policj\u0119 i\u00a0stra\u017cemiejskie na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwa pieszych i\u00a0rowerzyst\u00f3wby\u0142y niewystarczaj\u0105ce w\u00a0stosunku do faktycznego poziomuzagro\u017cenia tej grupy uczestnik\u00f3w ruchu drogowego ? informuje Najwy\u017csza\u00a0Izba Kontroli w swoim raporcie.<\/span><\/p>\n

Zar\u00f3wno skala, jak i\u00a0kierunek prowadzonychdzia\u0142a\u0144 w\u00a0ograniczonym stopniu wp\u0142ywa\u0142y na popraw\u0119 poziomubezpiecze\u0144stwa. NIK alarmuje, \u017ce bez wdro\u017cenia systemowychrozwi\u0105za\u0144, w\u00a0tym analizowania wp\u0142ywu realizowanych dzia\u0142a\u0144na stan bezpiecze\u0144stwa niechronionych uczestnik\u00f3w ruchu drogowego,nie b\u0119dzie mo\u017cliwe wzmocnienie tych przedsi\u0119wzi\u0119\u0107 Policjii\u00a0Stra\u017cy, kt\u00f3re realnie przyczyniaj\u0105 si\u0119 do ograniczenialiczby ofiar wypadk\u00f3w drogowych w\u015br\u00f3d pieszych i\u00a0rowerzyst\u00f3w.<\/p>\n

Piesi i rowerzy\u015bci nale\u017c\u0105 do najbardziej nara\u017conychna odniesienie obra\u017ce\u0144 uczestnik\u00f3w ruchu drogowego.\u00a0W\u00a0Polsceich sytuacja jest wyj\u0105tkowo z\u0142a, gdy\u017c nasz kraj nale\u017cy do grupypa\u0144stw wysokiego ryzyka dla niechronionych uczestnik\u00f3w ruchudrogowego<\/strong>. W latach 2010-2015 w Polsce mia\u0142o miejsce prawie181 tys. wypadk\u00f3w, w kt\u00f3rych poszkodowanych zosta\u0142o ponad 239 tys.os\u00f3b. W zdarzeniach tych du\u017cy udzia\u0142 mieli piesi i rowerzy\u015bci. Oile w 2010 r. stanowili oni 30 proc. poszkodowanych i 39 proc.\u00a0zabitych we wszystkich wypadkach drogowych, to w ci\u0105gukolejnych pi\u0119ciu lat wska\u017aniki te wzros\u0142y i w 2015 r. osi\u0105gn\u0119\u0142ypoziom odpowiednio 32 proc. i 42 proc. \u00a0W Unii Europejskiejstanowi\u0105 oni przeci\u0119tnie 28 proc. wszystkich ofiar \u015bmiertelnych, awi\u0119c o\u00a014\u00a0punkt\u00f3w procentowych mniej ni\u017c w Polsce.<\/p>\n

Stan bezpiecze\u0144stwa pieszych i rowerzyst\u00f3w jestuzale\u017cniony od szeregu czynnik\u00f3w: infrastruktury drogowej,\u015bwiadomo\u015bci i przygotowania uczestnik\u00f3w ruchu drogowego,obowi\u0105zuj\u0105cych przepis\u00f3w i\u00a0stopnia ich przestrzegania itd.Jednak wbrew obiegowym opiniom wi\u0119kszo\u015b\u0107 poszkodowanych to niepijani lub niewidoczni piesi czy rowerzy\u015bci. Ofiarami s\u0105 cz\u0119stodzieci i osoby starsze, gin\u0105ce w ci\u0105gu dnia na nowych lub dopieroco zmodernizowanych drogach. W\u00a0przypadku pieszych dozdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci zdarze\u0144 z ich udzia\u0142em dochodzi wmiejscach, kt\u00f3re z\u00a0za\u0142o\u017cenia powinny gwarantowa\u0107 im pe\u0142nebezpiecze\u0144stwo np. przej\u015bcia dla pieszych, chodniki. Ka\u017cdego rokuto kieruj\u0105cy pojazdami w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 sprawcamitego rodzaju zdarze\u0144 drogowych – st\u0105d du\u017c\u0105 rol\u0119 w zapewnieniubezpiecze\u0144stwa niechronionych uczestnik\u00f3w ruchu odgrywaj\u0105 s\u0142u\u017cbyodpowiedzialne za\u00a0zapewnienie przestrzegania prawa.<\/p>\n

Dlatego g\u0142\u00f3wnym celem kontroli by\u0142o sprawdzenie, czydzia\u0142ania podejmowane przez Policj\u0119 i stra\u017ce miejskie (gminne)zapewniaj\u0105 bezpiecze\u0144stwo niechronionych uczestnik\u00f3w ruchudrogowego.\u00a0Kontrola stanowi\u0142a pr\u00f3b\u0119 weryfikacji tego,w jakim stopniu ukierunkowanie dzia\u0142a\u0144 Policji i stra\u017cy miejskich,oparte zosta\u0142o na rzetelnej analizie problemu, a w jakim stopniuopiera\u0142o si\u0119 na przeczuciu, czy te\u017c intuicji.<\/strong><\/p>\n

Badaniem obj\u0119to dzia\u0142ania kontrolowanych podmiot\u00f3ww\u00a0latach 2014 – 2015.<\/p>\n

Podstaw\u0105 planowania i realizacji zada\u0144 w obszarzebezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego powinna by\u0107 w\u0142a\u015bciwa identyfikacjamiejsc najbardziej niebezpiecznych dla pieszychi\u00a0rowerzyst\u00f3w.\u00a0Policja co prawda\u00a0 wdro\u017cy\u0142adzia\u0142ania polegaj\u0105ce na diagnozie zagro\u017ce\u0144 bezpiecze\u0144stwapieszych w\u00a0ruchu drogowym, jednak ich realizacja niegwarantowa\u0142a prawid\u0142owej identyfikacji tych zagro\u017ce\u0144 w skalikraju.<\/strong><\/p>\n

Przyk\u0142adem nie do ko\u0144ca skutecznych dzia\u0142a\u0144mo\u017ce by\u0107 \u00a0okre\u015blenie przez Komendanta G\u0142\u00f3wnego Policjiobowi\u0105zku typowania miejsc szczeg\u00f3lnie niebezpiecznych dlapieszych.<\/strong>\u00a0NIK zwraca uwag\u0119, \u017ce \u00a0brak kryteri\u00f3wlub standard\u00f3w\u00a0 przy wyznaczaniu tych miejsc, skutkowa\u0142 du\u017c\u0105dowolno\u015bci\u0105 w tym zakresie, przy jednoczesnym braku mo\u017cliwo\u015bciweryfikacji rzetelno\u015bci realizacji tego zadania przez poszczeg\u00f3lnekomendy Policji. Prowadzi\u0142o to do sytuacji, w kt\u00f3rych jakoszczeg\u00f3lnie niebezpieczne wskazywane by\u0142y jedne z g\u0142\u00f3wnychmiejskich arterii komunikacyjnych i dr\u00f3g przelotowych miast na ca\u0142ejich d\u0142ugo\u015bci, charakteryzuj\u0105ce si\u0119 najwi\u0119kszym nat\u0119\u017ceniemruchu. I tak na przyk\u0142ad w Warszawie wytypowano ca\u0142\u0105 12 km.d\u0142ugo\u015b\u0107 Al. Jerozolimskich. Brak kryteri\u00f3w i standard\u00f3w przywyznaczaniu szczeg\u00f3lnie niebezpiecznych miejsc dla pieszychspowodowa\u0142 te\u017c du\u017ce dysproporcje w\u00a0liczbie typowanych miejscpomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi garnizonami \u00a0Policji. Na przyk\u0142adKomenda Wojew\u00f3dzka Policji w \u0141odzi w IV\u00a0kwarta\u0142 2015\u00a0r.wskaza\u0142a na swoim terenie 28 takich miejsc, a w tym samym czasieKomenda Sto\u0142eczna Policji wyznaczy\u0142a ich a\u017c 231.\u00a0 Oba tegarnizony realizowa\u0142y zadania na obszarach o podobnie wysokiejliczbie wypadk\u00f3w z\u00a0udzia\u0142em pieszych.<\/p>\n

Ponadto w kontroli ustalono, i\u017c dokonywana diagnozazagro\u017ce\u0144, przy typowaniu miejsc szczeg\u00f3lni niebezpiecznych, mia\u0142aograniczony charakter i bazowa\u0142a przede wszystkim na analizie danychstatystycznych, co stwarza\u0142o ryzyko braku niezb\u0119dnej wiedzyo\u00a0faktycznych uwarunkowaniach dotycz\u0105cych bezpiecze\u0144stwa tejkategorii u\u017cytkownik\u00f3w dr\u00f3g.<\/p>\n

NIK zauwa\u017ca ponadto, \u017ce Policja, w swoichdzia\u0142aniach, skupi\u0142a jedynie na pieszych. Nie podejmowa\u0142apodobnych dzia\u0142a\u0144 w stosunku do rowerzyst\u00f3w, pomimo \u017ce statystykipolicyjne wskazywa\u0142y na przestrzeni lat 2012-2015 stosunkowo du\u017c\u0105liczb\u0119 wypadk\u00f3w z udzia\u0142em tych uczestnik\u00f3w ruchu.<\/p>\n

Dodatkowo Komendant G\u0142\u00f3wny Policji okre\u015bli\u0142oczekiwane kierunki dzia\u0142a\u0144 Policji na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwapieszych. \u00a0Lecz tak\u017ce i te dzia\u0142ania mia\u0142y ograniczonycharakter. Sprowadza\u0142y si\u0119 do wskazania og\u00f3lnych metod i\u00a0formpo\u017c\u0105danej aktywno\u015bci Policji,<\/strong>\u00a0a\u00a0nast\u0119pniedo przetwarzania danych statystycznych ilustruj\u0105cych jej aktywno\u015b\u0107i stan bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego<\/strong>. W\u00a0ocenie NIKniezasadne by\u0142o, w dzia\u0142aniach podejmowanych przez Policj\u0119 w celupoprawy bezpiecze\u0144stwa pieszych, skoncentrowanie si\u0119 naegzekwowaniu przestrzegania przepis\u00f3w ruchu drogowego g\u0142\u00f3wnieprzez t\u0119 grup\u0119. Zdaniem Izby w\u00a0niewystarczaj\u0105cym stopniuprowadzono dzia\u0142ania wobec kieruj\u0105cych pojazdami – g\u0142\u00f3wnychsprawc\u00f3w wypadk\u00f3w z udzia\u0142em pieszych. Ze \u00a0statystykpolicyjnych wynika, \u017ce w\u00a0latach 2012-2015 wi\u0119kszo\u015b\u0107 (ok. 60proc.) wypadk\u00f3w z\u00a0 udzia\u0142em pieszych i rowerzyst\u00f3w niezosta\u0142a przez nich spowodowana, tylko przez kierowc\u00f3w. \u00a0Niestetynaprawcze dzia\u0142ania Komendanta G\u0142\u00f3wnego Policji, maj\u0105cespowodowa\u0107 cz\u0119stsze ujawnianie nieprawid\u0142owych zachowa\u0144kieruj\u0105cych pojazdami zagra\u017caj\u0105cych bezpiecze\u0144stwu pieszych, niedoprowadzi\u0142y do rozwi\u0105zania tego problemu. Pomimo wzrostu w\u00a0latach2014-2015 aktywno\u015bci w zakresie ujawniania wykrocze\u0144 pope\u0142nionychprzez kieruj\u0105cych wobec pieszych, to wci\u0105\u017c piesi w spos\u00f3bnieproporcjonalnie wysoki w stosunku do zagro\u017cenia, kt\u00f3re powoduj\u0105,byli obj\u0119ci dzia\u0142aniami represyjnymi Policji.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Opiswykresu<\/a><\/p>\n

NIK zauwa\u017ca tak\u017ce, i\u017c Komendant G\u0142\u00f3wnyPolicji nie wdro\u017cy\u0142 w pe\u0142ni skutecznych mechanizm\u00f3w monitorowaniarealizacji dzia\u0142a\u0144 Policji na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwapieszych oraz oceny osi\u0105gni\u0119tych efekt\u00f3w.<\/strong>\u00a0Zar\u00f3wnoPolicja, jak i stra\u017ce miejskie nie stworzy\u0142y dotychczas metodykioceny wp\u0142ywu prowadzonych dzia\u0142a\u0144 na stan bezpiecze\u0144stwa pieszychi rowerzyst\u00f3w w ruchu drogowym. Prowadzone analizy opiera\u0142y si\u0119jedynie na przyj\u0119ciu og\u00f3lnego za\u0142o\u017cenia o bezpo\u015brednim wp\u0142ywierealizowanych dzia\u0142a\u0144 na spadek liczby wypadk\u00f3w drogowych i ichofiar. Brak by\u0142o natomiast jakichkolwiek analiz, kt\u00f3re pokaza\u0142ybyfaktyczne oddzia\u0142ywanie podejmowanych dzia\u0142a\u0144 – zar\u00f3wnorealizowanych przez Policj\u0119 i stra\u017ce miejskie, jak i przez innepodmioty (m.in. odpowiadaj\u0105ce za rozw\u00f3j infrastruktury drogowej),na stan bezpiecze\u0144stwa uczestnik\u00f3w ruchu drogowego. Wypracowanieodpowiedniej metodyki, uwzgl\u0119dniaj\u0105c stopie\u0144 skomplikowania iz\u0142o\u017cono\u015bci materii, stanowi powa\u017cne wyzwanie, wymagaj\u0105cezaanga\u017cowania zasob\u00f3w wewn\u0119trznych, ale tak\u017ce uzyskania wsparcia\u015brodowiska naukowego i eksperckiego. Niestety w dalszym ci\u0105gu wograniczonym zakresie kontrolowane podmioty wykorzystywa\u0142y wiedz\u0119eksperck\u0105 i analizy naukowe w\u00a0celu identyfikacji w\u0142a\u015bciwychform i metod oraz kierunk\u00f3w oddzia\u0142ywania w\u00a0obszarzebezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego. Podj\u0119te, na poziomie KGP, pr\u00f3byuzyskania ekspertyz naukowych w zakresie bezpiecze\u0144stwa ruchudrogowego\u00a0 okaza\u0142y si\u0119 nieskuteczne.\u00a0NIK zauwa\u017ca,\u017ce brak modelu analitycznego, okre\u015blaj\u0105cego wp\u0142yw podejmowanychdzia\u0142a\u0144 na stan bezpiecze\u0144stwa na\u00a0 drodze, niesie za sob\u0105ryzyko dzia\u0142a\u0144 niegospodarnych i nieskutecznych.<\/strong><\/p>\n

Realizacja zada\u0144 przez skontrolowane jednostkikoncentrowa\u0142a si\u0119 przede wszystkim na wykonywaniu zada\u0144 w\u00a0ramachw\u0142asnych kompetencji ustawowych. Dostrzega\u0142y one wprawdzie potrzeb\u0119wsp\u00f3\u0142pracy z innymi podmiotami, w tym organizacjami pozarz\u0105dowymiw obszarze bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego, jednak\u017ce ustaleniakontroli przeprowadzonych przez NIK w jednostkach wykonawczychPolicji oraz w Stra\u017cach wskazuj\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142praca ta mia\u0142aograniczon\u0105 skal\u0119 i zakres.<\/p>\n

Po raz kolejny Najwy\u017csza Izba Kontroli oceni\u0142afunkcjonowanie Systemu Ewidencji Wypadk\u00f3w i Kolizji (SEWiK).\u00a0Wynikikontroli wykaza\u0142y niestety, \u017ce skala i powtarzalno\u015b\u0107nieprawid\u0142owo\u015bci w prowadzeniu przez Policj\u0119 statystyki zdarze\u0144drogowych, upowa\u017cnia do stwierdzenia, i\u017c w\u00a0zakresie danychdotycz\u0105cych przede wszystkim liczby zdarze\u0144 drogowych, ich ofiar,a\u00a0tak\u017ce stopnia ci\u0119\u017cko\u015bci poniesionych przez nie obra\u017ce\u0144,istnieje wysokie ryzyko, i\u017c dane w SEWiK nie odpowiadaj\u0105rzeczywisto\u015bci.<\/strong><\/p>\n

Podkre\u015bli\u0107 nale\u017cy, i\u017c system zosta\u0142 stworzonyprzez Policj\u0119 przede wszystkim na potrzeby w\u0142asne – dane uj\u0119te wtym systemie s\u0142u\u017c\u0105 samej Policji do oceny stanu bezpiecze\u0144stwa.Ale korzysta z nich tak\u017ce wiele innych instytucji, w tym naukowych iorganizacji pozarz\u0105dowych, do przeprowadzania w\u0142asnychbada\u0144.\u00a0Niestety, pomimo usuni\u0119cia szeregunieprawid\u0142owo\u015bci ujawnionych we wcze\u015bniejszych kontrolach NIK,dane zawarte w systemie nadal budz\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci, co do ichrzetelno\u015bci.<\/strong>\u00a0Sk\u0142oni\u0142o to NIK do powo\u0142ania wtrakcie kontroli bieg\u0142ych, kt\u00f3rzy dokonali – na podstawiedokumentacji medycznej – oceny stopnia ci\u0119\u017cko\u015bci obra\u017ce\u0144 20os\u00f3b. Biegli stwierdzili zani\u017cenie stopnia ci\u0119\u017cko\u015bci obra\u017ce\u0144ofiar zdarze\u0144 drogowych w 18 zbadanych przypadkach (tj. 90proc.).<\/strong>\u00a0G\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tego by\u0142o funkcjonowaniew praktyce policyjnej nieformalnej kategorii zdarze\u0144 drogowych, tzw.wypadk\u00f3w statystycznych. Dotyczy\u0142o to takich sytuacji, w kt\u00f3rychsprawca zdarzenia drogowego by\u0142 jednocze\u015bnie jego jedyn\u0105 ofiar\u0105.Zgodnie z Kodeksem karnym, takie zdarzenia nie stanowi\u0142y wypadkudrogowego i cho\u0107 Policja mia\u0142a obowi\u0105zek, wynikaj\u0105cy z jejwewn\u0119trznych przepis\u00f3w, rzetelnego ustalenia stopnia obra\u017ce\u0144ofiar, nie przeprowadzano \u017cadnych czynno\u015bci w tym zakresie,kwalifikuj\u0105c obra\u017cenia niejako z urz\u0119du jako lekkie lub w og\u00f3leich nie wskazuj\u0105c.<\/p>\n

NIK zwraca uwag\u0119, \u017ce od czasu przeprowadzonejprzez Izb\u0119 w 2013 r. kontroli dotycz\u0105cej dzia\u0142a\u0144 policji na rzeczbezpiecze\u0144stwa obywateli w ruchu drogowym, poprawi\u0142 si\u0119 stankadrowy pionu ruchu drogowego Policji i poziom przeszkoleniaspecjalistycznego<\/strong>. Wi\u0119cej policjant\u00f3w pe\u0142ni codziennies\u0142u\u017cb\u0119 na drogach. Zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c liczbarealizowanych szkole\u0144 specjalistycznych, co w perspektywie kilkunajbli\u017cszych lat powinno poprawi\u0107 poziom wyszkoleniafunkcjonariuszy pionu ruchu drogowego.<\/p>\n

Najwy\u017csza Izba Kontroli pozytywnie oceni\u0142a tak\u017ceprowadzone przez Policj\u0119 i stra\u017ce miejskie dzia\u0142ania o charakterzeprofilaktycznym dotycz\u0105ce problematyki bezpiecze\u0144stwa pieszychi\u00a0rowerzyst\u00f3w. Co istotne, obj\u0119to nimi grupy podwy\u017cszonegoryzyka, wobec kt\u00f3rych oddzia\u0142ywania represyjne maj\u0105 ograniczon\u0105skuteczno\u015b\u0107, tj. najm\u0142odszych i najstarszych uczestnik\u00f3w ruchudrogowego. Ponad 40 proc. ofiar \u015bmiertelnych w\u015br\u00f3d pieszychstanowi\u0105 ka\u017cdego roku osoby powy\u017cej 60 roku \u017cycia.\u00a0Jednakproblemem by\u0142 brak wydzielonych \u015brodk\u00f3w finansowych na realizacj\u0119dzia\u0142a\u0144 profilaktycznych – ich przeprowadzenie niejednokrotnie by\u0142owarunkowane pozyskaniem finansowania ze \u017ar\u00f3de\u0142 zewn\u0119trznych.<\/strong><\/p>\n

Uwagi i wnioski<\/span><\/p>\n

Wynikikontroli umo\u017cliwi\u0142y zidentyfikowanie najistotniejszych obszar\u00f3w,zar\u00f3wno w dzia\u0142alno\u015bci Policji, jak i\u00a0stra\u017cy miejskich,wymagaj\u0105cych usprawnienia w celu lepszej realizacji dzia\u0142a\u0144 wzakresie bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego, w tym pieszych irowerzyst\u00f3w dlatego te\u017c NIK wnioskuje m.in. o:<\/span><\/strong><\/p>\n