{"id":152164,"date":"2015-11-20T11:50:00","date_gmt":"2015-11-20T11:50:00","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/"},"modified":"2015-11-20T11:50:00","modified_gmt":"2015-11-20T11:50:00","slug":"dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452","status":"publish","type":"infobike","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/","title":{"rendered":"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w"},"content":{"rendered":"

Wdniach 18 i 19 listopada 1995 roku w Krakowie na spotkaniu rowerowychdzia\u0142aczy z kilku miast Polski nieformalna „Mi\u0119dzymiast\u00f3wkaRowerowa” przekszta\u0142ci\u0142a si\u0119 w sie\u0107 Miasta dla Rower\u00f3w.Tak, mamy ju\u017c dwadzie\u015bcia lat! – pisze Marcin Hy\u0142a ? prezes sieci Miasta dla Rower\u00f3w.<\/span><\/strong><\/h2>\n

Internetowy\u015blad historii Miast dla Rower\u00f3w jest dost\u0119pny pod adresemwydawnictwa o radykalnie brzmi\u0105cej nazwie Zielone Brygady (obecnienie istnieje, przez kilkana\u015bcie lat by\u0142o o\u015brodkiem wymianyinformacji polskiego ruchu ekologicznego) w<\/span>tymzabytkowym linku<\/span><\/span><\/a><\/strong>.<\/span><\/p>\n

MiastaDla Rower\u00f3w pocz\u0105tkowo by\u0142y projektem\u00a0<\/span>FundacjiWspierania Inicjatyw Ekologicznych<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0<\/span>zsiedzib\u0105 w Krakowie. W 2000 roku projekt zosta\u0142 przeniesionydo<\/span>Zarz\u0105duG\u0142\u00f3wnego Polskiego Klubu Ekologicznego<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0<\/span>(te\u017cw Krakowie). Jako samodzielne stowarzyszenie zostali\u015bmyzarejestrowani w grudniu 2011 roku (i mamy siedzib\u0119 we Wroc\u0142awiu).Ale mniej istotne od spraw porz\u0105dkowych jest to, co robili\u015bmy,dlaczego i co uda\u0142o si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107.<\/span><\/p>\n

Mrocznelata 90-te
<\/span><\/strong>
Lata90-te to w Polsce gwa\u0142towny rozw\u00f3j motoryzacji. Samorz\u0105dy niemia\u0142y w\u00f3wczas pieni\u0119dzy na inwestycje a zacofana infrastrukturadrogowa niszcza\u0142a i coraz bardziej wype\u0142nia\u0142a si\u0119 ruchemsamochodowym. Zarazem od pocz\u0105tku lat 90-tych w niekt\u00f3rych miastachwidoczni byli zorganizowani rowerzy\u015bci, zwykle wywodz\u0105cy si\u0119 zpopularnego w\u00f3wczas ruchu ekologicznego. Polski Klub Ekologiczny ju\u017cod 1984 roku organizowa\u0142 w czerwcu Dzie\u0144 bez Samochodu. W Warszawiew 1987 roku powsta\u0142 Klub Pojazd\u00f3w Alternatywnych. Demonstracje,organizowane p\u00f3\u017anej tak\u017ce przez Federacj\u0119 Zielonych odbywa\u0142y si\u0119m.in. w Krakowie, Poznaniu i Warszawie. Jednak mimo uczestnictwanierzadko prawie tysi\u0105ca uczestnik\u00f3w, ich znaczenie polityczne by\u0142obliskie zeru. By\u0107 mo\u017ce dlatego, \u017ce zg\u0142aszane postulaty sz\u0142yca\u0142kowicie pod pr\u0105d \u00f3wczesnych oczekiwa\u0144 i aspiracjispo\u0142ecze\u0144stwa.<\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Cogorsza, powstaj\u0105ce w\u00f3wczas rozwi\u0105zania infrastrukturalneutrudnia\u0142y ruch rowerowy. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 dr\u00f3g z tego czasu albo niema \u017cadnej infrastruktury rowerowej i zmusza rowerzyst\u00f3w do jazdymi\u0119dzy szybko poruszaj\u0105cymi si\u0119 samochodami, albo tainfrastruktura jest fatalnej jako\u015bci. Specyficznym wyj\u0105tkiem by\u0142Wroc\u0142aw, gdzie Rada Miasta ju\u017c w 1996 roku podj\u0119\u0142a uchwa\u0142\u0119 obudowie 100 km infrastruktury rowerowej. Uchwa\u0142a zosta\u0142azrealizowana, ale w technologii tzw. „kostki bauma”.Obrzydliwa estetycznie, \u017cenujaca konstrukcyjnie i nieergonomiczna zewzgl\u0119du na nier\u00f3wno\u015bci nawierzchnia rozpleni\u0142a si\u0119 w ca\u0142ejPolsce. Tak\u017ce w latach 90-tych pojawi\u0142y si\u0119 koszmarne odgi\u0119ciadr\u00f3g dla rower\u00f3w na skrzy\u017cowaniach i idiotyczny zwyczajza\u0142amywania dr\u00f3g dla rower\u00f3w pod k\u0105tem, wbrew ergonomii izdrowemu rozs\u0105dkowi. I w\u0142a\u015bnie w latach 90-tych z horyzontudrogowc\u00f3w znikn\u0105\u0142 dylemat jak rowerzysta ma na drog\u0119 dla rower\u00f3wwygodnie wjecha\u0107 i jak z niej bezpiecznie zjecha\u0107. (Z\u0142o\u015bliwitwierdz\u0105, \u017ce uznano \u017ce rowerzysta mo\u017ce si\u0119 teleportowa\u0107).<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

Przegrywaj\u0105ckolejne batalie organizacje rowerowe skupi\u0142y si\u0119 na zdobywaniuwiedzy i umiej\u0119tno\u015bci. Szuka\u0142y te\u017c szans na przyk\u0142adowewdro\u017cenia swoich postulat\u00f3w. Odbywa\u0142y si\u0119 szkolenia z planowaniastrategicznego i wyjazdy studyjne do Holandii. Utrzymywali\u015bmykontakty mi\u0119dzy innymi z Institute for Transportation andDevelopment Policy (<\/span>ITDP<\/span><\/span><\/a><\/strong>)z USA, europejskim Transport and Environment, holenderskimFietsersbond czy Car Free Network. Przedstawiciele polskiego ruchurowerowego od samego pocz\u0105tku brali udzia\u0142 w mi\u0119dzynarodowychkonferencjach VeloCity, po\u015bwi\u0119conych ruchowi rowerowemu w miastach(m.in. w Nottingham w 1993 roku). W 1995 roku Fundacja WspieraniaInicjatyw Ekologicznych dzi\u0119ki wsparciu holenderskiejfundacji\u00a0<\/span>Doen<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0<\/span>wyda\u0142aksi\u0105\u017ck\u0119 „Miasta dla rower\u00f3w, nie dla samochod\u00f3w”,przedstawiaj\u0105c\u0105 wizj\u0119 rowerowej przebudowy polskich miast, a w1999 roku – polskie t\u0142umaczenie najpowszechniej cytowanego na\u015bwiecie podr\u0119cznika projektowania infrastruktury rowerowej „Postawna Rower” („Sign Up For The Bike”). Networking(„sieciowanie”) i samokszta\u0142cenie wkr\u00f3tce mia\u0142y okaza\u0107si\u0119 bardzo wa\u017cne. Warto podkresli\u0107 holenderskie korzenie inicjatywrowerowych w Polsce. Wspiera\u0142y nas m.in. organizacja\u00a0<\/span>MilieukontaktOost-Europa<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0<\/span>czyNatuur en Milieu Overijssel.<\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Wkontek\u015bcie lat 90-tych warto wspomnie\u0107 te\u017c akcje bezpo\u015brednie.Np. w Krakowie Federacja Zielonych (znana wcze\u015bniej z akcji takichjak publiczne rozbijanie samochodu m\u0142otem na Rynku) w 1995 rokuwymalowa\u0142a (bez pozwolenia!) drog\u0119 dla rower\u00f3w na istniej\u0105cymasfaltowym chodniku a nawet obni\u017cy\u0142a kraw\u0119\u017cniki naskrzy\u017cowaniach. Podobne akcje p\u00f3\u017aniej odbywa\u0142y si\u0119 w Warszawie(1998) i Be\u0142chatowie (2002). Przy czym o ile warszawska akcjazaowocowa\u0142a legendarn\u0105, publicznie wyg\u0142oszon\u0105 my\u015bl\u0105 MarkaWosia, rzecznika Zarz\u0105du Dr\u00f3g Miejskich („Warszawa to niewie\u015b, \u017ceby po niej rowerem je\u017adzi\u0107”) a be\u0142chatowscyrowerzy\u015bci mieli problemy z policj\u0105, o tyle w Krakowie oczekiwanadroga dla rower\u00f3w powsta\u0142a ju\u017c kilka lat po akcji. W Warszawie, naul. \u015awi\u0119tokrzyskiej powsta\u0142a dopiero po 16 latach, w roku 2014.Jednak dekad\u0119 lat 90-tych mo\u017cna okre\u015bli\u0107 kr\u00f3tko: czas d\u0142awieniaruchu rowerowego w Polsce.<\/p>\n

<\/span>Gda\u0144skiRowerowy Projekt Inwestycyjno-Promocyjny<\/span><\/strong><\/p>\n

Zmianynadci\u0105gn\u0119\u0142y znad morza. Pod koniec lat 90-tych w Gda\u0144sku\u015brodowisko alternatywne stworzy\u0142o Gda\u0144sk\u0105 Kampani\u0119 Rowerow\u0105.Jej znakiem firmowym sta\u0142y si\u0119 coroczne Wielkie Przejazdy Rowerowez udzia\u0142em kilkuset rowerzyst\u00f3w. Podstawowym postulatem by\u0142ostworzenie warunk\u00f3w dla powstawania infrastruktury – standard\u00f3wtechnicznych i systemu konsultacji spo\u0142ecznych. Oba zosta\u0142yspe\u0142nione, a miasto Gda\u0144sk zacz\u0119\u0142o powa\u017cnie my\u015ble\u0107 nadwykorzystaniem do cel\u00f3w rowerowych przedakcesyjnych \u015brodk\u00f3wunijnych, tzw. funduszu ISPA (Instrument For Structural PolicyAdjustment). W tym samym czasie okaza\u0142o si\u0119, \u017ce dysponuj\u0105casporymi \u015brodkami finansowymi organizacja Global Environment Facility(GEF) pilnie szuka ch\u0119tnych do wykorzystania \u015brodk\u00f3w z nowegoprogramu pilota\u017cowego ograniczenia emisji odmotoryzacyjnych.Wykorzystuj\u0105c istniej\u0105ce w Gda\u0144sku zasoby (wiedz\u0119, plany,dokumentacj\u0119) Miasta Dla Rower\u00f3w w rekordowym czasie przygotowa\u0142yprojekt, na kt\u00f3ry Gda\u0144sk otrzyma\u0142 1 mln dolar\u00f3w ameryka\u0144skich.Projekt by\u0142 (z przygodami) realizowany w latach 2002-2006. Oprojekcie, kt\u00f3ry by\u0142 wprost wynikiem „networkingu” isamokszta\u0142cenia ruchu rowerowego w latach 90-tych mo\u017cna przeczyta\u0107mi\u0119dzy innymi w opracowaniu\u00a0<\/span>„RowerowyGda\u0144sk, rowerowa Polska” (pdf)<\/span><\/span><\/a><\/strong>.<\/p>\n

Projektgda\u0144ski, cho\u0107 zrealizowany de facto tylko w cz\u0119\u015bci (zamiastplanowanych 30 km dr\u00f3g dla rower\u00f3w zrealizowano ok. 15 km i nieuspokojono ruchu na 70 km ulic jak planowano) ca\u0142kowicie zmieni\u0142perspektyw\u0119 „roweryzacji” polskich miast. Po raz pierwszypowsta\u0142a infrastruktura rowerowa \u015bwiatowej klasy, projektowana podk\u0105tem u\u017cytkownika – rowerzysty, a nie kogokolwiek innego.Mieszka\u0144cy Gda\u0144ska byli zachwyceni. Co wa\u017cne, temat „kupi\u0142y”te\u017c w\u0142adze miasta, przeorientowuj\u0105c polityk\u0119 miejsk\u0105 pod k\u0105temroweru w\u0142a\u015bnie. Wida\u0107 to dzi\u015b cho\u0107by na tej oficjalnej\u00a0<\/span>stronieUrz\u0119du Miejskiego w Gda\u0144sku<\/span><\/span><\/a><\/strong>.<\/p>\n

<\/span>Gda\u0144skatechnologia roweryzacji<\/span><\/strong><\/p>\n

Gda\u0144ska”technologia” roweryzacji to wyb\u00f3r kluczowych inwestycji woparciu o analiz\u0119 wi\u0119\u017aby ruchu samochodowego i podr\u00f3\u017cytransportem zbiorowym w po\u0142\u0105czeniu z analiz\u0105 „w\u0105skichgarde\u0142”, precyzyjne okre\u015blenie adresata (matki z dzie\u0107mi,rodziny a nie sportowcy czy m\u0142odzie\u017c), \u0142\u0105czenie najwa\u017cniejszychobszar\u00f3w funkcjonalnych miasta i wy\u015brubowane parametry jako\u015bcioweinfrastruktury (standardy techniczne). Gda\u0144sk do dzi\u015b do\u015b\u0107ostro\u017cnie podchodzi do niekt\u00f3rych rozwi\u0105za\u0144 (np. pasy ruchu dlarower\u00f3w) cho\u0107 jest bezkonkurencyjnym liderem, je\u015bli chodzi orealne u\u0142atwienia (np. uspokojenie ruchu samochodowego na prawiepo\u0142owie ulic czy a\u017c 186 ulic jednokierunkowych z dwukierunkowymruchem rowerowym licz\u0105ce \u0142\u0105cznie 41,6 km – stan na pa\u017adziernik2015).<\/span><\/p>\n

Wczesnedo\u015bwiadczenia gda\u0144skie zosta\u0142y zebrane w krakowskich standardachtechnicznych dla infrastruktury rowerowej i w Krakowie pierwszy razopublikowane jako\u00a0<\/span>zarz\u0105dzenieprezydenta miasta<\/span><\/span><\/a><\/strong>.Towarzyszy\u0142a im procedura tzw. „audytu rowerowego” – ocenyprojekt\u00f3w budowlanych pod k\u0105tem zgodno\u015bci ze standardami, r\u00f3wnie\u017cwywodz\u0105ca si\u0119 z do\u015bwiadcze\u0144 gda\u0144skich.<\/p>\n

Krakowskiestandardy z 2004 roku sta\u0142y si\u0119 punktem wyj\u015bcia dla podobnychdokument\u00f3w w kilkunastu polskich miastach (m.in. Torunia, Przemy\u015bla,S\u0142upska, Lublina, czy Bydgoszczy). W rezultacie ich wdro\u017ceniazar\u00f3wno Gda\u0144sk jak i Krak\u00f3w cechuje bardzo niski odsetekinfrastruktury rowerowej z\u0142ej jako\u015bci (zdecydowanie poni\u017cej 10%d\u0142ugo\u015bci i zwykle w mniej istotnych z punktu widzenia ruchuog\u00f3lnomiejskiego, cho\u0107 np. w Krakowie problemem jest niedostatecznad\u0142ugo\u015b\u0107 tej infrastruktury i wci\u0105\u017c blokuj\u0105ce rozw\u00f3j ruchurowerowego „w\u0105skie gard\u0142a”).<\/p>\n

Pr\u00f3by przeniesieniado\u015bwiadcze\u0144 projektu gda\u0144skiego do innych miast przyczyni\u0142y si\u0119do identyfikacj\u0119 licznych problem\u00f3w prawnych zwi\u0105zanych z budow\u0105infrastruktury rowerowej. Nawiasem m\u00f3wi\u0105c w ramach przygotowa\u0144 dogda\u0144skiego projektu GEF \u00f3wczesny wiceminister transportu JanFriedberg podpisa\u0142 z Polskim Klubem Ekologicznym i Urz\u0119dem Miejskimw Gda\u0144sku list intencyjny w sprawie wykorzystania do\u015bwiadcze\u0144 wewdra\u017caniu projektu mi\u0119dzy innymi przy nowelizacji przepis\u00f3w prawa.Mia\u0142o to przynie\u015b\u0107 po ponad dekadzie bardzo ciekawe rezultaty -cho\u0107 tylko dzi\u0119ki uporowi strony spo\u0142ecznej.<\/span><\/p>\n

Gda\u0144sk,Warszawa, wsp\u00f3lna sprawa.<\/span><\/strong><\/p>\n

Wlatach 90-tych stolica pozostawa\u0142a na rowerowym uboczu, cho\u0107 mia\u0142ytam miejsce ciekawe inicjatywy takie jak wsp\u00f3\u0142paca z Hag\u0105nawi\u0105zana w 1992 roku i przygotowana wsp\u00f3lnie z ekspertamiholenderskimi koncepcja tras rowerowych dla \u017boliborza i Bielanczy\u00a0<\/span>StreetParty na Krakowskim Przedmie\u015bciu<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0<\/span>wczerwcu 1997 roku. (na zdj\u0119ciu poni\u017cej obecny wicepremier rz\u0105du,Piotr Gli\u0144ski). Du\u017ce zmiany przynios\u0142a organizowana od maja 1998roku Masa Krytyczna. Przez kilka lat jej znaczenie by\u0142o marginalne,ale od<\/span>\u00a0<\/span><\/strong>przejazduw czerwcu 2002, kt\u00f3ry zosta\u0142 zatrzymany i rozbity przezpolicj\u0119<\/span><\/span><\/strong><\/a>\u00a0<\/span>(zatrzymanokilkadziesiat os\u00f3b!)\u00a0 liczba uczestnik\u00f3w wzros\u0142a skokowo doponad tysi\u0105ca. Widoczno\u015b\u0107, a zw\u0142aszcza si\u0119gaj\u0105ca kilku tysi\u0119cyuczestnik\u00f3w liczebno\u015b\u0107 warszawskiej masy mia\u0142a wkr\u00f3tce okaza\u0107si\u0119 istotna.<\/span> <\/p>\n

<\/p>\n

Warszawauchodzi za pierwsze polskie miasto, w kt\u00f3rym powo\u0142ano pe\u0142nomocnikads. rowerowych – 11 pa\u017adziernika 2006 roku zosta\u0142 nim Stanis\u0142awPlewako (cho\u0107 formalnie takiego pe\u0142nomocnika mia\u0142 przez ca\u0142\u0105dekad\u0119 lat 90-tych Pozna\u0144, a przez kilka miesi\u0119cy tak\u017ce Krak\u00f3w -jednak bez widocznych rezultat\u00f3w). Sta\u0142o si\u0119 to za prezydentury(komisariatu) Kazimierza Marcinkiewicza. Warszawa te\u017c ma standardytechniczne, niestety z do\u015b\u0107 fundamentalnymi brakami (dwukierunkowepasy ruchu dla rower\u00f3w czy wadliwe, niebezpieczne i konfliktogennerozwi\u0105zania typowe skrzy\u017cowa\u0144).<\/p>\n

W Warszawie dosz\u0142o te\u017c dopierwszych spotka\u0144 w sprawie z\u0142ych przepis\u00f3w dotycz\u0105cychrowerzyst\u00f3w. Mia\u0142o to miejsce na komisjach Sejmu IV kadencji, aletak\u017ce w Krajowej Radzie Bezpiecze\u0144stwa Ruchu Drogowego i wKomendzie G\u0142\u00f3wnej Policji w 2004 roku. To Miasta Dla Rower\u00f3wwykry\u0142y zasadnicz\u0105 niezgodno\u015b\u0107 ustawy Prawo o Ruchu Drogowym zKonwencj\u0105 Wiede\u0144sk\u0105 o Ruchu Drogowym. Nasze uwagi zosta\u0142y jednakodrzucone jako bezpodstawne. Za to w roku 2005 MinisterstwoInfrastruktury zam\u00f3wi\u0142o projekt „polityki rowerowej Polski”,kt\u00f3r\u0105 przygotowali dr Tadeusz Kopta i Marcin Hy\u0142a. Projekt trafi\u0142do szuflady (ale jeszcze w tym tek\u015bcie wr\u00f3ci!).<\/p>\n

Tu dygresja,ale wa\u017cna: w latach 2005-2006 w og\u00f3lnopolskim pa\u015bmie TVP3 (czylite\u017c Warszawa) wyemitowane zosta\u0142o 66 odcink\u00f3w programu „Niez\u0142aJazda”. Program formalnie nie by\u0142 zwi\u0105zany z Miastami DlaRower\u00f3w, ale prowadz\u0105cy to za\u0142o\u017cyciel i prezes stowarzyszenia. Iprzynajmniej kilka odcink\u00f3w pozwala przypomnie\u0107 histori\u0119 rowerowejPolski: o\u00a0<\/span>Gda\u0144skimRowerowym Projekcie Inwestycyjno – Promocyjnym<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0oraz<\/span>\u00a0<\/span><\/span><\/strong>owalce z antyrowerowymi przepisami<\/span><\/span><\/a><\/strong>.<\/span><\/p>\n

Siedemt\u0142ustych (?) lat 2008-2015<\/span><\/strong><\/p>\n

Do\u015bwiadczeniaprojektu gda\u0144skiego i eksploatacji standard\u00f3w technicznych, w tymwieloletnie do\u015bwiadczenia audyt\u00f3w rowerowych (z „pierwszejlinii frontu”) pozwoli\u0142y na sformu\u0142owanie przez Miasta DlaRower\u00f3w konkretnych propozycji zmian przepis\u00f3w. Zosta\u0142yone\u00a0<\/span>przekazaneministrowi w\u0142a\u015bciwemu do spraw transportu w 2008 roku<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0ikolejne dwie kadencje parlamentarne trwa\u0142a batalia o ich wdro\u017cenie.Co ciekawe, argumentem w dyskusjach politycznych w Sejmieby\u0142a\u00a0<\/span>WarszawskaMasa Krytyczna<\/span><\/span><\/a><\/strong>,w\u00f3wczas u szczytu swojej popularno\u015bci i liczebno\u015bci. Kluczem by\u0142anowela ustawy Prawo o Ruchu Drogowym, uchwalona 1 kwietnia 2011 roku(<\/span>D.U.2011.92.530<\/span><\/span><\/a><\/strong>).Sta\u0142o si\u0119 to mo\u017cliwe dzi\u0119ki zaanga\u017cowaniu Parlamentarnej GrupieRowerowej, za\u0142o\u017conej i przez dwie kadencje kierowanej przezpos\u0142ank\u0119 Ew\u0119 Wolak. Jest ona cz\u0142onkiem honorowym stowarzyszeniaMiasta Dla Rower\u00f3w. O zmianie przepis\u00f3w dotycz\u0105cychrowerzyst\u00f3w\u00a0<\/span>pisali\u015bmyszerzej tutaj<\/span><\/span><\/a><\/strong>.<\/p>\n

Cociekawe, dokonane zmiany w prawie to w praktyce realizacj\u0119 oko\u0142opo\u0142owy „strategii rowerowej Polski” zam\u00f3wionej w 2005roku przez Ministerstwo Infrastruktury, i – jak zosta\u0142o to wy\u017cejwspomniane – le\u017c\u0105cej tam do dzi\u015b w szufladzie.<\/p>\n

W 2009 rokuw Generalnej Dyrekcji Dr\u00f3g Krajowych i Autostrad w DepartamencieStudiow powsta\u0142\u00a0<\/span>zesp\u00f3\u0142ds. \u015bcie\u017cek rowerowych<\/span><\/span><\/a><\/strong>.Zesp\u00f3\u0142 w za\u0142o\u017ceniu pracowa\u0142 nad podr\u0119cznikiem projektowaniainfrastruktury rowerowej, ale zosta\u0142 rozwi\u0105zany przed nowelizacj\u0105kluczowych rozporzadze\u0144. Pozosta\u0142y liczne opracowania analityczne(sam podr\u0119cznik po aktualizacji do ostatecznego stanu prawnegopowinien zosta\u0107 wydany). Zespo\u0142em kierowa\u0142 dr Tadeusz Kopta, dzi\u015bhonorowy cz\u0142onek stowarzyszenia Miasta Dla Rower\u00f3w.<\/p>\n

25kwietnia 2014 roku w Krakowie odby\u0142o si\u0119 referendum lokalne. Jednoz czterech pyta\u0144 brzmia\u0142o: „Czy zdaniem Pani\/Pana w Krakowiepowinno si\u0119 budowa\u0107 wi\u0119cej \u015bcie\u017cek rowerowych?” i odpowied\u017ana nie rozbi\u0142a bank: 85,2% g\u0142osuj\u0105cych (177033, najwi\u0119cejodpowiedzi na kt\u00f3rekolwiek z pyta\u0144) by\u0142o za. Wynik dzi\u0119kifrekwencji 35,96% jest wi\u0105\u017c\u0105cy prawnie. Pisali\u015bmy\u00a0<\/span>otym szerzej tutaj<\/span><\/span><\/a><\/strong>.To wynik dwudziestu lat pracy \u015brodowisk rowerowych w Krakowie,stowarzyszenia Krak\u00f3w Miastem Rower\u00f3w i Miasta Dla Rower\u00f3w.<\/span><\/p>\n

Dwadzie\u015bcialat i co dalej?<\/span><\/strong><\/p>\n

Podwudziestu latach mamy sporo do\u015bwiadcze\u0144. Zmienili\u015bmy przepisy. Wdossier mamy rowerowy Gda\u0144sk i jeste\u015bmy z tego dumni. W wielumiastach mamy przyk\u0142ady poprawnej, a niekiedy bardzo dobrejinfrastruktury rowerowej. Krak\u00f3w to fantastyczny wynik rowerowegoreferendum. Wracamy do korzeni. W tym tygodniu, 18 i 19 listopada2015, dok\u0142adnie w dwudziest\u0105 rocznic\u0119 spotykamy si\u0119 znowu wKrakowie. Tym razem na holenderskiej barce, zacumowanej przy k\u0142adcerowerowej przez Wis\u0142\u0119. Tam wspomnimy Przemka Milera z Gda\u0144skiejKampanii Rowerowej i Przemka Czajkowskiego z GEF, bez kt\u00f3rych naszesukcesy nie by\u0142by mo\u017cliwe, a kt\u00f3rych ju\u017c z nami nie ma.<\/span><\/p>\n

Wcze\u015bniejpodsumujemy co si\u0119 uda\u0142o, czego nie i co musimy jeszcze zrobi\u0107 -mi\u0119dzy innymi na debacie z innymi \u015brodowiskami:\u00a0<\/span>KlubemJagiello\u0144skim<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0i\u00a0<\/span>O\u015brodkiemStudi\u00f3w o Mie\u015bcie<\/span><\/span><\/a><\/strong>.Debata odb\u0119dzie si\u0119 we czwartek, 19.11.2015 roku o godzinie 18 wArtetece krakowskiej\u00a0<\/span>Wojew\u00f3dzkiejBibliotece Publicznej<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0przyul. Rajskiej 12 (wej\u015bcie od ul. Szujskiego), szczeg\u00f3\u0142y na stroniestowarzyszenia\u00a0<\/span>Krak\u00f3wMiastem Rower\u00f3w<\/span><\/span><\/a><\/strong>.<\/p>\n

Bomamy \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce cho\u0107 czasem ju\u017c wida\u0107 pierwsze przeb\u0142yski,to polskie miasta jeszcze nie s\u0105 miastami dla rower\u00f3w. We Wroc\u0142awiuudzia\u0142 ruchu rowerowego to 3,56% (2010), ale we francuskim Bordeauxprzekracza 10%, a w Amsterdamie – 30%. Kierunek jest jasny.Jedziemy.<\/p>\n

Marcin Hy\u0142a<\/span><\/p>\n

Fotografie:Marek Utkin (archiwum), Kaj Hurko-Romeyko, archiwum Polskiego KlubuEkologicznego, archiwum Zielonego Mazowsza.<\/p>\n

Dla ch\u0119tnychkilka lektur z zamierzch\u0142ej przesz\u0142o\u015bci:<\/p>\n

Biuletyny MiastDla Rower\u00f3w z prze\u0142omu lat 90\/2000(niekompletne)
<\/span>http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn2.pdf<\/span><\/span><\/a><\/strong>
<\/span><\/span><\/strong>http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn3.pdf<\/span><\/span><\/a><\/strong>
<\/span><\/span><\/strong>http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn4.pdf<\/span><\/span><\/a><\/strong>
<\/span><\/span><\/strong>http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn9.pdf<\/a>
http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn10.pdf<\/a>
http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn11.pdf<\/a>
http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn12.pdf<\/a>
http:\/\/www.rowery.org.pl\/biuletyn13.pdf<\/a><\/span><\/span><\/strong>
<\/span><\/span><\/strong>
<\/span>http:\/\/zb.eco.pl\/zb\/78\/transpor.htm<\/span><\/span><\/a><\/strong>\u00a0(trzebasi\u0119 przekopa\u0107 przeztekst)
<\/span>http:\/\/www.rowery.org.pl\/Rowerowy_Gdansk.pdf<\/span><\/span><\/a><\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

„<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":152165,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[27],"tags":[6148,6255],"class_list":["post-152164","infobike","type-infobike","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-marcin-hyla","tag-miasta-dla-rowerow"],"acf":[],"yoast_head":"\nDwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Wdniach 18 i 19 listopada 1995 roku w Krakowie na spotkaniu rowerowychdzia\u0142aczy z kilku...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/default\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"12 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/\",\"name\":\"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/20151119_105331-1.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-20T11:50:00+00:00\",\"dateModified\":\"2015-11-20T11:50:00+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/20151119_105331-1.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/20151119_105331-1.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobike\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w","og_description":"Wdniach 18 i 19 listopada 1995 roku w Krakowie na spotkaniu rowerowychdzia\u0142aczy z kilku...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"default"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"12 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/","name":"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/20151119_105331-1.jpg","datePublished":"2015-11-20T11:50:00+00:00","dateModified":"2015-11-20T11:50:00+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/20151119_105331-1.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/01\/20151119_105331-1.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/dwadziescia-lat-miast-dla-rowerow-_more_79452\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobike","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Dwadzie\u015bcia lat Miast dla Rower\u00f3w"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobike\/152164","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobike"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobike"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=152164"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/152165"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=152164"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=152164"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=152164"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}