Wyjazdy najwa\u017cniejszych osób w pa\u0144stwie, korzystaj\u0105cych z lotnictwa transportowego Si\u0142 Zbrojnych RP, by\u0142y w latach 2005 –2010 organizowane w sposób, który nie gwarantowa\u0142 nale\u017cytego poziomu bezpiecze\u0144stwa. <\/p>\n
Dobiega ko\u0144ca proces oceny ustale\u0144 poczynionych przez NIK w trakcie kontroli dotycz\u0105cej organizowania i bezpiecze\u0144stwa wizyt najwa\u017cniejszych osób w pa\u0144stwie w latach 2005 – 2010. Do ko\u0144ca marca do Sejmu zostanie przes\u0142any raport, w którym Izba szczegó\u0142owo przedstawi swoje ustalenia i oceny. <\/p>\n
Z zebranych przez NIK materia\u0142ów wynika, \u017ce instytucje uczestnicz\u0105ce – w ró\u017cnym stopniu i zakresie – w procesie organizacji wizyt osób zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska w pa\u0144stwie pope\u0142nia\u0142y b\u0142\u0119dy, bo w Polsce nie istnia\u0142 spójny system procedur obowi\u0105zuj\u0105cych w tym zakresie. Brak spójnego systemu procedur utrudnia\u0142 w szczególno\u015bci wspó\u0142prac\u0119 przy organizacji wizyt osób, które korzysta\u0142y z transportu lotniczego Si\u0142 Zbrojnych RP. Instytucje uczestnicz\u0105ce w przygotowaniu i realizacji tego rodzaju wizyt nie mia\u0142y precyzyjnie wyznaczonych zada\u0144, zasad wspó\u0142pracy ani zakresów odpowiedzialno\u015bci. W praktyce prowadzi\u0142o to do stosowania ró\u017cnych rozwi\u0105za\u0144 w oparciu o uznaniowo\u015b\u0107 i odmienne interpretowanie niespójnych i nieprecyzyjnych przepisów. <\/p>\n
W istniej\u0105cych procedurach brakowa\u0142o wskazania podmiotu, który mia\u0142by uprawnienia do uzgadniania i weryfikowania szczegó\u0142ów technicznych wizyt w zakresie ich organizacji i bezpiecze\u0144stwa. <\/p>\n
Potencjalne ryzyko zagro\u017cenia \u017cycia i zdrowia osób korzystaj\u0105cych z lotnictwa transportowego Si\u0142 Zbrojnych RP stwarza\u0142y nieprawid\u0142owo\u015bci wyst\u0119puj\u0105ce w 36 Specjalnym Pu\u0142ku Lotnictwa Transportowego (SPLT). <\/p>\n
MON i Dowództwo Si\u0142 Powietrznych (DSP) nie dostrzega\u0142y potrzeby okre\u015blenia odr\u0119bnych zasad naboru do SPLT w stosunku do innych jednostek, cho\u0107 pu\u0142k mia\u0142 specjalny charakter, a jego poprawne dzia\u0142anie mia\u0142o istotne znaczenie dla zapewnienia bezpiecze\u0144stwa najwa\u017cniejszym osobom w pa\u0144stwie. W rezultacie do SPLT trafiali tak\u017ce piloci z niewielkim sta\u017cem. W dodatku w latach 2005 – 2010 szeregi pu\u0142ku opu\u015bci\u0142o 34 do\u015bwiadczonych pilotów (ponad 50 proc. personelu lataj\u0105cego). Braki kadrowe w stosunku do stanu etatowego personelu lataj\u0105cego wyst\u0119powa\u0142y w ca\u0142ym kontrolowanym okresie (z wyj\u0105tkiem roku 2005) i si\u0119ga\u0142y 13 proc. w roku 2006, 10 proc. w roku 2007, a\u017c 31 proc. w roku 2008 i 19 proc. w roku 2009. Piloci odchodzili z SPLT, bo warunki p\u0142acowe, jakie oferowali przewo\u017anicy cywilni, by\u0142y zdecydowanie lepsze ni\u017c wynagrodzenie w SPLT. Nie widzieli te\u017c szans na zbudowanie przez DSP i MON przejrzystych \u015bcie\u017cek kariery zawodowej, racjonalne zorganizowanie s\u0142u\u017cby oraz dokonanie zakupu nowoczesnego sprz\u0119tu. Cz\u0119\u015b\u0107 \u017co\u0142nierzy zrezygnowa\u0142a ze s\u0142u\u017cby w SPLT w efekcie prowadzonych wobec nich post\u0119powa\u0144 dyscyplinarnych i karnych. Taka sytuacja kadrowa prowadzi\u0142a do nadmiernego obci\u0105\u017cania zadaniami za\u0142óg pozostaj\u0105cych do dyspozycji, co z kolei rodzi\u0142o zaniedbania w procesie szkolenia. <\/p>\n
Do ko\u0144ca 2010 roku obowi\u0105zywa\u0142 system szkolenia opracowany w latach 70. ubieg\u0142ego wieku, w du\u017cej mierze nieprzystaj\u0105cy do wymogów wspó\u0142czesnego szkolenia lotniczego. Niestety DSP dopiero w 2009 r. zdecydowa\u0142o si\u0119 na opracowanie nowoczesnego systemu szkolenia za\u0142óg lataj\u0105cych (programy szkoleniowe dla za\u0142óg samolotów Tu-154 oraz Jak-40 opracowano dopiero w 2011 roku). <\/p>\n
Szkole\u0144 na symulatorze Jak-40 zaprzestano w roku 2003, za\u015b szkolenia na symulatorze Tu-154 nie odbywa\u0142y si\u0119 od roku 2008. Dowództwo SPLT nie mog\u0142o zaplanowa\u0107 szkole\u0144 na symulatorach, bo nie otrzymywa\u0142o z DSP zapewnienia, \u017ce w bud\u017cecie zostan\u0105 zarezerwowane \u015brodki na ten cel. Tak by\u0142o w roku 2009 i 2010. Wznowienie szkole\u0144 na symulatorach nast\u0105pi\u0142o dopiero po katastrofie smole\u0144skiej. Jednak ju\u017c w 2007 r. szefostwo 36 SPLT informowa\u0142o DSP o tym, \u017ce brak szkole\u0144 na symulatorze wymusza konieczno\u015b\u0107 zwi\u0119kszenia liczby zaj\u0119\u0107 szkoleniowych w powietrzu. Niestety w latach 2005 – 2010 nalot szkoleniowy zmniejsza\u0142 si\u0119 z 99 proc. wykonania planu w 2006 r. do zrealizowania tylko 66 proc. planu szkoleniowego w roku 2009. Np. w roku 2009 zamiast szkoli\u0107 si\u0119 w powietrzu przez 2167 godzin, piloci mogli to robi\u0107 tylko przez 1430 godzin. W du\u017cej mierze by\u0142o to spowodowane zwi\u0119kszaj\u0105cym si\u0119 zapotrzebowaniem na loty (z udzia\u0142em uprawnionych dysponentów: Prezydenta, Premiera, marsza\u0142ków Sejmu i Senatu – oraz z udzia\u0142em osób nieuprawnionych, np. ministrów, wiceministrów, komisarza Warszawy), przy malej\u0105cej liczbie pe\u0142ni\u0105cych s\u0142u\u017cb\u0119 pilotów i przedk\u0142adaniu przez DSP realizowania zada\u0144 dla osób zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska w pa\u0144stwie nad zadania szkoleniowe. Prowadzi\u0142o to do patologii. Np. aby utrzyma\u0107 uprawnienia do wykonywania lotów w okre\u015blonych warunkach zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce wpisywano do ksi\u0105\u017cek ewidencji lotów nieprawdziwe dane, wskazuj\u0105ce, \u017ce niektórzy piloci latali w warunkach trudniejszych ni\u017c te, które wyst\u0119powa\u0142y w rzeczywisto\u015bci. Pozwala\u0142o to pilotom omija\u0107 dodatkowe szkolenia i nieprzerwanie wykonywa\u0107 obowi\u0105zki s\u0142u\u017cbowe, ale tym samym obni\u017ca\u0142o ich rzeczywiste umiej\u0119tno\u015bci latania w trudnych warunkach. <\/p>\n
W latach 2005 – 2007 nie prowadzono w ogóle szkole\u0144 w zakresie wspó\u0142pracy w za\u0142odze wieloosobowej. Szkolenia takie wprowadzono do planu w roku 2008, ale dopiero w roku 2010 opracowano procedury operacyjne dla za\u0142óg wieloosobowych. Tylko jedna trzecia pilotów posiada\u0142a potwierdzenia znajomo\u015bci j\u0119zyka angielskiego na wymaganym poziomie (w tym wszyscy cz\u0142onkowie za\u0142óg Tu-154). <\/p>\n
Szkolenia za\u0142óg Tu-154 i Jak-40 odbywa\u0142y si\u0119 w oparciu o instrukcje w cz\u0119\u015bci dost\u0119pne w SPLT tylko w j\u0119zyku rosyjskim, przy niewystarczaj\u0105cej znajomo\u015bci tego j\u0119zyka przez szkol\u0105cych si\u0119 pilotów. <\/p>\n
Mimo s\u0142abej znajomo\u015bci przez pilotów j\u0119zyka rosyjskiego zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce SPLT realizowa\u0142o loty bez „liderów”rosyjskich, którzy wspomagaliby za\u0142ogi polskich samolotów lataj\u0105cych do Rosji. Tak np. strona rosyjska by\u0142a gotowa do przys\u0142ania „lidera”do lotów 7 i 10 kwietnia 2010 r. i zwraca\u0142a si\u0119 w marcu 2010 r. o potwierdzenie zamówienia. Kilka dni pó\u017aniej, 31 marca 2010 r. Szef Sekcji Planowania i Ewidencji w Pionie Szkolenia SPLT wyst\u0105pi\u0142 o anulowanie zamówienia na „lidera”, motywuj\u0105c to znajomo\u015bci\u0105 j\u0119zyka rosyjskiego przez pilotów. Dowódca SPLT wyja\u015bni\u0142 NIK, \u017ce dzia\u0142o si\u0119 to bez jego wiedzy. <\/p>\n
Piloci z 36 Pu\u0142ku dysponowali sprz\u0119tem, który podlega\u0142 stopniowej degradacji technicznej i tym samym nie zapewnia\u0142 prawid\u0142owego wykonywania zada\u0144. Przeci\u0105ga\u0142y si\u0119 przegl\u0105dy i remonty. Ich czas si\u0119ga\u0142 200, 500, 800, a nawet 1500 dni. Zmniejsza\u0142a si\u0119 tym samym liczba samolotów i \u015bmig\u0142owców pozostaj\u0105cych do dyspozycji, co przy zwi\u0119kszaj\u0105cym si\u0119 zapotrzebowaniu na loty osób zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska w pa\u0144stwie skutkowa\u0142o zmniejszeniem liczby nalotów szkoleniowych. DSP informowa\u0142o o tym kolejnych ministrów obrony narodowej. <\/p>\n
Niestety ani MON, ani kolejne rz\u0105dy nie wypracowa\u0142y spójnej koncepcji organizowania transportu lotniczego dla najwa\u017cniejszych osób w pa\u0144stwie, która stanowi\u0142aby punkt wyj\u015bcia dla zagwarantowania niezb\u0119dnego, wysokiego poziomu bezpiecze\u0144stwa. Kolejni ministrowie obrony i dowódcy si\u0142 powietrznych wiedzieli od dowódców SPLT o problemach kadrowych, szkoleniowych oraz jako\u015bci sprz\u0119tu, jakim pu\u0142k dysponowa\u0142, nie podejmowali jednak wystarczaj\u0105cych dzia\u0142a\u0144, aby sytuacj\u0119 zmieni\u0107. <\/p>\n
MON, DSP, SPLT nie wnios\u0142y zastrze\u017ce\u0144 do ustale\u0144 i ocen zawartych w wyst\u0105pieniach NIK. <\/p>\n
W obowi\u0105zuj\u0105cych w jednostkach podleg\u0142ych MON przepisach i porozumieniach nie uregulowano (lub uregulowano w sposób niewystarczaj\u0105cy) m.in. zasad wspó\u0142pracy w ramach za\u0142ogi, ogranicze\u0144 dotycz\u0105cych równoczesnego przebywania na pok\u0142adzie samolotu okre\u015blonych osób oraz procedury sprawdzenia warunków na lotniskach zamkni\u0119tych, które otwierano tymczasowo. <\/p>\n
Np. loty realizowane 7 i 10 kwietnia 2010 roku z Warszawy na lotnisko Smole\u0144sk-Siewiernyj odby\u0142y si\u0119 niezgodnie z procedurami, bo obowi\u0105zuj\u0105ca w kontrolowanym okresie instrukcja organizacji lotów statków powietrznych o statusie HEAD (wcze\u015bniej, do czerwca 2009 r. oznaczonych symbolem WA\u017bNY) zezwala\u0142a startowa\u0107 i l\u0105dowa\u0107 samolotom tylko na lotniskach czynnych. Tego rodzaju lotniska powinny figurowa\u0107 w rejestrze lotnisk dost\u0119pnym w SPLT. Lotnisko Smole\u0144sk-Siewiernyj nie figurowa\u0142o w kwietniu 2010 r. we wspomnianym rejestrze. W innych miejscach ni\u017c czynne lotniska mog\u0142y l\u0105dowa\u0107 jedynie \u015bmig\u0142owce, po uprzednim rekonesansie ze strony wykonawcy lotu. <\/p>\n
Dlatego w obiegu mi\u0119dzynarodowym brakowa\u0142o informacji meteorologicznych z lotniska Smole\u0144sk-Siewiernyj. 10 kwietnia 2010 roku za\u0142oga TU-154 M nie otrzyma\u0142a wi\u0119c przed wylotem prognozy meteorologicznej dla lotniska docelowego. <\/p>\n
Kolejni dowódcy SPLT w z\u0142o\u017conych kontrolerom NIK wyja\u015bnieniach wskazywali, \u017ce negatywny wp\u0142yw na przygotowanie i realizacj\u0119 lotów przez SPLT mia\u0142o równie\u017c zbyt pó\u017ane przekazywanie zamówie\u0144 na wykorzystanie samolotów, przekazywanie zamówie\u0144 niekompletnych lub ich formalny brak. Na podstawie zawartego 15 grudnia 2004 r. Porozumienia pomi\u0119dzy dysponentami uprawnionymi do korzystania z lotnictwa transportowego Si\u0142 Zbrojnych RP (Kancelaria Prezydenta, KPRM, Kancelaria Sejmu, Kancelaria Senatu), dysponenci powinni byli przesy\u0142a\u0107 zawiadomienie (zwane „zapotrzebowaniem”wg instrukcji HEAD) o planowanym locie do koordynatora Porozumienia, którym by\u0142 szef KPRM (zwany tak\u017ce „koordynatorem”wg instrukcji HEAD), a ten w oparciu o zawiadomienie(a) powinien sporz\u0105dzi\u0107 zamówienie do wykonawcy lotu, czyli do DSP (i jednocze\u015bnie do SPLT i BOR). Niemal identycznie w stosunku do Porozumienia procedur\u0119 przygotowania do lotu opisywa\u0142a instrukcja HEAD. W praktyce w latach 2005 – 2010 koordynator (kolejni szefowie KPRM) zamiast, tak jak si\u0119 do tego zobowi\u0105za\u0142 w Porozumieniu (w sposób opisany równie\u017c w instrukcji HEAD) przesy\u0142a\u0107 zamówienie do wykonawców lotu, ogranicza\u0142 si\u0119 cz\u0119sto do przesy\u0142ania wykonawcom kopii zawiadomie\u0144 (zapotrzebowa\u0144) nades\u0142anych od dysponentów, nawet w sytuacji, gdy by\u0142y one niekompletne. Koordynator nie podejmowa\u0142 prób uzyskania danych wymaganych Porozumieniem (oraz opisanych w instrukcji HEAD), w celu sporz\u0105dzenia kompletnego zamówienia, które spe\u0142nia\u0142oby wymogi zapisów, do których zobowi\u0105zali si\u0119 dysponenci. <\/p>\n
NIK oceni\u0142 tego rodzaju dzia\u0142ania kolejnych szefów KPRM (w latach 2005-2010) jako nierzetelne. <\/p>\n
Nieterminowe przesy\u0142anie przez koordynatora Porozumienia (KPRM) zamówie\u0144 (zw\u0142aszcza niekompletnych) do wykonawców utrudnia\u0142o im prawid\u0142owe przygotowanie si\u0119 do lotu. Przyczynia\u0142o si\u0119 to m.in. do nieterminowego sk\u0142adania wniosków o zgody dyplomatyczne na przelot i l\u0105dowanie poza granicami kraju. Z tego powodu zgody wp\u0142ywa\u0142y niekiedy w ostatniej chwili przed wylotem. Tego rodzaju wyja\u015bnienia z\u0142o\u017cy\u0142y kontrolerom NIK osoby zajmuj\u0105ce kierownicze stanowiska w SPLT. Np. przed 10 kwietnia 2010 roku dysponent, czyli w tym wypadku Kancelaria Prezydenta RP, przes\u0142a\u0142a koordynatorowi Porozumienia (KPRM) zawiadomienie (zapotrzebowanie) w terminie, ale niekompletne (brakowa\u0142o wskazania lotniska docelowego, godziny powrotu i liczby osób towarzysz\u0105cych). <\/p>\n
Koordynator porozumienia (KPRM) nie wyst\u0105pi\u0142 do dysponenta (Kancelarii Prezydenta) o uzupe\u0142nienie danych dotycz\u0105cych m.in. ostatecznej liczby pasa\u017cerów i nie sporz\u0105dzi\u0142 w ogóle zamówienia do wykonawców (DSP, SPLT, BOR), do czego zobowi\u0105za\u0142 si\u0119 w Porozumieniu (w sposób opisany równie\u017c w instrukcji HEAD). <\/p>\n
Wykonawcy (SPLT, DSP, BOR) otrzymali informacje jedynie w postaci kopii niekompletnego zawiadomienia (zapotrzebowania) przes\u0142anego z Kancelarii Prezydenta do KPRM. <\/p>\n
Równie\u017c zdaniem szefostwa BOR opó\u017anienia i brak niektórych danych od dysponentów (KPRM, Kancelaria Prezydenta, Kancelaria Sejmu, Kancelaria Senatu), a dalej od koordynatora Porozumienia (KPRM) w zamówieniach przesy\u0142anych do BOR, utrudnia\u0142y prawid\u0142owe zaplanowanie ochrony. <\/p>\n
Kontrolerzy NIK ustalili, \u017ce BOR nie sporz\u0105dza\u0142o rzetelnie analiz zagro\u017cenia ochranianych osób, zajmuj\u0105cych kierownicze stanowiska w pa\u0144stwie. To z kolei utrudnia\u0142o w\u0142a\u015bciwe zaplanowanie ich ochrony. W BOR nie stworzono spójnego systemu procedur. W ramach rekonesansów przed wizytami 7 i 10 kwietnia 2010 roku funkcjonariusze BOR nie dokonali sprawdzenia stanu lotniska w Smole\u0144sku, bo nie przewidywa\u0142y tego procedury Biura (w stosunku do lotnisk nieczynnych). Z wyja\u015bnie\u0144 pracowników ambasady RP w Moskwie wynika, \u017ce \u017caden z podmiotów uczestnicz\u0105cych w rekonesansie przed wizytami 7 i 10 kwietnia nie zwróci\u0142 si\u0119 do polskich s\u0142u\u017cb dyplomatycznych z wnioskiem o umo\u017cliwienie lustracji stanu lotniska Smole\u0144sk-Siewiernyj. Rekonesansem na lotnisku nie by\u0142o przede wszystkim zainteresowane DSP i SPLT. <\/p>\n
BOR nie wnios\u0142o zastrze\u017ce\u0144 do protoko\u0142ów i wyst\u0105pie\u0144 NIK. Kierownictwo tej s\u0142u\u017cby jeszcze w czasie kontroli korygowa\u0142o lub eliminowa\u0142o stwierdzone przez NIK nieprawid\u0142owo\u015bci. W cz\u0119\u015bci dotycz\u0105cej ochrony przez BOR najwa\u017cniejszych osób w pa\u0144stwie raport NIK ze wzgl\u0119dów bezpiecze\u0144stwa pozostanie niejawny. <\/p>\n
Kolejni ministrowie SWiA nie nadzorowali prawid\u0142owo BOR w zakresie zapewnienia bezpiecze\u0144stwa ochranianym osobom. Ministrowie SWiA nie wiedzieli o wyst\u0119puj\u0105cych w BOR nieprawid\u0142owo\u015bciach, m.in. zwi\u0105zanych ze sporz\u0105dzaniem analiz zagro\u017cenia ochranianych osób oraz planowaniem ich ochrony, a tak\u017ce z niedostosowaniem procedur wewn\u0119trznych BOR do przepisów wydawanych przez kolejnych ministrów SWiA. <\/p>\n
MSWiA nie wnios\u0142o zastrze\u017ce\u0144 do ustale\u0144 i ocen zawartych w wyst\u0105pieniu NIK. <\/p>\n
NIK pozytywnie oceni\u0142a MSZ w zakresie reagowania na sytuacje kryzysowe. Ministerstwo posiada\u0142o stosowne procedury i prawid\u0142owo reagowa\u0142o na zdarzenia nadzwyczajne. NIK pozytywnie ocenia dzia\u0142ania MSZ po zaistnieniu katastrof komunikacyjnych poza granicami kraju, w tym dzia\u0142ania podj\u0119te w zwi\u0105zku z katastrof\u0105 smole\u0144sk\u0105. <\/p>\n
MSZ posiada\u0142o te\u017c stosowne instrukcje, procedury i zbiór dobrych praktyk w zakresie przygotowywania wizyt najwa\u017cniejszych osób w pa\u0144stwie. W niektórych procedurach wyst\u0119powa\u0142y jednak luki. (np. zdaniem NIK uzyskiwanie zezwole\u0144 dyplomatycznych na przeloty i l\u0105dowania nie by\u0142o przez MSZ skutecznie monitorowanie). Np. przed lotem Prezydenta do Smole\u0144ska w kwietniu 2010 roku o zgod\u0119 dyplomatyczn\u0105 na przelot i l\u0105dowanie wyst\u0105pi\u0142o nie MSZ, a szefostwo S\u0142u\u017cby Ruchu Lotniczego Si\u0142 Zbrojnych RP, podpisuj\u0105c wniosek, bez formalnej podstawy prawnej, jako „Protokó\u0142 Dyplomatyczny MSZ”. NIK ustali\u0142a, \u017ce by\u0142 to zwyczajowy sposób post\u0119powania w tego rodzaju sprawach. Przed wizyt\u0105 10 kwietnia 2010 roku informacja na temat zgody dyplomatycznej dotycz\u0105cej przelotu i l\u0105dowania zosta\u0142a przekazana jedynie telefonicznie z MSZ Federacji Rosyjskiej do ambasady RP w Moskwie, a nast\u0119pnie równie\u017c telefonicznie do MSZ w Warszawie. 10 kwietnia 2010 roku, w czasie, gdy samolot z Prezydentem RP na pok\u0142adzie wylatywa\u0142 z Warszawy, nikt z polskich urz\u0119dników nie by\u0142 w posiadaniu zgody dyplomatycznej na przelot i l\u0105dowanie. <\/p>\n
Jak si\u0119 pó\u017aniej okaza\u0142o (ju\u017c po katastrofie smole\u0144skiej, kiedy dokument dotar\u0142 do MSZ) zgoda dyplomatyczna dotyczy\u0142a jedynie przelotu, a nie l\u0105dowania. NIK odnotowuje, \u017ce MSZ uregulowa\u0142o (uzupe\u0142ni\u0142o) procedury uzyskiwania zgody na przelot i l\u0105dowanie w sierpniu 2010 roku. <\/p>\n
Najwy\u017csza Izba Kontroli sporz\u0105dzi\u0142a 49 tomów akt kontrolnych, ponad 1200 stron protoko\u0142ów, które zosta\u0142y przekazane do Prokuratury Okr\u0119gowej Warszawa-Praga. Izba sformu\u0142owa\u0142a 35 wniosków pokontrolnych zmierzaj\u0105cych do wyeliminowania najpowa\u017cniejszych nieprawid\u0142owo\u015bci. Izba przypomina, \u017ce celem kontroli nie by\u0142o wyja\u015bnienie bezpo\u015brednich przyczyn katastrofy z 10 kwietnia 2010 roku, lecz zidentyfikowanie ewentualnych nieprawid\u0142owo\u015bci wyst\u0119puj\u0105cych przy organizacji i zabezpieczeniu wizyt najwa\u017cniejszych osób w pa\u0144stwie. Raport NIK w tej sprawie zostanie przes\u0142any do Sejmu w marcu 2012 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 niejawna trafi do kancelarii tajnej Sejmu. Wszystkie sprawy zwi\u0105zane z gospodarowaniem mieniem, wydatkami, zamówieniami publicznymi udzielanymi przez kontrolowane instytucje (w tym zaniechania zwi\u0105zane z zakupem nowych samolotów) zostan\u0105 uj\u0119te w odr\u0119bnym raporcie. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":117609,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[27],"tags":[415,5419,4767],"class_list":["post-117608","infoair","type-infoair","status-publish","has-post-thumbnail","hentry","category-wydarzenia","tag-nik","tag-smolensk","tag-tu-154"],"acf":[],"yoast_head":"\n