{"id":121291,"date":"2012-07-06T11:50:54","date_gmt":"2012-07-06T11:50:54","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/"},"modified":"2012-07-06T11:50:54","modified_gmt":"2012-07-06T11:50:54","slug":"polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim","status":"publish","type":"infobike","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/","title":{"rendered":"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego &#8211; Micha\u0142 Beim"},"content":{"rendered":"<p><strong><span style=\"font-size:14.0pt\">Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego &#8211; Micha\u0142 Beim<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size:9.0pt\">&nbsp;<\/span><\/strong><\/p>\n<p><strong><span style=\"font-size:9.0pt\">Fryburg stanowi interesuj\u0105cy przyk\u0142ad niemieckiego miasta, kt&oacute;re nie da\u0142o si\u0119 zwie\u015b\u0107 modernistycznym has\u0142om o konieczno\u015bci dostosowania struktur urbanistycznych do potrzeb samochodu. Wbrew &oacute;wczesnym trendom miasto zacz\u0119\u0142o stawia\u0107 na ruch rowerowy i transport szynowy. Polityka zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju prowadzona jest r&oacute;wnie\u017c i obecnie. Podejmowane s\u0105 liczne dzia\u0142ania w zakresie poprawy bezpiecze\u0144stwa ruchu oraz na rzecz poprawy jako\u015bci infrastruktury rowerowej. Nowatorskich rozwi\u0105za\u0144 Fryburg poszukuje nie tylko w zakresie infrastruktury, ale r&oacute;wnie\u017c w zakresie partycypacji spo\u0142ecznej. Wszystko to prowadzi do szerokiego konsensusu spo\u0142ecznego wok&oacute;\u0142 cel&oacute;w polityki transportowej, w tym rowerowej &ndash;pisze Micha\u0142 Beim na stronie Rowerowego Wroc\u0142awia<\/span><\/strong><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 9pt\">&nbsp;<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Wprowadzenie<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Fryburg Bryzgowijski (niem. Freiburg im Breisgau) nale\u017cy do jednych z rowerowych stolic Niemiec. Miasto w przeciwie\u0144stwie do wi\u0119kszo\u015bci innych miast nie uleg\u0142o og&oacute;lnoniemieckiemu trendowi obecnemu podporz\u0105dkowywania przestrzeni miejskiej potrzebom samochodu. Zjawisko to by\u0142o w innych miastach niemieckich szczeg&oacute;lnie widoczne od lat pi\u0119\u0107dziesi\u0105tych do lat siedemdziesi\u0105tych, kiedy odbudowa zniszcze\u0144 wojennych po\u0142\u0105czona by\u0142a z niszczeniem historycznej tkanki urbanistycznej i tworzeniem miast przyjaznych samochodom. L&eacute;on Krier [5] nawet podsumowa\u0142, \u017ce wi\u0119ksze szkody zosta\u0142y uczynione historycznej tkance miejskiej przez odbudow\u0119, ni\u017c przez bombardowania w czasie II wojny \u015bwiatowej. Fryburg, cho\u0107 zosta\u0142 zniszczony w blisko 60%, to jednak star&oacute;wk\u0119 omin\u0105\u0142 nalot dywanowy. Stanowi\u0142o to dobr\u0105 pozycj\u0119 wyj\u015bciow\u0105 do odbudowy miasta wed\u0142ug historycznych za\u0142o\u017ce\u0144 urbanistycznych.<\/p>\n<p> W 1969 r. w\u0142adze Fryburga zatwierdzi\u0142y pierwszy zintegrowany plan rozwoju transportu, kt&oacute;ry w przeciwie\u0144stwie do innych miast zak\u0142ada\u0142 r&oacute;wnomierny rozw&oacute;j wszystkich ga\u0142\u0119zi transportu miejskiego: ruchu pieszego, ruchu rowerowego, transportu publicznego i ruchu samochodowego. Wprawdzie z dzisiejszej perspektywy trudno uzna\u0107 to za polityk\u0119 zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju, niemniej decyzja o utrzymaniu, a nawet o rozbudowie sieci tramwajowej by\u0142a prze\u0142omowa jak na te czasy. Dwa lata p&oacute;\u017aniej powsta\u0142 plan sieci dr&oacute;g rowerowych. W 1973 r. podj\u0119to decyzj\u0119 o przekszta\u0142ceniu historycznej cz\u0119\u015bci \u015br&oacute;dmie\u015bcia na stref\u0119 ruchu pieszego z dopuszczonym ruchem tramwaj&oacute;w i rower&oacute;w.<\/p>\n<p> Kolejne plany transportowe, uchwalane niemal co dekad\u0119 (1979, 1989, 2002, 2008), k\u0142ad\u0142y coraz wi\u0119kszy nacisk na uprzywilejowanie transportu publicznego i niezmotoryzowanych u\u017cytkownik&oacute;w ruchu kosztem ruchu samochodowego, jednocze\u015bnie korzystaj\u0105c z dorobku nauki w zakresie zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju transportu i urbanistyki. Jednym z wyraz&oacute;w weryfikacji za\u0142o\u017ce\u0144 polityki transportowej pod k\u0105tem osi\u0105gni\u0119\u0107 nauki jest obecnie zast\u0119powanie w uzasadnionych sytuacjach dr&oacute;g rowerowych zlokalizowanych na poziomie chodnika pasami dla rower&oacute;w zlokalizowanymi w jezdni.<\/p>\n<p> W\u0142adz\u0119 w mie\u015bcie sprawuje od 2002 r. niemiecka Partia Zielonych. Sytuacja polityczna nie ma wi\u0119kszego wp\u0142ywu na polityk\u0119 transportow\u0105, gdy\u017c od wielu lat w mie\u015bcie panuje ponadpartyjna zgodno\u015b\u0107 odno\u015bnie priorytet&oacute;w polityki transportowej. R&oacute;\u017cnice polityczne dotycz\u0105 w\u0142a\u015bciwie tylko rozk\u0142adu priorytet&oacute;w inwestycyjnych, a nie samej konieczno\u015bci uprzywilejowywania ruchu pieszego i rowerowego oraz transportu publicznego. Konsensus polityczny stwarza warunki do rzetelnej debaty merytorycznej nad kszta\u0142tem infrastruktury oraz potrzebami inwestycyjnymi.<\/p>\n<p> Fryburg zlokalizowany jest u podn&oacute;\u017ca Schwarzwaldu nad rzek\u0105 Dreisam. Miasto &ndash;na obszarze zabudowanym &ndash;cechuje si\u0119 jednak bardzo p\u0142askim ukszta\u0142towaniem terenu, przez co stwarza wr\u0119cz idealne warunki do przemieszczania si\u0119 rowerem. Korzystna lokalizacja sprzyja te\u017c rozwojowi turystyki rowerowej &ndash;zar&oacute;wno o charakterze wycieczkowym w stron\u0119 Doliny Renu, jak i o charakterze turystyki g&oacute;rskiej &ndash;w stron\u0119 masywu g&oacute;rskiego, do kt&oacute;rego dochodzi miasto.<\/p>\n<p> Fryburg Bryzgowijski stanowi wa\u017cny o\u015brodek uniwersytecki w Niemczech w kt&oacute;rym studiuje blisko 30 000 student&oacute;w. Opr&oacute;cz uniwersytetu i czterech szk&oacute;\u0142 wy\u017cszych&nbsp;(posiadaj\u0105cych na pocz\u0105tku 2010 r. \u0142\u0105cznie 29 037 student&oacute;w) w mie\u015bcie zlokalizowane s\u0105 liczne instytuty badawcze zar&oacute;wno publiczne, jak i prywatne. Wraz z bardzo atrakcyjnymi warunkami przyrodniczymi i kulturowymi stwarza to bardzo unikaln\u0105 atmosfer\u0119 dla rozwoju firm z wiod\u0105cych ga\u0142\u0119zi gospodarki: biotechnologii, nanotechnologii oraz technik fotowoltaicznych czyni\u0105c z miasta jeden wiod\u0105cych o\u015brodk&oacute;w naukowych.<\/p>\n<p> Liczba mieszka\u0144c&oacute;w miasta systematycznie wzrasta, co stanowi wyj\u0105tek w borykaj\u0105cych si\u0119 z coraz wi\u0119kszymi problemami demograficznymi Niemczech. Fryburg wzrost liczby mieszka\u0144c&oacute;w zawdzi\u0119cza nie tylko dodatniemu saldu migracji (zw\u0142aszcza os&oacute;b osiedlaj\u0105cych si\u0119 tu w poszukiwaniu pracy), ale r&oacute;wnie\u017c jednemu z najwy\u017cszych w Niemczech poziomowi przyrostu naturalnego. Rosn\u0105ca liczba mieszka\u0144c&oacute;w stwarza szczeg&oacute;lne wymagania przed planistami przestrzennymi i specjalistami od transportu. Nale\u017cy godzi\u0107 rosn\u0105ce potrzeby odno\u015bnie mobilno\u015bci z wysokimi oczekiwaniami wzgl\u0119dem \u015brodowiska miejskiego. Godzenie obu przeciwstawnych oczekiwa\u0144 mo\u017cliwe jest dzi\u0119ki transportowi publicznemu oraz ruchowi rowerowemu i pieszemu. W\u0142adze miejskie podkre\u015blaj\u0105, \u017ce polityki transportowej nie mo\u017cna rozpatrywa\u0107 w oderwaniu od generalnych cel&oacute;w rozwoju miasta. Polityka transportowa musi by\u0107 podporz\u0105dkowana celom polityki rozwoju lokalnego.<\/p>\n<p> Swoistym sukcesem konsekwentnie prowadzonej przez miasto polityki zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju jest reurbanizacja, rozumiana jako dodatnie saldo migracji w uj\u0119ciu &ndash;miasto-peryferie. Od 2006 r. liczba os&oacute;b przeprowadzaj\u0105cych si\u0119 z przedmie\u015b\u0107 rozumianych jako otaczaj\u0105ce miasto dwa powiaty (Landkreis Emmendingen i Landkreis Breisgau-Hochschwarzwald) jest wy\u017csza ni\u017c wyprowadzaj\u0105cych si\u0119 na nie. Dodatnie saldo co roku si\u0119 zwi\u0119ksza pokazuj\u0105c, i\u017c polityka zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju miast przek\u0142ada si\u0119 na wymierne korzy\u015bci i \u015bwiadczy o tym, i\u017c rozlewanie si\u0119 miast nie jest cywilizacyjn\u0105 konieczno\u015bci\u0105 [2].<\/p>\n<p> Co wi\u0119cej, miasto doceniane jest nie tylko przez mieszka\u0144c&oacute;w. Fryburg otrzyma\u0142 liczne nagrody za przedsi\u0119wzi\u0119cia w zakresie planowania przestrzennego oraz zarz\u0105dzania transportem. Nale\u017c\u0105 do nich m.in. &bdquo;European Local Public Transport Award&rdquo;(&bdquo;Europejska Nagroda Transportu Publicznego&rdquo;), &bdquo;The European City of the Year 2010&rdquo;(&bdquo;Europejskie Miasto Roku&rdquo;) Akademii Urbanistyki. Do tego dochodz\u0105 liczne wyr&oacute;\u017cnienia w konkursie &bdquo;Best for Bike&rdquo;(&bdquo;Najlepsze dla rower&oacute;w&rdquo;) m.in. za map\u0119 rowerow\u0105 miasta czy likwidacj\u0119 martwych punkt&oacute;w na skrzy\u017cowaniach poprzez specjalne lustra.<\/p>\n<p> <strong><span>Tabela 1<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Og&oacute;lna charakterystyka Fryburga Bryzgowijskiego<\/span><\/strong><\/strong><\/span><\/p>\n<table cellspacing=\"1\" cellpadding=\"0\" border=\"1\" style=\"width:466.5pt\">\n<tbody>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Liczba mieszka\u0144c&oacute;w (stycze\u0144 2010)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">221 924<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">D\u0142ugo\u015b\u0107 sieci drogowej (2009)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">499 km<\/span><br \/> <span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">w tym: 87 km ulic prowadz\u0105cych ruch tranzytowy, z tego 24km dr&oacute;g krajowych<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Strefy uspokojonego ruchu (2009)&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Ok. 390 km (blisko 80% sieci ulicznej) w strefach uspokojonego ruchu (w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci w strefach &bdquo;tempo 30&rdquo;, ale r&oacute;wnie\u017c w strefach zamieszkania, jak i w postaci ulic rowerowych).<br \/> 8,5 km &ndash;stref ruchu pieszego (w wi\u0119kszo\u015bci z dopuszczonym ruchem rowerowym)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Infrastruktura rowerowa w liczbach (2009)&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">166 km<\/span><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"> infrastruktury rowerowej<br \/> w tym:<br \/> 99,5 &#8211; km drogi rower&oacute;w prowadzone po jednej stronie ulicy<br \/> 66,9 km &ndash;drogi rowerowe prowadzone po obu stronach ulicy<br \/> 28,7 km &ndash;drogi rowerowe prowadzone poza przestrzeni\u0105 ulic<br \/> Opr&oacute;cz tego:<br \/> ok. 130 km &ndash;ulic przyjaznych rowerzy\u015bcie (ulice rowerowe, niekt&oacute;re ulice w strefach &bdquo;tempo 30&rdquo;)<br \/> ok. 9000 publicznych miejsc postojowych dla rower&oacute;w (w tym 5000 w centrum i 1000 p\u0142atnych na stacji &bdquo;Mobile Freiburg&rdquo;w okolicach dworca)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Modal-split (1999)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">transport publiczny: 18%<br \/> samoch&oacute;d &ndash;kierowcy: 26%<br \/> samoch&oacute;d &ndash;pasa\u017cerowie: 6% <br \/> rower: 27%<br \/> ruch pieszy: 23%<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Wsp&oacute;\u0142czynnik motoryzacji (2009)<\/span><\/p>\n<\/td>\n<td>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">369,6 samochod&oacute;w osobowych \/ 1000 mieszka\u0144c&oacute;w<\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p style=\"text-align:justify\"><em><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">\u017ar&oacute;d\u0142o: opracowanie w\u0142asne na podstawie danych Urz\u0119du Miasta Monachium (Stadtamt M&uuml;nchen) i Statistisches Landesamt Baden-W&uuml;rttemberg.<\/span><\/em><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Infrastruktura rowerowa dedykowana<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Fryburg Bryzgowijski posiada jedn\u0105 z lepiej wykonanych i utrzymanych sieci dr&oacute;g rowerowych w Niemczech. Od wielu lat stosuje si\u0119 wysokiej jako\u015bci rozwi\u0105zania. Nale\u017c\u0105 do nich przede wszystkim:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">bitumiczna nawierzchnia dr&oacute;growerowych oraz dr&oacute;g dla pieszych i rowerzyst&oacute;w,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">prymat nawierzchni dr&oacute;growerowych nad wyjazdami bramowymi,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">brak kraw\u0119\u017cnik&oacute;w na zjazdach iwjazdach na drogi rowerowe z ulicy (w sytuacji, gdy przechodz\u0105 one w pasyrowerowe w jezdni) &ndash;fot. 1,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">dobre oznakowanie obiekt&oacute;w wskrajni lub w pobli\u017cu niej (np. znaki drogowe),<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">oznakowanie kierunkowe dr&oacute;growerowych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size: 9pt;color: black\"><br \/> Miasto stara si\u0119 ca\u0142y czas bacznie przygl\u0105da\u0107 trendom zwi\u0105zanym z organizacj\u0105 ruchu rowerowego i korzysta\u0107 z najlepszej praktyki. Trendem, kt&oacute;ry jest obecnie obserwowany, jest przechodzenie z lokalizacji dr&oacute;g rowerowych w poziomie chodnika na pasy rowerowe. Celem jest &ndash;nie tylko zwi\u0119kszenie komfortu pieszych &ndash;ale przede wszystkim poprawa bezpiecze\u0144stwa rowerzyst&oacute;w na skrzy\u017cowaniach. Rowerzysta korzystaj\u0105cy z jezdni jest lepiej widoczny dla kierowc&oacute;w zamierzaj\u0105cych dokonywa\u0107 manewr&oacute;w na skrzy\u017cowaniu. Rozwi\u0105zanie to te\u017c u\u0142atwia organizacj\u0119 ruchu na skrzy\u017cowaniach ze sygnalizacj\u0105 \u015bwietln\u0105 zmniejszaj\u0105c wyd\u0142u\u017cenie drogi oraz czas oczekiwania na zielone \u015bwiat\u0142o. Zamiana dr&oacute;g rowerowych na pasy rowerowe spotyka si\u0119 z du\u017c\u0105 przychylno\u015bci\u0105 rowerzyst&oacute;w. Wyj\u0105tkiem s\u0105 osoby w podesz\u0142ym wieku oraz rodzice opiekuj\u0105cy si\u0119 dzie\u0107mi.<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 100px;height: 67px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-1.jpg\" alt=\"\" \/><br \/> <span style=\"font-size: 9pt;color: black\"> <strong><span>Fotografia 1<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Droga rowerowa przechodz\u0105ca w pas rowerowy. Przej\u015bcie odbywa si\u0119 w spos&oacute;b p\u0142ynny, a rowerzy\u015bci nie napotykaj\u0105 przeszk&oacute;d w postaci kraw\u0119\u017cnik&oacute;w<\/span><\/strong><\/strong>.<br \/> <em><span>fot. Micha\u0142 Beim<\/span><\/em><\/p>\n<p> Jednym z problem&oacute;w sieci rowerowej w warunkach wzrastaj\u0105cego nat\u0119\u017cenia ruchu s\u0105 w\u0105skie gard\u0142a. Wyst\u0119puj\u0105 one g\u0142&oacute;wnie w obr\u0119bie skrzy\u017cowa\u0144. Miasto stara si\u0119 wi\u0119c je przebudowywa\u0107. Najlepszym przyk\u0142adem jest przebudowa przejazd&oacute;w rowerowych na znajduj\u0105cym si\u0119 na trasie z uniwersytetu do kliniki skrzy\u017cowaniu przy Friedrich-Ebert-Platz, kt&oacute;re \u015brednio dziennie pokonuje ponad 10 000 rowerzyst&oacute;w. W\u0105skie drogi rowerowe zosta\u0142y zast\u0105pione pasami rowerowymi na jezdni, a je\u017cd\u017c\u0105cy pomi\u0119dzy klinik\u0105 a uniwersytetem uzyskali szerokie przejazdy rowerowe odseparowane od ruchu pieszego, a tak\u017ce wy\u017cszy priorytet na sygnalizacji \u015bwietlnej. Koszt przebudowy wyni&oacute;s\u0142 60 000 EUR i pochodzi\u0142 z p&oacute;\u0142milionowej puli bud\u017cetu miasta przeznaczonej na dzia\u0142ania na rzecz ruchu rowerowego, poza g\u0142&oacute;wnymi inwestycjami.<\/p>\n<p> Osobliwym problemem fryburskich rowerzyst&oacute;w s\u0105 piraci rowerowi je\u017cd\u017c\u0105cy pod pr\u0105d po jednokierunkowych drogach rowerowych. Stanowi\u0105 oni rosn\u0105ce zagro\u017cenie. Miasto poza dzia\u0142aniami restrykcyjnymi (systematyczne karanie niewielkimi mandatami je\u017cd\u017c\u0105cych pod pr\u0105d) podj\u0119\u0142o si\u0119 dzia\u0142a\u0144 prewencyjnych w postaci malowania na jednokierunkowych drogach rowerowych napis&oacute;w ostrzegaj\u0105cych przed jazd\u0105 pod pr\u0105d. Napisy s\u0105 tak malowane, i\u017c widoczne s\u0105 tylko dla \u0142ami\u0105cych przepisy.<\/p>\n<p> Fryburg Bryzgowijski zas\u0142yn\u0105\u0142 jako miasto, kt&oacute;re jako pierwsze wprowadzi\u0142o na masow\u0105 skal\u0119 lustra montowane na skrzy\u017cowaniach z sygnalizacj\u0105 \u015bwietln\u0105 &ndash;nad sygnalizatorami (fot. 2). Celem luster &ndash;nazywanych &bdquo;Trixi-Spiegel&rdquo;&ndash;jest likwidacja martwego pola widzenia u kierowc&oacute;w pojazd&oacute;w ci\u0119\u017carowych, a przez to ograniczenie liczby wypadk&oacute;w []. Dotychczas zawieszono blisko 160 luster. Realizacja projektu wykracza poza zwyk\u0142e dzia\u0142ania na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego. Koszt realizacji jednego lustra, to wydatek niespe\u0142na ok. 100 EUR, co przy blisko trzydziestomilionowym bud\u017cecie na infrastruktur\u0119 rowerow\u0105 jest wydatkiem wr\u0119cz niezauwa\u017calnym. W\u0142adze miasta postanowi\u0142y jednak, i\u017c w kosztach realizacji luster mog\u0105 uczestniczy\u0107 mieszka\u0144cy sponsoruj\u0105c poszczeg&oacute;lne lustra. Ma to zwr&oacute;ci\u0107 uwag\u0119 szerszego grona u\u017cytkownik&oacute;w na problem oraz &bdquo;wpisa\u0107&rdquo;w \u015bwiadomo\u015b\u0107 kierowc&oacute;w istnienie luster.<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 100px;height: 67px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-2.jpg\" alt=\"\" \/><span style=\"font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;float: none\"> <\/span><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"><br \/> <strong><span>Fotografia 2<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>&bdquo;Trixi-Spiegel&rdquo;&ndash;lustro umo\u017cliwia kierowcom pojazd&oacute;w ci\u0119\u017carowych obserwacj\u0119 tzw. martwego pola, walnie przyczyniaj\u0105c si\u0119 do poprawy bezpiecze\u0144stwa rowerzyst&oacute;w.<\/span><\/strong><\/strong><br \/> <em><span>fot. Micha\u0142 Beim<\/span><\/em><\/p>\n<p> Spo\u0142eczna partycypacja w realizacji projektu &bdquo;Trixi-Spiegel&rdquo;ma za zadanie te\u017c prze\u0142amanie niech\u0119ci policji wobec tego rozwi\u0105zania. Policja nie blokowa\u0142a realizacji luster, jednak argumentowa\u0142a, i\u017c kierowcy ci\u0119\u017car&oacute;wek i tak maj\u0105 zbyt wiele obiekt&oacute;w do obserwacji w polu widzenia, aby zwraca\u0107 uwag\u0119 jeszcze na sytuacj\u0119 widzian\u0105 w lustrze. Ponadto lustra nie s\u0105 wymienione w niemieckich przepisach ustalaj\u0105cych katalog urz\u0105dze\u0144 bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego. Niejasna wi\u0119c pozostaje kwestia ewentualnej odpowiedzialno\u015bci. Jednym z argument&oacute;w policji by\u0142a rzekoma niska skuteczno\u015b\u0107 &bdquo;Trixi-Spiegel&rdquo;, w\u0142adze miasta zaanga\u017cowa\u0142y wi\u0119c Instytut Mobilno\u015bci i Transportu Politechniki w Kaiserslautern do wsp&oacute;\u0142pracy przy realizacji i ocenie projektu.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Niewidzialna infrastruktura rowerowa<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size: 9pt;color: black\">Niewidzialna infrastruktura rowerowa w postaci stref uspokojonego ruchu (&bdquo;tempo 30&rdquo;, stref zamieszkania) pe\u0142ni bardzo wa\u017cny element poprawiaj\u0105cy bezpiecze\u0144stwo wszystkich u\u017cytkownik&oacute;w dr&oacute;g. W\u0142adze Fryburga Bryzgowijskiego bardzo ch\u0119tnie realizuj\u0105 uspokojenia ruchu, zar&oacute;wno na nowoczesnych osiedlach mieszkaniowych, jak i w \u015br&oacute;dmiejskich dzielnicach. Swoistym mankamentem uspokajania ruchu we Fryburgu Bryzgowijskim jest du\u017ca niech\u0119\u0107 w\u0142adz miejskich do stosowania szykan w postaci prog&oacute;w spowalniaj\u0105cych czy te\u017c wyniesionych tarcz skrzy\u017cowa\u0144. Wynika ona cz\u0119\u015bciowo z obaw przed ewentualnymi odszkodowaniami, kt&oacute;re nale\u017ca\u0142oby p\u0142aci\u0107 w\u0142a\u015bcicielom sportowych samochod&oacute;w o bardzo niskim zawieszeniu (np. Porsche, Ferrari). Brak stosowania prog&oacute;w spowalniaj\u0105cych jest do\u015b\u0107 mocno krytykowany zar&oacute;wno przez organizacje dzia\u0142aj\u0105ce na rzecz zr&oacute;wnowa\u017conego transportu, jak i niekt&oacute;re dzielnicowe stowarzyszenia mieszka\u0144c&oacute;w.<\/p>\n<p> Osobliwym rozwi\u0105zaniem odno\u015bnie niewidzialnej infrastruktury rowerowej &ndash;uspokajania ruchu jest sformalizowana procedura udzia\u0142u spo\u0142ecznego w dzia\u0142aniach na rzecz uspokojenia ruchu. Sk\u0142ada si\u0119 ona z kilku etap&oacute;w dzia\u0142a\u0144 (rys. 1). Pierwszym z nich jest zebranie podpis&oacute;w pod wnioskiem o realizacj\u0119 strefy zamieszkania. Wniosek jest zamieszczony w Internecie. Sk\u0142ada si\u0119 on z prostego opisu zasad obowi\u0105zuj\u0105cych w strefie zamieszkania (wszystkie pojazdy poruszaj\u0105 si\u0119 tempem pieszego, piesi mog\u0105 przechodzi\u0107 w dowolnym miejscu &ndash;brak przej\u015b\u0107 dla pieszych, dzieci mog\u0105 si\u0119 bawi\u0107 na ulicy, parkowanie tylko w wyznaczonych miejscach). Celem jest unikni\u0119cie ewentualnych kontrowersji wynikaj\u0105cych z konsekwencji wprowadzenia strefy, w szczeg&oacute;lno\u015bci w zakresie parkowania.<\/p>\n<p> Wniosek nie jest zobowi\u0105zuj\u0105cy, ani miasta do realizacji uspokojenia, ani mieszka\u0144c&oacute;w do poparcia tego rozwi\u0105zania. Miasto na jego podstawie sprawdza mo\u017cliwo\u015bci realizacyjne. Je\u015bli nie istniej\u0105 przeciwwskazania wobec realizacji wniosk&oacute;w, miasto przyst\u0119puje do dzia\u0142ania polegaj\u0105cego na przygotowaniu projektu strefy zamieszkania. W sytuacji, gdy nie mo\u017cliwe jest obj\u0119cie postulowanej ulicy stref\u0105 zamieszkania, miasto proponuje ewentualne inne rozwi\u0105zania problemu, np. realizacj\u0119 strefy &bdquo;tempo 30&rdquo;.<\/p>\n<p> Projekt strefy zamieszkania sporz\u0105dza si\u0119 wg &bdquo;modelu fryburskiego&rdquo;. Stanowi on wzorzec oznakowania, na kt&oacute;ry sk\u0142adaj\u0105 si\u0119: znaki pionowe strefy zamieszkania, poziome malowanie linii poprzecznych do osi jezdni zwie\u0144czonych piktogramem przedstawiaj\u0105cym znak wjazdu do strefy zamieszkania, przew\u0119\u017cenia jezdni za pomoc\u0105 pacho\u0142k&oacute;w pokrytych foli\u0105 odblaskow\u0105 w miejscu wjazdu do strefy oraz z jej wyposa\u017cenia w postaci wymalowanych miejsc parkingowych, czy realizacji ewentualnych miejsc do zabawy dla dzieci.<\/p>\n<p> Projekt nast\u0119pnie poddawany jest plebiscytowi w\u015br&oacute;d mieszka\u0144c&oacute;w ulicy. Mieszka\u0144cy otrzymuj\u0105 karty do g\u0142osowania oraz projekt do wgl\u0105du, kt&oacute;re musz\u0105 odda\u0107 w urz\u0119dzie miasta. G\u0142osowanie nie jest anonimowe, jednak dzi\u0119ki temu mo\u017cna wdra\u017ca\u0107 elementy polityki prorodzinnej uprzywilejowuj\u0105c w g\u0142osowaniu rodziny posiadaj\u0105ce dzieci. Sytuacja taka sprzyja r&oacute;wnie\u017c realizacji uspokojenia ruchu, gdy\u017c zazwyczaj mieszka\u0144cy argumentuj\u0105 realizacj\u0119 strefy popraw\u0105 bezpiecze\u0144stwa dzieci. G\u0142&oacute;wn\u0105 obaw\u0105 przed wdro\u017ceniem strefy zamieszkania jest redukcja liczby miejsc parkingowych. Po pozytywnych opiniach mieszka\u0144c&oacute;w nast\u0119puje akcja informacyjna, a nast\u0119pnie wdro\u017cenie strefy uspokojonego ruchu.<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 75px;height: 100px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-3.jpg\" alt=\"\" \/><span style=\"font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;float: none\"> <\/span><span style=\"font-size: 9pt;color: black\"><br \/> <strong><span>Rysunek 1<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Schemat post\u0119powania na rzecz realizacji strefy zamieszkania. Kolorem niebieskim zaznaczone zosta\u0142y etapy, w kt&oacute;rych uczestnicz\u0105 mieszka\u0144cy, kolorem \u017c&oacute;\u0142tym dzia\u0142ania le\u017c\u0105ce po stronie w\u0142adz miejskich.<\/span><\/strong><\/strong><br \/> <em><span>\u017ar&oacute;d\u0142o: opracowanie w\u0142asne na podstawie Urz\u0119du Miasta we Fryburgu<\/span><\/em><\/p>\n<p> Bardzo wa\u017cnym elementem poprawy warunk&oacute;w ruchu rowerowego jest dopuszczenie ruchu rowerowego pod pr\u0105d. We Fryburgu jest niespe\u0142na 130 ulic jednokierunkowych. W 2010 r. otwartych dla ruchu rowerowego by\u0142o ok. 70%. W najbli\u017cszym czasie miasto planuje osi\u0105gn\u0105\u0107 poziom 93% ulic jednokierunkowych dost\u0119pnych dla rowerzyst&oacute;w je\u017cd\u017c\u0105cych pod pr\u0105d.<\/p>\n<p> Strefy ruchu pieszego s\u0105 w zdecydowanej wi\u0119kszo\u015bci otwarte dla ruchu rowerowego. Na wielu ulicach stref ruchu pieszego odbywa si\u0119 r&oacute;wnie\u017c ruch tramwajowy. Ze wzgl\u0119d&oacute;w konserwatorskich obszary te posiadaj\u0105 nawierzchni\u0119 z kostki kamiennej. W\u0142adze miasta staraj\u0105 si\u0119 zapewni\u0107 wygod\u0119 poruszania si\u0119 rowerzystom jak i pieszym. W tym celu stosuj\u0105 wype\u0142nianie szczelin pomi\u0119dzy kostkami kamiennymi za pomoc\u0105 asfalto-kauczuku (fot. 3). Zapewnia to w miar\u0119 wysoki stopie\u0144 r&oacute;wno\u015bci nawierzchni oraz poprawia bezpiecze\u0144stwo rowerzyst&oacute;w (lepsza przyczepno\u015b\u0107 k&oacute;\u0142, kr&oacute;tsza droga hamowania).<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 100px;height: 67px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-3_1.jpg\" alt=\"\" \/><br \/> <span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"> <strong><span>Fotografia 3<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Fragment ulicy w strefie ruchu pieszego, na kt&oacute;rym dopuszczony jest ruch tramwaj&oacute;w i rower&oacute;w. W celu uzyskania wy\u017cszej r&oacute;wno\u015bci nawierzchni przestrzenie mi\u0119dzy kostkami wype\u0142nione s\u0105 asfalto-kauczukiem.<\/span><\/strong><\/strong><br \/> <em><span>fot. Micha\u0142 Beim<\/span><\/em><\/p>\n<p> Nale\u017cy wspomnie\u0107, \u017ce Fryburg Bryzgowijski do\u0142\u0105czy\u0142 do grona miast, kt&oacute;re wprowadzi\u0142y nocne ograniczenia pr\u0119dko\u015bci ze wzgl\u0119du na popraw\u0119 klimatu akustycznego. Miasto chcia\u0142o wprowadzi\u0107 w godzinach 22:00-6:00 ograniczenie pr\u0119dko\u015bci pojazd&oacute;w do 30km\/h na ca\u0142ej drodze krajowej B31 w obr\u0119bie miasta, ale w\u0142adze rejencji nie wyrazi\u0142y jednak zgody, i ograniczenie pr\u0119dko\u015bci obowi\u0105zuje tylko na wybranych odcinkach, g\u0142&oacute;wnie przebiegaj\u0105cych blisko zabudowy mieszkaniowej.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Parkowanie rower&oacute;w<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size: 9pt;color: black\">We Fryburgu od wielu lat stosuje si\u0119 stojaki rowerowe umo\u017cliwiaj\u0105ce przypi\u0119cie ramy. Miasto stale rozbudowuje parkingi rowerowe, jednak popyt na miejsca parkingowe w wielu cz\u0119\u015bciach miasta przewy\u017csza poda\u017c. Najwi\u0119ksze zapotrzebowanie jest w centrum oraz w okolicach dworca kolejowego.<\/p>\n<p> W okolicach dworca kolejowego zosta\u0142 zrealizowany p\u0142atny parking rowerowy na blisko 1000 miejsc postojowych. Oddany w 1999 r. do u\u017cytku budynek stanowi jedn\u0105 z pierwszych stacji rowerowych w Niemczech i jest wzorem dla coraz liczniejszych inicjatyw. Parking &bdquo;mobile&rdquo;jest prowadzony przez sp&oacute;\u0142k\u0119 nale\u017c\u0105c\u0105 do Niemieckiego Klubu Transportowego (VCD). Inicjatywa prowadzona jest przy wsparci w\u0142adz miejskich, kt&oacute;re za po\u015brednictwem komunalnej sp&oacute;\u0142ki Freiburger Kommunalbauten GmbH. W ostatnim czasie parking przeszed\u0142 kosztuj\u0105c\u0105 ok. 180 000 EUR automatyzacj\u0119, dzi\u0119ki czemu inwestycja ma osi\u0105gn\u0105\u0107 rentowno\u015b\u0107.<\/p>\n<p> Najwi\u0119ksze kontrowersje spo\u0142eczne wywo\u0142a\u0142a decyzja w\u0142adz miejskich wprowadzaj\u0105ca zakaz parkowania rower&oacute;w w sercu miasta, kt&oacute;rym s\u0105 Bertoldsbrunnen. Miejsce to zlokalizowane jest w strefie ruchu pieszego stanowi najwa\u017cniejszy punkt przesiadkowy miasta, przez kt&oacute;ry przebiegaj\u0105 wszystkie linie tramwajowe. Rowery utrudnia\u0142y przesiadanie si\u0119 oraz walnie ogranicza\u0142y przestrze\u0144 dla pieszych. Decyzja, cho\u0107 poprzedzona intensywnym rozwojem miejsc parkingowych w najbli\u017cszej okolicy (ok. 100 m od przystank&oacute;w) spotka\u0142a si\u0119 z krytyk\u0105 \u015brodowisk rowerowych. Zwolennikami likwidacji parkowania byli reprezentanci pasa\u017cer&oacute;w oraz instytucje odpowiedzialne za transport publiczny. Wprawdzie sprawa mo\u017ce wydawa\u0107 si\u0119 b\u0142aha, pokazuje zainteresowanie spo\u0142eczne problematyk\u0105 transportu.<\/p>\n<p> Miejsca parkingowe dla rower&oacute;w zlokalizowane s\u0105 r&oacute;wnie\u017c przy wszystkich stacjach kolejowych na obszarze miasta i przy wi\u0119kszo\u015bci przystank&oacute;w tramwajowych. \u0141\u0105cznie we Fryburgu znajduje si\u0119 821 zadaszonych miejsc parkingowych przy przystankach, 834 niezadaszonych oraz 23 miejsca parkingowe w zamykanych boksach. Boksy s\u0105 wynajmowane odp\u0142atnie na podstawie um&oacute;w d\u0142ugoterminowych.<\/p>\n<p> Wartym odnotowania faktem, jest realizacja specjalnych miejsc postojowych przeznaczonych tylko dla rower&oacute;w ci\u0105gn\u0105cych przyczepki dzieci\u0119ce (fot. 4). Miejsca takie zlokalizowane s\u0105 przede wszystkim ko\u0142o przedszkoli czy plac&oacute;w zabaw, jednak podobne stanowiska mo\u017cna odnale\u017a\u0107 r&oacute;wnie\u017c w centrach miast. Pomys\u0142 ten stanowi wyraz aplikacji za\u0142o\u017ce\u0144 polityki prorodzinnej w polityce transportowej.<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 100px;height: 67px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-4.jpg\" alt=\"\" \/><br \/> <span style=\"font-size: 9pt;color: black\"> <strong><span>Fotografia 4<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Cz\u0119\u015b\u0107 stojak&oacute;w jest zarezerwowana tylko dla rower&oacute;w z przyczepkami dzieci\u0119cymi. Stanowi to wyraz integracji polityki prorodzinnej z transportow\u0105.<\/span><\/strong><\/strong><br \/> <em><span>fot. Micha\u0142 Beim<\/span><\/em><\/p>\n<p> Przepisy budowlane kraju zwi\u0105zkowego Badenii-Wirtembergii okre\u015blaj\u0105 minimaln\u0105 liczb\u0119 miejsc parkingowych dla rower&oacute;w realizowan\u0105 podczas nowych inwestycji. W\u0142adze miasta nie wyda\u0142y w\u0142asnych przepis&oacute;w w tym zakresie, jednak specyfika miasta wp\u0142ywaj\u0105 wp\u0142ywa na inwestor&oacute;w tak, i\u017c realizuje si\u0119 zazwyczaj wi\u0119cej miejsc postojowych ni\u017c, jest to przewidziane przepisami. Na nowoczesnych osiedlach szczeg&oacute;lnie popularnym rozwi\u0105zaniem s\u0105 estetyczne wiaty budowane przed mieszkaniami (fot. 5). Dzi\u0119ki temu rozwi\u0105zaniu u\u017cytkownicy jedno\u015blad&oacute;w nie musz\u0105 wykonywa\u0107 zbytecznego wysi\u0142ku, np. wprowadzaj\u0105c rowery do piwnicy.<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 100px;height: 67px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-5.jpg\" alt=\"\" \/><br \/> <span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"> <strong><span>Fotografia 5<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Zamykana na klucz, transparentna wiata parkingowa dla rower&oacute;w s\u0142u\u017cy mieszka\u0144com nowego bloku.<\/span><\/strong><\/strong><br \/> <em><span>fot. Micha\u0142 Beim<\/span><\/em><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Infrastruktura turystyki rowerowej<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Przez miasto przebiega bardzo wiele szlak&oacute;w rowerowych, zar&oacute;wno prowadz\u0105cych wzd\u0142u\u017c Renu oraz umo\u017cliwiaj\u0105cych dojazd do licznych teren&oacute;w rekreacyjnych i turystycznych w Schwarzwaldzie. Miasto d\u0105\u017cy do tego, aby przejazd przez nie by\u0142 jak najmniej uci\u0105\u017cliwy. Szlaki prowadzone s\u0105 drogami rowerowymi lub ulicami przyjaznymi rowerzystom. Szlaki rowerowe relacji wsch&oacute;d-zach&oacute;d w wi\u0119kszo\u015bci przebiegaj\u0105 drogami pieszo-rowerowymi zlokalizowanymi wzd\u0142u\u017c rzeki Dreisam. Drogi te odgrywaj\u0105 nie tylko istotn\u0105 rol\u0119 w turystyce rowerowej, ale r&oacute;wnie\u017c s\u0105 swoist\u0105 tras\u0105 \u015brednicow\u0105 dla miasta. Cho\u0107 przebiegaj\u0105 generalnie bezkolizyjnie w stosunku do sieci ulicznej, w godzinach porannego szczytu oraz w weekendy tworz\u0105 si\u0119 korki rowerowe.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Bezpiecze\u0144stwo ruchu rowerowego<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">W przeciwie\u0144stwie do wielu innych niemieckich miast, gdzie poziom bezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego radykalnie si\u0119 poprawia, we Fryburgu w ostatniej dekadzie (2000-2009) notowa\u0107 mo\u017cna niewielkie, aczkolwiek systematyczne pogarszanie si\u0119 sytuacji na drogach. Ro\u015bnie og&oacute;lna liczba zdarze\u0144 drogowych, natomiast liczba os&oacute;b rannych nie zwi\u0119ksza si\u0119, spada natomiast liczba zabitych. W 2009 r. dosz\u0142o do 5 545 zdarze\u0144 drogowych, w tym do 1 119 wypadk&oacute;w. Obra\u017cenia ponios\u0142o 1 321 os&oacute;b, a \u015bmier\u0107 ponios\u0142o 5 os&oacute;b. \u015arednia roczna dla ostatniej dekady wynosi\u0142a odpowiednio: 5 042 zdarzenia, 1 111 wypadk&oacute;w, 1 365 rannych i ponad 6 os&oacute;b zabitych (6,5). Rowerzy\u015bci stanowili w 2009 r. 647 os&oacute;b uczestnicz\u0105cych w kolizjach i wypadkach, co stanowi 25,4% og&oacute;\u0142u uczestnik&oacute;w (2 549 os&oacute;b). By\u0142o to wi\u0119cej ni\u017c \u015brednia dla ostatniej dekady wynosz\u0105ca 22,3% (591 rowerzyst&oacute;w przy 2 646 uczestnikach zdarze\u0144 drogowych).<\/p>\n<p> W celu identyfikacji miejsc i przyczyn wypadk&oacute;w w\u0142adze Fryburga zam&oacute;wi\u0142y specjalny raport prezentuj\u0105cy sytuacj\u0119 w mie\u015bcie [1]. Jako g\u0142&oacute;wn\u0105 przyczyn\u0119 (blisko co czwarte zdarzenie z udzia\u0142em rowerzyst&oacute;w) wskazywa\u0142 nieprzestrzeganie przez kierowc&oacute;w pierwsze\u0144stwa przejazdu rowerzyst&oacute;w przy skr\u0119caniu (gdy rowerzysta jedzie na wprost ulic\u0105 z pierwsze\u0144stwem), wje\u017cd\u017caniu i wyje\u017cd\u017caniu z wjazd&oacute;w bramowych czy na miejsca parkingowe i innych podobnych manewr&oacute;w. Drug\u0105 przyczyn\u0105 (blisko co pi\u0105ty wypadek) by\u0142o wymuszenie pierwsze\u0144stwa (g\u0142&oacute;wnie przez kierowc&oacute;w na rowerzystach, rzadziej odwrotnie). Trzeci\u0105 przyczyn\u0105 wypadk&oacute;w (co sz&oacute;ste wskazanie) by\u0142a nadmierna pr\u0119dko\u015b\u0107. Wypadki i kolizje powodowane przez rowerzyst&oacute;w wynika\u0142y natomiast przede wszystkim z niedostosowania pr\u0119dko\u015bci (w wi\u0119kszo\u015bci kolizje, kt&oacute;rych uczestniczy\u0142 tylko sam prowadz\u0105cy rower) i jazdy jednokierunkowymi drogami rowerowymi pod pr\u0105d.<\/p>\n<p> Raport sta\u0142 si\u0119 p&oacute;\u017aniej podstaw\u0105 dzia\u0142a\u0144 na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwa. Do tych dzia\u0142a\u0144 opr&oacute;cz luster &bdquo;Trixi-Spiegel&rdquo;nale\u017c\u0105 r&oacute;wnie\u017c zast\u0119powanie (je\u015bli nat\u0119\u017cenie ruchu samochodowego na to pozwala) dr&oacute;g rowerowych na poziomie chodnika, pasami rowerowymi w jezdni.<\/p>\n<p> W\u0142adze Fryburga poruszaj\u0105c problematyk\u0119 bezpiecze\u0144stwa ruchu rowerowego zwracaj\u0105 uwag\u0119 nie tylko na zdarzenia drogowe, ale r&oacute;wnie\u017c bezpiecze\u0144stwo spo\u0142eczne, zw\u0142aszcza na ryzyko kradzie\u017cy jedno\u015blad&oacute;w. Istotny jest wi\u0119c fakt, \u017ce w mie\u015bcie w ci\u0105gu ostatnich lat zmniejszy\u0107 liczb\u0119 kradzie\u017cy rower&oacute;w. W 2009 r. zg\u0142oszono 2602 kradzie\u017cy, kiedy w 2004 by\u0142o to a\u017c 3094. Wykrywalno\u015b\u0107 tego typu przest\u0119pstw jest jednak niska i wynosi ok. 10%. Obni\u017cenie liczby kradzionych rower&oacute;w sta\u0142o si\u0119 wa\u017cnym dzia\u0142aniem na rzecz poprawy bezpiecze\u0144stwa, gdy\u017c Fryburg Bryzgowijski sta\u0142 si\u0119 niechlubnym liderem ranking&oacute;w Badenii-Wirtembergii: we Fryburgu kradziona jest najwi\u0119ksza liczba rower&oacute;w pro capita. Redukcja liczby kradzie\u017cy jest wynikiem m.in. akcji informacyjnych prowadzonych przez policj\u0119 informuj\u0105cych jak zmniejszy\u0107 ryzyko kradzie\u017cy. R&oacute;wnolegle, nast\u0119puje systematyczny rozw&oacute;j liczby miejsc parkingowych. Wzrasta nie tylko liczba miejsc, ale r&oacute;wnie\u017c jako\u015b\u0107 stojak&oacute;w (standardem sta\u0142y si\u0119 stojaki umo\u017cliwiaj\u0105ce przypinanie r&oacute;wnie\u017c ramy roweru).<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Dokumenty strategiczne<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Miasto w 2008 r. przyj\u0119\u0142o Program Rozwoju Transportu do roku 2020 (Verkehrsentwicklungsplan Freiburg im Breisgau 2020 [10]), kt&oacute;ry zak\u0142ada kolejne dzia\u0142ania na rzecz ruchu rowerowego. Dotycz\u0105 one przede wszystkim optymalizacji istniej\u0105cej sieci oraz poprawy jako\u015bci istniej\u0105cej sieci.<\/p>\n<p> Pierwsza cz\u0119\u015b\u0107 &ndash;optymalizacja istniej\u0105cej sieci ma polega\u0107 na:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">uzupe\u0142nieniu luk w istniej\u0105cejsieci drogowej,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">popraw\u0119 przejazdu roweremprzez skrzy\u017cowania,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">lepsze po\u0142\u0105czenie miasta zs\u0105siednimi gminami,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">popraw\u0119 warunk&oacute;w poruszaniasi\u0119 rowerem po terenach przemys\u0142owych (kwestia bezpiecznych dojazd&oacute;w dopracy),<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">otwarcie ulicjednokierunkowych dla dwukierunkowego ruchu rowerowego,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">likwidacja istniej\u0105cychjeszcze gdzieniegdzie barier architektonicznych.<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Bardzo istotnym elementem jest postulat przekszta\u0142cenia bardzo popularnej drogi rowerowej wzd\u0142u\u017c rzeki Dreisam oraz nieco mniej ucz\u0119szczanej drogi rowerowej biegn\u0105cej \u015bladem kolei towarowej w bezkolizyjne &bdquo;autostrady rowerowe&rdquo;umo\u017cliwiaj\u0105ce szybki przejazd z wschodu na zach&oacute;d i z p&oacute;\u0142nocy na po\u0142udnie. W tym celu VEP 2020 postuluje budow\u0119 sze\u015bciu most&oacute;w oraz kilku ramp. Te ostatnie s\u0142u\u017cy\u0107 maj\u0105 pod\u0142\u0105czeniu &bdquo;autostrad rowerowych&rdquo;do istniej\u0105cej sieci.<\/p>\n<p> W \u015br&oacute;d dzia\u0142a\u0144 na rzecz&nbsp;poprawy komfortu na istniej\u0105cych drogach rowerowych VEP 2020 postuluje:<\/span><\/p>\n<ul>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">dzia\u0142ania na rzecz wzrostubezpiecze\u0144stwa ruchu drogowego (m.in. poprzez zast\u0119powanie dr&oacute;g rowerowychna poziomie chodnika, pasami rowerowymi w jezdni, popraw\u0119 widoczno\u015bci naskrzy\u017cowaniach),<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">popraw\u0119 bezpiecze\u0144stwaspo\u0142ecznego (m.in. poprzez lepsze o\u015bwietlenie dr&oacute;g rowerowych po\u0142o\u017conychpoza sieci\u0105 uliczn\u0105),<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">przebudow\u0119 dr&oacute;g rowerowych (zkt&oacute;rych rowerzysta zgodnie z prawem musi korzysta\u0107) do nowych &ndash;du\u017colepszych standard&oacute;w,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">poszerzanie dr&oacute;g i pas&oacute;wrowerowych do potrzeb istniej\u0105cego nat\u0119\u017cenia ruchu,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">uzupe\u0142nienie i popraw\u0119czytelno\u015bci oznakowania kierunkowego dla rower&oacute;w,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">lokaln\u0105 popraw\u0119 odwodnieniadr&oacute;g i pas&oacute;w rowerowych,<\/span><\/li>\n<li><span style=\"font-size:9.0pt\">rozw&oacute;j miejsc parkingowych wpodziale na dwie grupy u\u017cytkownik&oacute;w: parkuj\u0105cych na kr&oacute;tki czas (kwestiablisko\u015bci celu podr&oacute;\u017cy) i na d\u0142ugi czas (kwesta zadaszenia, monitoringu).<\/span><\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"><br \/> Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce wszystkie najwa\u017cniejsze postulaty VEP 2020 maj\u0105 swoje odniesienie w przestrzeni i dotycz\u0105 w pierwszej kolejno\u015bci dzia\u0142a\u0144 we wskazanych w dokumencie miejscach, a w drugiej kolejno\u015bci s\u0105 og&oacute;lnymi wytycznymi dla pozosta\u0142ej infrastruktury. Dokument wi\u0119c stanowi program realizacyjny, z kt&oacute;rego mieszka\u0144cy i przedstawiciele \u015brodowisk rowerowych mog\u0105 rozlicza\u0107 w\u0142adze miejskie. W zwi\u0105zku z faktem, \u017ce VEP 2020 wymienia tylko najwa\u017cniejsze spo\u015br&oacute;d dzia\u0142a\u0144, w\u0142adze miejskie we wsp&oacute;\u0142pracy z organizacjami rowerowymi przygotowuj\u0105 katalog dzia\u0142a\u0144 szczeg&oacute;\u0142owych na nast\u0119pn\u0105 dekad\u0119. Dokument pt. Radkonzept 2020 nie zosta\u0142 jeszcze formalnie zatwierdzony, jednak cz\u0119\u015b\u0107 z postulat&oacute;w w nim zawartych znajduje ju\u017c zastosowanie w praktyce.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Standardy dr&oacute;g rowerowych<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">W\u0142adze miasta przy budowie dr&oacute;g rowerowych kieruj\u0105 si\u0119 przede wszystkim dobr\u0105 praktyk\u0105. Drogi rowerowe posiadaj\u0105 &ndash;za wyj\u0105tkiem niekt&oacute;rych \u015br&oacute;dmiejskich odcink&oacute;w &ndash;wy\u0142\u0105cznie nawierzchni\u0119 bitumiczn\u0105. Miasto czerpie te\u017c z dorobku Zalece\u0144 dla Infrastruktury Rowerowej (&bdquo;Empfehlungen f&uuml;r Radverkehrsanlagen &#8211; ERA&rdquo;[3]). Miasto posiada jednak dwa dokumenty standaryzuj\u0105ce infrastruktur\u0119. S\u0105 to dokumenty porz\u0105dkuj\u0105ce stosowanie oznacze\u0144 w postaci oznakowania poziomego (&bdquo;Anordnung von Radverkehrs-Piktogrammen&rdquo;[8]) oraz dotycz\u0105ce sposobu przeprowadzania chodnik&oacute;w i dr&oacute;g rowerowych przez wjazdy bramowe oraz do stref uspokojonego ruchu (&bdquo;F&uuml;hrung von Geh- und Radwegen &uuml;ber Grundst&uuml;ckzufahrten&rdquo;[9]). Pierwszy dokument zawiera wytyczne dotycz\u0105ce g\u0142&oacute;wnie sposobu umiejscawiania symbolu roweru na pasach i drogach rowerowych oraz drogach dla pieszych i rowerzyst&oacute;w, tak aby by\u0142y ona jak najbardziej widoczne i czytelne dla wszystkich u\u017cytkownik&oacute;w dr&oacute;g. Drugi dokument natomiast odnosi si\u0119 do rozwi\u0105za\u0144 technicznych stosowanych na wjazdach bramowych czy do stref uspokojonego ruchu. Celem jest strony zachowanie prymatu nawierzchni chodnik&oacute;w i dr&oacute;g rowerowych nad nawierzchni\u0105 wjazd&oacute;w przy jednoczesnym zaznaczeniu wyjazdu w przestrzeni ulicznej.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Organizacje spo\u0142eczne<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size: 9pt;color: black\">Najistotniejszy wp\u0142yw na \u017cycie fryburskich rowerzyst&oacute;w ma Niemiecki Klub Transportowy (Verkehrsclub Deutschland e.V.;VCD), kt&oacute;ry prowadzi poprzez swoj\u0105 sp&oacute;\u0142k\u0119 strze\u017cony parking rowerowy w pobli\u017cu dworca g\u0142&oacute;wnego (fot. 6). W &bdquo;Mobile Freiburg&rdquo;poza p\u0142atnymi miejscami parkingowymi znajduj\u0105 si\u0119 r&oacute;wnie\u017c punkty informacyjne stowarzysze\u0144 (VCD, ADFC), sklep rowerowy, kawiarnia &bdquo;Velo Cafe&rdquo;oraz inne punkty us\u0142ugowe.<\/p>\n<p> <\/span><img decoding=\"async\" style=\"cursor: pointer;font-size: 12px;letter-spacing: normal;text-align: justify;text-transform: none;width: 100px;height: 67px\" src=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-6.jpg\" alt=\"\" \/><br \/> <span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"> <strong><span>Fotografia 6<\/span><\/strong><strong><br \/> <strong><span>Stacja rowerowa &bdquo;Mobile Freiburg&rdquo;zlokalizowana obok g\u0142&oacute;wnego dworca kolejowego stanowi nie tylko parking rowerowy, ale centrum mobilno\u015bci: punkt informacyjny o zr&oacute;wnowa\u017conym transporcie, a tak\u017ce sklep i serwis rowerowy.<\/span><\/strong><\/strong><br \/> <em><span>fot. Micha\u0142 Beim<\/span><\/em><\/p>\n<p> Drug\u0105 z organizacji jest fryburski oddzia\u0142 Niemieckiego Og&oacute;lnego Klubu Rowerowego (Allgemeiner Deutscher Fahrrad-Club e. V.;ADFC) specjalizuj\u0105cy si\u0119 w dzia\u0142aniach na rzecz wykorzystania roweru w celach transportowych, rekreacyjnych i turystycznych. Stowarzyszenie prowadzi w \u015br&oacute;dmie\u015bciu punkt informacyjny (tzw. Infoladen), udziela porad prawnych w zakresie ruchu rowerowego, kt&oacute;re przygotowywane s\u0105 przez adwokat&oacute;w sympatyzuj\u0105cych z stowarzyszeniem czy przy wsp&oacute;\u0142pracy z warsztatami rowerowymi prowadzi znakowania rower&oacute;w kodem zawieraj\u0105cym informacj\u0119 o w\u0142a\u015bcicielu. Do dzia\u0142a\u0144 bezpo\u015brednio ukierunkowanych na rzecz infrastruktury rowerowej nale\u017cy zaliczy\u0107 pomoc i po\u015brednictwo przy zg\u0142aszaniu w\u0142adzom miejskim usterek, zaniedba\u0144 i brak&oacute;w na drogach rowerowych. Zg\u0142osze\u0144 problem&oacute;w mo\u017cna dokonywa\u0107 na stronie stowarzyszenia. Na tej stronie znajduje si\u0119 r&oacute;wnie\u017c informacja o zrealizowanych z sukcesem interwencjach. Fryburski oddzia\u0142 ADFC organizuje te\u017c regularne wycieczki rowerowe w okolicach miasta. Celem tych wycieczek jest nie tylko promocja rekreacji i turystyki rowerowej, ale r&oacute;wnie\u017c zach\u0119canie do korzystania roweru jak najszerszych kr\u0119g&oacute;w spo\u0142ecznych, a zdaniem stowarzyszenia, naj\u0142atwiej si\u0119 przekona\u0107 do tej formy przemieszczania je\u017cd\u017c\u0105c wpierw w celach rekreacyjnych.<\/p>\n<p> Lokalnie &ndash;tj. na poziomie poszczeg&oacute;lnych dzielnic &ndash;na rzecz ruchu rowerowego dzia\u0142aj\u0105 r&oacute;wnie\u017c stowarzyszenia osiedlowe. Szczeg&oacute;lnie aktywne s\u0105 stowarzyszenia z dzielnic modelowych, np. Stadtteilverein Vauban e.V. (Stowarzyszenie Dzielnicy Vauban).<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Konsultacje spo\u0142eczne<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Przy realizacji mniejszych projekt&oacute;w drogowych, np. pojedynczych dr&oacute;g rowerowych, w\u0142adze Fryburga nie prowadz\u0105 konsultacji spo\u0142ecznych projekt&oacute;w budowlanych. Dzia\u0142ania takie maj\u0105 miejsce przy wi\u0119kszych inwestycjach, takich jak rozbudowa sieci tramwajowej, a tak\u017ce podczas tworzenia miejscowych plan&oacute;w zagospodarowania przestrzennego. W\u0142adze miejskie przekazuj\u0105 organizacjom rowerowym projekty do zaopiniowania tylko i wy\u0142\u0105cznie w sytuacji, gdy planowane rozwi\u0105zania zasadniczo odbiegaj\u0105 od dotychczasowej praktyki. W najbardziej kontrowersyjnych sytuacjach przeprowadzany jest swoisty plebiscyt.<\/p>\n<p> W\u0142adze miejskie utrzymuj\u0105 z ADFC, VCD i innymi stowarzyszeniami ekologicznymi czy dzia\u0142aj\u0105cymi na rzecz transportu raczej sporadyczny kontakt. Wynika to z faktu, i\u017c we Fryburgu wdra\u017cane s\u0105 uprzednio wypracowane wsp&oacute;lnie ze stron\u0105 spo\u0142eczn\u0105 standardy jako\u015bciowe infrastruktury. Ca\u0142y ci\u0119\u017car wsp&oacute;\u0142pracy ze stron\u0105 spo\u0142eczn\u0105 jest przeniesiony wi\u0119c na grup\u0119 robocz\u0105 na rzecz wypracowania uszczeg&oacute;\u0142owienie polityki transportowej w zakresie ruchu rowerowego (Radkonzept 2020). Grupa ta spotyka si\u0119 nieregularnie, w zale\u017cno\u015bci od potrzeb, a jej spotkania ograniczaj\u0105 si\u0119 do opracowywania programu rozwoju ruchu rowerowego.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">&#8211; gender planning<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Osobliwo\u015bci\u0105 jest podj\u0119ta przez w\u0142adze Fryburga pr&oacute;ba organizacji specjalnych konsultacji spo\u0142ecznych zorientowanych na kobiety. Pod has\u0142em &bdquo;gender planning&rdquo;odbywa\u0142y si\u0119 specjalne konsultacje przebudowy jednej z wa\u017cniejszych ulic p&oacute;\u0142nocnej cz\u0119\u015bci miasta &ndash;Habsburgerstra&szlig;e oraz projektu przed\u0142u\u017cenia tramwaju do dzielnicy Z&auml;hringen (por. [6] i [11]).<\/p>\n<p> Idea tych specyficznych konsultacji spo\u0142ecznych zrodzi\u0142a si\u0119 na kanwie wsp&oacute;\u0142pracy pomi\u0119dzy miastami obszaru alpejskiego. Tak powsta\u0142 projekt &bdquo;Gender Alp!&rdquo;, realizowany dzi\u0119ki wsparciu funduszy unijnych. Projekt odbywa\u0142 si\u0119 we wszystkich obj\u0119tych miastach i regionach pod has\u0142em &bdquo;zarz\u0105dzanie jako\u015bci\u0105 w planowaniu przestrzennym dla wy\u017cszej jako\u015bci \u017cycia kobiet i m\u0119\u017cczyzn&rdquo;(&bdquo;Quality management in spatial planning for a better quality of life of women an men&rdquo;).<\/p>\n<p> Specyficzna forma konsultacji spo\u0142ecznych nie wnios\u0142a znacz\u0105cej poprawy jako\u015bci dialogu spo\u0142ecznego. Nie uda\u0142o si\u0119 wypracowa\u0107 znacz\u0105cej dodatkowej warto\u015bci, w stosunku do dotychczas praktykowanych form udzia\u0142u spo\u0142ecznego w procesie planowania. Silniejsze zaanga\u017cowanie kobiet pozwoli\u0142o zwr&oacute;ci\u0107 nieco wi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 na detale. Istotn\u0105 zalet\u0105 programu by\u0142a natomiast budowa szerszego konsensusu spo\u0142ecznego i wzrost zainteresowania mieszka\u0144c&oacute;w &ndash;w szczeg&oacute;lno\u015bci kobiet &ndash;dzia\u0142aniami na rzecz ich najbli\u017cszej okolicy. Najsilniejszym partnerem w konsultacjach by\u0142o stowarzyszenie mieszka\u0144c&oacute;w i kupc&oacute;w posiadaj\u0105cych swoje obiekty przy ulicy (Interessengemeinschaft Habsburgerstra&szlig;e e.V.).<\/p>\n<p> Spo\u0142eczno\u015b\u0107 lokalna zaakceptowa\u0142a projekt przebudowy ulicy. W ramach niej zrealizowane zosta\u0142o wydzielone torowisko tramwajowe, dwie jezdnie z jednym pasem ruchu dla samochod&oacute;w oraz z jednym pasem dla rower&oacute;w ka\u017cda. Miejsca parkingowe zosta\u0142y zrealizowane na niekt&oacute;rych odcinkach ulicy w przestrzeni pomi\u0119dzy pasem rowerowym, a chodnikiem. Przestrze\u0144 uliczn\u0105 uzupe\u0142niono w niekt&oacute;rych miejscach o drzewostan, a wydzielone torowisko zosta\u0142o wype\u0142nione zielonym dywanem trawnik&oacute;w. Ulica zyska\u0142a now\u0105 jako\u015b\u0107, gdy\u017c wcze\u015bniej by\u0142a ulic\u0105 pozbawion\u0105 infrastruktury rowerowej, a torowisko by\u0142o wydzielone tylko za pomoc\u0105 oznakowania poziomego.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">&#8211; bud\u017cet partycypacyjny<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Miasto Fryburg zdecydowa\u0142o si\u0119 uspo\u0142eczni\u0107 tworzenie bud\u017cetu miasta. Pierwszy raz mieszka\u0144cy mogli bezpo\u015brednio si\u0119 wypowiedzie\u0107 na temat struktury wydatk&oacute;w w 2007 r., gdy przygotowywano g\u0142&oacute;wne wytyczne odno\u015bnie bud\u017cet&oacute;w miejskich na rok 2008. Nast\u0119pne konsultacje przeprowadzono dla bud\u017cetu lata 2009 i 2010. Konsultacje spo\u0142eczne odbywaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim za po\u015brednictwem strony internetowej, na kt&oacute;rej zaprezentowane zosta\u0142y g\u0142&oacute;wne dzia\u0142y bud\u017cetowe i kryj\u0105ce si\u0119 pod nimi zadania. Mieszka\u0144cy maj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 komentowania propozycji oraz g\u0142osowania przez Internet za albo przeciw przedstawionym propozycjom. Mieszka\u0144cy za po\u015brednictwem strony mog\u0105 proponowa\u0107 r&oacute;wnie\u017c nowe zadania. W sieci istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 zapoznania si\u0119 nie tylko ze szczeg&oacute;\u0142ami propozycji i histori\u0105 wydatk&oacute;w w danej dziedzinie we wcze\u015bniejszych latach, ale r&oacute;wnie\u017c ze stanowiskami klub&oacute;w politycznych obecnych w radzie miasta.<\/p>\n<p> Opinie internetowe s\u0105 uzupe\u0142niane przez zlecane przez urz\u0105d miasta badania ankietowe, kt&oacute;rych celem jest uzyskanie informacji o pogl\u0105dach na miejskie wydatki r&oacute;wnie\u017c os&oacute;b, kt&oacute;re nie zaanga\u017cowa\u0142y si\u0119 w debat\u0119 na platformie internetowej. W takich badaniach ankietowych przeprowadzonych na pr&oacute;bie 2579 os&oacute;b dla bud\u017cetu na lata 2011-2012, 22% ankietowanych chcia\u0142o zwi\u0119kszenia nak\u0142ad&oacute;w na infrastruktur\u0119 rowerow\u0105, 59% uwa\u017ca\u0142o, i\u017c obecne wydatki s\u0105 wystarczaj\u0105ce, a tylko 10% postulowa\u0142o zmniejszenie nak\u0142ad&oacute;w na drogi rowerowe. Reszta nie mia\u0142a zdania. Na wydzielon\u0105 infrastruktur\u0119 rowerow\u0105 przeznacza si\u0119 &ndash;niezale\u017cnie od realizacji przy innych projektach &ndash;ok. p&oacute;\u0142 miliona EUR, ca\u0142kowity bud\u017cet przeznaczany na utrzymanie dr&oacute;g (jezdni, chodnik&oacute;w, dr&oacute;g rowerowych, plac&oacute;w, stref ruchu pieszego) wynosi rocznie niespe\u0142na 47 mln EUR.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">&#8211; inne formy konsultacji spo\u0142ecznych<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">W\u0142adze miejskie krytykowane s\u0105 przede wszystkim za brak decentralizacji w podejmowaniu decyzji. Rady dzielnicowe istniej\u0105 tylko w przypadku o\u015bmiu podmiejskich gmin, kt&oacute;re zosta\u0142y w\u0142\u0105czone w granice miasta. Reszta dzielnic zarz\u0105dzana jest bezpo\u015brednio z ratusza.<\/p>\n<p> Nale\u017cy podkre\u015bli\u0107, \u017ce pod wzgl\u0119dem merytorycznym w\u0142adze s\u0105 cz\u0119sto krytykowane za brak inicjatyw na rzecz jeszcze bardziej radykalnego ograniczania ruchu samochodowego. Wynika to z du\u017cej \u015bwiadomo\u015bci mieszka\u0144c&oacute;w, szczeg&oacute;lnie widocznej na dzielnicach modelowych (Vauban i Rieselfeld). Tematy transportowe pe\u0142ni\u0105 wi\u0119c szczeg&oacute;ln\u0105 rol\u0119 w debacie publicznej. W 1999 r. odby\u0142o si\u0119 nawet referendum nt. budowy obwodnicy tramwajowej \u015bcis\u0142ego \u015br&oacute;dmie\u015bcia. Mia\u0142a ona biec w ulicy Rotteckring, dzi\u0119ki czemu mo\u017cliwe by\u0142oby omini\u0119cie Bertoldsbrunnen, bardzo silnie obci\u0105\u017conego skrzy\u017cowania tras tramwajowych. G\u0142&oacute;wn\u0105 kwesti\u0105 sporn\u0105 nie by\u0142y ani finanse, ani organizacja ruchu, ale dyskusja, gdzie znajduje si\u0119 serce miasta [2]. Mieszka\u0144cy obawiali si\u0119, \u017ce przeniesienie cz\u0119\u015bci linii Bertoldsbrunnen spowoduje przeniesienie centrum miasta o ok. 300 m na zach&oacute;d. Znacz\u0105ca rozbudowa dzielnic zachodnich oraz wzrost zapotrzebowania na us\u0142ugi przewozowe spowodowa\u0142y jednak konieczno\u015b\u0107 budowy tej trasy w najbli\u017cszych latach.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Komunikacja spo\u0142eczna<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Ruch rowerowy we Fryburgu osi\u0105gn\u0105\u0142 bardzo wysoki poziom. W\u0142adze miasta, d\u0105\u017c\u0105 nadal do systematycznego wspierania przyjaznych \u015brodowisku form transportu &ndash;transportu pieszego, rowerowego i publicznego. Nieco inaczej rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 akcenty odno\u015bnie promocji poszczeg&oacute;lnych sposob&oacute;w przemieszczania si\u0119. W zwi\u0105zku z intensywnymi planami rozwoju sieci tramwajowej, miasto szczeg&oacute;lny nacisk k\u0142adzie na promocj\u0119 transportu publicznego. Dzia\u0142ania skierowane na rowerzyst&oacute;w maj\u0105 nieco inny charakter &ndash;g\u0142&oacute;wnym celem nie jest promocja ruchu rowerowego, ale przede wszystkim poprawa kontaktu pomi\u0119dzy zarz\u0105dc\u0105 infrastruktury a jej u\u017cytkownikami.<\/p>\n<p> Poprawa komunikacji pomi\u0119dzy rowerzystami a miastem odbywa si\u0119 na r&oacute;\u017cnych p\u0142aszczyznach. Sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 na to zar&oacute;wno dzia\u0142ania typu infolinia, na kt&oacute;r\u0105 mo\u017cna zg\u0142asza\u0107 zanieczyszczenia dr&oacute;g rowerowych, zw\u0142aszcza zagra\u017caj\u0105ce bezpiecze\u0144stwu (np. st\u0142uczone szk\u0142o), jak i mapy-przewodniki z poradami, jak porusza\u0107 si\u0119 po mie\u015bci.<\/p>\n<p> W\u0142adze Fryburga, podobnie jak w przypadku bud\u017cetu konsultacyjnego, zlecaj\u0105 te\u017c co jaki\u015b czas badania opinii spo\u0142ecznej o najwa\u017cniejszych kwestiach dotycz\u0105cych transportu rowerowego. Jednymi z ostatnich by\u0142y badania odno\u015bnie poczucia bezpiecze\u0144stwa (por. [4]). Badania i p&oacute;\u017aniejsze tworzenie plan&oacute;w poprawy sytuacji odbywa\u0142y si\u0119 przy wsp&oacute;\u0142pracy z policj\u0105.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Wsp&oacute;\u0142praca naukowa<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Fryburg prowadzi regularne dzia\u0142ania na rzecz poprawy warunk&oacute;w ruchu rowerowego. W&nbsp;wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 to inicjatywy prowadzone w\u0142asnymi si\u0142ami lub przy zaanga\u017cowaniu spo\u0142ecznym. W niekt&oacute;re projekty zaanga\u017cowane s\u0105 r&oacute;wnie\u017c jednostki badawcze. Obecnie miasto wsp&oacute;\u0142pracuje z Instytutem Mobilno\u015bci i Transportu Politechniki w Kaiserslautern przy projekcie rozwoju luster &bdquo;Trixi-Spiegel&rdquo;(minimalizuj\u0105cych martwe pole) oraz przy ewaluacji ich wdra\u017cania [7].<\/p>\n<p> W\u0142adze miasta uczestnicz\u0105 w inicjatywach badawczo-wdro\u017ceniowych sponsorowanych przez Uni\u0119 Europejsk\u0105. S\u0105 to jednak g\u0142&oacute;wnie dzia\u0142ania ukierunkowane na szeroko rozumian\u0105 mobilno\u015b\u0107 mieszka\u0144c&oacute;w, a ruch rowerowy jest tylko jednym z zagadnie\u0144. Opr&oacute;cz wspomnianego projektu &bdquo;Gender Alp!&rdquo;na uwag\u0119 zas\u0142uguje projekt &bdquo;MOR&euro;CO &ndash;Mobility and Residential Costs&rdquo;kt&oacute;ry skupia si\u0119 m.in. na takim kszta\u0142towaniu przestrzeni miejskiej, aby zach\u0119ca\u0107 do korzystania z niezmotoryzowanych form przemieszczania si\u0119. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 projekt&oacute;w realizowana jest w ramach program&oacute;w Interreg dla obszaru alpejskiego (Interreg &ndash;Alpine Space Programme).<\/p>\n<p> Fryburg jest cz\u0142onkiem-za\u0142o\u017cycielem powsta\u0142ej w maju 2010 r. Grupy Roboczej Gmin Badenii-Wirtembergii Przyjaznych Rowerzystom (Arbeitsgemeinschaft Fahrradfreundlicher Kommunen in Baden-W&uuml;rttemberg e.V. AGFK-BW). Jest to druga taka inicjatywa w Niemczech po zwi\u0105zku funkcjonuj\u0105cym w P&oacute;\u0142nocnej Nadrenii-Westfalii. AGFK-BW stawia sobie za cel wymian\u0119 do\u015bwiadcze\u0144 w zakresie ruchu rowerowego, wsp&oacute;ln\u0105 realizacj\u0119 projekt&oacute;w badawczo-realizacyjnych oraz wsp&oacute;lny lobbing rowerowy na poziomie krajowym i federalnym.<\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Podsumowanie<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Fryburg Bryzgowijski nie d\u0105\u017cy do znacz\u0105cego zwi\u0119kszenia ruchu rowerowego. Du\u017co wa\u017cniejszym priorytetem w\u015br&oacute;d dzia\u0142a\u0144 na rzecz zr&oacute;wnowa\u017conego rozwoju transportu s\u0105 inwestycje w transport publiczny. Rozk\u0142ad priorytet&oacute;w podyktowany jest faktem, i\u017c g\u0142&oacute;wne problemy komunikacyjne w mie\u015bcie powoduj\u0105 osoby doje\u017cd\u017caj\u0105ce samochodami z miejscowo\u015bci w aglomeracji i z s\u0105siednich aglomeracji. T\u0119 grup\u0119 odbiorc&oacute;w naj\u0142atwiej przekona\u0107 do rezygnacji z samochodu wysokiej jako\u015bci transportem publicznym.&nbsp;Nie zwalnia to jednak miasta od sta\u0142ej dba\u0142o\u015bci o infrastruktur\u0119 rowerow\u0105 oraz o dalszy jej rozw&oacute;j. Fryburg nie oddaje koszulki rowerowego lidera! W\u0142adze miasta szczeg&oacute;lny nacisk k\u0142ad\u0105 na jako\u015b\u0107 infrastruktury wychodz\u0105c z za\u0142o\u017cenia, i\u017c z\u0142e drogi rowerowe mog\u0105 przynie\u015b\u0107 wi\u0119cej szk&oacute;d ni\u017c po\u017cytku.<\/p>\n<p> Bardzo ciekawie wygl\u0105da sprawa udzia\u0142u spo\u0142ecznego. Strona spo\u0142eczna uczestniczy przy tworzeniu narz\u0119dzi systemowych projektowania infrastruktury rowerowej, jednak analiza poszczeg&oacute;lnych projekt&oacute;w prowadzona jest tylko przez w\u0142adze miejskie, kt&oacute;re stosuj\u0105 wypracowane mechanizmy. Specyficzna sytuacja spo\u0142eczno-polityczna panuj\u0105ca we Fryburgu gwarantuje, i\u017c brak kontroli spo\u0142ecznej poszczeg&oacute;lnych rozwi\u0105za\u0144 technicznych nie wywiera negatywnego wp\u0142ywu na jako\u015b\u0107 infrastruktury rowerowej. Pokazuje to warto\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144 systemowych i atmosfery wzajemnego zaufania.<\/p>\n<p> Ciekaw\u0105 inicjatyw\u0105 jest uspo\u0142ecznienie procesu uspokajania ruchu samochodowego. Proces ten nie tylko pozwala na budow\u0119 konsensusu spo\u0142ecznego wok&oacute;\u0142 rozwoju stref zamieszkania, ale pozwala mieszka\u0144com wzi\u0105\u0107 wi\u0119ksz\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 za najbli\u017csz\u0105 okolic\u0119.<\/p>\n<p> Wysokiej jako\u015bci infrastruktura ruchu pieszego, rowerowego oraz transport publiczny s\u0105 dla miasta konieczno\u015bci\u0105, je\u015bli nadal ma zamiar przyci\u0105ga\u0107 mieszka\u0144c&oacute;w, zw\u0142aszcza pracuj\u0105cych w najbardziej kreatywnych, a zarazem dochodowych bran\u017cach. W\u0142adze Fryburga maj\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce im mniej os&oacute;b w codziennych dojazdach korzysta z samochod&oacute;w, tym ni\u017csze koszty utrzymania infrastruktury drogowej musi ponosi\u0107. Zaoszcz\u0119dzone pieni\u0105dze miasto mo\u017ce inwestowa\u0107 w kultur\u0119, edukacj\u0119, place zabaw&hellip;zwi\u0119kszaj\u0105c dalej swoj\u0105 konkurencyjno\u015b\u0107 nad innymi o\u015brodkami.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\"><a href=\"http:\/\/beim.pl\/\"><strong><span style=\"color:#A26343;text-decoration:none\">Micha\u0142 Beim<\/span><\/strong><\/a><\/span><\/p>\n<h3 style=\"text-align:justify\"><span style=\"color:black\">Bibliografia<\/span><\/h3>\n<p style=\"text-align:justify\"><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">[1]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Alrutz D., Prahlow H., 2008. <\/span><span lang=\"EN-US\" style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Radverkehrssicherheit in Freiburg. PGV-Planungsgemeinschaft Verkehr Hannover \/ Stadt Freiburg im Breisgau. Hanower.<br \/> [2]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Beim M., Haag M., 2010: Freiburg&#8217;s way to sustainability: the role of integrated urban and transport planning [W:] Schrenk M., Popovich V.V., Zeile P. (red.) REAL CORP 2010: Cities For Everyone. Liveable, Healthy, Prosperouss &#8211; Proceedings \/ Tagungsband. Competence Center of Urban and Regional Planning. Wiede\u0144. s. 285-294. ISBN: 978-3-9502139-9-7<br \/> [3]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Empfehlungen f&uuml;r Radverkehrsanlagen, ERA 2009, FGSV Verlag, Kolonia 2009. ISBN: 978-3-941790-63-6.<br \/> [4]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Fuchs M., Pfeiffer M., 2009: Befragung zur Radverkehrssicherheit in Freiburg f&uuml;r die Stadt Freiburg und Polizeidirektion Freiburg &ndash;Verkehrspolizei. Schlussbericht. Institut f&uuml;r Angewandte Verkehrs- und Tourismusforschung e.V. Mannheim.<br \/> [5]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Krier L., 1984: Architectura Patriae;or The Destruction of Germany&#8217;s Architectural Heritage. Architectural Design, nr 54, s.101-102.<br \/> [6]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Qualit&auml;tssicherung der Entwurfsplanung der Stadtbahnverl&auml;ngerung Z&auml;hringen unter Ber&uuml;cksichtigung von bedarfs- und gendergerechten Aspektem. Stadt Freiburg Garten- und Tiefbauamt. 2007 r.;<br \/> [7]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Rau A., Haag M., 2010: Trixi-Spiegels &#8211; Zwischenbericht an den ADAC, IMOVE &#8211; Institut f&uuml;r Mobilit&auml;t &amp;Verkehr der Technischen Universit&auml;t Kaiserslautern.<br \/> [8]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Standards Freiburger Verkehrsplanung: Standard Nr. 1 &#8211; &bdquo;Anordnung von Radverkehrs-Piktogrammen&ldquo;. Stadt Freiburg im Breisgau. 20.01.2011<br \/> [9]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Standards Freiburger Verkehrsplanung: Standard Nr. 2 &#8211; &bdquo;F&uuml;hrung von Geh- und Radwegen &uuml;ber Grundst&uuml;ckszufahrten&ldquo;. Stadt Freiburg im Breisgau. 20.01.2011<br \/> [10]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Verkehrsentwicklungsplan VEP 2020 Stadt Freiburg im Breisgau. Endbericht. B&uuml;ro R+T \/ Stadt Freiburg. Fryburg Bryzgowijski 2008.<br \/> [11]&nbsp;&nbsp;&nbsp;Z&auml;hringen Stadtteilentwicklungsplan. <\/span><span style=\"font-size:9.0pt;color:black\">Endbericht. Stadt Freiburg, Referat f&uuml;r Stadtentwicklung. Fryburg Bryzgowijski, 2008;<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size:9.0pt\">\u0179r&oacute;d\u0142o: <a href=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/index_aktualnosci.php5?dzial=10&amp;kat=18&amp;art=1237\">http:\/\/rowery.eko.org.pl\/index_aktualnosci.php5?dzial=10&amp;kat=18&amp;art=1237<\/a><\/span><\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":121292,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[23],"tags":[14029,14027,14028,3483,1467,14026],"class_list":["post-121291","infobike","type-infobike","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-infrastruktura","tag-fryburg","tag-gender-mainstreaming","tag-partycypacja-spoleczna-polityka-rowerowa","tag-polityka-transportowa","tag-ruch-rowerowy","tag-uspokajanie-ruchu"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO Premium plugin v21.8 (Yoast SEO v23.7) - https:\/\/yoast.com\/wordpress\/plugins\/seo\/ -->\n<title>Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego - Micha\u0142 Beim - TransInfo Archiwum<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"pl_PL\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego - Micha\u0142 Beim\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego &#8211; Micha\u0142 Beim &nbsp; Fryburg stanowi interesuj\u0105cy przyk\u0142ad niemieckiego miasta,...\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"TransInfo Archiwum\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-1.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Szacowany czas czytania\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"37 minut\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/\",\"name\":\"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego - Micha\u0142 Beim - TransInfo Archiwum\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ff6b4fe37eb9.jpg\",\"datePublished\":\"2012-07-06T11:50:54+00:00\",\"dateModified\":\"2012-07-06T11:50:54+00:00\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ff6b4fe37eb9.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ff6b4fe37eb9.jpg\"},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Infobike\",\"item\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego &#8211; Micha\u0142 Beim\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"name\":\"TransInfo Archiwum\",\"description\":\"Ca\u0142y transport w jednym miejscu\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"pl-PL\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization\",\"name\":\"TransInfo\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"pl-PL\",\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"TransInfo\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/\"}}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO Premium plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego - Micha\u0142 Beim - TransInfo Archiwum","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/","og_locale":"pl_PL","og_type":"article","og_title":"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego - Micha\u0142 Beim","og_description":"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego &#8211; Micha\u0142 Beim &nbsp; Fryburg stanowi interesuj\u0105cy przyk\u0142ad niemieckiego miasta,...","og_url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/","og_site_name":"TransInfo Archiwum","og_image":[{"url":"http:\/\/rowery.eko.org.pl\/imgturysta\/_thumbs\/Images\/r_aktualnosci2012\/fryburg-1.jpg"}],"twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Szacowany czas czytania":"37 minut"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/","name":"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego - Micha\u0142 Beim - TransInfo Archiwum","isPartOf":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ff6b4fe37eb9.jpg","datePublished":"2012-07-06T11:50:54+00:00","dateModified":"2012-07-06T11:50:54+00:00","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#breadcrumb"},"inLanguage":"pl-PL","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#primaryimage","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ff6b4fe37eb9.jpg","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2022\/02\/ilu_4ff6b4fe37eb9.jpg"},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-fryburga-bryzgowijskiego-michal-beim\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Infobike","item":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Polityka rowerowa Fryburga Bryzgowijskiego &#8211; Micha\u0142 Beim"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#website","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","name":"TransInfo Archiwum","description":"Ca\u0142y transport w jednym miejscu","publisher":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"pl-PL"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#organization","name":"TransInfo","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"pl-PL","@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","contentUrl":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-content\/uploads\/2024\/10\/favicon.png","width":512,"height":512,"caption":"TransInfo"},"image":{"@id":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/#\/schema\/logo\/image\/"}}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobike\/121291","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/infobike"}],"about":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/types\/infobike"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=121291"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media\/121292"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=121291"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=121291"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=121291"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}