Polski cyklista na przeje\u017adzie przez jezdni\u0119 jest pozostawiony sam sobie i wydany na pastw\u0119 losu przez wszystkich: niedouczonych projektantów, niestarannych wykonawców, oboj\u0119tnych urz\u0119dników i policj\u0119 pob\u0142a\u017cliw\u0105 dla zmotoryzowanych sprawców wi\u0119kszo\u015bci kolizji i wypadków, za to pe\u0142n\u0105 zapa\u0142u by \u015bciga\u0107 cyklistów na pasach. Polski cyklista nie mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie nawet na dedykowanym dla niego fragmencie jezdni wytrasowanym znakami P-11 i przy zielonym \u015bwietle –pisze Marcin Jackowski na stronie internetowej Zielonego Mazowsza<\/strong><\/font><\/font><\/p>\n <\/p>\n Przejazd rowerowy to newralgiczny punkt na trasie polskiego cyklisty, potencjalne \u017aród\u0142o kolizji i ca\u0142kiem realne \u017aród\u0142o opó\u017anie\u0144 i stresów. Najpierw d\u0142ugo czeka on na zielone \u015bwiat\u0142o, cz\u0119sto zmuszony przywo\u0142a\u0107 je przyciskiem, który cho\u0107 bezprawny, znajduje powszechne zastosowanie.<\/p>\n <\/a>Potem staje przed dylematem: cisn\u0105\u0107 na peda\u0142y, by zd\u0105\u017cy\u0107 na drug\u0105 stron\u0119 nim zapali si\u0119 czerwone, jecha\u0107 jednak troch\u0119 wolniej, by z oczami dooko\u0142a g\u0142owy nie da\u0107 si\u0119 trafi\u0107 wymuszaj\u0105cym pierwsze\u0144stwo kierowcom (niekiedy – jak w przypadku z tego zdj\u0119cia<\/a> nacieraj\u0105cym z trzech ró\u017cnych kierunków), czy mo\u017ce w trosce o obr\u0119cze i ogumienie patrze\u0107 pod ko\u0142a i skierowa\u0107 je tam, gdzie uskok kraw\u0119\u017cnika jest najmniejszy (cho\u0107 i tak nielegalnie wysoki)?<\/p>\n <\/a>Polski cyklista na przeje\u017adzie przez jezdni\u0119 jest pozostawiony sam sobie i wydany na pastw\u0119 losu przez wszystkich: niedouczonych projektantów, niestarannych wykonawców, oboj\u0119tnych urz\u0119dników i policj\u0119 pob\u0142a\u017cliw\u0105 dla zmotoryzowanych sprawców wi\u0119kszo\u015bci kolizji i wypadków, za to pe\u0142n\u0105 zapa\u0142u by \u015bciga\u0107 cyklistów na pasach. Polski cyklista nie mo\u017ce czu\u0107 si\u0119 bezpiecznie nawet na dedykowanym dla niego fragmencie jezdni wytrasowanym znakami P-11 i przy zielonym \u015bwietle.<\/p>\n Ka\u017cde kolizyjne skrzy\u017cowanie – polskie, fi\u0144skie czy chi\u0144skie – posiada pewne wrodzone wady. Przewa\u017caj\u0105ca wi\u0119kszo\u015b\u0107 kolizyjnych przejazdów musi jednak pozosta\u0107. Cho\u0107 b\u0119dzie obarczona cz\u0119\u015bci\u0105 tych wad, mo\u017cna ich skutki bardzo skutecznie zmniejszy\u0107 i skompensowa\u0107. Chc\u0105c popularyzowa\u0107 rower jako \u015brodek transportu trzeba wi\u0119c ze szczególn\u0105 staranno\u015bci\u0105 projektowa\u0107 w\u0142a\u015bnie przejazdy rowerowe dbaj\u0105c o komfort i bezpiecze\u0144stwo cyklistów<\/strong>. Dobrze przemy\u015blany i wyposa\u017cony przejazd nie tylko nie zniech\u0119ca do korzystania ze zbawiennego dla miasta \u015brodka transportu, ale mo\u017ce wr\u0119cz do tego zach\u0119ca\u0107.<\/p>\n Spróbujmy spojrze\u0107 na problem bardziej optymistycznie. Wyobra\u017amy sobie, \u017ce nasz klimat dla roweru, z pocz\u0105tku spo\u0142eczny, pó\u017aniej medialny i naukowy, a\u017c wreszcie te\u017c samorz\u0105dowy i polityczny, b\u0119dzie si\u0119 nadal ociepla\u0142 szybciej ni\u017c klimat ca\u0142ej planety. Jakie dobre wzorce i zmiany prawne dotycz\u0105ce przejazdów móg\u0142by do nas przywia\u0107 wiatr rowerowej odnowy zza Odry i Ba\u0142tyku?<\/p>\n Zgodnie z wymogiem bezpo\u015brednio\u015bci [zobacz >>>]<\/a><\/small> rowerzy\u015bci powinni mie\u0107 do dyspozycji trasy tak bezpo\u015brednie, jak to mo\u017cliwe, bez zb\u0119dnych objazdów i opó\u017anie\u0144. W praktyce nikt nie zagwarantuje samych bezkolizyjnych a jednocze\u015bnie wygodnych i szybkich tras. Na drodze rowerzysty pojawiaj\u0105 si\u0119 wi\u0119c skrzy\u017cowania, a wraz z nimi postoje i opó\u017anienia. Nie da si\u0119 ich wszystkich wyeliminowa\u0107, ale mo\u017cna minimalizowa\u0107 i neutralizowa\u0107.<\/p>\n <\/a>Jednym ze \u015brodków zmniejszaj\u0105cych negatywne efekty oczekiwania na skrzy\u017cowaniu jest wy\u015bwietlacz odliczaj\u0105cy czas pozosta\u0142y do ko\u0144ca sygna\u0142u zielonego lub czerwonego (na zdj\u0119ciu jedno z takich urz\u0105dze\u0144 cyfrowych z Amsterdamu). Wska\u017aniki te dostarczaj\u0105 cykli\u015bcie istotnej i przydatnej informacji. Je\u015bli czeka go jeszcze relatywnie d\u0142ugi postój, mo\u017ce go wykorzysta\u0107 na wyj\u0119cie kanapki, butelki z piciem, zdj\u0105\u0107 albo za\u0142o\u017cy\u0107 kurtk\u0119, itp.<\/p>\n Podobny wy\u015bwietlacz z Sewilii przedstawia film: www.youtube.com\/watch?v=_QSpwnHPma8<\/a><\/p>\n <\/a>W Holandii cz\u0119sto spotyka si\u0119 te\u017c wska\u017aniki analogowe ze skal\u0105 w postaci linijki \u015bwietlnej prostej lub ko\u0142owej, jak w tym przypadku (Veenendaal).<\/p>\n Ich dzia\u0142anie mo\u017cna zobaczy\u0107 na filmach: www.youtube.com\/watch?v=NPudrY51Fnc<\/a>www.youtube.com\/watch?v=QAwlxt4nuAI<\/a><\/p>\n Wska\u017aniki poprawiaj\u0105 równie\u017c bezpiecze\u0144stwo. Znaj\u0105c czas pozostaj\u0105cy do rozpocz\u0119cia sygna\u0142u zielonego \u0142atwiej powstrzyma\u0107 si\u0119 od próby przej\u015bcia na czerwonym, tym \u0142atwiej, im krócej mamy czeka\u0107. Z kolei \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce faza zielona dobiega ko\u0144ca, pomaga niezmotoryzowanym oceni\u0107, \u017ce nie zd\u0105\u017c\u0105 ju\u017c z niej skorzysta\u0107.<\/p>\n Rower s\u0142u\u017cy do ruchu i tylko w ruchu utrzymuje stabiln\u0105 pozycj\u0119.<\/strong> To truizm, ale bardzo cz\u0119sto zapominany, wi\u0119c godny przypomnienia. Cho\u0107 ka\u017cdy rowerzysta wielokrotnie si\u0119 zatrzymuje, to czynno\u015b\u0107 ta nie nale\u017cy do naturalnych i przyjemnych, nie tylko dla u\u017cytkowników peda\u0142ów z noskami czy zamkami. Poch\u0142ania te\u017c czas i energi\u0119. \u015awiadomi tego specjali\u015bci na ró\u017cne sposoby wspieraj\u0105 (nomen omen) rowerzystów w sytuacji nieuniknionego postoju.<\/p>\n <\/a>Analogiczny uchwyt na zbli\u017ceniu (Lemgo, Niemcy). Kiedy rowerzysta rusza, uchwyt daje mu punkt oparcia, od którego mo\u017ce si\u0119 odepchn\u0105\u0107, a wi\u0119c zyska\u0107 odrobin\u0119 dodatkowej i bardzo cennej na rozbiegu energii kinetycznej, co ma niebagatelne znaczenie dla tempa i efektywno\u015bci podró\u017cowania rowerem. Oczywi\u015bcie wad\u0105 tego rozwi\u0105zania jest jego ograniczony zakres. Tylko jedna lub co najwy\u017cej dwie osoby mog\u0105 korzysta\u0107 z niego w tym samym czasie. Pójd\u017amy wi\u0119c dalej (na pó\u0142noc) i poka\u017cmy, jak przezwyci\u0119\u017cy\u0107 ten mankament.<\/p>\n Cho\u0107 Szwecja nie jest powszechnie znana z popularno\u015bci roweru (by\u0107 mo\u017ce do ciep\u0142olubnej Polski wiedzy na ten temat trudno si\u0119 przedosta\u0107 przez bariery mentalne i stereotyp <\/a>W Malmöprzy przejazdach rowerowych mo\u017cna spotka\u0107 specjalne por\u0119cze instalowane wzd\u0142u\u017c prawej kraw\u0119dzi \u015bcie\u017cki. Górny poziomy element zapewnia uchwyt dla r\u0105k, za\u015b na dolny –oparcie dla stopy. To drugie jest o tyle istotne, \u017ce maj\u0105c wolne r\u0119ce mo\u017cna w czasie postoju spojrze\u0107 na telefon, si\u0119gn\u0105\u0107 po co\u015b do koszyka itp. Zwró\u0107my uwag\u0119 na naro\u017cnik por\u0119czy od strony najazdu – wyokr\u0105glony, aby gwa\u0142towne zetkni\u0119cie z ni\u0105 nie skutkowa\u0142o tym, czym gro\u017c\u0105 teowniki i ceowniki stosowane przy polskich drogach dla rowerów.<\/p>\n <\/a>W tym miejscu (tak\u017ce Malmö) por\u0119cz sk\u0142ada si\u0119 z dwóch d\u0142u\u017cszych segmentów, przez co dolny element jest bardziej podatny na odkszta\u0142cenia.<\/p>\n <\/a>Podobne, cho\u0107 bardziej dopracowane (jak przysta\u0142o na kraj lidera) rozwi\u0105zanie wprowadza si\u0119 w Kopenhadze. Por\u0119cz ma w dolnej cz\u0119\u015bci dwie poziome rury tak ustawione, \u017ce mi\u0119dzy nimi mo\u017cna zamocowa\u0107 odchylony na zewn\u0105trz pas blachy. S\u0142u\u017cy on jako powierzchnia oparcia dla stopy, a jednocze\u015bnie no\u015bnik s\u0142ownego komunikatu adresowanego do cyklistów. W\u0142adze Kopenhagi dzi\u0119kuj\u0105 w tym miejscu za korzystanie z rowerów zamiast samochodów, wyobra\u017cacie sobie?<\/p>\n W krajach Europy Zachodniej rowerzyst\u0119 na przeje\u017adzie chroni nie tylko prawo i jego stanowcze egzekwowanie przez policj\u0119, ale tak\u017ce \u015brodki techniczne podnosz\u0105ce bezpiecze\u0144stwo niechronionych uczestników ruchu.<\/p>\n <\/a>Bezpiecze\u0144stwo rowerzysty znacz\u0105co wzrasta, kiedy mo\u017ce ruszy\u0107 i pojawi\u0107 si\u0119 na skrzy\u017cowaniu wcze\u015bniej ni\u017c samochody. Staje si\u0119 wtedy dobrze widoczny. St\u0105d popularna w Niemczech, Holandii czy Szwajcarii praktyka rozpoczynania zielonej fazy dla rowerów o kilka sekund wcze\u015bniej ni\u017c dla równoleg\u0142ego strumienia samochodów, zarówno w przypadku wydzielonej \u015bcie\u017cki, jak i pasów w jezdni czy ruchu na zasadach ogólnych.<\/p>\n Powszechna w Polsce tzw. <\/a>Jak przeciwdzia\u0142a\u0107 takim zagro\u017ceniom –pokazuje przyk\u0142ad z Paderborn w Niemczech. Faza zielona dla prawoskr\u0119tu (sygnalizator u góry zdj\u0119cia) jest oddzielona od fazy zielonej dla rowerów jad\u0105cych na wprost.<\/p>\n To miejsce mo\u017cna te\u017c zobaczy\u0107 na filmie: www.youtube.com\/watch?v=LI59o3U0YlE<\/a><\/p>\n <\/a>Je\u015bli kierowcom pozwala si\u0119 skr\u0119ca\u0107 w prawo z przeci\u0119ciem uprzywilejowanego toru ruchu rowerów jad\u0105cych na wprost, mo\u017cna ich uczuli\u0107 na przyk\u0142ad takim ostrze\u017ceniem (Münster)…<\/p>\n <\/a>… albo takim pod\u015bwietlonym symbolem –przypomnieniem o zachowaniu ostro\u017cno\u015bci i ust\u0105pieniu pierwsze\u0144stwa (Holandia).<\/p>\n W Polsce przywykli\u015bmy ju\u017c do podrz\u0119dnej roli tras rowerowych. Pierwsze\u0144stwo na nich, jak ju\u017c wcze\u015bniej opisa\u0142em, ma zawsze charakter do\u015b\u0107 iluzoryczny. Bezwarunkowy i sta\u0142y priorytet posiadaj\u0105 w zasadzie tylko drogi rowerowe biegn\u0105ce wzd\u0142u\u017c ulicy wy\u017cszej klasy, przecinane przez poprzeczne ulice podrz\u0119dne. Jednak nawet tam nie dba si\u0119 o podkre\u015blenie tego priorytetu oznakowaniem A-7, ci\u0105g\u0142o\u015bci\u0105 nawierzchni i niwelety.<\/p>\n Tymczasem w Holandii normaln\u0105 i powszechn\u0105 praktyk\u0105 jest krzy\u017cowanie nadrz\u0119dnej trasy rowerowej<\/strong>z podrz\u0119dn\u0105 tras\u0105 dla ruchu samochodów<\/strong>. Tak, tak, w przyrodzie wyst\u0119puj\u0105 nie tylko przejazdy rowerowe przez jezdni\u0119, ale i przejazdy samochodowe przez ci\u0105gi rowerowe.<\/p>\n <\/a>Mimo \u017ce kultur\u0119 zachowania holenderskich kierowców wzgl\u0119dem niezmotoryzowanych dzieli przepa\u015b\u0107 od analogicznej kultury nadwi\u015bla\u0144skiej, to na tym skrzy\u017cowaniu w Houten oprócz oznakowania pionowego zastosowano tak\u017ce fizyczne wyniesienie przejazdu rowerowego<\/strong>i miejscowe zw\u0119\u017cenie pasów. Zwró\u0107my te\u017c uwag\u0119 na odpowiedniki znaków A7 po prawej –zdublowane i umieszczone na tarczach odblaskowych, aby nikt ich nie przeoczy\u0142.<\/p>\n <\/a>Kolejny przyk\u0142ad z Veenendaal obrazuje nie tylko perfekcyjne wykonanie i oznakowanie przejazdu, ale te\u017c wzorcowy sposób przeprowadzenia ci\u0105gu rowerowego na drug\u0105 stron\u0119 drogi<\/strong>, z ledwie wyczuwalnymi zakr\u0119tami. Tak si\u0119 dba o w\u0142a\u015bciw\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 projektow\u0105.<\/p>\n <\/a>A co zaleca w tym drugim przypadku polskie prawo? Nie, to nie jest \u017cart ani fotomonta\u017c. Powstrzymajmy si\u0119 od zb\u0119dnego komentarza.<\/p>\n <\/a>Oczywi\u015bcie wiele dróg rowerowych ni\u017cszych klas nie b\u0119dzie posiada\u0107 priorytetu na skrzy\u017cowaniach z jezdni\u0105. Nie znaczy to jednak, \u017ce w takich przypadkach nie da si\u0119 poprawi\u0107 bezpiecze\u0144stwa cyklistów. Dowodzi tego np. to zdj\u0119cie z Malmö. Poziome odgi\u0119cie pasa drogi uczula kierowców i pozwala wykszta\u0142ci\u0107 mi\u0119dzy pasami ruchu wysp\u0119 z azylem.<\/p>\n Cho\u0107 w Polsce powoli upowszechniaj\u0105 si\u0119 automatyczne detektory rowerzystów (np. optoelektroniczne), to dominuj\u0105cym \u015brodkiem wzbudzania sygnalizacji akomodacyjnej wci\u0105\u017c pozostaje znienawidzony i nielegalny przycisk.<\/p>\n <\/a>W Holandii do wykrywania obecno\u015bci rowerzysty oczekuj\u0105cego na sygna\u0142 zielony s\u0142u\u017c\u0105 p\u0119tle indukcyjne[zobacz >>>]<\/a><\/small>. Na zdj\u0119ciu przyk\u0142ad z Utrechtu.<\/p>\n <\/a>P\u0119tl\u0119 indukcyjn\u0105 mo\u017cna umie\u015bci\u0107 nie tylko w miejscu zatrzymania rowerzysty, jak na poprzednim zdj\u0119ciu, ale tak\u017ce wcze\u015bniej, na trasie jego dojazdu do skrzy\u017cowania. Wówczas mo\u017ce otrzyma\u0107 sygna\u0142 zielony w momencie dojechania do przejazdu i w ogóle nie traci\u0107 czasu na oczekiwanie. Na tym zdj\u0119ciu z Zutphen w tle wida\u0107 dworzec kolejowy, do którego doje\u017cd\u017ca tak wielu cyklistów, \u017ce przyspieszenie i usprawnienie ich podró\u017cy w\u0142adze miasta uzna\u0142y za niezb\u0119dne.<\/p>\n Na koniec nietypowy lecz bardzo ciekawy przyk\u0142ad udogodnienia z Lemgo w Niemczech.<\/p>\n <\/a>Tak jak w ostatnim przypadku z Zupthen mamy tu do czynienia ze zdalnym wzbudzaniem sygna\u0142u zielonego. Istotn\u0105 ró\u017cnic\u0105 jest spadek na ok 20–metrowym odcinku mi\u0119dzy miejscem wzbudzenia sygna\u0142u a przejazdem. Na schematycznym rysunku zaznaczono <\/a>To zdj\u0119cie wykonano z punktu oznaczonego na rysunku numerem 1. Rowerzy\u015bci zbli\u017caj\u0105cy si\u0119 do skrzy\u017cowania widz\u0105c czerwone \u015bwiat\u0142o mog\u0105 zatrzyma\u0107 si\u0119 przed spadkiem, 20 metrów od \u015bwiate\u0142, wcisn\u0105\u0107 przycisk i poczeka\u0107 na zielone, a gdy ono si\u0119 zapali, zjecha\u0107 w dó\u0142wykorzystuj\u0105c energi\u0119 pozyskan\u0105 na spadku<\/strong>.<\/p>\n Oczywi\u015bcie mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107 udoskonalenia tego przypadku poprzez zast\u0105pienie przycisku automatycznym detektorem czy dodanie wy\u015bwietlacza odliczaj\u0105cego czas do ko\u0144ca sygna\u0142u zielonego i czerwonego. Tym niemniej nawet w takiej postaci przyk\u0142ad robi wra\u017cenie. Mo\u017cna pozazdro\u015bci\u0107 mieszka\u0144com Lemgo w\u0142adz tak powa\u017cnie traktuj\u0105cych transport rowerowy.<\/p>\n Celowo zebra\u0142em w jednym artykule tyle udogodnie\u0144 stosowanych na przejazdach rowerowych aby pokaza\u0107 ich bogactwo i ró\u017cnorodno\u015b\u0107. Zestawiaj\u0105c z nimi nasze polskie podwórko widzimy, jak wiele Polska ma do zrobienia, aby cyklista na przeje\u017adzie zamiast strachu przed wypadkiem i mandatem móg\u0142 wreszcie poczu\u0107 cho\u0107by elementarny komfort jazdy, a mo\u017ce te\u017c czerpa\u0107 z niej przyjemno\u015b\u0107.<\/p>\n Czy zapowiedziane przez ministra Nowaka przyspieszenie prac nad nowelizacj\u0105 prawa kszta\u0142tuj\u0105cego nasze drogi sprawi, \u017ce mo\u017cliwo\u015b\u0107 ogl\u0105dania i korzystania z opisanych wy\u017cej dobrych praktyk zyskamy tak\u017ce w Polsce? Oby jak najszybciej.<\/p>\n W artykule wykorzystano zdj\u0119cia i obserwacje z wyjazdów w ramach projektu VOCA [zobacz >>>]<\/a><\/small> realizowanego w ramach programu Wyroby przejazdopodobne<\/h3>\n
<\/a>Przejazdem przez Europ\u0119<\/h3>\n
<\/a>Umili\u0107 czekanie<\/h4>\n
<\/a>U\u0142atwi\u0107 stawanie<\/h4>\n
![\"\"](\"http:\/\/www.zm.org.pl\/img\/thumb.10a\/paderborn_uchwyt_rowerzysty.jpg\")
<\/a>Na pocz\u0105tek rozwi\u0105zanie bardzo proste i oszcz\u0119dne – uchwyt dokr\u0119cony do latarni lub masztu sygnalizacji. Mo\u017cna si\u0119 go przytrzyma\u0107 i przetrwa\u0107 czerwone \u015bwiat\u0142o bez zdejmowania nóg z peda\u0142ów. (Zdj\u0119cie z Paderborn, Niemcy)<\/p>\n<\/a>Przyspieszy\u0107 ruszanie<\/h4>\n
zim\u0105 rower stoi w piwnicy<\/q>), to w rozwoju tej formy transportu s\u0105siad zza morza bije nas na g\u0142ow\u0119.<\/p>\n
<\/a>Zmniejszy\u0107 zagro\u017cenie<\/h4>\n
zielona strza\u0142ka<\/q> dla prawoskr\u0119tu [zobacz >>>]<\/a><\/small> [zobacz >>>]<\/a><\/small> jest nagminnie traktowana jak zezwolenie na manewr bez \u017cadnych ogranicze\u0144. Podobnie zachowuj\u0105 si\u0119 kierowcy skr\u0119caj\u0105c w prawo podczas fazy zielonej dla ruchu na wprost. Przecinaj\u0105 przejazd rowerowy, mimo \u017ce korzystaj\u0105cy z niego cykli\u015bci maj\u0105 pierwsze\u0144stwo. Paradoksalnie –znacz\u0105ca cz\u0119\u015b\u0107 wypadków z udzia\u0142em rowerzystów w polskich miastach zdarza si\u0119 na skrzy\u017cowaniach z sygnalizacj\u0105!<\/p>\n
<\/a>Nada\u0107 fizyczny priorytet<\/h4>\n
<\/a>Wykry\u0107 obecno\u015b\u0107<\/h4>\n
<\/a>Ograniczy\u0107 hamowanie<\/h4>\n
1 – s\u0142upek z przyciskiem \u017c\u0105dania zielonego \u015bwiat\u0142e dla rowerzystów;
2 – odcinek spadkowy \u015bcie\u017cki rowerowej;
3 – przejazd przez prostopad\u0142\u0105 ulic\u0119;
4 – sygnalizacj\u0119 \u015bwietln\u0105 dla rowerzystów widoczn\u0105 z punktu oznaczonego jako 1.<\/p>\n<\/a>Podsumowanie<\/h3>\n
Uczenie si\u0119 przez ca\u0142e \u017cycie –Grundtvig<\/q> i finansowanego ze \u015brodków Unii Europejskiej.<\/small><\/p>\n