Par\u0119 tygodni wcze\u015bniej opisywali\u015bmy na \u0142amach Infobusa trzy etapy budowy systemu komunikacji rowerowej w mie\u015bcie. Drugim etapem tego systemu by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 przewo\u017cenia roweru pojazdami komunikacji zbiorowej, co najbardziej jest zwi\u0105zane z tematyka przewodni\u0105 portalu. Dzi\u015b przyjrzymy si\u0119 kilku rozwi\u0105zaniom tego zagadnienia stosowanym w ró\u017cnych miastach w Polsce.<\/p>\n
Ca\u0142kowity zakaz przewozu rowerów.<\/span> Pierwsza to wsiadanie ostatnimi drzwiami pojazdu. Cz\u0119sto miejsca tam nie za wiele na rower, ale kierowcy trudno dostrzec wsiadaj\u0105cego z rowerem w lusterku, zw\u0142aszcza, gdy pasa\u017cerów wsiada na danym przystanku wi\u0119cej. Podobnie pasa\u017cerowi rzadko chce si\u0119 przeciska\u0107 w obie strony przez ca\u0142y autobus i robi\u0107 awantur\u0119 kierowcy, \u017ce rowerzyst\u0119 przeoczy\u0142. Wi\u0119c w tym przypadku skutek jest odwrotny – mamy rower w autobusie w miejscu zupe\u0142nie do tego nie przeznaczonym, mamy k\u0142ótnie i nierzadko opó\u017anienia pojazdu z powodu tych\u017ce (kierowca nie jest w stanie jednocze\u015bnie prowadzi\u0107 pojazd i k\u0142óci\u0107 si\u0119 z pasa\u017cerem na jego ko\u0144cu). Jak wida\u0107 zdesperowany cz\u0142owiek, który koniecznie musi pojazd przewie\u017a\u0107, z problemem zakazu poradzi sobie \u015bpiewaj\u0105co. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 rowerzystów jednak albo zrezygnuje z wo\u017cenia pojazdu (co za tym idzie tak\u017ce z jazdy samemu, czyli zap\u0142acenia za bilet), albo zrezygnuje po awanturze z kierowc\u0105 i pasa\u017cerami oraz opó\u017anieniu danego kursu, czyli cel w 90% przypadków zostanie osi\u0105gni\u0119ty. <\/p>\n Mo\u017cliwo\u015b\u0107 wo\u017cenia roweru zale\u017cnie od woli prowadz\u0105cego pojazd.<\/span> A co na to praktyka? Ca\u0142a odpowiedzialno\u015b\u0107 w razie jakichkolwiek problemów z rowerem w autobusie spada na kierowc\u0119, który si\u0119 zgodzi (a który i bez tego ma wiele problemów na g\u0142owie). Ten widz\u0105c w my\u015blach t\u0142ok na trasie i 'gramolenie si\u0119 z rowerem’ z autobusu na przystanku w po\u0142owie trasy, które najpewniej spowoduje opó\u017anienie kursu, 'na wszelki wypadek’ odmawia w 9 przypadkach na 10, niezale\u017cnie czy jest to zasadne czy nie. Przynajmniej takie s\u0105 do\u015bwiadczenia moje i osób przeze mnie sondowanych. Cho\u0107 oczywi\u015bcie znane s\u0105 sytuacje, gdzie kierowca si\u0119 zgadza… jak i sytuacje, gdzie kierowca pozwoli\u0142 przewozi\u0107 rower, a pó\u017aniej okaza\u0142o si\u0119, ze z powodu zat\u0142oczenia by\u0142 to b\u0142\u0105d.<\/p>\n Z powodu tego, \u017ce decyzja jest zale\u017cna od kierowcy, rozwi\u0105zanie bywa te\u017c niepraktyczne z punktu widzenia pasa\u017cera. Nigdy nie mo\u017ce on by\u0107 pewny, czy w razie potrzeby, b\u0119dzie móg\u0142 rower przewie\u017a\u0107, czy te\u017c zostanie odprawiony z przys\u0142owiowym kwitkiem. Oczywi\u015bcie w razie nag\u0142ej potrzeby jak awaria, czy deszcz, spróbuje on na pewno, ale wszelkie przejazdy bardziej planowane b\u0119d\u0105 raczej przez rowerzystów ograniczane nawet wtedy, gdy teoretycznie nie ma przeszkód by rower bezpiecznie przewie\u017a\u0107. <\/p>\n Przewóz rowerów dozwolony jedynie w pojazdach przystosowanych<\/span> Dodatkowo wszelkie samochodowe baga\u017cniki rowerowe maj\u0105 to do siebie, \u017ce nie s\u0105 uniwersalne – sporej cz\u0119\u015bci rowerów (poziome, dzieci\u0119ce, o du\u017cych rozmiarach ram, o nietypowej geometrii ram, o ramie ze \u015bciankami cienko\u015bciennymi itp itd) do stojaków po prostu przyczepi\u0107 si\u0119 nie da, albo da si\u0119, ale grozi\u0107 to b\u0119dzie uszkodzeniem roweru. Zmniejsza to dodatkowo <\/p>\n Dla przewo\u017anika ta metoda te\u017c daleka jest od optimum, gdy\u017c wymaga instalacji baga\u017cników w pojazdach obs\u0142uguj\u0105cych dan\u0105 lini\u0119, co oczywi\u015bcie stanowi koszt. Prócz kosztu zakupu s\u0105 jeszcze koszty eksploatacji, gdy\u017c baga\u017cniki z czasem si\u0119 zu\u017cywaj\u0105, a wystaj\u0105c poza obrys autobusu, dodatkowo nios\u0105 za sob\u0105 jeszcze podwy\u017cszone (by\u0107 mo\u017ce w sposób ledwie zauwa\u017calny, trudno mi tu polemizowa\u0107) zu\u017cycie paliwa. <\/p>\n Przewóz rowerów tylko w razie konieczno\u015bci.<\/span> O ile taki zapis jest wystarczaj\u0105cym z punktu widzenia rowerzysty, tym niemniej odpowiedzialnym za ewentualne sprawdzanie rowerzystów, czy nast\u0105pi\u0142a ww konieczno\u015b\u0107 zosta\u0142 – znowu – kierowca. A kierowca zazwyczaj nie b\u0119dzie umia\u0142 trafnie zinterpretowa\u0107, czy dana awaria uniemo\u017cliwia jazd\u0119 (czasem takiej awarii nie wida\u0107 na pierwszy rzut oka), czy te\u017c odwrotnie – rower jest sprawny, a tylko zosta\u0142 'odpicowany’ na zepsuty celem przewiezienia. Zapis ten zatem najpewniej pozostanie zwyczajnie martwy, cho\u0107 oczywi\u015bcie jego idea jest s\u0142uszna i by\u0107 mo\u017ce wystarczaj\u0105co zniech\u0119ci do kombinowania rowerzystów.<\/p>\n Przewóz rowerów w dozwolony w wyznaczonych kursach.<\/span> Przewóz rowerów dozwolone w ka\u017cdym poje\u017adzie KM.<\/span> Na minus rozwi\u0105zania mo\u017cna zaliczy\u0107 tylko jedn\u0105 rzecz: Niewielki u\u0142amek rowerzystów w mimo zakazu wsiadania do zat\u0142oczonych autobusów, próbuje jednak si\u0119 do nich zmie\u015bci\u0107. <\/p>\n PODSUMOWANIE:<\/span> ZAPOWIED\u0179<\/span>
Naj\u0142atwiejszy sposób na podej\u015bcie do zagadnienia to wymiganie si\u0119 od niego, czyli ca\u0142kowity zakaz przewo\u017cenia rowerów w pojazdach komunikacji miejskiej umieszczony w regulaminie przewozów. Jednym ruchem i w zasadzie bez kosztów rozwi\u0105zuje si\u0119 problem roweru w zat\u0142oczonym poje\u017adzie, problem skarg pasa\u017cerów na ubrudzone ubranie, czy tym podobne sprawy. Sprawa za\u0142atwiona, przynajmniej w teorii. S\u0105 bowiem przynajmniej dwie skuteczne i sprawdzone metody, którymi rowerzy\u015bci omijaj\u0105 ten zakaz, a na internetowych grupach rowerowych, co bardziej zmuszeni potrzeba cykli\u015bci co chwila wymy\u015blaj\u0105 nowe. <\/p>\n
Drugi sposób jest o tyle lepszy, \u017ce nie zale\u017cy od szcz\u0119\u015bcia. Jest nim zdemontowanie np przedniego ko\u0142a z roweru i wiezienie go osobno. Wtedy nie jest to ju\u017c rower, gdy\u017c nie da si\u0119 na nim jecha\u0107, a jedynie cz\u0119\u015bci rowerowe, które oczywi\u015bcie obj\u0119te zakazem przewozu nie s\u0105 nigdzie. Zatem nie ma si\u0142y, \u0142\u0105cznie z Policj\u0105, mandatami, czy s\u0105dami grodzkimi, by tak\u0105 osob\u0119 z autobusu wyrzuci\u0107, gdy si\u0119 uprze. Znam dwa takie przypadki i sprawy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 uniewinnieniem rowerzysty. <\/p>\n
To rozwi\u0105zanie jest z punktu widzenia przewo\u017anika naj\u0142atwiejsze, stosuje je m.in. wiele przedsi\u0119biorstw PKS oraz cz\u0119\u015b\u0107 przewo\u017aników komunikacji miejskiej. W ko\u0144cu to kierowca, jako osoba znaj\u0105ca specyfik\u0119 danej linii, powinien wiedzie\u0107 najlepiej czy w danej sytuacji istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 przewiezienia roweru, czy te\u017c nie ma takiej mo\u017cliwo\u015bci. W teorii pi\u0105tka z plusem. <\/p>\n
Wo\u017cenie rowerów wy\u0142\u0105cznie w pojazdach specjalnie do tego przystosowanych, posiadaj\u0105cych baga\u017cniki na rowery, które je\u017cd\u017c\u0105 na okre\u015blonych liniach. Rozwi\u0105zanie to, przynajmniej w wariancie krakowskim, umo\u017cliwia jedynie wo\u017cenie rowerów od p\u0119tli (kra\u0144ca) do p\u0119tli, co sprawdza si\u0119 wy\u0142\u0105cznie w miejscach, gdzie ruch rowerowy jest w pewien sposób skanalizowany i wszyscy jad\u0105 w okre\u015blonej relacji (w\u0142a\u015bnie od kra\u0144ca do kra\u0144ca). Co za tym idzie metoda ta sprawdza si\u0119 bardziej w przypadku linii podmiejskich, czy wr\u0119cz mi\u0119dzymiastowych, a w komunikacji miejskiej jest zbyt ma\u0142o elastyczna z punktu widzenia rowerzysty. Rowerzysty który, aby z niej skorzysta\u0107 musi dojecha\u0107 na jeden z kra\u0144ców i akurat chcie\u0107 jecha\u0107 dok\u0142adnie na kraniec drugi. <\/p>\n
To ostatni pomys\u0142, który zastosowano w\u0142a\u015bnie w Poznaniu. W regulaminie przewozów jest tam od kilkunastu dni zapis, \u017ce rowerzysta mo\u017ce przewie\u017a\u0107 rower komunikacj\u0105 miejska w razie konieczno\u015bci, czyli awarii roweru uniemo\u017cliwiaj\u0105cej jazd\u0119 na nim lub nag\u0142ego za\u0142amania pogody. I oczywi\u015bcie jest to dok\u0142adnie to, o co rowerzystom chodzi. Przecie\u017c ma\u0142o kto wozi ze sob\u0105 wa\u017c\u0105cy kilkana\u015bcie kilogramów rower dla przyjemno\u015bci komunikacj\u0105 miejsk\u0105, gdy\u017c o wiele wygodniej si\u0119 na nim jedzie ni\u017c go nosi. <\/p>\n
W Polsce o ile mi wiadomo, \u017cadne miasto nie stosuje podzia\u0142u w rozk\u0142adach na kursy, w których rower przewozi\u0107 mo\u017cna i kursy, w których jest to zabronione. Ci\u0119\u017cko zatem opisa\u0107 w praktyce takie w\u0142a\u015bnie rozwi\u0105zanie, cho\u0107 w Europie w paru miejscach jest stosowane. Takie rozwi\u0105zanie wydaje si\u0119 jednak mie\u0107 g\u0142\u0119bszy sens, gdy\u017c umo\u017cliwia prawne zabronienie jazdy kursami i liniami o du\u017cym zat\u0142oczeniu, gdzie rower zwyczajnie by\u0142by problemem, a umo\u017cliwienie przejazdu liniami mniej obci\u0105\u017conymi i kursami poza szczytem. Trudno jednak sondowa\u0107 na ile takie rozwi\u0105zanie by\u0142oby praktyczne, gdy za okre\u015blanie kursów 'dozwolonych’ i 'zakazanych’ zabraliby si\u0119 \u015bwietni fachowcy od komunikacji, ale maj\u0105cy niewielkie poj\u0119cie o rowerach. Obawiam si\u0119, \u017ce wiele decyzji które kursy do której grupy zaliczy\u0107 mog\u0142yby budzi\u0107 uzasadnione kontrowersje. <\/p>\n
Przyk\u0142adem takiego miasta, które umo\u017cliwia przewóz roweru \u015brodkami komunikacji miejskiej, od lipca 2003 jest Warszawa. Jedynym prawnym (zawartym w regulaminie przewozów) ograniczeniem w przypadku Warszawskim jest fakt, \u017ce w\u0142a\u015bciciel roweru nie mo\u017ce z nim wsiada\u0107 do pojazdów zat\u0142oczonych oraz powinien sam zadba\u0107 aby jego rower nie by\u0142 problemem dla innych pasa\u017cerów, czyli by np nie pobrudzi\u0142 nikogo. Z punktu widzenia rowerzysty takie rozwi\u0105zanie jest w miar\u0119 optymalne, bo pozwala na du\u017c\u0105 elastyczno\u015b\u0107 w dobieraniu trasy jazdy komunikacja miejsk\u0105, co pozwala wybra\u0107 linie mniej zat\u0142oczone i dojecha\u0107 nimi do wybranego przez siebie celu. Rozwi\u0105zanie to prawnie zabezpiecza te\u017c innych pasa\u017cerów przed ewentualnymi, tak cz\u0119sto podawanymi jako powód zakazu przewo\u017cenia rowerów w innych miastach, skutkami tego transportu. I w ko\u0144cu trzeci\u0105 zalet\u0105 jest fakt, \u017ce rozwi\u0105zanie to nie wymaga w zasadzie \u017cadnych nak\u0142adów finansowych od przewo\u017anika, gdy\u017c nie trzeba instalowa\u0107 \u017cadnych stojaków, baga\u017cników na rowery i tym podobnych rzeczy.<\/p>\n
Stara\u0142em si\u0119 nie ocenia\u0107 \u017cadnego z wymienionych rozwi\u0105za\u0144, a tylko sucho poda\u0107 wady i zalety poszczególnych rozwi\u0105za\u0144, bazuj\u0105c na moim do\u015bwiadczeniu jako pasa\u017cera, ale i jako rowerzysty, który z tych rozwi\u0105za\u0144 korzysta. Dyskusj\u0119 nad poszczególnymi rozwi\u0105zaniami z punktu widzenia przewo\u017anika, kierowcy, czy zarz\u0105dzaj\u0105cego transportem, pozostawiam Pa\u0144stwu. <\/p>\n
W drugiej cz\u0119\u015bci tekstu, postaram si\u0119 (w miar\u0119 skromnych mo\u017cliwo\u015bci) oceni\u0107 ró\u017cne rozwi\u0105zania stosowane na kolei. Oceni\u0107 wagony rowerowe i zwyk\u0142e pod k\u0105tem ich praktycznego wykorzystania do przewozu rowerów, oceni\u0107 stojaki w SKM Gda\u0144skim, Warszawskim, a tak\u017ce zaproponowa\u0107 kilka sposobów na bezpieczne i wygodne przewiezienie roweru sk\u0142adem nie wyposa\u017conym w przedzia\u0142 rowerowy.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[1585],"class_list":["post-13204","infobike","type-infobike","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-rower"],"acf":[],"yoast_head":"\n