{"id":121151,"date":"2012-07-02T14:12:39","date_gmt":"2012-07-02T14:12:39","guid":{"rendered":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-bolzano-michal-beim-cz-i\/"},"modified":"2012-07-02T14:12:39","modified_gmt":"2012-07-02T14:12:39","slug":"polityka-rowerowa-bolzano-michal-beim-cz-i","status":"publish","type":"infobike","link":"https:\/\/transinfo.pl\/x\/infobike\/polityka-rowerowa-bolzano-michal-beim-cz-i\/","title":{"rendered":"Polityka rowerowa Bolzano – Micha\u0142 Beim cz. I"},"content":{"rendered":"

Polityka rowerowa Bolzano – Micha\u0142 Beim cz. I
<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

 <\/font>
<\/strong><\/p>\n

Dzia\u0142ania na rzecz ruchu rowerowego w stolicy Po\u0142udniowego Tyrolu rozpocz\u0119\u0142y si\u0119 jakby dzie\u0142em przypadku. Przekszta\u0142cenie dawnej trasy kolejowej na drog\u0119 pieszo-rowerow\u0105 wyzwoli\u0142o ogromny potencja\u0142 ruchu rowerowego. W\u0142adze miasta powoli, aczkolwiek konsekwentnie zacz\u0119\u0142y dostrzega\u0107 korzy\u015bci p\u0142yn\u0105ce z wzrostu znaczenia roweru w codziennych podró\u017cach i w rekreacji –czytamy na stronie Rowerowego Wroc\u0142awia
<\/font><\/strong><\/p>\n

 <\/font><\/p>\n

W nied\u0142ugim czasie Bolzano sta\u0142o si\u0119 nie tylko rowerow\u0105 stolic\u0105 W\u0142och, ale równie\u017c miastem, które inspiruje planistów, samorz\u0105dowców i dzia\u0142aczy rowerowych w ca\u0142ej Europie. Bolzano nie osiad\u0142o na laurach, ale podejmuje liczne dzia\u0142ania na rzecz dalszego wzrostu znaczenia ruchu rowerowego widz\u0105c w tym nie tylko antidotum na korki czy na zanieczyszczenie powietrza, ale równie\u017c znak rozpoznawczy –element kampanii promocyjnej miasta.<\/font><\/p>\n

<\/font><\/p>\n

Wprowadzenie
<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

Bolzano (niem. Bozen, lad. Bulsan, w\u0142. Bolzano) jest stolic\u0105 autonomicznego regionu Trydent-Górna Adyga (niem. <\/span>Autonome Provinz Bozen-Südtirol, lad. Provinzia Autonòma de Bulsan-Südtirol, w\u0142. <\/span><\/font>Provincia autonoma di Bolzano-Alto Adige). Miasto po\u0142o\u017cone jest w dolinie rzek Eisack i b\u0119d\u0105cej jej dop\u0142ywem Talfer. Powsta\u0142e w \u015bredniowieczu miasto rozwija\u0142o si\u0119 i nadal rozwija si\u0119 tylko w obszarze doliny nie wchodz\u0105c z zabudow\u0105 na okoliczne góry. Stwarza to idealne warunki topograficzne dla ruchu rowerowego. Powy\u017cej poziomu doliny s\u0105 po\u0142o\u017cone jedynie historyczne wsie, do których dojazd zapewniaj\u0105 trzy koleje linowe oraz jedna linia kolei w\u0105skotorowej. Otaczaj\u0105ce góry oraz doliny stanowi\u0105 wymarzone miejsce dla turystyki i sportów rowerowych. Bolzano stanowi wi\u0119c bardzo istotny cel turystki aktywnej –w okresie zimowym rozwija si\u0119 turystyka narciarska, a letnim rowerowa i piesza.<\/p>\n

Bolzano jest te\u017c wa\u017cnym o\u015brodkiem kulturowym i naukowym prowincji i regionu. Na uniwersytecie studiuje ponad 3000 studentów. Miasto stanowi regionalne centrum dla Niemców Tyrolskich oraz Ladynów. Miasto pe\u0142ni wa\u017cne role gospodarcze. Poza sektorem turystyki dominuj\u0105cymi ga\u0142\u0119ziami s\u0105 przemys\u0142 spo\u017cywczy i rzemios\u0142o. Systematycznie spada znaczenie przemys\u0142u ci\u0119\u017ckiego, który zosta\u0142 rozbudowany w latach trzydziestych XX w., jednak w ostatnich dekadach nast\u0119puje stopniowa deindustrializacja regionu.<\/p>\n

Po\u0142o\u017cone w górskiej dolinie miasto musi zwraca\u0107 szczególn\u0105 uwag\u0119 na jako\u015b\u0107 powietrza, nie tylko zwa\u017cywszy na aspiracje bycia wa\u017cnym o\u015brodkiem turystycznym, ale przede wszystkim w celu unikni\u0119cia smogu. G\u0142ównym \u017aród\u0142em zanieczyszcze\u0144 powietrza jest transport. W zwi\u0105zku z tym faktem w\u0142adze miejskie –czasem nawet par\u0119 razy do roku –zmuszone s\u0105 do wprowadzania jedno- lub kilkudniowych zakazów jazdy samochodom w \u015bródmie\u015bciu. Plany rozwoju transportu zak\u0142adaj\u0105 wi\u0119c wspieranie alternatywnych form przemieszczania si\u0119 (por. [1] i [3]). K\u0142ad\u0105 one nacisk nie tylko dalszy wzrost znaczenia ruchu rowerowego, ale równie\u017c rozwój transportu publicznego. Do 2015 r. planowane jest oddanie dwóch tras tramwajowych, w tym jednej o charakterze regionalnym –\u0142\u0105cz\u0105cej Bolzano z s\u0105siednimi miastami –Eppan i Kaltern. Integracja transportu miejskiego z regionalnym oraz poprawa po\u0142\u0105cze\u0144 aglomeracyjnych s\u0105 obecnie priorytetem w\u0142adz miejskich i regionalnych, poniewa\u017c osoby doje\u017cd\u017caj\u0105ce do miejsc pracy, nauki i placówek us\u0142ugowych stanowi\u0105 g\u0142ówn\u0105 przyczyn\u0119 zat\u0142oczenia motoryzacyjnego w mie\u015bcie. Samorz\u0105dy alternatywy w dojazdach do Bolzano poszukuj\u0105 nie tylko w rozwoju transportu publicznego. Na trasach do miejscowo\u015bci, do których barier\u0105 nie s\u0105 ró\u017cnice wysoko\u015bci, realizowane s\u0105 drogi pieszo-rowerowe, aby cz\u0119\u015b\u0107 doje\u017cd\u017caj\u0105cych mog\u0142a dociera\u0107 o sile w\u0142asnych mi\u0119\u015bni.<\/p>\n

Dla w\u0142adz miasta ruch rowerowy sta\u0142 si\u0119 nie tylko skutecznym \u015brodkiem ograniczania kongestii, ale równie\u017c pomys\u0142em na marketing miejski. Bolzano liczy, i\u017c poprzez bardzo dobr\u0105 infrastruktur\u0119 rowerow\u0105 na terenie miasta, jak i w regionie uda si\u0119 pozyska\u0107 turystów rowerowych, a tak\u017ce rozpropagowa\u0107 miasto w kr\u0119gach opiniotwórczych.<\/p>\n

<\/font>Tabela 1
Ogólna charakterystyka Bolzano<\/strong>
<\/font><\/span><\/p>\n\n\n\n\n\n\n\n\n
\n

Liczba mieszka\u0144ców (stycze\u0144 2011)
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

104 278
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

D\u0142ugo\u015b\u0107 sieci drogowej (2010)
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

128 km<\/span>, w tym: 10 km autostrad
<\/span><\/font><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Strefy uspokojonego ruchu (2010)
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

strefy „tempo 30”obejmuj\u0105 obszar miasta o powierzchni ok. 2 km2, obszary z ograniczonym ruchem pojazdów (zakazy zazwyczaj nie obejmuj\u0105 rowerzystów): 0,41 km2, strefy ruchu pieszego zajmuj\u0105 powierzchni\u0119 ok. 30 000 m2.
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Infrastruktura rowerowa w liczbach (2010)
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

50 km<\/span> dróg i pasów rowerowych
<\/span><\/font><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Modal-split (jesie\u0144 2009)
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

transport publiczny: 7,6%
samochód (kierowcy + pasa\u017cerowie): 27,2%
motocykle i motorowery –6,7%
rower: 29,0%
ruch pieszy: 29,5%
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n

\n

Wspó\u0142czynnik motoryzacji (2009)
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n

\n

525,5 samochodów osobowych \/ 1000 mieszka\u0144ców
110,2 motocykli i motorowerów \/ 1000 mieszka\u0144ców
788,5 rowerów \/ 1000 mieszka\u0144ców
<\/font><\/span><\/p>\n<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n


  
\u017aród\u0142o: opracowanie w\u0142asne na podstawie danych Urz\u0119du Miasta Bolzano, [5], Landesinstitut für Statistik (Astat) der Autonomen Provinz Bozen-Südtirol i Instituto Nazionale di Statistica<\/em>
<\/font><\/span><\/p>\n

<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

Infrastruktura rowerowa dedykowana
<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

Bolzano, podobnie jak wiele ma\u0142ych i \u015brednich w\u0142oskich miast pozbawione by\u0142o infrastruktury rowerowej, cho\u0107 istnia\u0142a do\u015b\u0107 silna tradycja wykorzystania tego \u015brodka lokomocji. Pierwsza infrastruktura rowerowa w mie\u015bcie pojawi\u0142a si\u0119 zupe\u0142nie niespodziewanie. W latach osiemdziesi\u0105tych XX w. nast\u0105pi\u0142a przebudowa uk\u0142adu torowego i trasa kolejowa biegn\u0105ca bli\u017cej terenów zabudowanych, po pó\u0142nocnej stronie rzeki Eisack zosta\u0142a przeniesiona na po\u0142udnie miasta (w miejsce obecnego przebiegu). Przeniesienie torowiska rozpocz\u0119\u0142o szerok\u0105 debat\u0119 nad zagospodarowaniem miejsca. W\u015bród ró\u017cnych pomys\u0142ów: pocz\u0105wszy od budowy jezdni po odbudow\u0119 zlikwidowanego po II wojnie \u015bwiatowej tramwaju pojawi\u0142a si\u0119 koncepcja wykorzystania torowiska do budowy drogi dla pieszych i rowerzystów. Droga rowerowa zyska\u0142a wielu u\u017cytkowników. Cho\u0107 pocz\u0105tkowo pomy\u015blana g\u0142ównie o rekreacyjnym wykorzystaniu, sta\u0142a si\u0119 arteri\u0105 ruchu rowerowego o charakterze komunikacyjnym –swoist\u0105 tras\u0105 \u015brednicow\u0105. Wp\u0142yw na komunikacyjne wykorzystanie mia\u0142a przede wszystkim bardzo atrakcyjna lokalizacja. Trasa kolejowa \u0142\u0105czy\u0142a bowiem po\u0142udniowo-zachodnie cz\u0119\u015bci miasta (b\u0119d\u0105ce g\u0142ówn\u0105 dzielnic\u0105 mieszkaniow\u0105) ze zlokalizowanym pó\u0142nocnym-wschodzie centrum miasta.<\/p>\n

Popularno\u015b\u0107 pierwszej trasy rowerowej rozpocz\u0119\u0142a debat\u0119 o kolejnych udogodnieniach dla rowerzystów. Pocz\u0105tkowo w\u0142adze miejskie niedoceniaj\u0105c znaczenia komunikacyjnego rozwija\u0142y drogi rowerowe przede wszystkim o charakterze turystycznym –wzd\u0142u\u017c rzek Eisach i Talfer. Niemniej, po\u0142o\u017cenie rzek w stosunku do obszarów zurbanizowanych przyczynia\u0142o si\u0119 do wykorzystania zlokalizowanych wzd\u0142u\u017c nich dróg rowerowych w celach komunikacyjnych. W nast\u0119pnej kolejno\u015bci wybudowane zosta\u0142y drogi rowerowe prowadz\u0105ce ruch z dzielnic miejskich do tras zlokalizowanych nad rzekami, a dopiero w dalszej kolejno\u015bci –w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych, w\u0142adze miasta przekona\u0142y si\u0119 o transportowym znaczeniu ruchu rowerowego i rozpocz\u0119\u0142y budow\u0119 dróg rowerowych o charakterze stricte komunikacyjnych \u0142\u0105cz\u0105c dzielnice mieszkaniowe z centrum oraz dzielnicami przemys\u0142owymi.<\/p>\n

Nim miasto przyst\u0105pi\u0142o w latach dziewi\u0119\u0107dziesi\u0105tych XX w. do intensywnego i systematycznego rozwoju infrastruktury rowerowej przyj\u0119to dwuetapowy harmonogram. W pierwszej kolejno\u015bci dokonano analizy wi\u0119\u017aby ruchu w mie\u015bcie oraz identyfikacji podstawowych \u017aróde\u0142 i celów podró\u017cy, a tak\u017ce przyj\u0119to wynikaj\u0105ce z powy\u017cszych analiz za\u0142o\u017cenia odno\u015bnie g\u0142ównych kierunków dzia\u0142a\u0144 inwestycyjnych. Równolegle opracowano podstawowe wytyczne odno\u015bnie jako\u015bci dróg rowerowych. Dopiero po wst\u0119pnym rozpoznaniu przyst\u0105piono do realizacji infrastruktury komunikacyjnej. Na prze\u0142omie wieków postanowiono wypracowa\u0107 przy wspó\u0142udziale spo\u0142ecze\u0144stwa oraz ekspertów. kompleksow\u0105 strategi\u0119 rozwoju ruchu rowerowego, która determinuje rozbudow\u0119 infrastruktury rowerowej równie\u017c obecnie.<\/p>\n

Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 dedykowanej infrastruktury rowerowej w Bolzano jest jej nietypowa lokalizacja w przestrzeni ulicznej. W przeciwie\u0144stwie do wielu innych miast przyjaznych rowerzy\u015bcie, w których realizacja infrastruktury rowerowej odbywa si\u0119 zazwyczaj po obu stronach ulicy i jest nijako zintegrowana z ruchem ko\u0142owym i pieszym, w Bolzano na wielu obszarach trzon dróg rowerowych stanowi\u0105 swojego rodzaju trasy tranzytowe: drogi rowerowe dwukierunkowe zlokalizowane zarówno w przestrzeni ulicznej (zazwyczaj po jednej stronie ulicy –fot. 1), jak i poza ni\u0105 (np. na terenach zielonych, podwórzach itp. –fot. ). Bardzo atrakcyjny design, wysoka jako\u015b\u0107 wykonania oraz wysokie priorytety na sygnalizacjach \u015bwietlnych czyni\u0105 z tej infrastruktury bardzo atrakcyjn\u0105 alternatyw\u0119 dla przemieszczania si\u0119 po mie\u015bcie. Istniej\u0105ce rozwi\u0105zania nie s\u0105 pozbawione wad. Nie tylko problem stanowi dojazd do posesji zlokalizowanych po obu stronach ulicy, podczas gdy droga rowerowa wiedzie po jednej stronie, ale równie\u017c fragmenty dróg rowerowych przebiegaj\u0105ce przez tereny zielone, które nie zawsze s\u0105 o\u015bwietlane po zmroku.<\/p>\n

<\/font>Fotografia 1
Charakterystyczna dla Bolzano tranzytowa droga rowerowa: dwukierunkowa, zlokalizowana po jednej stronie ulicy, posiadaj\u0105ca nawierzchni\u0119 bitumiczn\u0105.<\/strong>
fot. Micha\u0142 Beim<\/em><\/p>\n

Prowadzanie dróg rowerowych jako tras tranzytowych stawia te\u017c wyzwania dla organizacji ruchu, które nie s\u0105 powszechnie znane w innych miastach, np. skrzy\u017cowania dróg rowerowych z jezdniami, niemniej miasto wytworzy\u0142o ju\u017c przyk\u0142ady dobrej praktyki.<\/p>\n

G\u0142ówne drogi rowerowe s\u0105 ponumerowane od R1 do R8, aby u\u0142atwi\u0107 orientacj\u0119. W rzeczywisto\u015bci w\u0142adze miejskie oznaczaj\u0105 w ten sposób równie\u017c fragmenty miejskiej infrastruktury nie b\u0119d\u0105ce de iure drogami rowerowymi, ale le\u017c\u0105ce w ci\u0105gu g\u0142ównych tras rowerowych. W\u0142adze miejskie d\u0105\u017c\u0105 jednak, aby na g\u0142ównych trasach zapewni\u0107 spójno\u015b\u0107 rozwi\u0105za\u0144. Najwa\u017cniejsz\u0105 rol\u0119 w systemie g\u0142ównych dróg rowerowych odgrywa droga R4 \u0142\u0105cz\u0105ca przez tereny nadrzeczne wschodnie i zachodnie dzielnice miasta. Droga ta stanowi równie\u017c bardzo istotny element szlaków turystycznych prowadz\u0105cych w stron\u0119 Trydentu oraz Brennero.<\/p>\n

G\u0142ówne drogi rowerowe uzupe\u0142niane s\u0105 przez sie\u0107 dodatkowych dróg rowerowych, przez strefy uspokojonego ruchu oraz przez legalizacj\u0119 ruchu rowerowego pod pr\u0105d. Bardzo wa\u017cnym elementem uprzywilejowuj\u0105cym rowerzystów s\u0105 mosty pieszo-rowerowe przez rzeki (fot. 2). Obecnie istnieje siedem takich przepraw (nie licz\u0105c mostów przeznaczonych do ruchu ogólnego), planowane s\u0105 jeszcze kolejne.<\/p>\n

<\/font>Fotografia 2
Mosty rowerowe i piesze (na prawo od mostu rowerowego) wyró\u017cniaj\u0105 si\u0119 szczególn\u0105 estetyk\u0105 rozwi\u0105za\u0144.<\/strong>
fot. Micha\u0142 Beim<\/em><\/p>\n

Najwa\u017cniejszymi problemami, z jakimi spotykaj\u0105 si\u0119 rowerzy\u015bci to kwestie zwi\u0105zane ze z\u0142ym oznakowaniem dróg rowerowych podczas remontów, zniszczeniami nawierzchni, jakie maj\u0105 miejsce podczas takowych prac.<\/p>\n

Przyk\u0142ad Bolzano pokazuje, i\u017c ruch rowerowy wzrasta wraz z infrastruktur\u0105 rowerow\u0105. W okresie, gdy infrastruktury rowerowej nie by\u0142o wcale wynosi\u0142 kilka procent wszystkich podró\u017cy. W 2001 r. wzrós\u0142 do 17,5%, istnia\u0142o wówczas ok. 10 km dróg rowerowych. Wraz z budow\u0105 ok. 40 km nowych dróg rowerowych w kolejnych latach poziom ruchu rowerowego wzrós\u0142 do 29% w 2009 r. (por. [5]).<\/font><\/span><\/p>\n


<\/font><\/span><\/p>\n

Niewidzialna infrastruktura rowerowa
<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

Bolzano równie\u017c w zakresie strefowego uspokajania ruchu nale\u017cy do bardzo nietypowych miast. Strefy „tempo 30”nie s\u0105 a\u017c tak popularne, jak ma to miejsce w innych miastach prowadz\u0105cych konsekwentnie polityk\u0119 zrównowa\u017conego rozwoju. Obejmuj\u0105 one g\u0142ównie obszar historycznego \u015bródmie\u015bcia. Najwi\u0119ksze rozszerzenie stref „tempo 30”ruchu mia\u0142o miejsce w 2007 r. W tym samym roku w\u0142adze miejskie przyst\u0105pi\u0142y do bardziej konsekwentnej egzekucji ogranicze\u0144 pr\u0119dko\u015bci, aby nie pozostawa\u0142y one martwym przepisem.<\/p>\n

W 2009 r. miasto, przede wszystkim maj\u0105c na celu ograniczenie emisji zanieczyszcze\u0144, podj\u0119\u0142o decyzj\u0119 o obj\u0119ciu wi\u0119kszo\u015bci ulic w mie\u015bcie uspokojeniem ruchu do 40 km\/h. Strefy „tempo 40”obj\u0119\u0142y wszystkie dotychczasowe ulice, na których dotychczas dopuszczaln\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 by\u0142o 50 km\/h, a przy których wyst\u0119puje zabudowa mieszkaniowa. Obszarami nieobj\u0119tymi ograniczeniem pr\u0119dko\u015bci do 40 km\/h s\u0105 strefy przemys\u0142owe.<\/p>\n

Ruch rowerowy dopuszczony jest tylko w niektórych strefach ruchu pieszego. Obostrzenie wynika z fakty, i\u017c wiele ulic jest bardzo w\u0105skich, natomiast nat\u0119\u017cenia ruchu pieszego s\u0105, zw\u0142aszcza w sezonie turystycznym, bardzo wysokie.
<\/font><\/span><\/p>\n

<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

Parkingi rowerowe
<\/font><\/span><\/strong><\/p>\n

W\u0142adze miejskie systematycznie rozbudowuj\u0105 miejsca postojowe dla rowerzystów. Dzia\u0142ania te ukierunkowane s\u0105 ukierunkowane na kilka g\u0142ównych zada\u0144:
<\/font><\/span><\/p>\n