Jaka jest strategia dla polskiego lotnictwa? Czy obecny brak strategii to te\u017c strategia? Gospodarka polska, jako jedna z nielicznych w Europie, odnotowuje wzrost w 2009 roku, powszechnie uwa\u017canym za rok wszechobecnego kryzysu. Jednocze\u015bnie coraz g\u0142o\u015bniej i cz\u0119\u015bciej mówi si\u0119 o rosn\u0105cym deficycie bud\u017cetowym i konieczno\u015bci oszcz\u0119dno\u015bci celem ratowania kasy pa\u0144stwa. Napomina si\u0119 nawet o podwy\u017cce stawek podatkowych, coraz ch\u0119tniej pa\u0144stwo polskie cofa dotacje bud\u017cetowe przesuwaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 finansowania instytucji publicznych na podmioty rynkowe. Tymczasem segmenty gospodarki, jak np. czarterowe przewozy lotnicze, które mog\u0142yby znacz\u0105co zasila\u0107 bud\u017cet pa\u0144stwa wydaj\u0105 si\u0119 by\u0107 zupe\u0142nie niezauwa\u017cane, a korzy\u015bci z ich nieograniczonej eksploatacji przez podmioty obce, którym nie stawia si\u0119 \u017cadnych wymogów inwestycyjnych, p\u0142yn\u0105 w ca\u0142o\u015bci do krajów ich rejestracji. <\/p>\n
Polskie lotnictwo, ze wzgl\u0119du na odnotowane warto\u015bci oraz dynamik\u0119 wzrostu rzadko spotykan\u0105 w innych krajach Unii Europejskiej, staje si\u0119 coraz bardziej istotnym elementem polskiej gospodarki. Pomimo spadku dynamiki, w roku 2008 pasa\u017cerski ruch lotniczy to ponad 20 mln przewiezionych pasa\u017cerów, w tym ponad 2.8 mln to segment zagranicznych przewozów czarterowych odnotowuj\u0105cy ponad 45 proc. wzrost. Prognozy Urz\u0119du Lotnictwa Cywilnego wskazuj\u0105 na wyra\u017any wzrost lotniczego ruchu pasa\u017cerskiego do warto\u015bci przewy\u017cszaj\u0105cej 30 mln pasa\u017cerów w roku 2015 oraz 40 mln pasa\u017cerów w roku 2020. Na przestrzeni ostatnich lat widoczny jest wzrost udzia\u0142u czarterów w ca\u0142o\u015bci pasa\u017cerskiego ruchu lotniczego (15.1 proc. w 2008r.) oraz prognozowany jest dalszy wzrost tego udzia\u0142u. Oczywistym jest wi\u0119c fakt, i\u017c taki rynek (szczególnie ze wzgl\u0119du na swoj\u0105 dynamik\u0119) zostanie zagospodarowany jako intratne \u017aród\u0142o przychodów, a coraz wi\u0119cej podmiotów lotniczych, zw\u0142aszcza przy stagnacji na rynkach w\u0142asnych, zacznie po niego si\u0119ga\u0107. Proces ten zreszt\u0105 jest ju\u017c wyra\u017anie widoczny. Naturalnym zjawiskiem jest rozwój konkurencji, gdy\u017c zawsze na potrzeby rynku, niezale\u017cnie od tego, jakiego sektora dotyczy, odpowiadaj\u0105 podmioty gospodarcze szukaj\u0105ce nowych mo\u017cliwo\u015bci rozwoju. Nie powinno by\u0107 zatem spraw\u0105 dyskusyjn\u0105, czy na rynku czarterowych przewozów lotniczych b\u0119dzie do\u015b\u0107 przewo\u017aników do jego zagospodarowania, co wydaje si\u0119 oczywiste, lecz na jakich warunkach podmioty te b\u0119d\u0105 mog\u0142y z tego rynku w sposób pe\u0142ny korzysta\u0107 i co z tego b\u0119dzie mia\u0142 polski obywatel, zarówno jako pasa\u017cer, jak i podatnik. Dlatego tak kluczow\u0105 kwesti\u0105 jest stworzenie jasnych, jednoznacznych oraz niedyskryminuj\u0105cych regulacji dotycz\u0105cych rynku czarterowych przewozów lotniczych, zgodnie ze strategi\u0105 rozwoju dla Polski na najbli\u017csze lata oraz doktryn\u0105 europejsk\u0105. <\/p>\n
Drugim istotnym zagadnieniem, \u015bci\u015ble zwi\u0105zanym z ca\u0142ym rynkiem przewozów lotniczych, a wi\u0119c i przewozami czarterowymi, jest zmiana sposobu finansowania dzia\u0142alno\u015bci Urz\u0119du Lotnictwa Cywilnego poprzez wycofanie dotacji bud\u017cetowych i zast\u0105pienie jej ca\u0142kowitym finansowaniem z op\u0142at pochodz\u0105cych z rynku. O ile mo\u017cna zrozumie\u0107 g\u0142ówn\u0105 przyczyn\u0119, jak\u0105 wydaje si\u0119 by\u0107 szukanie sposobu rozwi\u0105zania kwestii deficytu bud\u017cetowego pa\u0144stwa (gdy\u017c koszty pa\u0144stwa przewy\u017cszaj\u0105 jego dochody), to ju\u017c sam sposób realizacji budzi groz\u0119 w ca\u0142ej bran\u017cy lotniczej. Zmiana finansowania Urz\u0119du ma si\u0119 odby\u0107 bowiem g\u0142ównie poprzez podwy\u017ck\u0119 stawek i op\u0142at. Poza drako\u0144skimi warto\u015bciami tych podwy\u017cek, ich rozpi\u0119to\u015b\u0107 oraz ca\u0142kowita niejasno\u015b\u0107, na jakich podstawach b\u0119d\u0105 one wymierzane, zatrwa\u017caj\u0105 wszystkie podmioty, których one dotycz\u0105. Najbardziej jaskrawym przyk\u0142adem mo\u017ce tutaj by\u0107 propozycja op\u0142aty za sprawowanie nadzoru nad prowadzeniem dzia\u0142alno\u015bci lotniczej (art. 25 pkt 2 e) w wysoko\u015bci od 1,400 z\u0142 do 2,000,000 z\u0142, gdzie na mocy obecnie obowi\u0105zuj\u0105cego rozporz\u0105dzenia op\u0142ata ta wynosi 500 z\u0142 dla przewo\u017aników ma\u0142ych, 1,500 z\u0142 dla przewo\u017aników \u015brednich oraz 3,000 z\u0142 dla przewo\u017aników du\u017cych. Obecnie op\u0142ata ta jest \u015bci\u015ble okre\u015blona, natomiast w my\u015bl propozycji jej wysoko\u015b\u0107 b\u0119dzie zale\u017ca\u0142a jedynie od decyzji urz\u0119dników, podj\u0119tej na niewiadomych podstawach. Takich przyk\u0142adów w przedmiotowej propozycji jest zdecydowanie wi\u0119cej. Jak wobec tego podmioty gospodarcze maj\u0105 prognozowa\u0107 swoje koszty, nie mówi\u0105c ju\u017c o tym, kogo sta\u0107 na takie podwy\u017cki? W\u0105tkiem zupe\u0142nie pobocznym wydaje si\u0119 fakt, i\u017c tak ogromna rozpi\u0119to\u015b\u0107 op\u0142at opartych na subiektywnej decyzji urz\u0119dników jest niezmiernie korupcjogenna, zw\u0142aszcza w kontek\u015bcie ostatnich wydarze\u0144 w Urz\u0119dzie. Czy zatem cel podstawowy, jakim jest zwi\u0119kszenie wp\u0142ywów bud\u017cetowych mo\u017ce zosta\u0107 osi\u0105gni\u0119ty? Moim zdaniem zdecydowanie nie, gdy\u017c najpierw przewo\u017anicy zrobi\u0105 wszystko, aby podwy\u017cki te w jak najmniejszym stopniu ich dotkn\u0119\u0142y. Wszyscy ci, którzy maj\u0105 tak\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107, cofn\u0105 swe polskie licencje i koncesje rejestruj\u0105c si\u0119 za granic\u0105 (np. na S\u0142owacji), gdzie op\u0142aty s\u0105 zdecydowanie ni\u017csze i przewidywalne, b\u0105d\u017a te\u017c b\u0119d\u0105 chcia\u0142y dzia\u0142a\u0107 w oparciu o licencje i koncesje wydane w ich krajach macierzystych. Pozostali, \u0142\u0105cznie z narodowym przewo\u017anikiem, zapewne nie wytrzymaj\u0105 tych podwy\u017cek i upadn\u0105. Spadnie zatem ilo\u015b\u0107 podmiotów, od których znaczna cz\u0119\u015b\u0107 op\u0142at, stanowi\u0105cych istotn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 wp\u0142ywu do bud\u017cetu Urz\u0119du, da si\u0119 pobiera\u0107, natomiast koszty dzia\u0142alno\u015bci Urz\u0119du zapewne pozostan\u0105 niezmienne. W efekcie Urz\u0105d mo\u017ce zosta\u0107 zmuszony do tego, by stosowa\u0107 stawki zbli\u017cone do maksymalnych dla portów lotniczych oraz op\u0142at pasa\u017cerskich, które dotycz\u0105 wszystkich przewo\u017aników operuj\u0105cych z polskich portów. Oczywi\u015bcie za wszystko na ko\u0144cu zap\u0142aci pasa\u017cer, gdy\u017c porty lotnicze ju\u017c zapowiadaj\u0105 przeniesienie op\u0142at na przewo\u017aników, a w konsekwencji na pasa\u017cera. W kontek\u015bcie ostatnich podwy\u017cek ze strony PA\u017bP i ostrej reakcji organizacji najwi\u0119kszych europejskich linii lotniczych (AEA) powstanie kolejny, mocno kontrowersyjny temat. Je\u015bli nawet Urz\u0105d Lotnictwa Cywilnego zapewni sobie w ten sposób wystarczaj\u0105ce wp\u0142ywy, bud\u017cet pa\u0144stwa straci nieporównywalnie wi\u0119cej na skutek utraty inwestycji na terenie Polski, w tym wzrostu bezrobocia. W moim odczuciu, kierunek zmian powinien by\u0107 zdecydowanie inny, mianowicie zorientowany na rozwój przewo\u017aników polskich ju\u017c obecnych na rynku oraz zach\u0119canie nowych przewo\u017aników do tworzenia podmiotów polskich. Rynek, jaki mamy w zamian do zaoferowania, wydaje si\u0119 by\u0107 wystarczaj\u0105co dobrym argumentem. W ten sposób nast\u0105pi\u0142oby istotne zwi\u0119kszenie przychodów bud\u017cetowych oraz spadek bezrobocia. Warto\u015b\u0107 osi\u0105gni\u0119tych przychodów by\u0142aby niewspó\u0142miernie wi\u0119ksza ni\u017c potencjalne wp\u0142ywy ze zwi\u0119kszonych stawek i op\u0142at. \u0141atwo wyobrazi\u0107 sobie, i\u017c dodatkowe 20 mln pasa\u017cerów mo\u017ce, poprzez inwestycje, wygenerowa\u0107 ogromne daniny publiczne. I tutaj wracamy do tematu regulacji prawnych. Obecnie obowi\u0105zuj\u0105ce w Polsce regulacje prawne s\u0105 dwuznaczne i niejasne, a niejednokrotnie nawet sprzeczne. W chwili obecnej realizowana jest polityka pe\u0142nej liberalizacji rynku, tzn. bez \u017cadnych wymogów inwestycyjnych przewo\u017anicy niekoncesjonowani w Polsce maj\u0105 pe\u0142en dost\u0119p do rynku. Polityka ta jednak nie jest oparta na \u017cadnej d\u0142ugoterminowej strategii, a wi\u0119c mo\u017ce w ka\u017cdej chwili diametralnie si\u0119 zmieni\u0107 w majestacie dzisiejszego prawa. Dlatego Air Italy Polska w pierwszej kolejno\u015bci tak bardzo zale\u017cy na jasnych i jednoznacznych regulacjach prawnych, a dopiero w drugiej kolejno\u015bci na tym, czy b\u0119d\u0105 to regulacje liberalne czy te\u017c zwi\u0105zane z ochron\u0105 rynku. Opieraj\u0105c si\u0119 na za\u0142o\u017ceniu, i\u017c pa\u0144stwo polskie b\u0119dzie d\u0105\u017cy\u0142o do maksymalizacji wp\u0142ywów bud\u017cetowych poprzez wykorzystanie potencja\u0142u rynku czarterowego stanowi\u0105cego wa\u017cn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ca\u0142ego rynku przewozów lotniczych, a nie podnosi\u0142o obci\u0105\u017cenia podatkowe obywateli (bezpo\u015brednio czy po\u015brednio), opowiadamy si\u0119, wzorem innych pa\u0144stw europejskich, za swobodnym i pe\u0142nym dost\u0119pem do rynku czarterowych przewozów lotniczych dla wszystkich tych podmiotów, które zechc\u0105 w Polsce zainwestowa\u0107 poprzez tworzenie koncesjonowanych podmiotów, z polsk\u0105 infrastruktur\u0105, zatrudniaj\u0105cych polski personel. Poniewa\u017c wymogi b\u0119d\u0105 jednoznaczne i jasne dla wszystkich, konkurencja b\u0119dzie si\u0119 rozwija\u0107 na równych zasadach, natomiast zasada wzajemno\u015bci zapewni dostateczn\u0105 poda\u017c tanich, niskiej jako\u015bci przewo\u017aników zorientowanych na klientów niskobud\u017cetowych. <\/p>\n
Aby zilustrowa\u0107 wp\u0142yw na bud\u017cet pa\u0144stwa, pos\u0142u\u017c\u0119 si\u0119 dwoma przyk\u0142adami:
Air Italy Polska Sp. z o.o. to podmiot koncesjonowany na terenie Polski. W ci\u0105gu ostatnich dwóch lat tylko z tytu\u0142u podatków zwi\u0105zanych z zatrudnieniem polskiego personelu odprowadzili\u015bmy do bud\u017cetu pa\u0144stwa 6.94 mln z\u0142, nie mówi\u0105c o innych op\u0142atach i podatkach, po\u015brednich i bezpo\u015brednich. Gdyby\u015bmy dzia\u0142ali w oparciu o koncesj\u0119 w\u0142osk\u0105 operuj\u0105c z rynku polskiego, do bud\u017cetu pa\u0144stwa z tytu\u0142u zatrudnienia nie wp\u0142yn\u0119\u0142aby nawet z\u0142otówka. <\/p>\n
Litewska Aurela rozpocz\u0119\u0142a w Polsce proces certyfikacji celem uzyskania polskiej koncesji, lecz na pewnym etapie spó\u0142ka ta zorientowa\u0142a si\u0119, i\u017c mo\u017ce uzyska\u0107 wszelkie zezwolenia bez konieczno\u015bci inwestycji. Nie powsta\u0142 wi\u0119c podmiot polski, nie zatrudniano polskiego personelu, a do bud\u017cetu pa\u0144stwa nie by\u0142o \u017cadnych wp\u0142ywów z tytu\u0142u zatrudnienia czy innych podatków, jak mia\u0142oby to miejsce w przypadku podmiotu koncesjonowanego na terenie Polski. W podobny sposób post\u0119powa\u0142y inne spó\u0142ki operuj\u0105ce z rynku polskiego. <\/p>\n
W sezonie letnim 2010 Air Italy Polska Sp. z o.o. na mocy zawartych kontraktów zobowi\u0105zana jest wykonywa\u0107 loty w oparciu o dwa samoloty typu Boeing 737-800 z portów polskich (jednak dzi\u0119ki dost\u0119powi do floty Grupy Air Italy, jeste\u015bmy w stanie zapewni\u0107 wi\u0119cej samolotów do obs\u0142ugi rynku, je\u015bli zaistnieje taka konieczno\u015b\u0107). Mamy znów dwa warianty realizacji zawartych zobowi\u0105za\u0144:
W przypadku ochrony rynku, dwa przedmiotowe samoloty typu Boeing 737-800 wpisane zosta\u0142yby do polskiego AOC, a do obs\u0142ugi rejsów konieczne by\u0142oby zwi\u0119kszenie zatrudnienia w Polsce, nie tylko personelu lotniczego i mechaników, lecz równie\u017c personelu pomocniczego. Spó\u0142ka ponosi\u0142aby dalsze inwestycje w Polsce (cho\u0107by Part 145, tj. organizacja obs\u0142ugowa, bazy, itp.) oraz na skutek wzrostu obrotów i zatrudnienia zwi\u0119ksza\u0142a warto\u015b\u0107 danin publicznych, w tym równie\u017c po\u015brednich. <\/p>\n
Przy wysokich stawkach op\u0142at zawartych w propozycji Urz\u0119du oraz dost\u0119pie do rynku bez konieczno\u015bci inwestycji, bezcelowym wydaje si\u0119 dalsze utrzymywanie podmiotu koncesjonowanego na terenie Polski i ponoszenie dodatkowych kosztów. Zatem samoloty te zosta\u0142yby wpisane we W\u0142oskie AOC lataj\u0105c z w\u0142oskimi za\u0142ogami na pok\u0142adzie, a wp\u0142ywy do bud\u017cetu by\u0142yby znikome. <\/p>\n
Bior\u0105c powy\u017csze pod uwag\u0119, postulujemy ponownie wprowadzenie jasnych, przejrzystych i przewidywalnych regulacji prawnych, w oparciu o które przewo\u017anicy b\u0119d\u0105 w stanie \u015bwiadomie zdecydowa\u0107, czy i w jakim zakresie prowadzi\u0107 dzia\u0142alno\u015b\u0107 na terenie Polski. Regulacje te powinny wprost wynika\u0107 ze strategii rozwoju pa\u0144stwa polskiego, przek\u0142adaj\u0105c si\u0119 na sytuacj\u0119 bud\u017cetow\u0105. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"","ping_status":"closed","template":"","categories":[26],"tags":[9394],"class_list":["post-104173","infoair","type-infoair","status-publish","hentry","category-przewoznicy","tag-air-italy-polska"],"acf":[],"yoast_head":"\n